مقامهای آلمان، بلژیک، فرانسه، دانمارک، هلند، ژاپن و استرالیا از موارد تازه شیوع ویروس بسیار مسری اچ-۵-ان-۱، موسوم به آنفلوآنزای پرندگان، خبر دادند. مقامات بلژیکی دستور دادهاند تمام طیور در مکانهای بسته نگهداری شوند و کشورهای دیگر نیز دست به معدومسازی صدها هزار پرنده زدهاند.
دولت استرالیا جمعه دوم آبان اعلام کرد نشانههایی از ویروس خطرناک اچ-۵ در حیات وحش جزیره هِرد در اقیانوس منجمد جنوبی مشاهده شده است.
این مورد هنوز به تایید رسمی نرسیده، اما دانشمندان از افزایش غیرعادی تلفات در فیلهای دریایی خبر دادهاند.
ویروس اچ-۵ که از نوع بسیار مسری آنفلوانزای پرندگان است، در سالهای اخیر در میان پرندگان وحشی در سراسر جهان گسترش یافته و موجب شیوع گسترده بیماری در مرغداریها و حتی گاوداریهای آمریکا شده است.
چند مورد ابتلای انسانی نیز در میان کارگران مرغداریها و لبنیات در آمریکا گزارش شده است.
در آلمان بیش از دو هزار درنا و دهها هزار مرغ بر اثر شیوع ویروس آنفلوانزای پرندگان تلف شدهاند.
در هفتههای اخیر موارد ابتلا در هفت ایالت آلمان گزارش شده است و موسسه فدرال فریدریش لوفلر که مرجع اصلی تحقیق در زمینه سلامت دام به شمار میرود، خطر ابتلا برای پرندگان آبی و گلههای طیور را از اوایل هفته جاری «بسیار بالا» ارزیابی کرده است.
در مرز میان ایالتهای تورینگن و زاکسن-آنهالت بیش از ۵۰۰ لاشه پرنده پیدا شده و در ناحیه دریاچههای مکلنبورگ نیز بیش از ۱۰۰ مورد گزارش شده است.
کارشناسان هشدار میدهند که هنوز زمان اوج مهاجرت درناها فرا نرسیده و احتمال افزایش قابل توجه تلفات وجود دارد.
بلژیک ۳۰ مهر اعلام کرد بهدنبال شناسایی ویروس اچ-۵ان-۱ در یک مزرعه بوقلمون در شمال این کشور، همه پرندگان از اول آبان باید در مکانهای سرپوشیده نگهداری شوند.
این اقدام در پی مرگ ۳۱۹ پرنده و معدومسازی باقی گله شامل ۶۷ هزار بوقلمون انجام شد.
فرانسه و هلند نیز در هفتههای اخیر تصمیم مشابهی اتخاذ کردهاند. در تازهترین مورد، دولت هلند اعلام کرد حدود ۱۶۱ هزار مرغ را در یک مزرعه در شرق کشور معدوم خواهد کرد.
سازمان جهانی بهداشت دام گزارش داده که اسلواکی نیز شاهد شیوع تازه ویروس آنفلوانزای پرندگان است.
دانمارک هم ۱۶ مهر اعلام کرد ۱۵۰ هزار مرغ را در شبهجزیره یوتلند بهدلیل ابتلا به این ویروس از بین خواهد برد. این نخستین مورد از این بیماری از زمان رفع محدودیتهای قبلی در آوریل ۲۰۲۵ است.
آنفلوانزای پرندگان در آسیا
در قاره آسیا، ژاپن ۳۰ مهر از بروز یک مورد شدید آنفلوانزای پرندگان در مزرعه تخممرغ در شهر شیرائوی واقع در جزیره هوکایدو خبر داد. در این مزرعه ۴۶ پرنده تلف شدند و سایر جزئیات هنوز اعلام نشده است.
در ایران نیز سازمان جهانی بهداشت دام ۱۵ مهر با استناد به گزارش مقامات ایرانی، از بروز این ویروس در شمال کشور خبر داده بود. در این حادثه ۱۰ پرنده از یک گله ۹۰تایی تلف و بقیه معدوم شدند.
شیوع گسترده آنفلوانزای پرندگان طی سالهای اخیر موجب نابودی صدها میلیون قطعه طیور در سراسر جهان شده و پیامدهایی همچون افزایش قیمت مواد غذایی، اختلال در زنجیره تامین و نگرانی از خطر همهگیری انسانی را در پی داشته است.
آمار ابتلای انسانها
از سال ۲۰۰۳ تا اول ژوئیه ۲۰۲۵، در مجموع ۹۸۶ مورد ابتلای انسانی به ویروس اچ-۵-ان-۱ در ۲۵ کشور گزارش شده که ۴۷۳ مورد آن منجر به مرگ انجامیده است.
تقریبا همه این موارد در پی تماس مستقیم با پرندگان آلوده یا محیطهای آلوده رخ دادهاند و تاکنون هیچ انتقال پایدار میان انسانها مشاهده نشده است.
در سال ۲۰۲۵ نیز موارد انسانی پراکنده باقی مانده و کامبوج در این میان بیشترین موارد را ثبت کرده است.
موارد انسانی ابتلا در سال جاری
موارد انسانی ابتلا به آنفلوآنزای پرندگان همچنان پراکنده و اغلب پس از تماس نزدیک با پرندگان بیمار یا محیطهای آلوده رخ میدهد.
بر اساس دادههای مرکز کنترل و پیشگیری بیماریهای آمریکا، از اول ژانویه تا چهارم اوت ۲۰۲۵، در مجموع ۲۶ مورد ابتلای انسانی به اچ-۵-ان-۱ در جهان شناسایی شد که ۲۳ مورد خارج از آمریکا بود و ۱۱ مورد به مرگ انجامید.
در ایالات متحده سه مورد خفیف در ابتدای سال ۲۰۲۵ ثبت شد و از میانه فوریه تاکنون مورد جدیدی گزارش نشده است.
نخستین مرگ انسانی ناشی از اچ-۵-ان-۱ در آمریکا در ششم ژانویه ۲۰۲۵ در لوییزیانا به تایید رسید.
خبرگزاری رویترز جمعه گزارش داد که ویلیامز متهم است بین آوریل ۲۰۲۲ تا ژوئن ۲۰۲۵، هشت مورد از اسرار تجاری دو شرکت را به قصد فروش آنها به خریدار مستقر در روسیه، سرقت کرده است.
این اطلاعات در دادخواستی که ۱۴ اکتبر در دادگاه فدرال ناحیه کلمبیا در واشینگتن ثبت شده، آمده است.
در این پرونده، محل کار ویلیامز و نام شرکتهایی که اسرارشان سرقت شده، مشخص نشده است.
در سوابق تجاری بریتانیا، ویلیامز به عنوان مدیرکل شرکت ال۳هریس ترنچنت (L3Harris Trenchant) از اکتبر ۲۰۲۴ تا زمان استعفایش در ۲۱ اوت ثبت شده است.
این شرکت ابزارهای هکری تولید میکند که در عملیات امنیت ملی استفاده میشوند و اعلام کرده با دولت آمریکا قرارداد دارد.
ال۳هریس ترنچنت زیرمجموعه شرکت دفاعی ال۳هریس است که از اظهار نظر درباره این پرونده خودداری کرده است.
دستیابی احتمالی روسیه به اطلاعات مربوط به ابزارهای هکری مورد استفاده سرویسهای اطلاعاتی آمریکا و کشورهای متحد آن، نگرانیهایی درباره آسیبپذیری سامانههای فدرال و افزایش توان دفاعی احتمالی مسکو برانگیخته است.
جزییات مالی و پیگیری قضایی
رویترز نوشت که منبعی آگاه گفته است فردی که در اسناد بریتانیا ذکر شده، همان ویلیامزی است که در دادخواست ۱۴ اکتبر نام برده شده و دادستانها میگویند او از فروش اسرار، ۱.۳ میلیون دلار درآمد داشته است.
اکنون دولت در پی توقیف خانه ویلیامز در واشینگتن دیسی و کالاهای لوکسی از جمله ساعت و جواهرات است.
رسانه فناوری تککرانچ که نخستین بار این پرونده را افشا کرد، گزارش داده است شرکت ال۳هریس ترنچنت در حال بررسی نشتی احتمالی ابزارهای هکری است.
رویترز نتوانسته ویلیامز را پیدا کند.
در سوابق بریتانیا، او شهروند استرالیا معرفی شده و در دادخواست دادگاه بهعنوان مقیم آمریکا شناسایی شده است.
وکیلان او تا عصر پنجشنبه ۲۳ اکتبر به درخواستها برای اظهارنظر پاسخ ندادهاند.
دادگاه فدرال واشینگتن جلسه تفهیم اتهام و توافق احتمالی را برای ۲۹ اکتبر (پنج روز دیگر) تعیین کرده است.
انتظار میرود در این جلسه جزییات بیشتر درباره نحوه انتقال اطلاعات و مسیر مالی پرونده روشن شود.
خبرگزاری رویترز جمعه دوم آبان به نقل از وی سونگلاک، مشاور امنیت ملی کره جنوبی، نوشت: «لی جهمیونگ، رییسجمهوری، در جریان این رویداد میزبان نشستهای جداگانه با ترامپ و شی خواهد بود.»
مشاور امنیت ملی کره جنوبی گفت: «این مجموعه دیدارها نقش ما را بهعنوان یک بستر دیپلماتیک در منطقه برجسته میکند و هدف آن ایجاد اجماع برای صلح، ثبات و شکوفایی در آسیا است.»
کاخ سفید نیز تایید کرد که دیدار ترامپ و شی در حاشیه سفر آسیایی رییسجمهوری آمریکا در کره جنوبی برگزار خواهد شد.
این دیدار در شرایطی انجام میشود که تنشهای تجاری میان واشینگتن و پکن بار دیگر افزایش یافته است.
ترامپ ۳۰ مهر با بیان اینکه انتظار دارد با رییسجمهوری چین به توافقی تجاری برسد، گفت در دیدار هفته آینده در کره جنوبی نگرانیها درباره خرید نفت روسیه از سوی چین را مطرح خواهد کرد.
او افزود انتظار دارد با چین برای ازسرگیری خرید سویا از آمریکا نیز به توافق برسد.
رییسجمهوری آمریکا همچنین گفت احتمال توافقی درباره تسلیحات هستهای هم وجود دارد و اشاره کرد که ولادیمیر پوتین، رییسجمهوری روسیه، موضوع کاهش تنش هستهای را مطرح کرده و ممکن است چین نیز به آن افزوده شود.
سئول امیدوار است در دیدار آتی میان لی و ترامپ درباره مسائلی چون امنیت منطقهای و تعرفههای آمریکا پیشرفت حاصل شود اما هنوز مشخص نیست توافقی رسمی در این زمینه به دست خواهد آمد یا نه.
از سوی دیگر وزیر صنعت کره جنوبی گفت اختلافها میان سئول و واشینگتن بر سر میزان سرمایهگذاری نقدی در چارچوب بسته ۳۵۰ میلیارد دلاری برای کاهش تعرفههای صادراتی کره جنوبی همچنان «شدید» است.
هفته سرنوشتساز
مشاور امنیت ملی کره جنوبی گفت: «هفتهای فوقالعاده از نشستهای چندجانبه در پیش داریم که از اجلاس آسهآن آغاز و با نشست همکاری اقتصادی آسیا و اقیانوسیه در گیونگجو ادامه خواهد یافت.»
رییسجمهوری کره جنوبی قصد دارد با رییسجمهوری چین درباره تقویت روابط دوجانبه و مسائل مربوط به کره شمالی گفتوگو کند.
او پیش از نشست همکاری اقتصادی آسیا و اقیانوسیه، در روزهای چهارم و پنجم آبان سفری دو روزه به مالزی خواهد داشت تا در اجلاس آسهآن شرکت کند. اجلاسی که ترامپ نیز در آن حضور خواهد داشت.
رییسجمهوری کره جنوبی همچنین قرار است در حاشیه این نشست با هون مانت، نخستوزیر کامبوج، درباره پرونده کلاهبرداریهای آنلاین گفتوگو کند.
پژوهشگران دانشگاه فلوریدا و مرکز سرطان امدی اندرسون در دانشگاه تگزاس با بررسی این دادهها نتیجه گرفتهاند که واکسن کووید از نوع mRNA پس از ورود به بدن، زنگ خطر قدرتمندی بهصدا درمیآورند و همین باعث بسیج شدن سیستم ایمنی علیه سرطان میشود و «میانه» طول عمر بیماران را تقریبا دو برابر میکند.
در آمار، «میانه» یکی از شاخصهای مهم برای نشان دادن نقطه میانی دادههاست. وقتی مجموعهای از اعداد از کوچک به بزرگ مرتب میشود، میانه عددی است که در وسط قرار میگیرد؛ بهگونهای که نیمی از دادهها پایینتر و نیمی دیگر بالاتر از آن هستند.
برخلاف «میانگین» که ممکن است تحت تاثیر مقادیر بسیار زیاد یا بسیار کم قرار گیرد، «میانه» تصویری دقیقتر و باثباتتر از مرکز واقعی دادهها ارائه میدهد و به همین دلیل در تحلیلهای آماری با دادههای نوسانی معیار قابلاعتمادتری به شمار میآید.
از میان واکسنهای تولیدشده برای پیشگیری از ابتلا به کووید-۱۹ تنها دو واکسن مدرنا و فایزر-بایونتک از نوع mRNA بودند. واکسنهای دیگری از این نوع در کارآزماییهای بالینی موفق عمل نکردند و اجازه تولید و مصرف عمومی برای آنها صادر نشد.
آدام گریپین، پژوهشگر ارشد این تحقیق و نویسنده اصلی مقاله در مجله نیچر دادههای این پژوهش را «بسیار هیجانانگیز» توصیف کرده و همزمان تاکید کرده است که این نتایج باید در فاز سوم کارآزمایی بالینی هم تایید شوند.
به گفته او برنامهریزی برای فاز سوم کارآزمایی در حال انجام است و انتظار میرود جذب بیماران تا پایان سال جاری میلادی آغاز شود.
این یافتهها امید تازهای مبنی بر احتمال تولید واکسنی برای بیماران مبتلا به انواع سرطان در میان دانشمندان ایجاد کرده است.
پژوهشی ناهمسو با تصمیمهای دولت ترامپ
این نتایج تنها دو ماه پس از این اعلام میشود که رابرت اف. کندی، وزیر بهداشت ایالات متحده اعلام کرد که دولت حدود ۵۰۰ میلیون دلار سرمایهگذاری در توسعه واکسن mRNA را متوقف میکند «زیرا دادهها نشان داد این واکسنها در محافظت مؤثر در برابر عفونتهای تنفسی فوقانی مانند کووید و آنفلوانزا ناکام هستند.»
در این مطالعه، پژوهشگران سوابق بیش از ۹۰۰ بیمار مبتلا به سرطان پیشرفته ریه در مرکز درمان سرطان اندرسون را مرور کردند و دریافتند کسانی که واکسن کووید-۱۹ را ظرف ۱۰۰ روز از شروع ایمنیدرمانی تزریق کرده بودند، طول عمر میانهی حدود ۳۷ ماه داشتند.
این رقم در افرادی که این نوع واکسنها را دریافت نکرده بودند، حدود ۲۱ ماه بود. بیماران مبتلا به ملانوما که سرطان آنها گسترش یافته بود نیز پس از واکسیناسیون طول عمر بیشتری نشان دادند.
واکسنهای mRNA که از یک مولکول تکرشتهای تشکیل شدهاند، بدون آلوده کردن بدن، به سیستم ایمنی آموزش میدهند تا پروتئینی بیضرر از ویروس بسازد.
ترکیب جادویی: ایمنیدرمانی و واکسنهای mRNA
البته ایده ساخت واکسنهای نوع mRNA برای درمان کووید-۱۹ جدید نبود. دانشمندان بیش از دو دهه روی استفاده از آن برای پیشگیری از ابتلا به آنفلوانزا و سرطان تحقیق کرده بودند.
اینکه چرا واکسنهای mRNA چنین اثر چشمگیری در بیدار کردن سیستم ایمنی بدن نسبت به حضور سرطان دارند، هنوز روشن نیست، اما شاید به نقش بنیادی آرانای در تکامل حیات مربوط باشد.
الیاس سایور، یکی از نویسندگان مقاله و متخصص سرطانشناسی کودکان در مرکز سلامت دانشگاه فلوریدا به واشینگتنپست گفت: «آرانای از نظر تکاملی پیش از دیانای وجود داشته، بنابراین سلولها دوست ندارند آرانای خارجی واردشان شود. وقتی این اتفاق میافتد، همه زنگهای خطر به صدا درمیآید.»
پژوهشگران علاوه بر انجام این پژوهش گذشتهنگر، آزمایشهایی را روی موشها انجام دادند و دریافتند که ترکیب ایمنیدرمانی با واکسن mRNA رشد تومور سرطانی را کند میکند.
محققان خارج از این پژوهش چه میگویند؟
کاتالین کاریکو، پژوهشگر دانشگاه پنسیلوانیا و برنده نوبل پزشکی در سال ۲۰۲۳ که در این تحقیق نقشی نداشت میگوید: «هماکنون حدود ۱۵۰ کارآزمایی بالینی متمرکز بر واکسنهای mRNA در سراسر جهان در حال انجام است؛ تقریبا نیمی برای بیماریهای عفونی و بسیاری دیگر برای سرطانها. بسیاری از آنها نیز نتیجه گرفتهاند که واکسنهای کووید از نوع mRNA بر پیشرفت سرطان اثر میگذارند.»
جف کولر، استاد زیستشناسی و درمانشناسی آرانای در دانشگاه جانز هاپکینز که در این پژوهش نقشی نداشت، میگوید: «mRNA بهعنوان درمانی امیدبخش برای سرطان در نظر گرفته میشود زیرا محصول طبیعی بدن انسان است. mRNA شما روزانه میلیونها بار توسط بدن ساخته میشود و انعطافپذیری شگفتانگیزی دارد.»
پس از تزریق میلیاردها دوز واکسن mRNA برای مقابله با همهگیری کووید-۱۹، دانشمندان فرصت یافتند ببینند این واکسنها بر بیماران سرطانی چه اثری دارند.
یکی از مهمترین نکات در مورد این نوع واکسنها این است که آنها به شخصیسازی برای هر بیمار نیاز ندارند. ساخت واکسن شخصی برای سرطان مستلزم نمونهبرداری از تومور و تحلیل ترکیب ژنتیکی آن است، فرایندی که ماهها طول میکشد.
دانشمندان شرکتکننده در این تحقیق ابراز امیدواری کردهاند که این مطالعه باعث شود دولت ترامپ در توقف بودجه مربوط به توسعه واکسنهای mRNA بازنگری کند.
مزایای اسنپ که پیش از این با نام کوپن غذا شناخته میشد، توسط وزارت کشاورزی آمریکا تأمین مالی میشود. دولت فدرال ماهانه بودجه این برنامه را به ایالتها ارسال میکند و آنان بر اساس بودجههای دریافتی، برنامههای خود را اجرا میکنند.
طرح اسنپ به افرادی که نزدیک یا زیر خط فقر زندگی میکنند، کمک میکند به مواد غذایی مورد نیاز خود دسترسی داشته باشند.
به نوشته سایت هیل، به دلیل ارسال ماهانه بودجه، مزایای مربوط به ماه جاری اکتبر تحت تأثیر تعطیلی دولت فدرال قرار نگرفت.
با این حال، با توجه به تعطیلی ۲۳ روزه دولت فدرال در پنجشنبه اول آبان، وضعیت بودجه ماه نوامبر نامعلوم است.
در این ارتباط، ایالتهایی مانند تگزاس، فلوریدا، نیویورک، پنسیلوانیا، ویسکانسین و نیوجرسی هشدار دادهاند که اگر تعطیلی دولت ادامه یابد، دریافتکنندگان اسنپ از اول نوامبر، دهم آبان، دسترسی به آن را از دست خواهند داد. در این ارتباط، فرماندار دموکرات نیویورک، هفته گذشته اعلام کرد که حدود سه میلیون نفر از ساکنان این ایالت قادر به دریافت مزایا نخواهند بود.
وزارت کشاورزی آمریکا پیشتر گزارش داده بود که به طور متوسط ۴۱.۷میلیون نفر در سال مالی ۲۰۲۴ مزایای مربوط به اسنپ را دریافت کردهاند. هزینه این سال مالی نزدیک به ۱۰۰ میلیارد دلار بوده است.
به این ترتیب، نزدیک به ۴۲ میلیون نفر با خطر عدم دسترسی به مزایای اسنپ مواجه خواهند شد.
در این حال، وزارت کشاورزی دولت دونالد ترامپ، با ارسال بیانیهای به هیل، از دموکراتهای مجلس سنای ایالات متحده خواست «دولت را بازگشایی کنند تا مادران، نوزادان و آسیبپذیرترین افراد بتوانند به موقع از مزایای اسنپ و برنامه تغذیه تکمیلی ویژه» این وزارتخانه برای زنان، نوزادان و کودکان بهرهمند شوند.
این بیانیه در شرایطی صادر شد که طبق اعلام دفتر بودجه کنگره ایالات متحده، بر اساس تغییرات اعمال شده در قانون «لایحه بزرگ زیبا» ترامپ، تعداد دریافتکنندگان اسنپ در تا سال ۲۰۳۴ کاهش مییابد.
دلیل تعطیلی دولت فدرال آن است که تلاشهای جمهوریخواهان برای تصویب لایحهای که هزینه مالی دولت را تا ۲۱ نوامبر تمدید میکرد، با شکست مواجه شده است. هیچیک از سناتورهای دموکرات از این لایحه حمایت نکردهاند.
دموکراتها تاکید میکنند بدون بازگرداندن کاهشهای اخیر بودجه «مدیکید» (برنامه بیمه درمانی دولتی آمریکا) و تمدید یارانههای قانون مراقبت مقرونبهصرفه (اوباما کر) حاضر به مصالحه نخواهند شد.
در این ارتباط، سناتور برنی سندرز از حزب دموکرات در شبکههای اجتماعی خود اشاره کرده است که با این کاهشها، ۱۷میلیون نفر بیمه درمانی خود را از دست میدهند و بیش از ۵۰ هزار نفر نیز سالانه جان خود را از دست خواهند داد.
در مقابل، جمهوریخواهان تاکید میکنند هرگونه مذاکره بر سر این مسائل باید پس از بازگشایی دولت انجام گیرد.
گزینههای موجود؛ از بودجه اضطراری فدرال تا بودجه اضطراری ایالتی
در این حال، گزینه تأمین موقتی بودجه این برنامه حتی در صورت تعطیلی دولت وجود دارد.
سناتور جمهوریخواه جاش هاولی از ایالت میسوری چهارشنبه ۳۰ مهر لایحهای را ارائه کرد که بودجه اضطراری اسنپ را تأمین کند.
همچنین وزارت کشاورزی میتواند برای ادامه فعالیت اسنپ از بودجههای احتیاطی خود استفاده کند، اما ادامه فعالیت مزایای همه مشمولان دریافت اسنپ در ماه نوامبر حدود ۸ میلیارد دلار هزینه خواهد داشت. شبکه خبری سیانان در این مورد گزارش داد که بودجه صندوق احتیاطی این وزارتخانه نزدیک به ۶ میلیارد دلار است.
در همین حال، برخی از دولتهای ایالتی اقداماتی را برای جلوگیری از ایجاد وقفه در کمکهای غذایی به مشمولان اسنپ آغاز کردهاند. از جمله در ایالت ویرجینیا وضعیت اضطراری اعلام شده است تا بتوان از بودجه اضطراری استفاده کرد. فرماندار کلرادو هم از مجلس قانونگذاری این ایالت خواست حداکثر ۱۰میلیون دلار از صندوق عمومی ایالتی را برای حمایت از بانکهای غذایی اختصاص دهد.
همچنین گوین سام، فرماندار دموکرات کالیفرنیا، اعلام کرد که دولت ایالتی فورا ۸۰ میلیون دلار را برای تامین نیازهای بانکهای غذا اختصاص میدهد و نیروهای گارد ملی کالیفرنیا را برای کمک به توزیع غذا مستقر خواهد کرد.
از زمان آغاز ریاستجمهوری ترامپ در ژانویه سال ۲۰۲۵ که او برای دومین بار ناپیوسته وارد کاخ سفید شد، سیاستهای او و دولتش در زمینههای گوناگون با انتقادهای زیادی مواجه بوده است. ترامپ از عملکرد خود دفاع میکند.
