رییسجمهوری رواندا، در واکنش به موج تازه کودتاها در آفریقا گفت این تحولات نشانه وجود «مشکلات عمیق» در کشورهاست و برخی کودتاها نتیجه مستقیم عملکرد غلط رهبران هستند. او هشدار داد تا زمانی که فساد و بیاعتمادی ادامه یابد، احتمال تکرار کودتاها بالاست.
پل کگامه، رییسجمهوری رواندا، پنجشنبه هفتم آذرماه در نشست خبری خود در «ویلِج اوروگوویرو» و در پاسخ به پرسش «نیو تایمز» درباره موج تازه کودتاها در آفریقا، این پدیده را نشانه وجود بحرانهای طولانیمدت در ساختار حکمرانی کشورهای مختلف دانست.
این اظهارات پس از آن مطرح شد که گینه بیسائو با برکناری «اومارو سیسوکو آمبالو» شاهد دهمین کودتا در این قاره طی پنج سال گذشته شد؛ رخدادی که تنها یک ماه پس از کودتای ماداگاسکار و برکناری «اندری راجولینا» صورت گرفت.
کگامه گفت تقریباً «در بیش از ۹۰ درصد موارد وقوع کودتا»، کشورها پیشتر با مشکلات جدی روبهرو بودهاند و کودتا تنها نقطه انفجار بحران است.
او تاکید کرد برخی کودتاها در کشورهایی رخ میدهند که غرب پیشتر از رهبرانشان تمجید میکرد و این امر نشان میدهد تحلیلهای سطحی مانع درک واقعیتهای داخلی شده است.
به گفته او، واکنشها معمولاً شتابزده است، اما برای فهم کامل ماجرا باید بررسی کرد «چرا اساساً کودتا نباید رخ میداد».
کگامه تاکید کرد نباید بدون توجه به ریشهها، هر اعتراض یا اقدام نظامی را فوراً محکوم کرد.
رییسجمهوری رواندا با طرح مفهومی که آن را «کودتای خوب» و «کودتای بد» خواند، گفت برخی از کودتاها اقدامی غیرمسئولانه از سوی افراد مسلح است، اما در مواردی دیگر مردم با این پیام وارد عمل میشوند که «دیگر کافی است» و رهبران سالها منافع عمومی را نادیده گرفتهاند.
او با این حال هشدار داد کودتاچیان باید دقیقاً همان خطاهایی را که بهخاطرشان قدرت را گرفتهاند اصلاح کنند وگرنه «مستحق کودتای دیگری یا حتی زندان» خواهند بود.
کگامه همچنین از رهبران آفریقایی که انتخابات را به «پوششی برای تقلب» تبدیل کردهاند انتقاد کرد و گفت برخی دولتهای غربی در برابر تخلفات انتخاباتی، در ازای تامین منافع اقتصادی خود، چشمپوشی میکنند.
او با بیان اینکه این کشورها گاه در همان شب انتخابات به رهبران پیام تبریک میفرستند، افزود این رفتارها مشروعیت نظامهای ناکارآمد را تقویت میکند.
او درباره افزایش اعتراضات نسل جوان در کشورهایی چون ماداگاسکار گفت این اعتراضها همیشه به معنی درستبودن مطالبات نیست، اما «بیتردید نشانه وجود مشکلی جدی» است.
کگامه تاکید کرد رهبران برای جلوگیری از بیثباتی باید جوانان را در فرایند حکمرانی شریک کنند تا احساس مسئولیت و تعلق ایجاد شود.
او در بخش دیگری از سخنانش بر اهمیت شفافیت تاکید کرد و گفت مردمی که بدانند چرا خدمات و امکانات کافی فراهم نیست، «بهخشونت دست نمیزنند». اما اگر شواهدی از فساد و سوءاستفاده ببینند، «روزی به خیابان خواهند آمد».
کگامه هشدار داد اگر مردم احساس کنند رهبرانشان منابع عمومی را برای منافع شخصی منتقل میکنند، دیر یا زود «به سراغشان خواهند رفت».
او افزود اعتماد اجتماعی زمانی شکل میگیرد که رهبران واقعیت محدودیتها را توضیح دهند و مردم را در حل مشکلات شریک کنند.
روزنامه نیویورکتایمز جمعه هفتم آذر در مورد گفتوگوی تلفنی روسایجمهوری ایالات متحده و ونزوئلا نوشت که آنها درباره دیدار با یکدیگر در آمریکا صحبت کردند، اما هنوز هیچ برنامهای در این خصوص در نظر گرفته نشده است.
این روزنامه به نقل از دو فرد آگاه به این موضوع نوشت که مکالمه ترامپ و مادورو در اواخر هفته انجام شد.
به گفته آنان، در این گفتگو درباره دیدار احتمالی بین این دو نفر در ایالات متحده صحبت شده است. یکی از این منابع به نیویورکتایمز گفت که در حال حاضر هیچ برنامهای برای چنین دیداری وجود ندارد.
ترامپ سهشنبه چهارم آذر اعلام کرده بود که آماده گفتوگو با مادورو است.
در این تماس تلفنی، مارکو روبیو، وزیر امور خارجه ایالات متحده، مشارکت داشته است.
وزارت امور خارجه ایالات متحده پیشتر اعلام کرده بود که کارتل «د لوس سولس»، گروهی از نظامیان ارشد ونزوئلا که آمريکا آن را تحت رهبری مادورو میداند، به عنوان يک «سازمان تروريستی» شناخته خواهد شد.
در این ارتباط، روبيو ۲۵ آبان در بيانيهای گفت که واشینگتن قصد دارد از سوم آذر اين گروه را در فهرست «سازمانهای تروريستی خارجی» قرار دهد.
مادورو در آمریکا با اتهامات سنگینی مانند قاچاق مواد مخدر، فساد و تروریسم مواجه است و برای دستگیریاش ۵۰ میلیون دلار جایزه تعیین شده است.
ایالات متحده از مدتی قبل حضور نظامی خود در دریای کارائیب را افزایش داده و یک ناو هواپیمابر را نیز به ان منطقه اعزام کرده است. نیویورکتایمز اشاره کرد که مقامات دولت ترامپ گفتهاند هدف، جلوگیری از قاچاق مواد مخدر است، اما همچنین روشن کردهاند که میخواهند مادورو را احتمالا با توسل به زور از قدرت برکنار کنند.
بر اساس این گزارش، مادورو حدود یک ماه پیش در تلاش برای کاهش تنشها و باقی ماندن در قدرت، سهام قابل توجهی در میادین نفتی این کشور به همراه مجموعهای از فرصتهای دیگر برای شرکتهای آمریکایی را به ایالات متحده پیشنهاد کرد. اما مقامات آمریکایی مذاکرات را متوقف کردند.
در این حال، سخنگوی کاخ سفید از اظهار نظر در مورد تماس تلفنی بین ترامپ و مادورو خودداری کرد. دولت ونزوئلا نیز به درخواست اظهار نظر پاسخ نداد. فقط دو نفر از افراد نزدیک به دولت ونزوئلا که خواستند نامشان فاش نشود، تایید کردند که این تماس مستقیم انجام شده است.
نیویورکتایمز نوشت: «اینکه تماس تلفنی در نهایت چه معنایی برای رویکرد دولت در قبال مادورو خواهد داشت، هنوز مشخص نیست.»
این روزنامه اشاره کرد که ترامپ سابقه طولانی در تعامل با دشمنان در دو مسیر دارد: بحث و تهدید به زور.
در این حال، دولت ترامپ تاکنون چندین بار به قایقهای ونزوئلایی مظنون به قاچاق مواد مخدر حمله کرده است.
خبر گفتوگوی تلفنی روسای جمهوری ایالات متحده و ونزوئلا پس از آن منتشر شد که ترامپ عصر روز شکرگذاری در کنار فرماندهان نظامی آمریکا گفت که تلاشها برای متوقف کردن قاچاقچیان مواد مخدر به خشکی منتقل خواهد شد.
دولت ترامپ گزینههای زیادی، از جمله تصرف میادین نفت، را در مورد ونزوئلا بررسی کرده است. نیویورکتایمز ۲۸ آبان گزارش داده بود که ترامپ، مجوز اجرای طرحهای سازمان سیا برای اقدامات مخفیانه در ونزوئلا را صادر کرده است. بر اساس این گزارش، او همزمان دور جدیدی از مذاکرات محرمانه را نیز مجاز کرده است.
به نوشته نیویورکتایمز، گفتگوی مستقیم بین ترامپ و مادورو میتواند سرآغاز تلاش برای یافتن راهی برای پرهیز از زور باشد، اگرچه به نظر میرسد دولت ایالات متحده در جسنجوی راهی برای کنارهگیری مادورو از قدرت است.
قاسم، شامگاه جمعه هفتم آذرماه گفت این گروه «حق پاسخ» به ترور علی طباطبایی، فرمانده ارشد نظامیاش را دارد.
طباطبایی هفته گذشته در حمله هوایی ارتش اسرائیل به حومه بیروت کشته شد؛ حملهای که باوجود آتشبس یکساله انجام شد.
قاسم در سخنرانی خود گفت حزبالله طی ماههای گذشته با چند نفوذ سازمانیافته روبهرو بوده که به گفته او «از سوی دشمنان در آمریکا و جهان عرب» هدایت شده است.
او افزود اسرائیل در برابر «گروهی فروتن» قرار گرفت که توانسته «به تجاوزگری اسرائیلی-آمریکایی» پاسخ دهد.
او همچنین از سفر پیشِروی پاپ لئو به لبنان استقبال کرد و گفت اعضای شورای سیاسی حزبالله مامور شدهاند برای انجام «وظایف لازم» به سفارت واتیکان بروند.
قاسم ابراز امیدواری کرد این سفر به «ایجاد صلح و پایاندادن به تجاوز» کمک کند.
قاسم آتشبس را یک «روز پیروزی» برای لبنان، مردم و مقاومت توصیف کرد و گفت: «توانستیم مانع تحقق اهداف دشمن شویم، از جمله پایاندادن به مقاومت. این خود پیروزی است.»
حزبالله: ارتش لبنان مسئول مقابله با «اشغال» است
او در ادامه این توافق را «مرحلهای جدید» توصیف کرد که در آن دولت تصمیم گرفته «مسئولیت اخراج اشغالگران» و تثبیت ارتش لبنان را برعهده بگیرد. قاسم گفت: «تجاوز باید متوقف شود و اسرا آزاد شوند.»
او در ادمه عملکرد نیروهای حزبالله را «افسانهای» و نقش مردم، جنبش امل و ارتش را در پایداری جبهه جنوب تعیینکننده خواند.
این اظهارات در شرایطی مطرح میشود که فشارهای بینالمللی بر دولت لبنان برای خلع سلاح گروههای مسلح، از جمله حزبالله، افزایش یافته است. با این حال، این گروه همچنان مهمترین بازیگر امنیتی–نظامی خارج از ساختار رسمی دولت لبنان باقی مانده است.
قاسم با انتقاد از دولت لبنان گفت: «دولت میگوید میخواهد دفاع کند، اما حقوق، بدون انجام وظیفه اصلی یعنی حفاظت از جان شهروندان بهدست نمیآید.»
او افزود: «دولت تا کنون نه آزادسازی انجام داده، نه حفاظت کرده و نه مانع تثبیت سیاسی دشمن شده است.»
به گزارش آسوشیتدپرس، اداره کل امور دریایی ترکیه جمعه هفتم آذر اعلام کرد نخستین نفتکش به نام «کایروس» با پرچم گامبیا، در دریای سیاه، در حدود ۴۵ کیلومتری ساحل استان قوجائلی ترکیه دچار آتشسوزی شد.
این اداره، آتشسوزی را نتیجه برخورد یک «عامل خارجی» دانست و افزود کایروس در حال حرکت به سمت بندر نووراسییسک روسیه بود.
کمتر از یک ساعت بعد، اداره کل امور دریایی ترکیه گزارش داد نفتکش دیگری هم به نام «ویرات» در دریای سیاه در حدود ۳۵ مایل دریایی از ساحل ترکیه «هدف قرار گرفت».
عبدالقادر اورالوغلو، وزیر حمل و نقل و زیرساخت ترکیه، گفت: «تیمهای امداد و نجات حاضر در محل گمان میکنند که این تانکرها هدف «حمله خارجی» قرار گرفتهاند.
تلویزیون خبرترک هم گزارش داد که این نفتکشها احتمالا هدف پهپادهایی قرار گرفتهاند که روی سطح آب پرواز میکنند.
بنا بر بیانیه ادارهکل دریایی امور ترکیه، تیمهای نجات بهمنظور ارائه کمک به محل اعزام شدند و همه ۲۰ خدمه نفتکش ویرات در سلامت هستند، اما دود سنگینی در موتورخانه نفتکش گزارش شد.
الهام آکتاش، استاندار قوجائلی هم تائید کرد همه ۲۵ خدمه نفتکش کایروس بهطور ایمن از این نفتکش تخلیه شدهاند. او افزود که تلاش برای خاموش کردن آتش همچنان ادامه دارد.
احتمال برخورد با مین دریایی
آکتاش درباره علت آتشسوزی، از جمله اینکه آیا ممکن است کشتیها با مین دریایی برخورد کرده باشند، اظهارنظر نکرد، اما گفت پس از تکمیل تحقیقات «بیانیهای روشنتر» صادر خواهد شد.
در سالهای اخیر کشتیهایی با مین در دریای سیاه برخورد کردهاند و برخی مینها نیز در حالی که شناور بودند پیدا شدهاند.
آژانس کشتیرانی تریبکا هم گزارش داد که نفتکش کایروس هنگام وقوع حادثه بدون بار حرکت میکرد و ممکن است با یک مین برخورد کرده باشد و در خطر غرق شدن باشد.
اداره امور دریایی ترکیه همچنین تصاویری منتشر کرد که دود برخاسته از کشتی کایروس را نشان میداد.
این دو حادثه در شرایطی روی داده که تلاشها برای برقراری صلح در جنگ اوکراین شدت گرفته است.
در فروردینماه، روسیه و اوکراین برای آتشبس دریایی به توافق رسیدند. پیش از آن، دریای سیاه در مرکز تنشهای شدید بین دو کشور قرار گرفته بود.
دو نفتکش از «ناوگان سایه»
پایگاه اوپنسنکشنز (OpenSanctions)، که افراد و سازمانهای دخیل در دور زدن تحریمها را ردیابی میکند، این کشتیها را جزو «ناوگان سایه» توصیف کرده است؛ به این معنی که روسیه از این نفتکشها برای دور زدن تحریمهای اعمالشده علیه مسکو پس از تهاجم به اوکراین استفاده کرده است.
همچنین وبسایت وسلفایندر (VesselFinder) که در زمینه رهگیری کشتیها فعالیت میکند، نشان داد کشتی ویرات در ۴ نوامبر در شمال تنگه بسفر لنگر انداخته بود و از آن زمان تغییر موقعیت اندکی داشته است.
آخرین موقعیت کشتی کایروس نیز ۲۶ نوامبر در جنوب تنگه داردانل ثبت شده بود؛ تنگهای که دریای اژه را به دریای مرمره متصل میکند.
ایالات متحده، کشتی ویرات را در ژانویه امسال تحریم کرد و پس از آن اتحادیه اروپا، سوئیس، بریتانیا و کانادا هم آن را تحریم کردند.
اتحادیه اروپا در ژوئیه امسال نفتکش کایروس را تحریم کرد و پس از آن بریتانیا و سوئیس اقدامی مشابه انجام دادند.
بنا بر این گزارش که پنجشنبه ششم آذرماه منتشر شده، منابع یمنی و منطقهای تائید کردهاند که حوثیها در ماههای اخیر وارد مرحله جدیدی از سازماندهی و تقویت تجهیزات نظامی شدهاند.
این گزارش میگوید این گروه «به شکل بیسابقهای» شبکههای قاچاق خود را گسترش داده تا به تسلیحات و تجهیزات حساس دسترسی پیدا کند.
بر اساس این گزارش، منابع امنیتی یمنی به نشریه اماراتی «آرم نیوز» گفتهاند حوثیها توانستهاند شکافهای مهمی را که در جنگ غزه و تقابل با اسرائیل آشکار شده بود برطرف کنند.
این پیشرفت از طریق روشهای پیچیده ارسال تسلیحات از ایران انجام میشود؛ محمولههایی که اکنون از مسیرهای دریایی و زمینی تازه و همچنین «مسیرهای هوایی جهانی» به شمال یمن میرسند.
یک مقام امنیتی یمن هم به اسرائیل هیوم گفته است که اطلاعات جدید غربیها نشان میدهد ایران در هفتههای اخیر الگوی پیشرفتهتری از قاچاق سلاح را به کار گرفته است.
به گفته این منبع، هواپیماهای ترابری نظامی شرکت «رِدا» از بلاروس بین مینسک و تهران در رفتوآمد بودهاند و سپس در نقاط نامشخصی نزدیک دریای سرخ فرود آمدهاند. یکی از هواپیماها نیز پس از برخاستن از فرودگاهی در اریتره از رادار ناپدید شده است.
او افزود یک هواپیمای ایرانی نیز همان مسیر را در ۲۷ اکتبر با محموله نظامی طی کرده است. به گفته منبع، این تنها «مرحله اول» عملیات است و پس از تخلیه بار در نقاط ساحلی، از جمله در اریتره، محموله با قایقهای کوچک و غیرقابل ردیابی به شمال یمن منتقل میشود.
اسرائیل هیوم نوشته است ارزیابیهای اطلاعاتی حاکی است شماری از مقامات اریتره با ایران همکاری میکنند.
به گفته منابع یمنی مسیر دوم قاچاق از سواحل سومالی انجام میشود و حوثیها برای انجام این کار در این منطقه با شبهنظامیان الشباب همکاری میکنند.
بر اساس این گزارش، شناورهای کوچک ایرانی بخشی از محمولهها را در نزدیکی پونتلند تخلیه کرده و سپس آنها را به یمن قاچاق میکنند.
پونتلند، منطقهای خودمختار در سواحل شمالشرقی سومالی در کنار خلیج عدن و اقیانوس هند است.
منابعی در یمن و سودان به اسرائیل هیوم گفتهاند تهران از شهر بندری «پورتسودان» هم برای قاچاق سلاح استفاده میکند این بندر در ماههای اخیر و با کمک برخی واحدهای ارتش سودان که با ایران ارتباط دارند به یکی از کانونهای اصلی قاچاق سلاح تبدیل شده است.
بر اساس این گزارش، یک پژوهشگر یمنی گفت مقامهای ارشد حوثی اخیرا از یک پایگاه دریایی در شمال پورتسودان بازدید کردهاند تا با توجه به محدودشدن مسیرهای قبلی یک «سکوی لجستیکی جایگزین» ایجاد کنند.
طبق این گزارشها، ایران پهپادهایی به واحدهای ارتش سودان تحویل داده و گمان میرود بخشی از آنها بهصورت قطعات جداشده به یمن منتقل میشود.
