احمد فاطمی، نماینده بابل در مجلس گفت: «موج فزاینده گرانی و تورم سرسامآور، کمر آحاد مردم را شکسته است، کمر کارگران، کارمندان و بازنشستگان در زیر چرخ دندههای گرانی در حال له شدن است اما آقایان نعل وارونه میزنند و به جای پاسخگویی فرافکنی میکنند.»
او ادامه داد: «وضعیت واردات و توزیع نهادههای دامی اسفناک است و کشاورزان، دامداران و صاحبان صنعت طیور را درمانده کرده است.»
اسماعیلزاده یکشنبه ۳۰ آذر در مصاحبه با خبرگزاری ایسنا، با اشاره به ادامه گرانیها در کشور گفت: «طی ماههای اخیر، میزان نگرانیها درباره تغذیه مردم چند برابر شده و این بیم وجود دارد که مردم دچار کمبود مواد مغذی شوند.»
او افزود وزارت بهداشت بارها هشدار داده که افزایش قیمت مواد غذایی میتواند سبب «سوءتغذیه» مردم شود، زیرا «حتی دهکهای متوسط و بالاتر» نیز در شرایط کنونی میزان مصرف لبنیات و پروتئین خود را کاهش دادهاند.
در هفتههای اخیر، افزایش بیسابقه قیمت مواد غذایی و کالاهای اساسی در ایران فشار سنگینی بر زندگی شهروندان وارد کرده است.
کارشناسان و فعالان اجتماعی هشدار دادهاند تداوم این روند میتواند عواقبی جدی به همراه داشته باشد؛ از جمله آسیب به سلامت عمومی، گسترش سوءتغذیه و تشدید فشارهای روانی بر جامعه.
یک شهروند ۲۴ آذر در پیامی به ایراناینترنشنال، ضمن ابراز نگرانی درباره پیامدهای بحران اقتصادی بر سلامت فرزندش گفت: «با اینکه بچه در سن رشد دارم، تنها گاهی شیر میخرم. هرچند خودم و همسرم کار میکنیم، اما ناچاریم کاملا با احتیاط خرید کنیم.»
لزوم اختصاص یارانه برای تغذیه مردم
اسماعیلزاده در ادامه مصاحبه خود، خواستار تخصیص یارانه در حوزه تغذیه شد و تاکید کرد چنین یارانهای «اتلاف منابع نیست».
او گفت: «یارانه به حوزه تغذیه نوعی پیشگیری از بروز بیماریهای مزمن در سالهای آینده است که بهمراتب هزینه کمتری نسبت به درمان دارد.»
به گفته این مقام وزارت بهداشت، اگر دولت «یک درصد مالیات کارخانههای مواد غذایی» را در اختیار دفتر بهبود تغذیه قرار دهد، این منابع «میتواند بار نظام سلامت کشور را در سالهای آینده بهطور قابل توجهی کاهش دهد».
۲۸ مهر، پایگاه خبری رویداد۲۴ گزارش داد با تشدید بحران اقتصادی و افت شدید قدرت خرید مردم، شمار فزایندهای از شهروندان ایرانی توان تامین مواد غذایی ضروری را از دست دادهاند و سوءتغذیه اکنون به عامل حدود ۳۵ درصد از مرگومیرها در کشور تبدیل شده است.
هشدار نسبت به پیامدهای سوءتغذیه
اسماعیلزاده همچنین نسبت به پیامدهای بلندمدت بحران غذایی در کشور هشدار داد و گفت: «ابتلا به سوءتغذیه سبب کاهش نیروی کار در آینده میشود.»
او افزود: «آثار کاهش مصرف لبنیات، میوه، سبزیجات و حبوبات به صورت افزایش بیماریهای مزمن مانند بیماریهای قلبی-عروقی، سکتهها، پوکی استخوان، شکستگیها و سایر مشکلات سلامت نمایان میشود.»
به گفته این مقام وزارت بهداشت، بار ناشی از بروز چنین شرایطی «گریبان این وزارتخانه را میگیرد» و به ناچار باید هزینههای بیشتری در زمینه درمان صرف شود.
بهدنبال سیاستهای ناکارآمد جمهوری اسلامی در زمینههای اقتصادی، سیاست داخلی و سیاست خارجی طی دهههای اخیر، تورم افسارگسیخته زندگی شهروندان را بهشدت تحت تاثیر قرار داده و قیمت کالاهای اساسی با جهشی بیسابقه روبهرو شده است.
این در حالی است که غلامرضا نوری قزلجه، وزیر کشاورزی، ۱۶ مهر روند افزایش قیمتها در کشور را «منطقی» خواند و گفت نرخ مواد غذایی در ایران «در مقایسه با قیمتهای جهانی ارزان هم است».
انتقاد از نبود اقدام عملی برای بهبود شرایط
اسماعیلزاده اعلام کرد در صورت تخصیص منابع به دفتر بهبود تغذیه جامعه وزارت بهداشت، برنامههایی چون توزیع شیر در مدارس به اجرا در خواهد آمد.
او در عین حال اذعان کرد: «شرایط کنونی به نحوی است که بهطور مداوم باید از بدتر شدن وضعیت سوءتغذیه سخن بگوییم یا به کاهش مصرف کلسیم و پروتئین اشاره کنیم. متاسفانه بسیاری از مسائل فقط در حد حرف و سخن باقی میماند و اقدام عملی در ورای آن وجود ندارد.»
در آبانماه، رسانهها در ایران گزارش دادند بهرغم وعده وزارت آموزش و پرورش مبنی بر توزیع شیر در مدارس ایران، این طرح تنها در چهار استان اجرا شده است.
این در حالی است که در بودجه سال جاری، ۶۵۰۰ میلیارد تومان برای اجرای این طرح اختصاص داده شده بود.
عراقچی در مصاحبه با شبکه راشاتودی که متن آن یکشنبه ۳۰ آذر در رسانههای ایران منتشر شد، گفت: «واقعیت این است که من با ویتکاف در تماس بودهام؛ البته نه در این روزها، زیرا چند ماهی است که تصمیم گرفتیم این تماسها را متوقف کنیم.»
او تاریخ دقیق آخرین تماس خود با نماینده ویژه دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، را مشخص نکرد.
عراقچی با اشاره به برخی گمانهزنیها درباره چشمانداز مذاکرات احتمالی تهران و واشینگتن افزود مقامهای ایالات متحده «آمادگی یک توافق عادلانه را ندارند، بنابراین باید صبر کنیم تا زمانی که به آن نقطه برسند و آنگاه بتوانیم گفتوگو کنیم».
هفتم آذر، ایراناینترنشنال به نقل از منابع آگاه گزارش داد دولت آمریکا در پاسخ به درخواست مسعود پزشکیان از عربستان سعودی برای میانجیگری میان تهران و واشینگتن، بار دیگر بر شروط سهگانه خود برای مذاکره با حکومت ایران تاکید کرد.
ویتکاف پیشتر از جمهوری اسلامی خواسته بود برنامه هستهای و غنیسازی اورانیوم را بهطور کامل کنار بگذارد، نیروهای نیابتی خود را منحل کند و محدود شدن برنامه موشکیاش را بپذیرد.
«با دیکته کردن مخالفیم»
عراقچی در ادامه گفتوگو با راشاتودی، کشورهای غربی را به تلاش برای «دیکته کردن» خواستهها و مواضع خود به جمهوری اسلامی متهم کرد.
او گفت: «در حاشیه مجمع عمومی سازمان ملل وارد مذاکره شدیم تا برای مساله موسوم به اسنپبک راهحلی پیدا کنیم. ما ایدههای خوبی ارائه دادیم، اما همه آنها رد شد. پس از آن به این نتیجه رسیدیم که دیگر کافی است.»
آخرین دیدار عراقچی با مقامهای غربی در ارتباط با پرونده هستهای حکومت ایران پنجم آذر با ژان نوئل بارو، وزیر خارجه فرانسه، در پاریس انجام شد.
پس از این دیدار، وزارت خارجه فرانسه اعلام کرد پاریس از تهران خواسته است برای دستیابی به توافقی «قوی و پایدار» به مذاکرات بازگردد تا تضمین شود ایران هرگز به سلاح هستهای دست نخواهد یافت.
سرنوشت برنامه هستهای جمهوری اسلامی، بهویژه ذخایر اورانیوم ۶۰ درصدی، همچنان نامشخص است و حکومت ایران در ماههای گذشته از دادن اجازه به آژانس بینالمللی انرژی اتمی برای بازرسی از تاسیسات بمبارانشده خودداری کرده است.
شورای حکام آژانس ۲۹ آبان در نشست غیرعلنی خود قطعنامهای تصویب کرد که جمهوری اسلامی را ملزم میکند «بیدرنگ» درباره وضعیت ذخایر اورانیوم غنیشده و سایتهای هستهای آسیبدیده در جریان جنگ ۱۲ روزه گزارش دهد.
انتقاد مجدد عراقچی از آژانس
عراقچی در ادامه بار دیگر از مواضع آژانس بینالمللی انرژی اتمی انتقاد کرد و گفت این نهاد «همانند بسیاری از کشورهای اروپایی» از محکوم کردن حملات علیه سایتهای هستهای ایران در جریان جنگ ۱۲ روزه خودداری کرد و این «بسیار تاسفبار» است.
عراقچی از آژانس خواست «به وظیفه حرفهای خود بازگردد» و «هرگونه درخواست با انگیزههای سیاسی» را رد کند.
رافائل گروسی، مدیرکل آژانس، ۲۹ آذر روایت جمهوری اسلامی درباره «ناامنی» تاسیسات هستهای آسیبدیده در جنگ و غیرممکن بودن دسترسی بازرسان را زیر سوال برد و تاکید کرد تهران نمیتواند یکجانبه در این باره تصمیم بگیرد.
عراقچی ۱۷ آذر گفته بود در سایتهای بمبارانشده «خطر تشعشعات» وجود دارد.
قالیباف یکشنبه ۳۰ آذر در جلسه علنی مجلس گفت «گرانی افسارگسیخته کالاهای معیشتی» به یکی از دغدغههای اصلی مردم تبدیل شده و افزایش قیمت ارز و طلا «بخشی از دلایل یا بهانه گرانیها» به شمار میآید.
او با اشاره به جلسات اخیر خود با اعضای دولت پزشکیان افزود جلسه نظارتی ۲۵ آذر با حضور وزیران اقتصاد، کشاورزی و صنعت، و همچنین روسای سازمان برنامه و بودجه و بانک مرکزی برگزار شد و به موضوعاتی چون جلوگیری از کاهش قدرت خرید مردم، اجرای قانون کالابرگ و مدیریت بازار ارز اختصاص داشت.
قالیباف تهدید کرد: «در صورتی که این اقدامات به نتیجه نرسد، برای رسیدن به کمترین زمان و تنش، اولویت با ترمیم کابینه توسط دولت است و اگر اصلاحات ضروری توسط دولت صورت نگیرد، نمایندگان مجبور به آغاز فرآیند استیضاح خواهند شد.»
این اولین بار نیست که موضوع استیضاح وزیران دولت پزشکیان مطرح میشود.
اسفند ۱۴۰۳ و تنها شش ماه پس از آغاز به کار دولت چهاردهم، استیضاح عبدالناصر همتی، وزیر اقتصاد، در مجلس رای آورد و او از سمت خود برکنار شد.
در آن زمان نیز افزایش قیمت دلار و کالاهای اساسی از جمله دلایل برکناری او اعلام شده بود.
در جلسه استیضاح همتی، پزشکیان بهصورت تلویحی به نقش علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، در ایجاد وضعیت بغرنج اقتصادی در کشور اشاره کرد و گفت: «ما پای موضع رهبری در قبال آمریکا ایستادهایم. ما باید خودمان را با مواضع رهبری در مورد مذاکره نکردن با آمریکا تطبیق دهیم.»
بهدنبال سیاستهای ناکارآمد جمهوری اسلامی در زمینههای اقتصادی، سیاست داخلی و سیاست خارجی طی دهههای اخیر، تورم شدید زندگی شهروندان، بهویژه اقشار کمدرآمد، را بهشدت تحت تاثیر قرار داده و قیمت کالاهای اساسی با جهشی بیسابقه روبهرو شده است.
رکوردزنی روزانه نرخ ارزهای خارجی نیز به نگرانیها از چشمانداز اقتصادی ایران دامن زده و امنیت روانی جامعه را تحتالشعاع قرار داده است.
بحران اقتصادی ایران بهویژه در پی فعال شدن مکانیسم ماشه و بازگشت تحریمهای سازمان ملل در مهرماه شدت گرفته است.
روزنامه دنیای اقتصاد ۲۹ آذر گزارش داد تصمیم اخیر آمریکا برای تحریم ۲۹ نفتکش حامل نفت ایران، به «بسته شدن گلوگاههای اقتصادی کشور» منجر خواهد شد و درآمدهای ارزی را «بهشدت کاهش میدهد».
علایی شامگاه شنبه ۲۹ آذر گفت: «اگر دستگاه اطلاعاتی کشور بهدرستی بر فعالیتهای اسرائیل متمرکز بود، باید از برنامهها برای ترور فرماندهان و دانشمندان ایرانی، آن هم با استفاده از هواپیما، مطلع میشد.»
به گفته فرمانده پیشین نیروی دریایی سپاه، وقایع جنگ ۱۲ روزه نشان داد حکومت ایران تشکیلات اطلاعاتی خود را «متناسب با تلاشها و اقدامات اطلاعاتی و امنیتی اسرائیل» سازماندهی نکرده است.
او «تجدید ساختار و تمرکز هدفمند» تشکیلات اطلاعاتی جمهوری اسلامی را ضروری دانست و افزود نهادهای موجود در مقطع کنونی «پاسخگوی نوع و سطح تهدیدات» اسرائیل نیستند.
این نخستین بار نیست که مقامها و چهرههای وابسته به جمهوری اسلامی به برتری اسرائیل در جنگ ۱۲ روزه اذعان میکنند.
۲۷ آذر، مسعود پزشکیان، رییس دولت جمهوری اسلامی، اعلام کرد در جریان جنگ ۱۲ روزه برتری موشکی با اسرائیل بود.
او در همین رابطه گفت: «درست است موشکهای ما بود، اما موشکهایشان بیشتر، قویتر، دقیقتر و راحتتر بود. این مردم بودند که آنان را ناامید کردند.»
ابراهیم عزیزی، رییس کمیسیون امنیت ملی مجلس، ۲۹ آذر اظهارات پزشکیان را «غیرتخصصی» خواند و خطاب به او گفت: «تضعیف توان دفاعی کشور خطاست.»
علایی: موساد یکی از قویترین دستگاههای امنیتی جهان است
فرمانده پیشین نیروی دریایی سپاه پاسداران در ادامه اظهارات خود، موساد را «یکی از قویترین دستگاههای امنیتی و اطلاعاتی جهان» توصیف کرد.
علایی با انتقاد از ساختار اطلاعاتی جمهوری اسلامی گفت: «در برخی موارد افرادی که بهعنوان اهداف اسرائیل شناخته میشدند، همگی در یک برج سکونت داشتند و این امکان فراهم شد که اسرائیل با هدف قرار دادن یک ساختمان، چندین نفر را همزمان به شهادت برساند.»
او افزود دو نهاد اصلی، یعنی وزارت اطلاعات و اطلاعات سپاه، هم درگیر «مسائل امنیت داخلی» هستند و هم بر اسرائیل تمرکز دارند، در حالی که این الگو بهروشنی نتیجهبخش نبوده و کارایی لازم را نشان نداده است.
علایی پیشنهاد کرد یکی از این دو نهاد تمرکز خود را بهطور کامل و صرفا به اسرائیل معطوف کند.
او پیشتر در مهرماه نیز به ناتوانی دستگاههای اطلاعاتی و امنیتی جمهوری اسلامی در برابر اسرائیل اذعان کرده بود.
این اظهارات در حالی مطرح میشود که طی روزهای اخیر، گمانهزنیها درباره آینده برنامههای هستهای و موشکی جمهوری اسلامی و نحوه واکنش آمریکا و اسرائیل به آنها افزایش یافته است.
انبیسینیوز ۲۹ آذر به نقل از منابع آگاه گزارش داد اسرائیل در حال آمادهسازی برای ارائه گزارشی به دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، درباره گزینههای حمله دوباره به برنامه هستهای جمهوری اسلامی است.
وبسایت المانیتور ۱۶ آذر به نقل از دیپلماتهای اروپایی نوشت اسرائیل حتی در صورت عدم تایید دولت ترامپ، احتمالا در سال ۲۰۲۶ بار دیگر ایران را هدف قرار خواهد داد.
