همزمان با پنجمین روز اعتصاب غذای زندانیان زندان قزلحصار کرج، نرگس محمدی، فعال حقوق بشر و برنده جایزه نوبل صلح، ضمن حمایت از این اعتصاب غذا در اعتراض به اجرای احکام اعدام، نوشت که زندانیان پیام دادهاند «پناه و امیدشان» مردم ایران هستند.
محمدی، جمعه ۲۵ مهرماه با انتشار ویدیویی از ادامه اعتصاب زندانیان بندهای دو، سه و چهار زندان قزلحصار خبر داد و نوشت تعدادی از زندانیان در پنجمین روز اعتصاب، بدحال هستند و نیاز به مراقبت دارند.
این فعال حقوق بشر افزود: «نهاد امنیت، قصد سرکوب زندانیان معترض و ایجاد ارعاب و وحشت دارد. زندانیان پیام دادهاند که پناه و امیدشان مردم ایران هستند.
ویدیوهای رسیده به ایراناینترنشنال نشان میدهند وضعیت جسمانی زندانیانی که در واحد دو زندان قزلحصار در اعتصاب غذا هستند به مرحله نگرانکنندهای رسیده است.
۲۴ مهر نیز جمعی از زنان زندانی سیاسی در زندان اوین در بیانیهای مشترک در مخالفت با اعدام و برای حمایت از اعتراض زندانیان قزلحصار نوشتند: «بند زنان اوین ضمن تقدیر از حرکت تاثیرگذار زندانیان قزلحصار، تا لغو مجازات اعدام در کنار تمامی محکومان به مرگ و خانوادههای آنان ایستاده است.»
آنها تاکید کردند: «بلوغ سیاسی در زندان قزلحصار، نقطهعطفی در تاریخ مبارزات مردم ایران علیه سرکوب و مجازات مرگ است.»
به اعتقاد امضاکنندگان نامه، «اعمال مجرمانهای نظیر قتل، جرایم مواد مخدر، سرقت و تجاوز که عموما منجر به صدور احکام مرگ میشوند، در نتیجه تدابیر سیاسی-اقتصادی حاکمیت بروز مییابند» و اعتراض علیه این سیاستها، «نشانه بلوغ افکار عمومی» است.
صدای زندانیان محکوم به اعدام شویم
محمدی در بخش دیگری از پیام اینستاگرامی خود نوشت: «بیایید صدای هزاران زندانی محکوم به اعدام شویم که برای حق حیات، جانشان را به میدان مبارزه علیه اعدام آوردهاند.»
او با اعلام حمایت از اعتصاب غذای زندانیان قزلحصار افزود: «از نهادهای مدافع حقوق بشر تقاضای حمایت از مردم و مبارزه علیه اعدام را دارم.»
اعتراض زندانیان محبوس در زندان قزلحصار، از ۲۱ مهرماه و در اعتراض به موج اعدامها و پس از انتقال دستهجمعی زندانیان به سلولهای انفرادی آغاز شد.
به دنبال ادامه اعتصاب این زندانیان، روحالله حسینزاده، معاون دادستان کرج، با حضور در زندان تلاش کرد با دادن وعدههایی از جمله بازگرداندن تعدادی از زندانیان از سلول انفرادی به بند، زندانیان را به پایان دادن اعتصاب ترغیب کند.
حسینزاده در چهارمین روز اعتصاب زندانیان به نماینده سالنهای واحد دو زندان قزلحصار گفت: «قول میدهم اگر به اعتصاب خاتمه دهید تا سه ماه برایتان توقف اجرای حکم میگیرم و بعد از سه ماه، ماهی دو سری اعدام شامل هر سری ۳۰ نفر انجام میشود.»
او همچنین نمایندههای زندانیان را به «انتساب اتهام لیدری اعتصاب» تهدید کرد.
زندانیان اعلام کردند تا وقتی که حکم اعدامشان به حبس تغییر نکند، به اعتصاب ادامه خواهند داد.
طی روزهای گذشته شماری از خانوادههای زندانیان محکوم به اعدام با تجمع در مقابل زندان قزلحصار، نسبت به روند فزاینده اجرای احکام اعدام اعتراض کردند.
قزلحصار کرج یکی از مخوفترین زندانهای ایران است که بسیاری از احکام اعدام زندانیان با اتهامات مختلف در آن اجرا میشود.
هرانا ۱۷ مهرماه در گزارشی به مناسبت روز جهانی مبارزه با مجازات اعدام خبر داد در یک سال گذشته (۱۹ مهر ۱۴۰۳ تا ۱۶ مهر ۱۴۰۴) دستکم هزار و ۵۳۷ نفر در ایران اعدام شدهاند.
در این گزارش آمده است زندان قزلحصار با ۱۸۳ اعدام، بیشترین آمار اجرای احکام اعدام در یک سال گذشته را داشته است.
حسین بائومی، معاون بخش خاورمیانه و شمال آفریقای عفو بینالملل، ۲۴ مهرماه تاکید کرد: «کشورهای عضو سازمان ملل باید با فوریت به مقابله با موج شوکآور اعدامها در ایران برخیزند.»
برخی رسانهها در ایران گزارش دادند فروشگاه جینوست در خیابان فرشته تهران، شنبه ۱۹ مهر و پس از برگزاری جشنی در ۱۸ مهر و انتشار ویدیوهای آن، بهدست نیروی انتظامی پلمب شد.
وبسایت خبری «آسیانیوز ایران» با اشاره به این اقدام نوشت که به نظر میرسد این برخورد، صرفا یک واکنش مقطعی نیست، بلکه بخشی از یک کارزار بزرگتر برای «کنترل بیشتر بر فضای اجتماعی، مقابله با نمایش ثروت و اجرای سختگیرانهتر قوانین» است.
بسیاری از کسبوکارها نگران تاثیر این سیاست تازه بر معیشت، سلامت روان شهروندان و زندگی اجتماعی آنها هستند.
فشار اقتصادی حکومت بر مردم و استفاده از آنها برای سرکوب
در هفتههای اخیر فشار حکومت بر کسبوکارها و شهروندان به دلیل سرپیچی از قانون حجاب اجباری، رقص و سرو مشروبات الکلی افزایش چشمگیری پیدا کرده است. از جمله، در پی انتشار ویدیوهایی از برگزاری جشنی در جزیره کیش با عنوان «قهوهپارتی» در رسانههای اجتماعی، دادستان عمومی و انقلاب کیش، از تشکیل پرونده و بازداشت برگزارکنندگان آن خبر داد.
یکی از زنان کافهداری که تجربه برخورد عوامل انتظامی با چنین جشنهایی را دارد به ایراناینترنشنال گفت شاهد بوده که مقامات در بعضی موارد از افراد بازداشتشده - بدون توجه به موقعیت مالیشان - وثیقه چند میلیاردی دریافت کرده و آنها را از کار کردن منع کردهاند.
او افزود بر اساس مشاهداتش بر این باور است که حساسیت بیشتری روی تجمعات تفریحی با حضور جوانها و نسل زد وجود دارد و نیروهای امنیتی با چنین رویدادهایی خشنتر برخورد میکنند.
مقامهای جمهوری اسلامی همواره چنین جشنهایی را «برخلاف شئونات اسلامی» و «هنجارشکنی» توصیف کرده و به نظر میرسد نگران الگوبرداری کسبوکارها از یکدیگر در این زمینهاند.
در ماههای اخیر ویدیوهایی از صاحبان چندین کافه در دزفول و قم در رسانههای اجتماعی منتشر شده که در آن در سخنانی شبیه به اعتراف اجباری یا به دلیل برگزاری جشن همراه با رقص و موسیقی، از مسئولان عذرخواهی و ابراز ندامت میکنند یا از مشتریان خود میخواهند برای جلوگیری از پلمب شدن، حجاب را رعایت کنند.
کارمند یک کافه در تهران به ایراناینترنشنال گفت مقامهای جمهوری اسلامی تلاش میکنند با فشار بر صاحبان کسبوکارها و تهدید به برخورد و پلمب اماکن، مردم را در برابر هم قرار دهند و از آنها به عنوان وسیلهای برای سرکوب و سانسور خودشان و زنان استفاده کنند.
پلمب به مثابه ابزار فشار سیاسی
از طرف دیگر، شواهد و گزارشهای رسیده حاکی است حکومت از بستن کسبوکارها برای انتقامگیری از مخالفانش هم استفاده میکند.
اطلاعات و گزارشهای رسیده به ایراناینترنشنال نشان میدهند دستکم در دو مورد، کسبوکار شهروندان به دلیل فعالیت سیاسی خود آنها یا نزدیکانشان و با هدف اعمال فشار بر افراد، به دستور نهادهای حکومتی در تهران پلمب شدهاند.
این برخورد در گذشته هم سابقه داشته و به عنوان مثال در آذر ۱۴۰۱ و همزمان با اعتراضات سراسری در خیزش «زن، زندگی، آزادی»، اداره اماکن برای توقف اعتصاب در شهرهای مختلف کردستان و نیز در ایلام و کرمانشاه، مغازه کسبهای را که در اعتصاب شرکت کرده بودند، پلمب کردند.
کارمند یک کافه در مشهد به ایراناینترنشنال گفت حکومت فکر میکند با پلمب و بازداشت، باقی رستورانها و کافهها را «از برگزاری ایونت» بازمیدارد اما تعداد این رخدادها روز به روز بیشتر میشود و در نهایت حتی پلمب هم کارگر نیست و مراسم بسیاری از چشمش در میرود.
او افزود: «غول از چراغ جادو بیرون آمده و دیگر به آن برنمیگردد.»
مردم چه میگویند؟
رسانههای اجتماعی از جمله ایکس و اینستاگرام سرشار از روایت شهروندان از پلمب شدن کسبوکارها و فشار اجتماعی بر زنان برای حجاب اجباریاند.
گروهی از زنان با اشاره به پلمب کافه و رستورانها و جریمههای موجود، بر این باورند تنها زمانی میتوان گفت حجاب اجباری در ایران برچیده شده که زنان بتوانند آزادانه با پوشش دلخواه خود در مدرسه، دانشگاه، محل کار و اماکن دولتی حاضر شوند و مدارک هویتی بدون حجاب اجباری داشته باشند.
برخی دیگر از زنان هم با اشاره به فشار موجود بر آنها در محل کار برای حجاب اجباری، میگویند حجاب آزاد نشده، بلکه حکومت بهدلیل شجاعت زنها در سرپیچی از قانون حجاب اجباری و همچنین ترس از اعتراضات مردم بهخاطر فشارهای اجتماعی و شرایط سخت معیشتی، مستاصل شده است.
در کشوری با فرهنگ طولانی قهوهخانهداری در کنار نبود فضاهای تفریحی کافی و آزادیهای اجتماعی، کافهها جزو معدود مکانهای مورد علاقه جوانها برای جمع شدن و تنفساند.
فشار بر کافهها و رستورانها بر سر حجاب و بگیر و ببند زنان، ممکن است باعث جرقه خوردن دور جدید اعتراضات ضدحکومتی در ایران بشود.
