در پایان دومین روز از محاکمه ۱۰ نفر به اتهام آزار سایبری علیه بریژیت مکرون، همسر رییسجمهوری فرانسه، در دادگاه کیفری پاریس، برای ۹ نفر از آنان احکام حبس تعلیقی از سه تا دوازده ماه درخواست شد.
پیش از آنکه دادستانی فرانسه رسماً اعلام موضع کند، وکیل بریژیت مکرون — همسر رئیسجمهوری فرانسه — که هدف شایعهای درباره جنسیتش قرار گرفته و ادعا شده «ترنسجندر» است، از انکار اتهامات از سوی متهمان انتقاد کرد.
ژان اِنوشی، وکیل خانم مکرون، گفت: «آنها دائم از آزادی بیان حرف میزنند و افترا را انکار میکنند، اما در واقع با آزار سایبری، حملات گروهی و رفتارهایی مواجهیم که همه شرایط تحقق جرم را دارند.»
تیفن اوزیه، دختر بریژیت مکرون، نیز به درخواست وکلای مادرش درباره فشارهای روحی ناشی از این شایعات سخن گفت و تاکید کرد که این ادعاها به شدت به خانواده آسیب زده است.
او در جلسه سهشنبه دادگاه شهادت داد و گفت: «مهم است که امروز اینجا باشم تا آسیبی را که ممکن است به مادرم وارد شده باشد بیان کنم.»
دختر بریژیت مکرون افزود: «من واقعا شاهد تغییر و وخامت در شرایط زندگی او بودهام.»
در نخستین روز محاکمه نیز چهار نفر از ده متهم که متهم به «انتشار این خبر جعلی» مبنی بر «ترنسجنسیتی بودن بریژیت مکرون» هستند، در غیاب خود او ولی در برابر تالاری پر از جمعیت سخن گفتند.
آنها انتشار پیامهایشان در شبکه اجتماعی ایکس را با انگیزه «طنز» و نیز «حق پرسش درباره هویت جنسیتی بانوی اول» توجیه کردند.
چند نفر از متهمان حاضر در دادگاه پاریس، مطالب منتشرشده از سوی این پادکستر آمریکایی را که میلیونها دنبالکننده در شبکههای اجتماعی دارد و خالق مجموعه ویدیوهایی با عنوان «تبدیل شدن به بریژیت» است، بازنشر کردهاند.
در میان این مطالب، جلد دستکاریشدهای از مجله تایم نیز بود که بریژیت مکرون را به عنوان «مرد سال» نشان میدهد و با عنوان تمسخرآمیز «عالی!» منتشر شده بود.
یکی از متهمان گفته بود که «دو هزار نفر آمادهاند» برای «در زدن خانهبهخانه در آمین» (شهر زادگاه زوج مکرون در شمال فرانسه) بروند تا «ماجرا را روشن کنند» و وعده داده بود که بلاگرهای آمریکایی نیز در این ماجرا دخیل خواهند بود.
متهمان شامل هشت مرد و دو زن، بین ۴۱ تا ۶۵ سال سن دارند و به مشاغل گوناگون مشغول هستند.
بر اساس قانون، چنین اتهامی خطر صدور حکم تا دو سال زندان را در پی دارد.
پیشتر نیز چندین زن سیاستمدار برجسته در جهان هدف خبرهای جعلی با محتوای ترنسهراسانه قرار گرفتهاند؛ از جمله میشل اوباما، بانوی اول پیشین آمریکا، کامالا هریس، معاون رییسجمهوری پیشین آمریکا و جاسیندا آردرن، نخستوزیر پیشین نیوزیلند.
وزارت دفاع روسیه سهشنبه ششم آبان اعلام کرد که در جریان این مذاکرات، دو طرف درباره «اجرای عملی حوزههای نویدبخش همکاریهای دوجانبه» گفتگو کردند.
سفر وزیر دفاع سوریه به روسیه پس از آن صورت گرفت که در اواسط ماه اکتبر، احمد الشرع، رییسجمهوری موقت سوریه، به مسکو سفر و با ولادیمیر پوتین، رییسجمهوری روسیه، دیدار کرد.
الشرع در این دیدار تعهد خود را برای پایبندی به تمامی توافقهای پیشتر امضاشده میان دو کشور اعلام کرد و این تعهد بهعنوان نشانهای از تضمین امنیت دو پایگاه اصلی نظامی روسیه در سوریه تلقی شد.
پیش از این دیدار، دو منبع سوری به خبرگزاری رویترز گفتند الشرع در این سفر بهطور رسمی از روسیه خواهد خواست رییسجمهوری پیشین سوریه را برای محاکمه به اتهام «جنایت علیه مردم»، به دمشق تحویل دهد.
الشرع که پیشتر ریاست شاخه سوریه القاعده را بر عهده داشت، در ماه دسامبر گذشته با رهبری مخالفان مسلح وارد دمشق شد و دولت جدیدی را تشکیل داد. بشار اسد از پایتخت گریخت و در روسیه پناهندگی دریافت کرد.
از آن زمان، مسکو تلاش کرده روابط خود را با مقامات جدید سوریه از جمله ارائه حمایتهای دیپلماتیک در برابر حملات هوایی اسرائیل به خاک سوریه حفظ کند.
نیروهای روسیه در سوریه در پایگاه هوایی حمیمیم در استان لاذقیه و تاسیسات دریایی طرطوس در ساحل مدیترانه حضور دارند.
سوریه در زمان بشار اسد متحد مسکو بود و از تهاجم روسیه علیه اوکراین حمایت کرده بود.
گفتوگوهای اقتصادی میان روسیه و سوریه
علاوه بر رییسجمهوری و وزیر دفاع سوریه در ماههای اخیر دیگر مقامات دمشق نیز به مسکو سفر کرده و به ویژه در زمینههای اقتصادی گفتوگو کردهاند.
همزمان با سفر الشرع به مسکو، مقامات روسیه و سوریه در جریان نشستی درباره امکان همکاری در حوزه انرژی، از جمله پروژههای نفتی در سوریه، گفتوگو کردند.
در حالی که سوریه پس از سالها درگیری تلاش میکند اقتصاد و زیرساختهای خود را بازسازی کند، الکساندر نواک، معاون نخستوزیر روسیه، گفت کمبود نفت یکی از مشکلات اساسی سوریه است.
او به خبرنگاران گفت: «شرکتهای روسی مدتهاست در میدانهای نفتی سوریه فعالیت میکنند. برخی از این میدانها نیاز به توسعه دارند، برخی دیگر در وضعیت تعطیلی قرار دارند و میدانهای جدیدی نیز وجود دارند.»
همچنین معاون نخستوزیر روسیه، در جریان سفر خود در اواسط شهریور به دمشق اعلام کرد که روسیه و قطر درباره کمکهای بشردوستانه به سوریه و بازسازی بخش انرژی این کشور در حال مذاکره هستند.
به گزارش خبرگزاری آسوشیتدپرس از تلآویو، نتانیاهو سهشنبه ششم آبان اعلام کرد که بازگرداندن بخشی از بقایای گروگانها از سوی حماس نقض آشکار توافق آتشبس است و در واکنش به آن، دستور اجرای «حملات قدرتمند» در نوار غزه را صادر کرده است. او گفت بر اساس مفاد توافق، حماس موظف است اجساد همه گروگانهای اسرائیلی را «در کوتاهترین زمان ممکن» بازگرداند.
در نشانهای از تزلزل آتشبس، منابع نظامی اسرائیلی گزارش دادند که سهشنبه در شهر رفح به سوی نیروهای این کشور تیراندازی شد و آنها نیز پاسخ دادهاند. در همین حال، حماس اعلام کرد یکی دیگر از اجساد گروگانها را یافته و تا پایان سهشنبه شب تحویل خواهد داد. خبرنگار آسوشیتدپرس در خانیونس نیز تصاویری از انتقال کیسهای سفید از دل تونلی زیرزمینی به آمبولانس ضبط کرده است که احتمالاً حامل یکی از پیکرهاست.
روند کند بازگرداندن اجساد، اجرای مراحل بعدی آتشبس را دشوار کرده است. طبق برنامه توافق، در مراحل آینده باید درباره خلع سلاح حماس، استقرار نیروی بینالمللی و ساختار اداره غزه تصمیمگیری شود. حماس میگوید به دلیل ویرانی گسترده، یافتن پیکرها دشوار است، اما اسرائیل این گروه را به «عمدی بودن تأخیر» متهم میکند. در همین راستا، تیمی از کارشناسان مصری با تجهیزات سنگین در مناطق خانیونس و نصیرات در حال جستوجو هستند.
دفتر نخستوزیری اسرائیل اعلام کرد که پیکر تازه تحویل دادهشده متعلق به اوفیر تزارفاتی، یکی از گروگانهای حمله ۷ اکتبر ۲۰۲۳ به جشنواره موسیقی «نوا» است. خانواده او در بیانیهای گفتند: «این سومین بار است که ناچاریم قبر پسرمان را باز کنیم و دوباره دفنش کنیم.» از زمان آغاز آتشبس، حماس ۱۵ پیکر گروگان را تحویل داده و در مقابل، اسرائیل اجساد ۱۹۵ فلسطینی را به غزه بازگردانده است.
درگیری در کرانه باختری
در تحولی جداگانه، ارتش اسرائیل سهشنبه اعلام کرد سه شبهنظامی فلسطینی را در جریان عملیاتی در شمال کرانه باختری کشته است. به گفته مقامات اسرائیلی، این افراد هنگام خروج از غاری در نزدیکی شهر جنین هدف گلوله قرار گرفتند. ارتش افزود دو نفر در درگیری نخست و سومی پس از چند دقیقه کشته شدند.
ارتش اسرائیل همچنین تایید کرد که برای تخریب غار مذکور حمله هوایی انجام داده است. حماس با محکومکردن این عملیات، دو نفر از کشتهشدگان را از اعضای گردانهای قسام معرفی کرد. نهادهای حقوق بشری فلسطینی اما میگویند حملات اخیر اسرائیل دهها غیرنظامی را نیز قربانی کرده و موجب آوارگی هزاران نفر شده است.
طبق آمار وزارت بهداشت غزه که تحت کنترل حماس است، از آغاز جنگ در دو سال پیش تاکنون بیش از ۶۸ هزار و ۵۰۰ فلسطینی کشته شدهاند. سازمان ملل متحد و کارشناسان مستقل این آمار را قابل اتکا میدانند، هرچند اسرائیل همچنان آن را به چالش میکشد.
نامزدهای جدید عراقی دیگر حاضر نیستند در سایه تهران رقابت کنند. حتی جناحهای سنتی شیعه که روزی متحدان نزدیک سپاه پاسداران انقلاب اسلامی بودند، اکنون شعار «بیطرفی» در برابر ایران و آمریکا را در محور برنامههای انتخاباتی خود قرار دادهاند.
بیطرفی در قبال آمریکا در سالهای گذشته یکی از محورهای تبلیغاتی نیرویهای شیعه بود اما حالا وقتی تهران و واشینگتن در اینجا کنار هم قرار میگیرند، مشخص است که عراق خود را برای دورهای جدید آماده میکند.
این تغییر محصول دو دهه تجربه تلخ است. نفوذ سیاسی و نظامی تهران در عراق اگرچه در سالهای پس از سقوط صدام حسین به تثبیت نسبی رسیده بود اما همراه با فساد، فرقهگرایی و وابستگی ساختاری به اقتصاد نفتی، چهرهای منفی از این حضور بر جای گذاشت.
امروز افکار عمومی عراق دیگر به جمهوری اسلامی به عنوان قدرتی حامی یا متحد نمینگرد، بلکه آن را عامل مداخله و بیثباتی میداند.
از سوی دیگر، شکستهای منطقهای جمهوری اسلامی در جبهههای مختلف، از تضعیف حزبالله در لبنان تا فرسایش قدرت حوثیها در یمن و نابودی و از دست دادن زیرساختهای نظامی ایران در سوریه، به تصویر قدرت منطقهای تهران بهوضوح آسیب زده و آن را به یک داستان خیالی بدل کرده است.
در چنین فضایی، عراق نیز در پی بازیابی استقلال خود است. نسل تازهای از سیاستمداران عراقی، از سکولارها تا مذهبیهای عملگرا، تلاش دارند سیاست خارجی را از مدار ایدئولوژی خارج و منافع ملی را محور تصمیمگیری قرار دهند.
به عبارتی، عراق در حال عبور از دوران «فرمانبری از تهران» به دوران «خودمختاری سیاسی» است.
از فرماندهی نظامی تا نفوذ سیاسی: راهبرد جدید اما شکستخورده تهران
در کنار این تغییر سیاسی، نشانههای دیگری از افول نفوذ ایران در عراق دیده میشود: فروپاشی شبکه شبهنظامیان حشدالشعبی و ورود اجباری رهبران این گروهها به عرصه انتخابات.
مدل نفوذ ایران بر پایه الگوی موسوم به «حزباللهسازی» بنا شده بود؛ یعنی تشکیل گروههایی مسلح و وفادار به تهران که در مواقع لازم بتوانند دولت رسمی را دور بزنند یا تحت کنترل بگیرند.
حشدالشعبی در عراق قرار بود نمونه موفق این مدل باشد اما امروز همانطور که گزارش بنیاد دفاع از دموکراسیها نشان میدهد، از ۲۳۸ هزار نیروی ادعایی این سازمان تنها حدود ۴۸ هزار نفر وجود واقعی دارند و بقیه «سربازان خیالی» هستند.
فساد ساختاری و نارضایتی اجتماعی سبب شده حشدالشعبی اعتبار خود را از دست بدهد و تهران دیگر نتواند از آن به عنوان بازوی نظامی قابل اتکا استفاده کند. در نتیجه، جمهوری اسلامی ناچار شده از میدان نظامی به عرصه سیاست عقبنشینی کند.
رهبران شبهنظامی مانند فالح فیاض، احمد الاسدی، هادی العامری، قیس خزعلی و عمار حکیم، اکنون با فهرستهای جداگانه در انتخابات شرکت میکنند و دیگر اتحاد سابق میان گروههای طرفدار ایران وجود ندارد.
از منظر راهبردی، این عقبنشینی به معنای تغییر شکل نفوذ تهران است: سپاه پاسداران که زمانی میتوانست از طریق قدرت نظامی معادلات بغداد را تعیین کند، اکنون مجبور است در میدان سیاسی و انتخاباتی رقابت کند.
این تحول نه نشانه قدرت که نشانه ضعف است. ایران به جای «فرماندهی» در عراق، در جایگاه «چانهزنی» قرار گرفته است.
همزمان، فشارهای آمریکا و مخالفتهای داخلی مانع رسمی شدن جایگاه حشدالشعبی در ساختار حکومتی شده است. به همین دلیل، سیاستمداران نزدیک به ایران نیز از بیان آشکار وابستگی خود پرهیز میکنند.
در فضای جدید عراق، هرگونه پیوند علنی با جمهوری اسلامی نه برگ برنده بلکه عامل سقوط سیاسی تلقی میشود.
خاورمیانه جدید بدون یک رهبری بیثبات کننده
در سالهایی که جمهوری اسلامی در اوج نفوذ منطقهای خود بود، قاسم سلیمانی خود را فرمانده میدانی و تصمیمگیر نهایی سیاست خارجی ایران میدانست.
ژنرال دیوید پترائوس، فرمانده وقت نیروهای آمریکایی در عراق، روایت میکند که رییسجمهوری وقت عراق پس از دیدار با سلیمانی به او گفته است: «او پیامی برایت فرستاده، گفته ژنرال پترائوس بداند من، قاسم سلیمانی، سیاست ایران را در عراق کنترل میکنم و علاوه بر عراق، سیاست ایران در سوریه، افغانستان و غزه هم زیر نظر من است. اگر میخواهی بحران بصره حل شود، باید با من توافق کنی نه با دیپلماتها.»
این روایت به خوبی نشان میدهد که سلیمانی خود را نه یک فرمانده نظامی بلکه بازیگر اصلی سیاست خارجی ایران میدانست؛ اما آن دوران سپری شده است.
سلیمانی که با شبکهای از گروههای نیابتی، نقشه نفوذ جمهوری اسلامی را از مدیترانه تا خلیج فارس طراحی کرده بود، امروز حتی در نماد و حافظه سیاسی منطقه نیز پایان یافته است.
میراث او در عراق، سوریه، لبنان و یمن چیزی جز تفرقه، فرسایش اقتصادی و انزوای سیاسی برای جمهوری اسلامی بر جای نگذاشت. اکنون نه از آن «هلال شیعی» چیزی مانده و نه از اقتدار میدانی سلیمانی. هرچه او ساخته بود، با تغییر موازنه قدرت و نگاه ملتهای منطقه فرو ریخته است.
تحولات عراق در سال ۲۰۲۵ نشانه آغاز مرحلهای تازه در نظم خاورمیانه است.
جمهوری اسلامی که سالها با هزینههای مالی و نظامی سنگین تلاش کرد «هلال شیعی» خود را از تهران تا مدیترانه گسترش دهد، اکنون در هر نقطه با عقبنشینی روبهروست.
حزبالله در لبنان هر روز منزویتر میشود، بشار اسد در سوریه سرنگون شد، حماس در مسیر خلع سلاح است، نیروهای فلسطینی در کرانه باختری یک به یک ساکت شدهاند و تنها سلاح جمهوری اسلامی، امروز حوثیهای یمن هستند که تیغ تیز حملات آنان نیز کند شده است.
در چنین شرایطی، حتی اگر جمهوری اسلامی بتواند بخشی از حضور سیاسی خود را در عراق حفظ کند، دیگر از اقتدار گذشته خبری نیست.
عراق امروز به سوی هویتی مستقل و ملیگرا حرکت میکند و جمهوری اسلامی در حال از دست دادن آخرین حلقه از زنجیره نفوذ منطقهای خود است.
روسیه مدتهاست این ادعا را مطرح میکند که پرسنل نظامی ناتو در اوکراین حضور دارند و سرویسهای شنودش بهطور مکرر انگلیسی و فرانسوی را در خطوط مقدم شنیدهاند.
ائتلاف نظامی به رهبری آمریکا، ناتو، میگوید از اوکراین حمایت میکند اما سربازان خود را در آنجا مستقر نکرده است. گزارشهای رسانهای آمریکا حاکی است که آژانسهای اطلاعاتی آمریکا و برخی کشورهای اروپایی در اوکراین حضور دارند.
دیمیتری پسکوف، سخنگوی کرملین، ۶ آبان درباره ادعاها مبنی بر این که فرانسه درحال آمادهسازی برای اعزام برخی سربازان به اوکراین است، گفت: «نیروهای ما گفتارهای خارجی را میشنوند، آنها بطور مداوم زبانهای خارجی را در جبهه میشنوند.»
او افزود: «بنابراین، این خارجیها آنجا حضور دارند، ما آنها را نابود میکنیم. نیروهای ما به انجام وظیفهشان ادامه خواهند داد.»
تداوم حملات روسیه به زیرساختهای انرژی اوکراین
در حالی که حملات روسیه به زیرساختهای انرژی اوکراین همچنان ادامه دارد، مقامات کییف در تلاش برای تامین انرژی لازم برای فصل زمستان هستند.
ولودیمیر زلنسکی، رییسجمهوری اوکراین، سهشنبه گفت که این کشور موفق شده بودجه لازم برای خرید ۷۰ درصد از گاز طبیعی مورد نیاز برای واردات در زمستان امسال را تامین کند و دولت اوکراین بقیه منابع مالی را فراهم خواهد کرد.
اظهارات او برای اطمینان دادن به مردم اوکراین بیان شد تا بدانند که نیازهای انرژی کشورشان در زمستان پیشرو، در شرایطی که روسیه حملات خود به تاسیسات انرژی اوکراین را شدت بخشیده، تامین خواهد شد.
تاخیر در سرد شدن هوا نیز برای کییف مفید بوده، زیرا این امکان را فراهم کرده تا روشن کردن سامانههای گرمایشی در آپارتمانهای شهرهای مختلف کشور را به تعویق اندازد و از این طریق، مقدار قابلتوجهی در مصرف گاز صرفهجویی کند.
روسیه در حالی که بیش از سه سال و نیم از جنگ اوکراین میگذرد، با نزدیک شدن به زمستانی دیگر، حملات خود به بخش انرژی این کشور را تشدید کرده است.
به گفته رئیس بانک مرکزی اوکراین، حملات پهپادی و موشکی روسیه ۵۵ درصد از تولید داخلی گاز اوکراین را از بین برده است؛ امری که دولت را مجبور کرده تا برای جلوگیری از یخزدگی شهرها، ۴ میلیارد متر مکعب گاز طبیعی اضافی وارد کند.
در تازهترین حمله، شامگاه دوشنبه، تاسیسات گاز در منطقه پولتاوا در مرکز اوکراین آسیب دید.
