عزیز نصیرزاده، وزیر دفاع جمهوری اسلامی، روز پنجشنبه گفت: «آنچه مهم است آمادگی ماست، تهدیدات را رصد میکنیم و شدیدتر از قبل آماده پاسخگویی به هر تهدیدی هستیم.» او افزود: «در جنگ ۱۲ روزه نشان دادیم از چه قدرتی برخورداریم، اما شاید همه قدرتمان را نشان ندادیم.»
او پیشتر گفته بود: «مرتب میگویند حمله خواهد شد تا جامعه دچار معضل شود، تورم افزایش یابد و ثبات اقتصادی از بین برود اما مردم حواسشان به این جنگ شناختی باشد.»
خامنهای پنجشنبه ششم آذر در پیامی تلویزیونی، از بسیج و اعضای این نهاد نظامی حامی حکومت تمجید کرد و گفت ایران «بیش از همه کشورها به بسیج نیاز دارد».
در تقویم رسمی جمهوری اسلامی، پنجم آذر بهعنوان روز بسیج نامگذاری شده است.
برخلاف سالهای گذشته که خامنهای با حضور در جمع بسیجیان سخنرانی میکرد، او این بار تنها به انتشار یک پیام تلویزیونی بسنده کرد.
رهبر جمهوری اسلامی در پیام خود با اشاره به برخی گزارشها درباره درخواست تهران از ریاض برای میانجیگری میان ایران و آمریکا گفت: «شایعاتی درست میکنند که دولت ایران به واسطه فلان کشور به آمریکا پیغام فرستاده است که این، دروغ محض است و چنین چیزی حتما وجود نداشت.»
پیشتر در ۲۹ آبان، خبرگزاری رویترز به نقل از منابع آگاه گزارش داد مسعود پزشکیان، رییس دولت در جمهوری اسلامی، در نامهای به محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان سعودی، از او خواسته دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، را برای احیای مذاکرات هستهای متقاعد کند.
مصطفی کواکبیان، نماینده سابق مجلس شورای اسلامی، نیز دوم آذر خبر داد پزشکیان با «اجازه» خامنهای، از طریق بن سلمان نامهای را برای ترامپ ارسال کرده است.
«اسرائیل و آمریکا در جنگ ۱۲ روزه کتک خوردند»
رهبر جمهوری اسلامی در ادامه پیام خود، بار دیگر از «شکست» آمریکا و اسرائیل در جنگ ۱۲ روزه سخن گفت و افزود: «آنها آمدند و شرارت کردند، اما کتک خوردند و دست خالی برگشتند و به هیچیک از اهداف خود نرسیدند که این شکستی واقعی برای آنها بود.»
او «خسارتهای مادی دشمن» را «بسیار بیشتر» از خسارتهای مادی واردشده به جمهوری اسلامی دانست و اضافه کرد آمریکا با وجود استفاده از «آخرین تسلیحات پیشرفته هجومی و دفاعی» نتوانست در نبرد با حکومت ایران به اهداف خود دست یابد.
هرچند جمهوری اسلامی در جریان نبرد با اسرائیل متحمل شکستهای گسترده اطلاعاتی و نظامی شد و شمار قابل توجهی از فرماندهان ارشد خود را از دست داد، در ماههای اخیر کوشیده است با ارائه روایتی متفاوت از این رخداد، خود را پیروز میدان نبرد معرفی کند.
خامنهای در جریان جنگ و مدتی پس از آن در پناهگاهی زیرزمینی مخفی شده و از انظار عمومی دور مانده بود.
«در پی همکاری و ارتباط با آمریکا نیستیم»
خامنهای در ادامه، آمریکا را به حمایت از «جنایتکاران» و «تلاش برای جنگافروزی در دنیا بهخاطر نفت و منابع زیرزمینی» از جمله در آمریکای لاتین متهم کرد و گفت: «چنین دولتی قطعا دولتی نیست که جمهوری اسلامی در پی همکاری و ارتباط با آن باشد.»
اظهارات خامنهای در شرایطی مطرح میشود که روزنامه فایننشالتایمز پنجم آذر نوشت «شمار فزایندهای از عملگرایان» در ایران، از جمله فرزندان برخی مقامات ارشد حکومت، خواهان تغییرات اساسی در سیاست خارجی تهران هستند.
بر اساس این گزارش، این گروه معتقدند جمهوری اسلامی پس از جنگ ۱۲ روزه باید «اصول ایدئولوژیک سختگیرانه» خود در دشمنی با ایالات متحده و اسرائیل را تعدیل کند تا از بروز درگیریها در آینده جلوگیری شود.
یک مقام ارشد پیشین موساد نیز ششم آذر در مصاحبه با وبسایت هافپست، به شکافهای فزاینده داخلی در ساختار قدرت حکومت ایران بر سر موضوع مذاکره با غرب پرداخت و گفت: «رهبر و سپاه پاسداران حاضر به عقبنشینی نیستند، در حالی که پزشکیان تمایل به مصالحه دارد. با این حال، بعید است رهبر جمهوری اسلامی اجازه توافق بدهد.»
«در بنزین و نان اسراف نکنید، برای باران دعا بخوانید»
رهبر جمهوری اسلامی در پایان پیام خود به مردم ایران توصیه کرد در مصرف نان، گاز، بنزین و اقلام خوراکی «اسراف» نکنند و افزود: «اگر این همه اسراف نباشد، بدون شک اوضاع کشور خیلی بهتر خواهد بود.»
خامنهای همچنین «تقویت ارتباط با خداوند و تضرع و دعا» را برای «اصلاح امور» و بهبود شرایط «باران، امنیت و عافیت» حائز اهمیت دانست.
او در حالی مردم را به «پرهیز از اسراف» فرامیخواند که تورم سنگین در سالهای اخیر فشار معیشتی طاقتفرسایی بر شهروندان وارد آورده و بسیاری از آنان را در تامین ابتداییترین نیازهای زندگی با دشواری روبهرو کرده است.
حسین راغفر، اقتصاددان، ۲۰ آبان گفت در حال حاضر حدود ۱۰ درصد مردم ایران دچار سوءتغذیه و گرسنگی هستند و با ادامه روند کنونی «جمعیت فقرا» به حدود ۴۰ درصد از کل جمعیت خواهد رسید.
۲۸ مهر، پایگاه خبری رویداد۲۴ گزارش داد با تشدید بحران اقتصادی و افت شدید قدرت خرید مردم، شمار فزایندهای از شهروندان ایرانی توان تامین مواد غذایی ضروری را از دست دادهاند و سوءتغذیه اکنون به عامل حدود ۳۵ درصد از مرگومیرها در کشور تبدیل شده است.
بر اساس گزارش هاآرتص که پنجشنبه ششم آذر منتشر شد، کوهن در این فایل صوتی میگوید: «ایران جایی نیست که ما از طریق واسطه عمل کنیم. ما خودمان وارد میشویم، نیرو جذب میکنیم و اطلاعات بهدست میآوریم.»
اسرائیل پیشتر مسئولیت برخی عملیات خرابکاری و ترور در ایران را رد یا تایید نکرده بود.
به نقل از هاآرتص این صحبتها «در چند روز گذشته» ضبط شدهاند. در بخش دیگری از آنها صدای کوهن شنیده میشود که به ادعاهای دونالد ترامپ، رییسجمهوری ایالات متحده، مبنی بر نابودی کامل سایتهای هستهای ایران در جنگ ۱۲روزه اشاره میکند.
او میگوید: «ترامپ گفت برچیدن کامل، من میگویم اگر کامل هم برچیده نشده باشد، دستکم، یک توقف بسیار جدی و قابلتوجه رخ داده است. این چیز کمی نیست.»
رییس پیشین موساد که در سال ۲۰۲۱، پس از پنج سال ریاست از سِمَت خود کنار رفت، در این جلسه هشدار میدهد که حکومت ایران همچنان توانمندی هستهای خود را حفظ کرده و از «جاهطلبیهای هستهایاش» دست بر نداشته است.
تلاشهای دیپلماتیک مرتبط با عربستان سعودی
کوهن در بخش دیگری از اظهارات خود را به روند عادیسازی روابط با عربستان سعودی و دیدارهایش با محمد بنسلمان، ولیعهد سعودی، در دوران ریاستش بر موساد اشاره کرد.
او بر اساس این دیدارها معتقد است که «توافق صلح با اسرائیل ممکن است» و حتی میتوان «از مساله فلسطین عبور کرد یا آن را به تعویق انداخت.»
ترامپ نیز پیشتر نسبت به پیوستن عربستان به پیمان ابراهیم حتی پیش از رسیدن به پیششرط عربستان مبنی بر تشکیل دولت فلسطین، ابراز امیدواری کرده بود.
این سخنان در تضاد با موضع رسمی ریاض است که تشکیل دولت فلسطینی را شرط اصلی هرگونه عادیسازی روابط با اسرائیل اعلام کرده است. همزمان، نخستوزیر اسرائیل، بنیامین نتانیاهو نیز اخیراً گفته بود «هیچ دولت فلسطینیای تشکیل نخواهد شد» حتی اگر این به قیمت توقف روند عادیسازی با عربستان تمام شود.
پیش از این وبسایت آکسیوس گزارش داد که دیدار اخیر ترامپ و بن سلمان در کاخ سفید با وجود لحن دوستانه در انظار عمومی، پشت درهای بسته بر سر موضوع عادیسازی روابط ریاض و اسرائیل متشنج شد.
اکسیوس گزارش داد ولیعهد در ازای هرگونه عادیسازی خواستار «یک مسیر برگشتناپذیر، معتبر و زمانبندیشده» برای تشکیل کشور فلسطینی شد؛ موضوعی که او بعدا آن را در سخنان علنی نیز مطرح کرد.
یک مقام آمریکایی گفت: «ولیعهد هرگز نگفت که با عادیسازی مخالف است. در آینده امکان انجام آن وجود دارد، اما مساله دوکشوری مطرح است.»
بازتابهای افشاگری تازه هاآرتس
انتشار این فایلها از سخنان رییس پسشین موساد، واکنشهای گستردهای در اسرائیل و منطقه برانگیخته و نشاندهنده شدت فعالیتهای اطلاعاتی اسرائیل در داخل ایران و تلاشهای موازی برای شکلدهی به توازن ژئوپولیتیک جدید در خاورمیانه است.
در همین زمینه یک مقام ارشد پیشین موساد نیز با اشاره به بنبست موجود در پرونده هستهای حکومت ایران اعلام کرد اگر شرایط کنونی ادامه یابد، احتمال آغاز دور تازهای از درگیری مستقیم میان جمهوری اسلامی و اسرائیل «در آیندهای نزدیک» وجود دارد.
این مقام سابق اطلاعاتی پنجشنبه ششم آذر در مصاحبه با وبسایت هافینگتنپست یادآور شد گفتوگوهای حکومت ایران با آژانس بینالمللی انرژی اتمی متوقف شده و مذاکرات تهران و واشینگتن نیز «به بنبست رسیده است».
در گزارش هافینگتنپست به نام این مقام سابق اسرائیلی اشارهای نشده است.
قائمی پنجشنبه ششم آذر در مصاحبه با پایگاه خبری دیدهبان ایران گفت: «من نمیگویم این حرف دستفروشان واقعیت ندارد. اما این موضوع قابل اثبات نیست، بنابراین مسیر قانونی هم برای پیگیری آن وجود ندارد. اما این موضوع واقعیت تلخی است که وجود دارد.»
او افزود: «این رفتارها وقتی فراگیر میشود که کارکنان احساس کنند معیشت آنها تامین نمیشود... اگر معیشت کارکنان شهرداری درست شود، نیازی به گرفتن زیرمیزی ندارند.»
این اظهارات در شرایطی مطرح میشود که دوران مدیریت علیرضا زاکانی در شهرداری تهران با حاشیهها و جنجالهای فراوانی همراه بوده و تصمیمات او در اداره پایتخت بارها واکنشهای انتقادی کارشناسان و افکار عمومی را برانگیخته است.
بهدنبال سیاستهای ناکارآمد جمهوری اسلامی در زمینههای اقتصادی، سیاست داخلی و سیاست خارجی طی دهههای اخیر، تورم افسارگسیخته زندگی شهروندان، بهویژه اقشار کمدرآمد، را بهشدت تحت تاثیر قرار داده و قیمت کالاهای اساسی با جهشی بیسابقه روبهرو شده است.
در کنار تورم فزاینده، آمار بیکاری نیز طی سالهای اخیر روندی صعودی داشته است. نبود فرصتهای شغلی پایدار و متناسب با سطح تحصیلات، بسیاری از جوانان را ناگزیر کرده است به فعالیتهایی همچون دستفروشی، پیک موتوری یا مشاغل مشابه روی آورند؛ امری که بیانگر شکاف عمیق میان ظرفیتهای بالقوه نیروی کار و ساختار ناکارآمد بازار کار در ایران است.
«سرچهارراه پاخور بیشتری دارد»
عضو شورای شهر تهران در ادامه مصاحبه خود تایید کرد دریافت «حق حساب» از دستفروشان به شکلهای گوناگون و بر اساس محل فعالیت آنان انجام میشود: «به عنوان مثال، میگویند سرچهارراه پاخور بیشتری دارد. ما اعداد بیشتری هم از برخی شنیدهایم.»
قائمی ادامه داد: «تا ساختار و رفتار سازمانی اصلاح نشود و بدنه سازمان نسبت به این موضوعات حساس نشود، این مسائل حل نخواهد شد. متاسفانه در ادوار مختلف با این مساله روبهرو بودهایم، اما شدت و ضعف داشته است.»
پیشتر در شهریورماه انتشار ویدیویی از رفتار خشونتآمیز ماموران شهرداری قزوین با چند دستفروش، بازتاب گستردهای در شبکههای اجتماعی یافت و با واکنشهای فراوان از سوی افکار عمومی روبهرو شد.
اتحادیه آزاد کارگران ایران در آن زمان با انتشار بیانیهای هشدار داد شهرداری در سرکوب وحشیانه دستفروشان «شهره است».
عصر ایران ششم آذر گزارش داد دستفروشان علاوه بر رکود بازار و گرانی اجناس، با چالشهای دیگری از جمله برخورد ماموران شهرداری و جمعآوری بساطهایشان نیز مواجه هستند.
این رسانه نوشت: «در چنین شرایطی، دستفروشان ناچارند برای ادامه فعالیت و حفظ جایگاه خود در پاتوقهای همیشگی، مبلغی را به ماموران شهرداری پرداخت کنند... این روش نانوشته و فراگیر پرسشهایی جدی درباره شفافیت و عدالت در مدیریت شهری تهران ایجاد کرده است.»
بر اساس این گزارش، در نبود سازوکاری شفاف برای ساماندهی فعالیت دستفروشها، «برخی از عوامل شهرداری قدرت تصمیمگیری در محل را پیدا کردهاند» و عملا فضای فعالیت دستفروشان را به کنترل خود درآوردهاند»، شرایطی که امنیت شغلی و روانی این گروه از جامعه را بهشدت کاهش داده است.
عصر ایران با استناد به روایتهای دستفروشان نوشت آنها برای داشتن اجازه فعالیت و پهن کردن بساط در خیابانها، روزانه مبالغی میان ۲۰۰ هزار تا ۲ میلیون تومان به برخی ماموران شهرداری رشوه میدهند.
