به گزارش رسانهها، مقامات ترکیه اعلام کردند دو نفتکش که گفته شده بخشی از ناوگان سایه روسیه هستند، در دریای سیاه هدف قرار گرفته و آتشگرفتهاند. بنا بر این گزارش، خدمه هر دو کشتی سالم هستند و عملیات تخلیه و نجات آنها آغاز شده است.
به گزارش آسوشیتدپرس، اداره کل امور دریایی ترکیه جمعه هفتم آذر اعلام کرد نخستین نفتکش به نام «کایروس» با پرچم گامبیا، در دریای سیاه، در حدود ۴۵ کیلومتری ساحل استان قوجائلی ترکیه دچار آتشسوزی شد.
این اداره، آتشسوزی را نتیجه برخورد یک «عامل خارجی» دانست و افزود کایروس در حال حرکت به سمت بندر نووراسییسک روسیه بود.
کمتر از یک ساعت بعد، اداره کل امور دریایی ترکیه گزارش داد نفتکش دیگری هم به نام «ویرات» در دریای سیاه در حدود ۳۵ مایل دریایی از ساحل ترکیه «هدف قرار گرفت».
عبدالقادر اورالوغلو، وزیر حمل و نقل و زیرساخت ترکیه، گفت: «تیمهای امداد و نجات حاضر در محل گمان میکنند که این تانکرها هدف «حمله خارجی» قرار گرفتهاند.
تلویزیون خبرترک هم گزارش داد که این نفتکشها احتمالا هدف پهپادهایی قرار گرفتهاند که روی سطح آب پرواز میکنند.
بنا بر بیانیه ادارهکل دریایی امور ترکیه، تیمهای نجات بهمنظور ارائه کمک به محل اعزام شدند و همه ۲۰ خدمه نفتکش ویرات در سلامت هستند، اما دود سنگینی در موتورخانه نفتکش گزارش شد.
الهام آکتاش، استاندار قوجائلی هم تائید کرد همه ۲۵ خدمه نفتکش کایروس بهطور ایمن از این نفتکش تخلیه شدهاند. او افزود که تلاش برای خاموش کردن آتش همچنان ادامه دارد.
احتمال برخورد با مین دریایی
آکتاش درباره علت آتشسوزی، از جمله اینکه آیا ممکن است کشتیها با مین دریایی برخورد کرده باشند، اظهارنظر نکرد، اما گفت پس از تکمیل تحقیقات «بیانیهای روشنتر» صادر خواهد شد.
در سالهای اخیر کشتیهایی با مین در دریای سیاه برخورد کردهاند و برخی مینها نیز در حالی که شناور بودند پیدا شدهاند.
آژانس کشتیرانی تریبکا هم گزارش داد که نفتکش کایروس هنگام وقوع حادثه بدون بار حرکت میکرد و ممکن است با یک مین برخورد کرده باشد و در خطر غرق شدن باشد.
اداره امور دریایی ترکیه همچنین تصاویری منتشر کرد که دود برخاسته از کشتی کایروس را نشان میداد.
این دو حادثه در شرایطی روی داده که تلاشها برای برقراری صلح در جنگ اوکراین شدت گرفته است.
در فروردینماه، روسیه و اوکراین برای آتشبس دریایی به توافق رسیدند. پیش از آن، دریای سیاه در مرکز تنشهای شدید بین دو کشور قرار گرفته بود.
دو نفتکش از «ناوگان سایه»
پایگاه اوپنسنکشنز (OpenSanctions)، که افراد و سازمانهای دخیل در دور زدن تحریمها را ردیابی میکند، این کشتیها را جزو «ناوگان سایه» توصیف کرده است؛ به این معنی که روسیه از این نفتکشها برای دور زدن تحریمهای اعمالشده علیه مسکو پس از تهاجم به اوکراین استفاده کرده است.
همچنین وبسایت وسلفایندر (VesselFinder) که در زمینه رهگیری کشتیها فعالیت میکند، نشان داد کشتی ویرات در ۴ نوامبر در شمال تنگه بسفر لنگر انداخته بود و از آن زمان تغییر موقعیت اندکی داشته است.
آخرین موقعیت کشتی کایروس نیز ۲۶ نوامبر در جنوب تنگه داردانل ثبت شده بود؛ تنگهای که دریای اژه را به دریای مرمره متصل میکند.
ایالات متحده، کشتی ویرات را در ژانویه امسال تحریم کرد و پس از آن اتحادیه اروپا، سوئیس، بریتانیا و کانادا هم آن را تحریم کردند.
اتحادیه اروپا در ژوئیه امسال نفتکش کایروس را تحریم کرد و پس از آن بریتانیا و سوئیس اقدامی مشابه انجام دادند.
بنا بر این گزارش که پنجشنبه ششم آذرماه منتشر شده، منابع یمنی و منطقهای تائید کردهاند که حوثیها در ماههای اخیر وارد مرحله جدیدی از سازماندهی و تقویت تجهیزات نظامی شدهاند.
این گزارش میگوید این گروه «به شکل بیسابقهای» شبکههای قاچاق خود را گسترش داده تا به تسلیحات و تجهیزات حساس دسترسی پیدا کند.
بر اساس این گزارش، منابع امنیتی یمنی به نشریه اماراتی «آرم نیوز» گفتهاند حوثیها توانستهاند شکافهای مهمی را که در جنگ غزه و تقابل با اسرائیل آشکار شده بود برطرف کنند.
این پیشرفت از طریق روشهای پیچیده ارسال تسلیحات از ایران انجام میشود؛ محمولههایی که اکنون از مسیرهای دریایی و زمینی تازه و همچنین «مسیرهای هوایی جهانی» به شمال یمن میرسند.
یک مقام امنیتی یمن هم به اسرائیل هیوم گفته است که اطلاعات جدید غربیها نشان میدهد ایران در هفتههای اخیر الگوی پیشرفتهتری از قاچاق سلاح را به کار گرفته است.
به گفته این منبع، هواپیماهای ترابری نظامی شرکت «رِدا» از بلاروس بین مینسک و تهران در رفتوآمد بودهاند و سپس در نقاط نامشخصی نزدیک دریای سرخ فرود آمدهاند. یکی از هواپیماها نیز پس از برخاستن از فرودگاهی در اریتره از رادار ناپدید شده است.
او افزود یک هواپیمای ایرانی نیز همان مسیر را در ۲۷ اکتبر با محموله نظامی طی کرده است. به گفته منبع، این تنها «مرحله اول» عملیات است و پس از تخلیه بار در نقاط ساحلی، از جمله در اریتره، محموله با قایقهای کوچک و غیرقابل ردیابی به شمال یمن منتقل میشود.
اسرائیل هیوم نوشته است ارزیابیهای اطلاعاتی حاکی است شماری از مقامات اریتره با ایران همکاری میکنند.
به گفته منابع یمنی مسیر دوم قاچاق از سواحل سومالی انجام میشود و حوثیها برای انجام این کار در این منطقه با شبهنظامیان الشباب همکاری میکنند.
بر اساس این گزارش، شناورهای کوچک ایرانی بخشی از محمولهها را در نزدیکی پونتلند تخلیه کرده و سپس آنها را به یمن قاچاق میکنند.
پونتلند، منطقهای خودمختار در سواحل شمالشرقی سومالی در کنار خلیج عدن و اقیانوس هند است.
منابعی در یمن و سودان به اسرائیل هیوم گفتهاند تهران از شهر بندری «پورتسودان» هم برای قاچاق سلاح استفاده میکند این بندر در ماههای اخیر و با کمک برخی واحدهای ارتش سودان که با ایران ارتباط دارند به یکی از کانونهای اصلی قاچاق سلاح تبدیل شده است.
بر اساس این گزارش، یک پژوهشگر یمنی گفت مقامهای ارشد حوثی اخیرا از یک پایگاه دریایی در شمال پورتسودان بازدید کردهاند تا با توجه به محدودشدن مسیرهای قبلی یک «سکوی لجستیکی جایگزین» ایجاد کنند.
طبق این گزارشها، ایران پهپادهایی به واحدهای ارتش سودان تحویل داده و گمان میرود بخشی از آنها بهصورت قطعات جداشده به یمن منتقل میشود.
رییس جمهوری آمریکا جمعه هفتم آذرماه گفت همه دستورات اجرایی بایدن و هر سندی که بهگفته او بطور مستقیم توسط بایدن امضا نشده، لغو میشود.
ترامپ اشاره کرد بایدن در فرایند امضای خودکار نقشی نداشته و اگر خلاف آن را بگوید با اتهام «شهادت دروغ» روبهرو خواهد شد.
او در ادامه در شبکه اجتماعی تروثسوشال نوشت استفاده از دستگاه امضا خودکار بدون تایید مستقیم رییسجمهوری «غیرقانونی» است و مدعی شد اطرافیان بایدن «ریاستجمهوری را از او گرفته بودند».
ترامپ همچنین با اشاره به ماجرای «عفو بوقلمونها» گفت چون بایدن سال گذشته برای مراسم عفو از دستگاه امضای خودکار استفاده کرده بود، آن عفوها را «رسماً بیاعتبار» میداند.
کاخ سفید پیشتر تصاویری از بخشی از «پیادهروی مشاهیر ریاستجمهوری» را در محوطه بیرونی دفتر بیضی منتشر کرده بود؛ جایی که بهجای تصویر رسمی بایدن، عکسی از دستگاه امضای خودکار نصب شده است.
در حالی که روسایجمهوری دموکرات و جمهوریخواه پیشین نیز از این ابزار برای امضای اسناد رسمی استفاده کردهاند، ترامپ و نزدیکانش در ماههای گذشته بارها از آن بهعنوان نشانهای از «ناتوانی» بایدن یاد کردهاند.
دفتر بایدن هنوز به این اظهارات واکنشی نشان نداده است.
ترامپ: بایدن یک جنایتکار زشت است و باید زندانی شود
ماه گذشته نیز ترامپ در واکنش به انتشار گزارشی درباره یکی از پروندههای تحقیقاتی افبیآی در دولت بایدن، در شبکه اجتماعی تروثسوشال، بایدن را «جنایتکار» خواند و خواستار زندانی شدن او شد.
ترامپ نوشت: «او یک جنایتکار است و باید در زندان باشد... آدم زشت، هم از درون هم از بیرون! من او را سخت شکست دادم و از دیدن اینکه حالا به زحمت افتاده لذت میبرم.»
شبکه «جاست د نیوز» گزارش داد که یادداشت افبیآی برای آغاز تحقیقات درباره ترامپ و متحدانش در ارتباط با حوادث کنگره آمریکا، شواهد حقوقی کافی نداشته است و نواقص قابلتوجهی در آن یافت شده است.
گزارش شبکه «جاست د نیوز» پس از آن منتشر شد که جمهوریخواهان مجلس نمایندگان ایالات متحده با رونمایی از گزارش وعدهدادهشده خود درباره استفاده بایدن از اتوپن (دستگاه امضای خودکار)، از دوران ریاستجمهوری او و اطرافیانش انتقاد کردند.
با این حال، به نوشته آسوشیتدپرس، گزارش حزب جمهوریخواه ایالات متحده شامل هیچ مدرک قابل اعتنایی نیست که نشان دهد دستیاران بایدن توطئه کردهاند تا بدون اطلاع او سیاستهای مورد نظر خود را اجرا کنند یا اینکه بایدن از قوانین، عفوها یا فرمانهای اجرایی که به نام او امضا شده بودند، بیاطلاع بوده است.
ترامپ از زمان بازگشت به کاخ سفید، بارها به سیاستهای خارجی و داخلی بایدن حمله کرده و او را «فاسد» خوانده است.
بر اساس گزارش خبرگزاریها، یرماک جمعه هفتم آذر ضمن تایید اینکه آپارتمانش مورد بازرسی قرار گرفته، گفت کاملا با مقامات همکاری میکند.
ولودیمیر زلنسکی، رییسجمهوری اوکراین، اعلام کرد که شنبه درباره جایگزین یرماک تصمیم خواهد گرفت.
کنارهگیری یرماک در شرایطی رخ میدهد که تحقیقات درباره فساد گسترده در میان مقامهای ارشد اوکراین به جریان افتاده است.
پیشتر در ۲۴ آبان فایننشالتایمز گزارش داده بود نیروهای مجری قانون اوکراین دهها بازرسی در کییف انجام دادهاند؛ آنها در این بازرسیها از جمله به آپارتمانی رفتهاند که توالت طلا دارد. تصاویری هم از کیفهای پر از پول نقد، همراه با فایلهای صوتی مقاماتی که درباره پولشویی گفتوگو میکنند، منتشر شده است.
این موارد در چند هفته اخیر موجی از خشم عمومی ایجاد و دولت زلنسکی را درگیر بزرگترین رسوایی فساد از زمان آغاز ریاستجمهوریاش کرد.
زلنسکی جمعه در یک پیام ویدیویی گفت: «روسیه خیلی دنبال این است اوکراین مرتکب اشتباه شود. از جانب ما هیچ اشتباهی رخ نخواهد داد. کار ما ادامه دارد.»
یرماک؛ دوستی چندین ساله با زلنسکی
یرماک، ۵۴ ساله، از همان روزهای فعالیت زلنسکی به عنوان بازیگر تلویزیونی، دوست نزدیک او بود و در هدایت کارزار انتخاباتی سال ۲۰۱۹ زلنسکی نقش داشت.
او هنوز به چیزی متهم نشده است، اما در میانه بزرگترین بحران سیاسی این کشور از زمان آغاز جنگ، نمایندگان مخالف دولت در پارلمان اوکراین و برخی اعضای حزب خود زلنسکی، خواستار برکناری او شده بودند.
اداره ملی مبارزه با فساد اوکراین و دادستانی ویژه مبارزه با فساد اعلام کردند که این بازرسیها «مجاز» بوده و در چارچوب تحقیقات قضائی انجام میشود.
اوایل همین ماه، این دو نهاد ضد فساد نتایج یک تحقیق گسترده را درباره طرح رشوه ۱۰۰ میلیون دلاری در شرکت دولتی انرژی هستهای منتشر کردند؛ تحقیقی که پای مقامهای سابق ارشد و یکی از شرکای تجاری سابق زلنسکی را به میان کشید.
حزب «همبستگی اروپایی» که مخالف دولت کییف است، جمعه در بیانیهای خواستار برکناری یرماک و کنار گذاشتن او از تیم مذاکرهکننده، همچنین تشکیل یک دولت ائتلافی جدید و گفتوگو با زلنسکی شده بود.
در این بیانیه آمده است: «مسئله صلح و سرنوشت اوکراینیها نمیتواند وابسته به آسیبپذیریهای شخصی و اعتبار خدشهدار سیاستمدارانی باشد که در یک رسوایی فساد دخیلاند.»
فشار آمریکا برای پیشبرد صلح در حالی دنبال میشود که نیروهای روسیه در چند بخش از جبهه وسیع جنگ در حال پیشروی هستند.
مسکو اعلام کرد که نیروهایش در حال تصرف شهر پکروفسک در شرق اوکراین هستند که در صورت تصرف آن، این بزرگترین دستاورد روسیه در دو سال اخیر خواهد بود.
پنجشنبه، ولادیمیر پوتین، رییسجمهوری روسیه گفت که یک طرح ۲۸ مادهای صلح آمریکا که هفته گذشته علنی شد میتواند «پایهای برای توافقات آینده» باشد. او از کییف خواست نیروهایش را از سرزمینهای شرق اوکراین که در اختیار دارد خارج کند تا مسکو جنگ را متوقف کند.
یرماک این هفته در گفتوگو با نشریه آتلانتیک گفته بود: «هیچکس نباید روی این حساب کند که ما از خاک خود دست بکشیم.»
مبارزه با فساد برای پیوستن به اتحادیه اروپا
نشان دادن پیشرفت در مبارزه با فساد بخشی از تلاشهای اوکراین برای عضویت در اتحادیه اروپاست؛ عضویتی که مقامهای اوکراینی آن را برای رهایی از حوزه نفوذ روسیه حیاتی میدانند.
سخنگوی کمیسیون اروپا در بیانیهای پیش از اعلام استعفای یرماک گفت بروکسل «به نظارت دقیق بر وضعیت ادامه خواهد داد.»
این دو نهاد ضد فساد در اوکراین، در دوران تهاجم روسیه به این کشور تلاشهای خود را افزایش دادهاند، اما گفتهاند که با فشار مواجه هستند.
زلنسکی سال گذشته استقلال این دو نهاد را برای مدت کوتاهی محدود کرد، اما پس از اعتراض عمومی و انتقاد شرکای خارجی این محدودیت را لغو کرد.
بنا بر این گزارش که جمعه هفتم آذرماه منتشر شد مقامهای بهداشتی و کشاورزی در اروپا و آمریکای شمالی هشدار دادهاند شیوع آنفلوانزای فوقحاد پرندگان در فصل جاری زودتر از موعد آغاز شده و با وسعت بیشتری نسبت به سالهای گذشته در حال گسترش است.
این بیماری طی سالهای اخیر به معدومسازی صدها میلیون پرنده پرورشی، ایجاد اختلال در زنجیره تامین غذا و افزایش قیمتها منجر شده بود.
در ایالات متحده، بر اساس دادههای رسمی تا ۱۸ نوامبر ۱۰۷ مورد شیوع ثبت شده؛ رقمی که نزدیک به چهار برابر سال گذشته است. ایالت مینهسوتا، بزرگترین تولیدکننده بوقلمون در آمریکا، نخستین مورد را دو ماه زودتر از نمونه مشابه سال ۲۰۲۲ گزارش کرد.
تیم بورینگ، مدیر اداره کشاورزی و توسعه روستایی میشیگان، گفت شیوع امسال بیشتر از هر فصل مهاجرتی چند سال اخیر بوده و نشان میدهد «همچنان در دل یک الگوی طولانیمدت قرار داریم».
طبق دادههای آمریکا، از سپتامبر تاکنون حدود ۸ میلیون پرنده در کشور معدوم شدهاند. کانادا نیز با جمعیت طیور کمتر، تقریبا ۸ میلیون پرنده را از بین برده است.
هیث مکدونالد، وزیر کشاورزی کانادا، وضعیت را «بسیار نگرانکننده» توصیف کرد و گفت: «پرندگان وحشی بیشتر ناقل این بیماری شدهاند و این موضوع در برخی جنبهها ترسناک است.»
در اروپا نیز شرایط مشابهی گزارش شده است. آلمان بالاترین تعداد شیوع در سه سال گذشته را ثبت کرده و طبق اعلام آژانس ایمنی غذایی اتحادیه اروپا (ایاِفاِساِی)، بین اوایل سپتامبر تا اواسط نوامبر سال جاری، ۱۴۴۳ مورد ابتلا در پرندگان وحشی در ۲۶ کشور اروپایی شناسایی شده است. این چهار برابر دوره مشابه سال ۲۰۲۴ و بیشترین میزان از سال ۲۰۱۶ است.
ژیل سالوات، معاون مدیرکل آژانس سلامت فرانسه، گفت امسال گونههای متفاوتی از پرندگان درگیر شدهاند و آلودگی «خیلی زودتر از حد معمول» در میان پرندگان وحشی آغاز شده و اکنون مواردی از سرایت به مرغداریها نیز مشاهده میشود.
او «درناهای خاکستری» را یکی از عوامل انتشار سریعتر بیماری دانست و گفت موج جدید از شمالشرق اروپا به جنوبغرب گسترش یافته است. فرانسه نیز از ماه اکتبر وضعیت هشدار برای صنعت طیور را افزایش داد.
سازمان جهانی بهداشت دام اما اعلام کرد این شیوع زودهنگام اگرچه «نگرانکننده است اما هشداردهنده نیست».
گریگوریو تورس، رییس بخش علمی این سازمان، تاکید کرد: «افزایش موارد ابتلا میتواند دلایل مختلفی داشته باشد. آنچه باید زیر نظر باشد، خود ویروس است.»
در آسیا، وضعیت نسبتا پایدار بوده اما کامبوج با شیوع گسترده روبهرو شده و ژاپن نخستین مورد را در ۲۲ اکتبر، پنج روز پس از سال گذشته، ثبت کرده است. در این کشور تاکنون ۱.۶۵ میلیون پرنده را معدوم کرده است.
به گزارش رویترز، با تداوم شیوع در هر دو سوی اقیانوس اطلس، نگرانیها درباره بازگشت اختلالهای گسترده در بازار جهانی مواد غذایی بار دیگر افزایش یافته است.
خبرگزاری فرانسه جمعه هفتم آذر گزارش داد مریخنورد «استقامت» صدای جرقههای کوچکی را ضبط کرده که در میان طوفانهای گرد و غبار دائمی این سیاره شکل میگیرند.
بر اساس این گزارش، «استقامت» که از سال ۲۰۲۱ در سطح سیاره سرخ فعالیت میکند، «بهطور تصادفی» صداهای مربوط به رعد و برق را ثبت کرده است.
با این حال، این پدیده بسیار متفاوت از صاعقههای عظیم و طویل سیاره زمین است.
یافتههای جدید درباره مریخ در مقالهای در شماره هفته جاری مجله «نیچر» منتشر شده است.
رعد و برق در مریخ چگونه شکل میگیرد؟
باپتیست شید، نویسنده اصلی مقاله از مرکز CNRS فرانسه، گفت رعد و برقها در مریخ در واقع «جرقههای کوچکی» هستند، شبیه به زمانی که در هوای خشک با لمس در خودرو، برق ساکن خفیفی را احساس میکنید.
او افزود با وجود انرژی بسیار اندک، این تخلیههای الکتریکی «در همه نقاط مریخ و به طور پیوسته» رخ میدهند.
این فرآیند از برخورد و ساییده شدن ذرات ریز گرد و غبار به یکدیگر آغاز میشود. در نتیجه، این ذرات بار الکتریکی میگیرند و انرژی خود را بهصورت قوسهای الکتریکی بسیار کوتاه، در حد چند سانتیمتر یا حتی چند میلیمتر، آزاد میکنند و موج شوک ضعیفی تولید میشود که قابل شنیدن است.
در زمین نیز طوفانهای گرد و غبار و گردبادهای بیابانی میتوانند میدانهای الکتریکی ایجاد کنند، اما این میدانها بهندرت به حدی میرسند که تخلیه الکتریکی رخ دهد.
با این حال، به گفته شید، بهدلیل فشار بسیار پایین و ترکیب خاص جو مریخ، مقدار باری که برای ایجاد یک تخلیه الکتریکی لازم است، «بسیار کمتر» از زمین است.
او افزود این پدیده از نخستین سالهای کاوش مریخ در نظریهها مطرح بوده و حتی در آزمایشگاه نیز شبیهسازی شده است.
این محقق تاکید کرد رعد و برق به حدی برای پژوهشهای مربوط به مریخ اهمیت داشت که آژانس فضایی اروپا در فضاپیمای «شیاپارلی» ابزاری ویژه برای جستوجوی آن تعبیه کرده بود.
این فضاپیما در سال ۲۰۱۶ هنگام فرود بر سطح مریخ سقوط کرد و ماموریتش ناکام ماند.
خبرگزاری فرانسه در ادامه گزارش خود نوشت تخلیههای الکتریکی میتوانند سازوکارهایی را در سطح مریخ به جریان اندازند که موجب تخریب مولکولهای آلی میشود؛ مولکولهایی که از اجزای اصلی و اولیه شکلگیری حیات بهشمار میروند.
این پدیده همچنین میتواند علت ناپدید شدن غیرمنتظره و سریع گاز متان در جو مریخ باشد؛ مسالهای که سالها ذهن دانشمندان را به خود مشغول کرده است.
افزون بر این، کشف اخیر میتواند بر برنامهریزی و اجرای ماموریتهای آینده به مریخ تاثیرگذار باشد.
