سازمان حقوقبشری ههنگاو نسبت به خطر اعدام احسان افراشته و مهدی فرید دو زندانی سیاسی هشدار داد. این سازمان حقوقبشری همچنین نوشت اخیرا احسان افرشته از بند عمومی زندان اوین به بند امنیتی ۲۴۱ و مهدی فرید نیز به زندان قزلحصار منتقل شدهاند.
احسان افراشته، زندانی سیاسی، در خرداد ماه سال جاری از سوی شعبه ۱۵ دادگاه انقلاب تهران به اتهام «جاسوسی برای اسرائیل» به اعدام محکوم شد.
افراشته پیشتر در حوزه امنیت سایبری، تحلیل اطلاعات متنباز، تست نفوذ و ساخت ماکتهای صنعتی فعالیت میکرده است.
همچنین مهدی فرید، از کارمندان پیشین سازمان انرژی اتمی ایران که پیشتر در زمستان سال ۱۴۰۱ توسط نیروهای امنیتی بازداشت شده بود و پس از مدتی از زندان تهران بزرگ به زندان اوین منتقل شد، نیز در پروندههای مشابه قرار دارد.
این زندانی سیاسی ابتدا در شعبه ۲۶ دادگاه انقلاب تهران به ۱۰ سال حبس محکوم شد و پس از برگزاری دادگاه در شعبه ۲۳، به اتهام جاسوسی برای اسرائیل به اعدام محکوم شد.
پنج ماه پس از جنگ ۱۲ روزه میان حکومت ایران و اسرائیل، مقامهای ارشد نظامی و امنیتی اسرائیل در یک کنفرانس تخصصی جزئیات تازهای از رهگیری پهپادهای ایرانی، تهدیدهای حزبالله و پیامدهای ژئوپولیتیکی بحران سوریه و قرارداد تسلیحاتی آمریکا–عربستان ارائه کردند.
رهگیری ۹۹ درصدی پهپادهای ایرانی
به گزارش اسرائیلهیوم در کنفرانس UVID 2025، موشه فتال، از مقامات وزارت دفاع اعلام کرد که اسرائیل در جریان جنگ ۱۲ روزه موفق شده «۹۹ درصد پهپادهای ایرانی» را رهگیری کند. او گفت در آن عملیات «بیش از ۸۶ درصد موشکهای بالستیک» نیز رهگیری شدند و «بیش از هزار پهپاد» ساقط شده است.
فتال تاکید کرد که این سطح از موفقیت نتیجه ترکیب تواناییهای هوابرد نیروی هوایی و همکاری نزدیک با شرکای آمریکایی بوده است. او گفت سامانه چندلایه دفاعی اسرائیل اکنون قادر است پاسخی یکپارچه به «موشکهای بالستیک، کروز، راکتها و پهپادها» ارائه دهد.
هشدار درباره دور تازه درگیری در جبهه شمالی
تامیر هایمن، رییس پیشین اطلاعات ارتش و مدیر اندیشکده INSS، نیز هشدار داد که احتمال ورود به «دور جدید نبرد با حزبالله» افزایش یافته، زیرا در لبنان «هیچ عامل بازدارندهای» برای توقف روند مسلحکردن دوباره این گروه دیده نمیشود.
او با اشاره به فرصت از دسترفته سال گذشته گفت آمریکا و لبنان خواهان تضعیف زیرساختهای حزبالله بودند اما «اسرائیل درست اقدام نکرد». هایمان هشدار داد که ادامه این روند میتواند به «تخلیه دوباره شمال [اسرائیل]» و بازگشت به چرخه جنگهای پیدرپی منجر شود.
ایران یا ترکیه؟ شر کمتر در سوریه
هایمان در بخشی از سخنان خود به وضعیت سوریه اشاره کرد و گفت اگرچه «حضور یک دولت جهادی زیر چتر ترکیه» مطلوب نیست، اما این سناریو را «کمخطرتر از کنترل ایران بر سوریه» دانست، کنترلی که به گفته او موجب تقویت و انتقال تسلیحات بیشتر به حزبالله میشود. او تاکید کرد که «در این زمینه نباید بیش از حد از جولانی تأثیر پذیرفت» و اسرائیل باید «هر دو گزینه را باز نگه دارد.»
نگرانی از تغییر موازنه در روابط آمریکا–اسرائیل
رییس پیشین اطلاعات ارتش در واکنش به قرارداد فروش جنگندههای اف–۳۵ به عربستان گفت امروز اسرائیل با «بیتفاوتی خطرناک» آمریکا مواجه است؛ وضعیتی که میتواند برتری نظامیـکیفی اسرائیل را تهدید کند. او افزود: «عربستان از نظر اقتصادی همیشه برای آمریکا مهمتر بوده است. اگر هر دو کشور به سلاحهای مشابه دسترسی پیدا کنند، این تغییر بزرگی در هنجارهای امنیتی است.»
فلسطین: فرصت محدود و زمان در حال از دست رفتن
هایمان درباره غزه گفت طرح ۲۰ بندی ارائهشده برای «روز بعد» در غزه کاملاً با منافع امنیتی اسرائیل همخوان است و باید بهطور کامل اجرا شود. او با اشاره به «نزدیک شدن پایان دوره محمود عباس» هشدار داد که منطقه در آستانه «نقطه جوش» قرار دارد و باید شرایطی فراهم شود تا تشکیلات خودگردان در صورت انجام اصلاحات، بتواند نقشی در آینده غزه ایفا کند.
به گفته او، اگر دولت اسرائیل مسیر روشنی برای تشکیل کشور فلسطین نشان دهد، ولیعهد سعودی میتواند این موضوع را «بهعنوان دستاوردی واقعی» به جامعه خود ارائه دهد.
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، چهارشنبه پنجم آذر پس از دیدار با ژان نوئل بارو، وزیر خارجه فرانسه، در گفتوگو با شبکه فرانس۲۴ در پاریس اعلام کرد که «میان ایران و فرانسه یک مبادله مذاکره و توافق شده» و تهران «منتظر تکمیل تمام فرآیندهای قانونی و قضایی در دو کشور» است.
به گفته او، روند تبادل در چارچوب شورای عالی امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران تصویب شده و «همه چیز آماده است»، اما اجرای آن «به تصمیم دادگاه فرانسه» بستگی دارد و «حداکثر تا میانه ژانویه» امکانپذیر خواهد بود.
این اظهارات در حالی مطرح شده است که دو شهروند فرانسوی، سیسیل کولر و ژاک پاریس، که در مه ۲۰۲۲ بازداشت شده بودند، اوایل ماه جاری از زندان آزاد شدند اما همچنان در سفارت فرانسه در تهران بهسر میبرند و منتظر مجوز خروج از ایران هستند.
پاریس آنها را «گروگانهای دولتی» توصیف کرده و گفته تهران برای گرفتن امتیاز آنها را بازداشت کرده است. این دو نفر به اتهام جاسوسی محکوم شدهاند؛ اتهامی که خانوادههایشان همواره «ساختگی» توصیف کردهاند.
در سوی مقابل، مهدیه اسفندیاری، شهروند ایرانی، که مقامهای فرانسوی او را به «ترویج تروریسم» در شبکههای اجتماعی متهم کردهاند، قرار است از ۱۳ ژانویه در پاریس محاکمه شود. او ماه گذشته با قرار وثیقه آزاد شد و اکنون در سفارت ایران در پاریس بهسر میبرد.
عراقچی تاکید کرده است که «امیدوارم و فکر میکنم طی یک یا دو ماه آینده، بسته به روند قضایی، این موضوع به پایان برسد و تبادل انجام شود».
فرانسه وجود چنین معاملهای را نه تایید کرده و نه تکذیب.
دهها شهروند اروپایی، آمریکای شمالی و دیگر کشورهای غربی در سالهای اخیر در شرایط مشابه بازداشت شدهاند.
جمهوری اسلامی پیشتر نیز تبادل زندانیان با غرب را انجام داده اما میگوید اتباع خارجی طبق قانون محکوم میشوند. عراقچی افزود: «حکم کولر و پاریس صادر شده، اما طبق قانون ایران این زندانیان میتوانند در چارچوب تصمیم شورای عالی امنیت ملی و بهمنظور مصلحت امنیت ملی مبادله شوند.»
وزارت امور خارجه فرانسه در بیانیهای رسمی پس از دیدار وزرای خارجه اعلام کرد ژاننوئل بارو بر «ضرورت بازگشت هرچه سریعتر» کولر و پاریس به فرانسه تاکید کرده است.
بیانیه وزارت خارجه فرانسه میگوید دو وزیر علاوه بر موضوع زندانیان، درباره مسائل منطقهای نیز گفتوگو کردهاند.
در این بیانیه آمده پاریس همچنان «بهشدت نگران» برنامه هستهای ایران است و از تهران خواسته «فورا به تعهدات پادمانی بازگردد» و «همکاری کامل» با آژانس بینالمللی انرژی اتمی داشته باشد.
پاریس همچنین از تهران خواسته به مذاکرات برگردد تا «توافقی قوی و پایدار» حاصل شود که تضمین کند ایران «هرگز به سلاح هستهای دست نخواهد یافت».
عراقچی در گفتوگو با شبکه «فرانس۲۴» بار دیگر تاکید کرد که جمهوری اسلامی «همواره آماده مذاکره درباره برنامه هستهای» بوده، اما این آمریکا است که بهگفته او «هیچ اراده واقعی برای آغاز یک گفتوگوی جدی و منصفانه ندارد». وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی تصریح کرد که در هفتههای اخیر «هیچ تماس و تبادلی» میان تهران و استیو ویتکاف، نماینده ویژه رییسجمهوری آمریکا، یا مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، انجام نشده است؛ موضوعی که از نظر او نشاندهنده فقدان جدیت واشینگتن در مسیر دیپلماسی است.
بهگفته عراقچی، دیدار او با وزیر خارجه فرانسه بر پرونده هستهای و مسائل منطقهای متمرکز است، در شرایطی که ایران برای ازسرگیری همکاری کامل با آژانس بینالمللی انرژی اتمی تحت فشار قرار دارد. او در بخش دیگری از سخنانش نقش عربستان در میانجیگری را مثبت توصیف کرد و گفت: «ایران و عربستان به یکدیگر اعتماد دارند.»
در بیانیه وزارت خارجه فرانسه همچنین آماده است به لبنان برای «تقویت حاکمیت و امنیت» کمک کند، از «تحکیم آتشبس در غزه» حمایت کند و برای ایجاد چشماندازی معتبر جهت «اجرای راهحل دوکشوری» تلاش کند.
جمهوری اسلامی از آلمان خواست نتایج تحقیقات درباره نقش این کشور در برنامه شیمیایی صدام را منتشر کند
عباس عراقچی پیش از سفر به پاریس در توقفی در لاهه در نشست کشورهای عضو کنوانسیون سلاحهای شیمیایی در این شهر خواستار روشن شدن نقش دولت و شرکتهای آلمانی در برنامه تسلیحات شیمیایی صدام حسین شد.
او گفت کشورهایی که در تجهیز رژیم عراق به سلاحهای شیمیایی نقش داشتند «باید پاسخگو باشند».
عراقچی در سخنرانی خود تاکید کرد ایران هنوز از پیامدهای حملات شیمیایی دهه ۶۰ خورشیدی رنج میبرد و دهها هزار قربانی همچنان تحت درماناند.
او همراه با کمال حسینپور، نماینده سردشت ـ شهری که بیشترین آسیب را از حملات شیمیایی دیده است ـ در این نشست حضور داشت.
وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی در پستی در شبکه اجتماعی ایکس بخشهایی از سخنرانی خود را بازنشر کرد و گفت عدالت برای قربانیان «دیر شده» و حقیقت باید آشکار شود.
او از آلمان خواست نتایج تحقیقات قبلی را منتشر کند و بررسی «کامل و شفاف» درباره نقش شرکتها و اتباع آلمانی انجام دهد.
عراقچی تحقیقات قضایی هلند را که منجر به محکومیت یک شهروند هلندی شد «قابل تقدیر» دانست اما گفت این فقط «نوک کوه یخ» است و بخش بزرگی از پرونده همچنان روشن نشده است.
او تاکید کرد ایران بهعنوان قربانی اصلی سلاحهای شیمیایی، خواهان پاسخگویی و اجرای عدالت برای همه قربانیان است.
گزارش چهارشنبه پنجم آذر چند رسانه، از جمله سایت «جیفید» و همچنین ایراناینترنشنال حاکی است که جتهای جنگنده اسرائیلی سهشنبه شب چهارم آذر برای «مدت کوتاهی در آسمان عراق» پرواز کردند، دیوار صوتی را شکستند و پیش از بازگشت به اسرائیل، به مرز ایران نزدیک شدند.
این سایت افزود که به نظر میرسید که هواپیماهای اسرائیلی در طول این عملیات، «تمرینهای پرتاب شبیهسازی شده»، انجام دادند.
جیفید اشاره کرد که ساکنان محلی در شرق عراق، به ویژه در استان میسان در نزدیکی عماره، گزارش دادند که همزمان با پرواز هواپیماها، صدای شکسته شدن دیوار صوتی شنیده شد.
این سایت اضافه کرد: «تانکرهای سوختگیری کیسی-۱۳۵ نیروی هوایی ایالات متحده تقریباً در همان زمان در نزدیکی مرز عراق و ایران مشاهده شدند. این هواپیماهای سوخترسان بعداً به سمت پایگاه هوایی العدید در قطر حرکت کردند.»
جیفید به نقل از «تحلیلگران» نوشت که این یک «اقدام شناسایی برای ارزیابی قابلیتهای دفاعی ایران در بحبوحه تنشهای منطقهای جاری بوده است.»
بر اساس این گزارش، هیچ حملهای انجام نشد، هرچند این اقدام نگرانیهایی را در مورد تشدید احتمالی تنش ایجاد کرده است.
توضیح وزارت دفاع عراق: پروازهای آزمایشی بودند
تحسین الخفاجی، مدیر رسانههای وزارت دفاع عراق چهارشنبه پنجم آذر اعلام کرد: «صداهای شنیده شده در برخی استانها مربوط به هواپیماهای متعلق به نیروی هوایی عراق است» و افزود که آنها در حال «انجام مأموریتهای آموزشی به عنوان بخشی از برنامههای معمول خود» بودند.
به گزارش خبرگزاری ملی عراق، نینا، او همچنین نوشت که نیروی هوایی عراق «به طور دورهای، پروازهای آموزشی را در چندین استان انجام میدهد تا آمادگی رزمی خود را افزایش دهد و از آمادگی واحدهای خود برای انجام مأموریتهای میدانی مختلف اطمینان حاصل کند.»
این مقام عراقی در مورد شکسته شدن دیوار صوتی توضیحی نداد.
در این میان، خبرگزاری مهر، نزدیک به محمدباقر قالیباف، رییس مجلس شورای اسلامی، نوشت: «اتفاق رخ داده در آسمان عراق، نه یک عملیات میدانی بلکه سناریویی روانی-رسانهای با هدف ایجاد سایه جنگ، القای ناامنی و تحریک افکار عمومی ایرانیان بوده است. »
سایت تابناک، متعلق به محسن رضایی، هم نوشت که هدف احتمالی این عملیات «نمایش قدرت اسرائیل تلقی میشود: پاسخ به حملات شبهنظامیان مورد حمایت ایران در عراق یا شبیهسازی حمله احتمالی به ایران از آسمان عراق.»
«پیام واضح اسرائیل»
در همین حال، سایت انگلیسی زبان «وانا» (خبرگزاری غرب آسیا) در ایران هم با اشاره به آنچه «ادعاهای برخی رسانههای عراقی و عبری» نامید، نوشت: «منطقه بار دیگر شاهد تحرکاتی بود که بسیاری آن را آزمایش متقابل بین ایران و اسرائیل توصیف کردند.»
این خبرگزاری افزود که اگر گزارشهای مربوط به «مانورهای پرتاب شبیهسازیشده» درست باشد، «کمتر به عنوان یک عملیات و بیشتر به عنوان یک پیام واضح تلقی میشود: نمایش توانایی و سنجش آمادگی دفاعی و واکنش بازیابیشده ایران».
وانا اشاره کرد که همزمان با این پروازها، دو هواپیمای سوخترسان کیسی-۱۳۵ نیروی هوایی ایالات متحده نیز از مسیر مرزی عراق و ایران عبور کردند و سپس به پایگاه العدید در قطر بازگشتند.
این خبرگزاری ایرانی نوشت: «حضور این هواپیماها که نقش آنها در عملیاتهای دوربرد حیاتی است، گمانهزنیها در مورد تنشهای احتمالی آینده را تشدید کرد.»
پرواز میگ-۲۹ نیروی هوایی جمهوری اسلامی بر فراز تهران
وانا در بخشی از گزارش خود با اشاره به پرواز چهارشنبه هواپیمای نظامی میگ-۲۹ نیروی هوایی جمهوری اسلامی بر فراز تهران افزود: «این موضوع سوال دیگری را مطرح کرده است: آیا این پروازها پاسخی به تحرکات گزارش شده در عراق بود یا صرفاً یک فعالیت دفاعی استاندارد؟»
در همین ارتباط، روابط عمومی نیروی هوایی ارتش جمهوری اسلامی چهارشنبه در اطلاعیهای در مورد پرواز یک فروند هواپیمای میگ-۲۹ بر فراز تهران نوشت که این اقدام در راستای «انجام مأموریتهای روزانه» بوده است.
در این اطلاعیه آمده است: «این پرواز در کنار پرواز دیگر جنگندههای ارتش جمهوری اسلامی ایران به منظور برقراری امنیت پایدار در آسمان ایران امری معمولی و مسبوق به سابقه بوده که در آینده نیز انجام خواهد پذیرفت.»
وانا در بخش دیگری از گزارش خود به لغو سفر بنیامین نتانیاهو به هند «به دلایل امنیتی» اشاره کرد. این خبرگزاری نوشت که این موضوع «توجه تحلیلگران را به خود جلب کرده است. بسیاری آن را بخشی از اضطراب ناشی از تنشهای منطقهای در تلآویو دانستند، در حالی که برخی دیگر آن را به نیاز بالقوه اسرائیل به حضور در یک رویارویی نزدیک با ایران مرتبط دانستند.»
تنش میان مقامهای لبنانی و جمهوری اسلامی چهارشنبه ۵ آذر پس از اظهارات تازه علیاکبر ولایتی درباره جایگاه حزبالله در لبنان بار دیگر بالا گرفت.
وزیر امور خارجه لبنان، در واکنشی کمسابقه در شبکه اجتماعی ایکس از دخالت جمهوری اسلامی در امور داخلی کشورش انتقاد کرد.
یوسف رجی در پست خود عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، را بهطور مستقیم خطاب قرار داد و نوشت: «من صادقانه متمایل بودم ادعای شما را مبنی بر اینکه جمهوری اسلامی در امور داخلی لبنان دخالت نمیکند باور کنم، تا زمانی که مشاور رهبر شما ظاهر شد و ما را روشن کرد که چه چیزی در لبنان واقعا مهم است و نسبت به پیامدهای خلع سلاح حزبالله هشدار داد.»
وزیر امور خارجه لبنان تاکید کرد آنچه برای مردم این کشور اولویت دارد، نه حزبالله بلکه «حاکمیت، آزادی و استقلال تصمیمگیری داخلی» است.
او نوشت: «آنچه برای ما مهمتر از آب و نان است، حاکمیت ما، آزادی ما، و استقلال تصمیمگیری داخلی ما است؛ استقلالی دور از شعارهای ایدئولوژیک و دستورکارهای فراملی و منطقهای که کشور ما را ویران کرده و همچنان ما را به سوی نابودی میکشاند.»
این موضعگیری کمسابقه در حالی منتشر شده که ولایتی پیشتر در گفتوگو با خبرگزاری تسنیم، اسرائیل را متهم کرده بود که در چارچوب توافق آتشبس پایبندی نشان نداده و با «نقض مکرر آتشبس و هدف قرار دادن مردم لبنان»، قوانین بینالمللی را نادیده گرفته است.
او با اشاره به ترور هیثم علی طباطبایی، نفر دوم حزبالله و فرمانده کل نظامی این گروه، هشدار داده بود که «خلعسلاح تبعات بسیاری برای لبنان خواهد داشت».
مشاور رهبر جمهوری اسلامی همچنین تاکید کرده بود که تهران «از حزبالله و جبهه مقاومت حمایت کرده و خواهد کرد».
او گفته بود: «حزبالله لبنان بارها حامی و نجاتبخش مردم لبنان بوده… امروز وجود حزبالله از آب و نان برای لبنان ضروریتر است.»
انتقاد تند وزیر امور خارجه لبنان از اظهارات ولایتی درباره نقش و جایگاه حزبالله در ساختار سیاسی و امنیتی لبنان نشاندهنده شکاف روزافزون میان دولت بیروت و مواضع تهران درباره آینده نقش حزبالله در این کشور است.
پیش از این نیز سفر علی لاریجانی، دبیر شورایعالی امنیت ملی جمهوری اسلامی، به لبنان و اظهارات او با واکنش بیسابقه مقامات دولت لبنان و احزاب سیاسی این کشور مواجه شده بود.
