آمریکا در کنار کانادا و مکزیک تنها شش ماه مانده به آغاز جام جهانی، میزبان این رقابتهاست، اما در همین زمان دونالد ترامپ با تهدید به تغییر محل برگزاری، اعمال محدودیتهای ویزا و اتخاذ تصمیماتی که دو میزبان دیگر را خشمگین کرده، فضای تنشآلودی پیرامون این رویداد ایجاد کرده است.
به گزارش آسوشیتدپرس، قرار است صدها هزار طرفدار فوتبال به کشورهای میزبان، به ویژه آمریکا بروند که میزبان ۸۲ بازی از ۱۰۴ بازی جام جهانی است.
آنها به کشوری سفر خواهند کرد که رییس جمهوری آن دور دوم زمامداری خود را بر سیاستهای ضدمهاجرتی بنا کرده و دستور اخراج مهاجران را صادر کرده است. این سیاستهای ترامپ پس از تیراندازی یک مهاجر افغانستانی به دو سرباز گارد ملی و کشته شدن یکی از آنها، سختگیرانهتر شد. او اعلام کرد که پذیرش مهاجر از تمام کشورهای جهان سوم را متوقف میکند.
از ماه ژوئن امسال، شهروندان ۱۹ کشور از جمله ایران و هائیتی که در میان راهیافتگان به مرحله نهایی جام جهانی هستند، در فهرست ممنوعیت سفر به آمریکا قرار گرفتهاند. مهاجران از این کشورها حالا با توقف بررسی پناهندگی نیز روبرو شدهاند.
بررسی صلاحیت برای صدور ویزا
اگر چه دریافت ویزای آمریکا گاهی هفتهها و حتی ماهها طول میکشد، ترامپ به تازگی یک پروسه سریع ارائه ویزا برای کسانی راهاندازی کرده است، که بلیط جام جهانی را خریدهاند.
بر این اساس طرفداران فوتبالی که بلیط تهیه کردهاند، برای دریافت وقت ملاقات در سفارتخانههای آمریکا در اولویت قرار میگیرند. با این حال مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، اعلام کرده است که تهیه بلیط به معنای دریافت ویزا نیست.
او خطاب به خریداران بلیط جام جهانی گفت: «تهیه بلیط، ورود افراد به آمریکا را تضمین نمیکند. این فقط دریافت قرار ملاقات برای ویزا را تضمین میکند. شما همچنان باید مسیر تعیین صلاحیت را طی کنید.»
تغییر محل بازیها
ترامپ بارها تهدید کرده که به دلایل امنیتی مسابقات را از شهرهایی که از سوی دموکراتها اداره میشود به مناطق دیگر منتقل خواهد کرد.
بوستون با هفت مسابقه برنامهریزی شده، یکی شهرهایی است که تهدید به خروج محل بازیها از آن شده است؛ سان فرانسیسکو و سیاتل با شش مسابقه و لسآنجلس با هشت مسابقه دیگر شهرهای تهدید شده هستند.
به نوشته آسوشیتدپرس، جابجایی بازیها از نظر سازماندهی مسابقات برای فیفا، و بیشتر از آن برای هوادارانی که از قبل بلیط پرواز و محل اقامت خود را رزرو کردهاند، یک کابوس خواهد یود.
تغییر محل بازیها مشکلات قانونی و حقوقی را هم به دنبال خواهد داشت. قراردادهای شهرهای میزبان تنها تحت شرایط حاد مثل بلایای طبیعی، شورش یا جنگ قابل فسخ هستند. با این حال برای جابجایی یکی دو مسابقه خاص، انعطاف پذیری بیشتری وجود دارد.
به نوشته این خبرگزاری، اجرای عملیات مبارزه با مهاجران غیرقانونی از سوی نیروهای اداره مهاجرت و اعزام نیروهای گارد ملی به شهرهای تحت کنترل دموکراتها میتواند به نگرانیها درباره وضعیت مسافران جام جهانی دامن بزند.
دعوای همسایهها
سیاست خارجی ترامپ نقش مهمی در تهدیدهای او علیه کشورهای دیگر داشته و در این بین او هیچ استثنایی بین مکزیک و کانادا و دیگران قائل نشده است.
ترامپ علیه کالاهایی مشخصی که از این دو کشور همسایه آمریکا وارد میشوند، تعرفههای سنگین وضع کرده است. او همچنین سخنان تنشزایی درباره این دو کشور بیان کرد؛ کانادا را پنجاه و یکمین آمریکا خواند و احتمال حمله هوایی به مکزیک برای شکست دادن کارتلهای مواد مخدر را رد نکرد. بالا گرفتن چنین تنشهایی چالشها برای سازماندهی مسابقات جام جهانی ۲۰۲۶ را عمیقتر میکند. مسابقاتی که برای اولین بار به میزبانی سه کشور و با حضور ۴۸ شرکت کننده برگزار میشود.
وزیر امور خارجه آمریکا، سهشنبه ۱۱ آذر در گفتوگو با فاکس نیوز، گفت: «حکومت مادورو یک حکومت مشروع نیست. آنچه هست، یک سازمان ترانزیت است.» او اضافه کرد:«این حکومت پایگاه نفوذ جمهوری اسلامی است.»
روبیو تاکید کرد: « این موضوع به اندازه کافی گفته نمیشود.»
وزیر امور خارجه آمریکا گفت: «جمهوری اسلامی، سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و حتی حزبالله در آمریکای جنوبی حضور دارند و یکی از پایگاههای اصلی آنها ونزوئلا است.»
روبیو تصریح کرد: «جایی که آنها [جمهوری اسلامی] در نیمکره ما پرچمشان را با همکاری کامل و آشکار حکومت آن کاشتهاند، خاک ونزوئلاست.»
این اشارههای مستقیم وزیر امور خارجه ایالات متحده در حالی بیان میشود، که با بالا گرفتن تنش آمریکا و ونزوئلا، محافل سیاسی و رسانهها، منتظر حمله قریبالوقوع آمریکا به ونزوئلا هستند. بهتازگی پاپ لئو از دونالد ترامپ خواسته است برای کنار زدن نیکولاس مادورو، راه نظامی را انتخاب نکند. درخواستی که به نظر نمیرسد ترامپ با آن چندان موافق باشد.
همزمان با همه این رخدادها، مجله «لانگوار» در گزارشی درباره افشای طرح ترور سفیر اسرائیل از سوی جمهوری اسلامی که در آبانماه منتشر شد، از دخیل بودن مجتبی حسینینژاد، نماینده حوزه علمیه المصطفی در ونزوئلا، در این توطئه خبر داد. این مجله نوشت: این مرکز مذهبی یک «پوشش تروریستی» است.
عمق روابط تهران و کاراکاس، گاهی از لابهلای اخبار مشخص میشود. با اینحال، تمام آنچه رخ میدهد در دسترس عموم نیست، اما گزارش اخیر مجله «لانگوار» نشان میدهد
سرمایهگذاریها و اقدامات مشترک، حتی در حوزهای نظیر تاسیس یک مرکز مذهبی، نوک کوه یخ هستند؛ پوششهایی برای فعالیتهای دیگر که با رویکرد ایدئولوژیک هر دو حکومت تهران و کاراکس در دشمنی با آمریکا و اسرائیل همسوست.
اتحادی که با سخنان روبیو، به نظر میرسد مقامات ایالات متحده به خوبی از آن آگاه هستند.
شمشهای طلا، از کاراکاس تا تهران
هر دو حکومت درگیر تحریمهای شدید خارجی هستند. جمهوری اسلامی توانسته است تا حدی به فناوریهای ابتدایی در حوزههای مختلف، نظیر صنعت نفت و گاز دست یابد.
سال ۱۳۹۹، زمانی که صنایع نفتی ونزوئلا، به شدت فرسوده شده بود، هواپیماهای زیادی از تهران به ونزوئلا پرواز میکردند. آنها با خود متخصص برای تعمیرات این صنایع به ونزوئلا میفرستاند و در زمان بازگشت، با شمشهای طلا بازمیگشتند.
جمهوری اسلامی که بهدلیل تحریمهای آمریکا، در معامله با دلار به مشکل برخورده است، تمایل دارد معاملات خود را با طلا انجام دهد.
معاملات طلایی، مختص به ونزوئلا نیست، جمهوری اسلامی در معاملات پهپادی خود با روسیه، دیگر دوست ایدئولوژیک خود نیز، از طلا استفاده میکند.
آذر سال ۱۴۰۱ نیز، شرکت بیمه کشتیرانی لویدز در هشداری محرمانه برای مشتریانش، خبر داد که نیروی قدس سپاه پاسداران و حزبالله از ونزوئلا به ایران بهطور غیرقانونی طلا میفرستند تا با دور زدن تحریمها، فعالیتهای تروریستی شبهنظامیان مورد حمایت تهران در لبنان را تامین مالی کنند.
براساس این گزارش، جمهوری اسلامی در قبال محصولات نفتی که به ونزوئلا میدهد، از طریق سپاه و حزبالله شمش طلا میگیرد که پس از رسیدن به ایران، به ترکیه ترانزیت و به پول تبدیل میشود و پول حاصل از این معامله سیاه به حزبالله لبنان میرسد.
همچنین، مهر سال ۱۴۰۳، ایرج رهبر، رییس کانون انبوه سازان تهران، فاش کرد شرکتهای ایرانی حدود ۱۰ هزار واحد مسکن در ونزوئلا ساختند. در اخبار دیگر روشن شد، بهای این خدمات از سوی ونزوئلا با طلا پرداخت شده است.
منابع دیگر تعداد آن را ۲۴ هزار واحد اعلام کردند. این واحدها در نزدیکی شهر والنسیا و شهرک هوگو چاوز واقع شده است.
بانک، فروشگاه، خودرو و کشتیها، از تهران به کاراکاس
از ۲۰ سال پیش، جمهوری اسلامی در زمینه ساخت کشتی با ونزوئلا، توافقاتی داشته است. حدود یک ماه پیش از جنگ ۱۲روزه، عبدالرضا عابد، فرمانده قرارگاه خاتمالانبیا سپاه پاسداران گفت این قرارگاه، دو کشتی برای ونزوئلا ساخته و به آنها تحویل داده است.
سال ۱۳۸۶، نیز جمهوری اسلامی شرکت مشترک خودروسازی « ونیراتو» را در ونزوئلا تاسیس کرد. ۶۴ درصد سهام این شرکت متعلق به ونزوئلا بود. سایپا زیر نام این شرکت در ونزوئلا پراید را به نام «توریپال» و ایران خودرو سمند را با نام «سنتارو» میساختند. استقبال چندانی از این خط تولیدها نشد و خیلی زود کارخانهها متروکه شدند. با اینحال در سفر سال ۱۴۰۲ ابراهیم رئیسی به ونزوئلا، گفته شد خطوط تولید احیا شدند.
ارتش جمهوری اسلامی، در ونزوئلا فروشگاه زنجیرهای «مگاسیس» نیز راه اندازی کرد. این فروشگاه در واقع شعبهای از فروشگاههای اتکا در ایران بود. مدیرعامل آن نیز عیسی رضایی، عضو سابق هیات مدیره بنیاد تعاون وزارت دفاع، سازمان اتکا و سرمایهگذاری غدیر بود.
براساس تفاهمنامهای که در دوران ریاست جمهوری محمد خاتمی منعقد شد، بانک توسعه صادرات ایران و بانک دلتسروی ونزوئلا، یک بانک مشترک به نام «بانک ایران و ونزوئلا» در سال ۱۳۸۶ تاسیس کردند. این بانک هنوز هم به فعالیت ادامه میدهد.
همکاری پهپادی
گزارشهای متعدد نشان میدهد جمهوری اسلامی در ونزوئلا خط تولید پهپاد راه اندازی کرده است. آذر ۱۴۰۱ انستیتو واشینگتن در مقالهای نوشت جمهوری اسلامی و ونزوئلا از ابتدای دهه ۲۰۰۰ میلادی همکاری خود را در زمینه هواپیماهای بدون سرنشین آغاز کردند و این همکاری تا آنجا پیش رفت که در سال ۲۰۱۲، جمهوری اسلامی برای ونزوئلا خط تولید پهپاد تاسیس کرد.
اگرچه این فعالیتها به طور مخفی انجام میشوند اما برخی قطعات پهپادها به طور رسمی توسط گمرک صادر میشوند. بررسی اسناد گمرک جمهوری اسلامی نشان میدهد در ۱۰ سال اخیر، ونزوئلا اولین مقصد صادرات قطعات پهپاد جمهوری اسلامی در جهان است.
اگرچه سرنگونی احتمالی دولت مادرو در ونزوئلا، تبعات سیاسی و امنیتی سنگینی برای جمهوری اسلامی در پی خواهد داشت، اما تکلیف این سرمایهگذاریهای اقتصادی هم روشن نیست.
پیش از این سرمایهگذاریهای جمهوری اسلامی در سوریه نیز، با سقوط بشار اسد به باد رفت.
