کرملین اعلام کرد که ولادیمیر پوتین رییسجمهور روسیه و رجب طیب اردوغان همتای ترکیهای او دوشنبه با یکدیگر تماس تلفنی برقرار خواهند کرد.
اردوغان یکشنبه گفت که او با پوتین تماس خواهد گرفت تا درباره تلاشهای صلح در اوکراین گفتوگو کند.
او افزود که همچنین از پوتین خواهد خواست توافق مربوط به عبور امن غلات از دریای سیاه را از سر بگیرد.
مهدی زارع، استاد پژوهشگاه زلزلهشناسی، دوشنبه سوم آذر در مصاحبه با خبرگزاری ایسنا هشدار داد کاهش بارندگی، ضعف در مدیریت علمی منابع آب و از دست رفتن حقابهها در سایه «دیپلماسی ضعیف» کشور را وارد مرحلهای نگرانکننده کرده است.
به گفته او، سال آبی ۱۴۰۴–۱۴۰۵ ششمین سال متوالی است که متوسط بارندگی ایران از میانگین ۵۰ ساله کمتر ثبت میشود.
او همچنین به نبود شفافیت در اطلاعات مصرفکنندگان اشاره کرد و گفت همه مصرفکنندگان الزاما دارای شناسنامه و کارت ملی نیستند و در آمارها ثبت نمیشوند.
در هفتههای اخیر، ابعاد تازهای از بحران کمآبی در ایران آشکار شده و این وضعیت زنگ خطر جدی را برای زندگی روزمره مردم و تداوم فعالیت بسیاری از صنایع به صدا درآورده است.
مقامهای وزارت نیرو هشدار دادهاند دامنه محدودیتها و افت فشار آب در تهران و برخی دیگر از استانها میتواند به ساعات بیشتری از شبانهروز گسترش یابد.
به گفته عیسی بزرگزاده، سخنگوی صنعت آب، از نیمهشب تا نزدیک صبح فشار آب کاهش یافته و این سیاست در طول روز با شدت کمتر اجرا میشود؛ اقدامی که از مرداد ماه و همزمان با هشدارها درباره «وضعیت قرمز آبی» تهران آغاز شد.
او تاکید کرده که مدیریت فشار آب «قطعی» است و هر گونه تغییر به شهروندان اطلاع داده خواهد شد.
پیشتر نیز عباس علیآبادی، وزیر نیرو در دولت مسعود پزشکیان، از قطعی شبانه آب در کشور خبر داده و از مردم خواسته بود ذخیرهساز خانگی نصب کنند.
مقامهای جمهوری اسلامی بارها مسئولیت ناکارآمدی حکومت در مدیریت بحران آب را گردن مردم انداخته و آنها را به «۱۰ درصد صرفهجویی بیشتر در مصرف» دعوت کردهاند.
کمبارشی کمسابقه و کاهش شدید ذخایر سدها
در کنار این محدودیتها، دادههای تازه از وضعیت بارندگی و منابع آب تصویر نگرانکنندهای از سال آبی جاری نشان میدهد.
بر اساس اعلام مدیرکل دفتر اطلاعات و دادههای آب کشور، بارشها نسبت به متوسط بلندمدت ۸۱ درصد و نسبت به سال گذشته ۷۸ درصد کاهش یافته است.
این رقم، پاییز امسال را به کمبارشترین پاییز در ۵۸ سال اخیر تبدیل کرده و در ۱۵ استان از جمله تهران، میزان بارش کمتر از یک میلیمتر یا حتی صفر بوده است.
رتبه بارش کشور در دوره بلندمدت نیز «آخر» گزارش شده و مدلهای پیشبینی بارش، ادامه این وضعیت نامناسب را تایید میکنند.
از سوی دیگر، وضعیت سدهای کشور نیز همچنان بحرانی توصیف میشود.
کاهش شدید بارشها باعث شده موجودی سدها تنها به ۳۲ درصد ظرفیت برسد؛ رقمی که پیامدهای جدی برای تامین آب شرب، کشاورزی و صنعت در استانهایی مانند تهران، اصفهان، خراسان رضوی، قم، هرمزگان، زنجان، کرمان و مرکزی دارد.
گزارشهای رسمی تاکید میکند حتی با تکمیل سامانه دوم انتقال آب طالقان به تهران، افت منابع آب بهقدری شدید است که این پروژهها تنها نقش تسکینی موقت دارند.
نصرالله پژمانفر، رییس کمیسیون اصل ۹۰ مجلس شورای اسلامی، ۳۰ آبان احتمال جیرهبندی آب در تهران و مشهد تا پایان ماه آذر را تایید کرده و آن را بهشدت نگرانکننده خوانده بود.
ساجدینیا دوشنبه سوم آذر، از «پایان موفقیتآمیز» عملیات اطفای آتشسوزی جنگلهای الیت خبر داد و گفت: «اگرچه عملیات لکهگیری و پایش نقاط نهفته همچنان ادامه دارد، اما میتوان پایان آتشسوزی را اعلام کرد.»
او افزود ترکیه با اعزام دو فروند هواپیمای آبپاش و یک بالگرد، آمادگی خود را برای کمک اعلام کرد.
آتشسوزی گسترده در جنگل الیت مازندران بیش از سه هفته ادامه داشت و ناتوانی مقامهای جمهوری اسلامی در مهار آن، موجی از انتقادها را برانگیخت.
علاوه بر کاربران شبکههای اجتماعی، چهرههای مطرح هنری و ورزشی در این زمینه واکنش نشان دادند.
ادارهکل حفاظت محیط زیست گیلان دوشنبه با هشدار نسبت به افزایش خطر آتشسوزی در جنگلها و مراتع، از مردم خواست با توجه به شرایط جوی و احتمال بالای گسترش حریق در عرصههای طبیعی، از ایجاد هرگ ونه آتش در جنگلها و مراتع اکیدا خودداری کنند.
همزمان مهدی رزاقینژاد، دادستان مرکز استان گلستان، از تعقیب قضایی برای افراد یا مسئولانی خبر داد که با بیاحتیاطی زمینه آتشسوزی در محدوده جنگلهای این استان را فراهم کنند.
او گفت: «در شرایط فعلی کوچکترین جرقه میتواند به فاجعهای غیر قابل جبران تبدیل شود.»
کلانتری: مسئله حادی نیست، چرا بزرگش میکنند
همزمان با ادامه انتقادها از جمهوری اسلامی در زمینه ناکارآمدی در مهار آتش، عیسی کلانتری، رییس پیشین سازمان حفاظت محیط زیست گفت: «آتشسوزی جنگلهای هیرکانی از دو الی سه هفته پیش آغاز شده و آتش در اصل بخشی از اکولوژی جنگل است، مسئله حادی نیست و نمیدانم چرا اینقدر بزرگش میکنند.»
او ادامه داد: «سه میلیون و ۱۰۰ هزار هکتار جنگل هیرکانی داشتیم که یک میلیون و ۳۰۰ هزار هکتار آن را آدمها از بین بردند، حالا ۸۰ هکتار آن آتش گرفته و همه به دنبال این هستند که چرا آتش گرفته است.»
آتشسوزی در جلفا
مجید فرشی، مدیرکل مدیریت بحران آذربایجان شرقی، دوشنبه از ادامه آتشسوزی در جنگلهای نمنق جلفا خبر داد و گفت بهدلیل شرایط جوی، روز یکشنبه امکان پرواز بالگرد اطفای حریق وجود نداشت.
او افزود در صورت مساعد بودن وضعیت هوا، بالگرد دوشنبه به عملیات ملحق میشود.
مردم بومی که در خاموش کردن آتش جنگلهای الیت مازندران حضور داشتند به رسانهها گفتند که در روزهای اول با ابزارهای اولیه سعی در خاموش کردن آتش داشتهاند.
رسانههای ایران دوم آذر گزارش داده بودند آتشسوزی شدید در منطقه حفاظتشده دیزمار شهرستان جلفا در مجاورت علیآبادبلاغی و روستای نمنق، از شامگاه ۳۰ آبان آغاز شده و هنوز خاموش نشده است.
بر اساس گزارشها، هوای تهران، کرج، اراک، اصفهان، ارومیه، اهواز، تبریز و مشهد دوشنبه سه آذر آلوده است.
احتمال اینکه شاخص آلودگی هوا در این شهرها و دیگر نقاط ایران به مرز بسیار ناسالم و خطرناک برسد هم وجود دارد.
سازمان هواشناسی اعلام کرد تا آخر هفته در شهرهای پرجمعیت و صنعتی غلظت آلایندههای جوی افزایش، و کیفیت هوا و دید افقی کاهش مییابد.
این در شرایطی است که سوم آذر در ایران تعطیل رسمی است.
مدارس و دانشگاههای شماری از شهرهای ایران از ابتدای هفته جاری (یک آذر) در حالت تعطیل یا غیر حضوری بودهاند.
با اینحال کیفیت هوای شماری از شهرهای ایران مانند اصفهان، قزوین و تهران دوم آذر در وضعیت قرمز و خطرناک برای همه افراد جامعه قرار گرفت.
تهران در سال جاری تنها شش روز هوای پاک داشته و بیش از نیمی از روزهای سال برای گروههای حساس ناسالم بوده است.
گروههای حساس شامل کودکان، سالمندان، بیماران قلبی و ریوی و زنان باردار است.
حدود ۸.۴ درصد از جمعیت استان تهران را سالمندان ۶۵ سال به بالا تشکیل میدهند؛ یعنی حدود ۱.۲ میلیون نفر، نصف سال را در معرض خطر بیماری، عوارض جدی یا حتی مرگ قرار داشتهاند.
خطر ابتلا به آلزایمر
آلودگی هوا فقط باعث سرفه، خسخس یا سوزش چشم نمیشود و پیامدهایی بر مغز و سلامت شناختی دارد.
احمد دلیری، رییس انجمن علمی سالمندی ایران، در مصاحبه با خبرگزاری ایسنا هشدار داد قرار گرفتن طولانیمدت در هوای آلوده میتواند خطر ابتلا به زوال شناختی و آلزایمر را بین ۱۰ تا ۶۰ درصد افزایش دهد.
به گفته او، ذرات ریز معلق کمتر از ۲.۵ میکرون آنقدر کوچکاند که از ریه وارد خون میشوند و حتی از مسیر عصب بویایی میتوانند مستقیما به مغز برسند و این ورود خاموش، آغازگر روند تخریب عصبی است که شاید سالها بیعلامت بماند.
آمیتیس رمضانی، رییس انجمن متخصصان عفونی کشور، نیز دوم آذر در مصاحبه با روزنامه شرق گفت آلودگی هوا میتواند عامل بروز بیماریهای تنفسی همچون برونشیت مزمن و آسم شود.
شهروندان نیز در پیامهای خود به ایراناینترنشنال از افزایش بیماریهای تنفسی، آلرژی، خستگی مفرط و مشکلات جسمی مکرر خبر دادند.
با وجود تداوم این بحران، مقامهای جمهوری اسلامی هنوز راهحل قطعی برای کاهش آلودگی هوای تهران و دیگر کلانشهرها به اجرا نگذاشتهاند.
پلیس پاکستان دوشنبه سوم آذر اعلام کرد مهاجمان هنگام ورود به مقر پاسبانی مرزی در پیشاور اقدام به تیراندازی کردند و سپس در داخل مجموعه دست به انفجار انتحاری زدند.
جاوید اقبال، معاون فرمانده پاسبانی مرزی، تایید کرد سه عضو این نهاد در این حادثه جان باختند.
یک مقام ارشد پاکستانی نیز در مصاحبه با خبرگزاری رویترز گفت: «اولین بمبگذار انتحاری در ورودی اصلی مقر پلیس مرزی دست به حمله زد و سایر مهاجمان پس از او وارد محوطه شدند.»
او افزود: «نیروهای امنیتی، از جمله ارتش و پلیس، منطقه را محاصره کردهاند و با احتیاط اوضاع را تحت کنترل دارند، زیرا گمان میرود هنوز چند تروریست در داخل ساختمان حضور داشته باشند.»
این مقام پاکستانی بهدلیل نداشتن مجوز برای گفتوگو با رسانهها خواست نامش فاش نشود.
تاکنون هیچ گروهی مسئولیت این حمله را بر عهده نگرفته است.
پس از درگیریهای مرزی مرگبار میان پاکستان و طالبان افغانستان در هفتههای اخیر، گروههای شبهنظامی اسلامگرا حملات خود را در پاکستان افزایش دادهاند.
رویترز در ادامه گزارش خود نوشت مقر پاسبانی مرزی در منطقهای پرجمعیت در شهر پیشاور، پایتخت ایالت خیبر پختونخوا، واقع شده است.
صفدر خان، یکی از ساکنان منطقه، به این خبرگزاری گفت: «جاده برای تردد بسته شده و نیروهای ارتش، پلیس و امنیتی اطراف محل را محاصره کردهاند.»
محمد عاصم، سخنگوی بیمارستان «لیدی ریدینگ»، اعلام کرد پنج زخمی این حادثه، از جمله دو نیروی پاسبانی، به این بیمارستان منتقل شدهاند.
مقامهای اسلامآباد بارها حکومت طالبان افغانستان را متهم کرده که پناهگاه امنی برای گروههای شبهنظامی اسلامگرا فراهم آورده است و به همین دلیل، آنها از خاک افغانستان به داخل پاکستان حمله میکنند. طالبان این اتهامات را رد کرده است.
۲۰ آبان، یک بمبگذار انتحاری خود را در نزدیکی نیروهای پلیس مقابل دادگاه بدوی در اسلامآباد منفجر کرد. این حمله دستکم ۱۲ نفر کشته و ۲۷ زخمی بر جای گذاشت.
این نخستین حمله مرگبار علیه غیرنظامیان در پایتخت پاکستان طی ۱۰ سال گذشته به شمار میرفت.
یک روز پیش از آن نیز خودرویی بمبگذاریشده به در ورودی یک مدرسه نظامی در جنوب وزیرستان، نزدیک مرز افغانستان، کوبیده شد که به مرگ سه تن انجامید.
۲۲ آبان، محسن نقوی، وزیر کشور پاکستان، اعلام کرد دو حمله انتحاری اخیر در اسلامآباد و جنوب وزیرستان به دست «اتباع افغانستان» انجام شده است.
