تام فلچر، معاون دبیرکل سازمان ملل در امور بشردوستانه گفت که صندوق مرکزی کمکهای اضطراری سازمان ملل ۱۱ میلیون دلار برای «گسترش فوری عملیات امدادرسانی» در غزه اختصاص داده است.
این مبلغ جدا از بودجه ۹ میلیون دلاری است که هفته گذشته از همین صندوق برای کمک به غزه اختصاص یافت.
این کمکها قرار است صرف تامین غذا، آب، خدمات درمانی و سرپناه برای غیرنظامیان غزه شود.
جو بایدن، رییسجمهوری پیشین ایالات متحده، پس از آزادی گروگانهای اسرائیلی با انتشار بیانیهای ضمن اشاره به تلاشهای دولت خود برای پایان دادن به جنگ، از دونالد ترامپ و تیم او بابت «کمک به میانجیگری» قدردانی کرد.
او دوشنبه شب، در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «مسیر رسیدن به این توافق آسان نبود. دولت من بیوقفه کار کرد تا گروگانها به خانه بازگردند، کمکها به غیرنظامیان فلسطینی برسد و جنگ پایان یابد. من از رییسجمهور ترامپ و تیم او به دلیل تلاششان برای به نتیجه رساندن توافق جدید آتشبس قدردانی میکنم.»
بایدن که این روزها در حال درمان یک سرطان تهاجمی است، در پایان افزود: «اکنون، با حمایت ایالات متحده و جهان، خاورمیانه در مسیری به سوی صلح قرار گرفته است؛ مسیری که امیدوارم پایدار بماند و آیندهای برای اسرائیلیها و فلسطینیها رقم بخورد که در آن همه به یک اندازه از صلح، کرامت و امنیت برخوردار شوند.»
ریچارد مارلز، معاون نخستوزیر و وزیر دفاع استرالیا، درباره اعزام نیرو به غزه برای مشارکت در فرآیند صلح گفت: «ما هنوز درخواستی برای اعزام نیروهای استرالیایی دریافت نکردهایم، اما اگر دریافت کنیم، بررسی خواهیم کرد.»
او در گفتوگو با اسکاینیوز گفت: «ما همانند دو سال گذشته میخواهیم تا حد ممکن سازنده باشیم. بدیهی است هر درخواستی به ما برسد، در نظر میگیریم اما حالا نمیخواهم در این باره گمانهزنی کنم.»
مارلز همچنین از دونالد ترامپ، رییسجمهوری ایالات متحده، بهعنوان «عامل اصلی آزادی گروگانهای اسرائیلی» تمجید کرد و صحنههای تجدید دیدار گروگانهای آزادشده اسرائیلی با خانوادههایشان را «باورنکردنی» خواند.
وزیر دفاع استرالیا افزود: «باید بابت این دستآورد که در تاریخ ثبت خواهد شد به رییسجمهور ترامپ و دولت او اعتبار داد.»
او تصریح کرد که حالا وقت حرکت به جلو و اطمینان از این است آنچه امروز شاهدش هستیم، به صلحی پایدار در خاورمیانه منتهی خواهد شد.
رویترز به نقل از دو منبع امنیتی منطقهای گزارش داد که گروه حماس پس از توقف حملات اسرائیل و آغاز آتشبس در غزه، سرکوب مخالفان خود را تشدید کرده و میکوشد با توسل به قتل و ارعاب کنترل این منطقه را در دست بگیرد.
به گفته این دو منبع، شدت گرفتن این سرکوبها زمانی رخ داد که ایالات متحده با نقشآفرینی حماس بهعنوان نیروی پلیس غزه برای تأمین امنیت کوتاهمدت در این منطقه موافقت کرد.
یک منبع امنیتی در غزه گفت: «از زمان آغاز آتشبس، نیروهای حماس ۳۲ نفر از اعضای یک باند وابسته به یک خانواده در شهر غزه را کشتهاند، در حالی که شش نفر از نیروهای خودشان نیز کشته شدهاند.»
نسخه کامل گزارش رویترز: در پی آتشبس، حماس برای پس گرفتن کنترل غزه بر شدت کشتن و سرکوب فلسطینیها افزوده
زُهران ممدانی، نامزد دموکرات شهرداری نیویورک با انتشار پستی در شبکه اجتماعی ایکس به آتشبس غزه و تبادل گروگانهای اسرائیلی با زندانیان فلسطینی پرداخت.
او که از منتقدان دونالد ترامپ است، ضمن استقبال از پایان جنگ، نوشت که «مالیات ما یک نسلکُشی را تامین کرده» و دولت باید در برابر «هزینههای اخلاقی و انسانی» آن پاسخگو باشد.
ممدانی بدون اشاره به نقش رییسجمهوری آمریکا در پایان جنگ، نوشت: «سرانجام روزنهای از امید پدیدار شده است که این آتشبس پایدار بماند و کار دشوار و طولانی بازسازی آغاز شود.»
او که یکی از وعدههای انتخاباتیاش دستور به پلیس نیویورک برای دستگیری نخستوزیر اسرائیل به هنگام حضور در این شهر است، در این توییت به ضرورت تلاش برای «آیندهای مبتنی بر عدالت، بدون اشغال و آپارتاید» و ایجاد «جهانی که در آن هر کس بتواند با امنیت و کرامت زندگی کند» تاکید کرده است.
نشست صلح شرمالشیخ، به نماد تازهای از تغییر موازنه قدرت در خاورمیانه بدل شد. در این نشست رهبران ۲۰ رهبر کشور آمده بودند تا درباره پایان جنگ غزه و مسیر صلح سخن بگویند؛ همه، جز دو طرف غایب بزرگ: بنیامین نتانیاهو و نماینده جمهوری اسلامی.
ادعایی در تضاد آشکار با واقعیت
نتانیاهو بهدلیل همزمانی نشست با اعیاد یهودی از حضور امتناع کرد؛ اما جمهوری اسلامی به نشانه اعتراض و به اختیار خود نرفت. عباس عراقچی با لحنی محتاط در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «در حالیکه از تعامل دیپلماتیک حمایت میکنیم، نمیتوانیم با کسانی که به مردم ایران حمله کردهاند و ما را تحریم میکنند، تعامل کنیم.»
او سپس افزود: «ایران نیرویی حیاتی برای صلح است.»
ادعایی در تضاد آشکار با واقعیت؛ حکومتی که در هیچ فرآیند صلحی حضور ندارد، نمیتواند خود را «نیروی صلح» بنامد.
آیا پزشکیان باید به شرمالشیخ میرفت؟ آیا این حضور میتوانست فرصتی برای بازسازی جایگاه جمهوری اسلامی باشد یا تهدیدی برای ایدئولوژی حاکم؟ چرا خامنهای از مذاکره و گفتوگوی مستقیم وحشت دارد؟
طوفانی که جمهوری اسلامی را در خود برد
هفتم اکتبر ۲۰۲۳، روزی که حماس با شعار «طوفان الاقصی» به اسرائیل حمله کرد، قرار بود اسرائیل را زمین بزند، اما در عمل، پایههای «جبهه مقاومت» را لرزاند.
در هفتههای بعد، هزاران غیرنظامی در غزه کشته شدند، صدها هزار نفر آواره گشتند، زیرساختهای حیاتی ویران شد و میلیاردها دلار خسارت بر منطقه تحمیل گردید. در اسرائیل نیز بحران امنیتی، تلفات انسانی و فشار اجتماعی بیسابقهای پدید آمد.
با اینحال، نتیجه برای هیچیک پیروزی نبود؛ حماس در غزه محاصره شد و جمهوری اسلامی، در تهران، بیدستاورد و تنها ماند.
حکومتی که چهار دهه بقا و نفوذ خود را بر محور مقاومت استوار کرده بود، ناگهان دید که ستونهای همان محور یکییکی فرومیریزند. حزبالله وارد جنگ مستقیم نشد، حوثیها نتوانستند مسیر دریایی را ببندند، و شبهنظامیان عراقی جز چند موشک پراکنده کاری از پیش نبردند. در نهایت، جمهوری اسلامی ماند و میلیاردها دلار هزینه سیاسی و نظامی، بیهیچ دستاورد ملموس، جز انزوای بیشتر.
مذاکره؛ تیری در قلب ایدئولوژی خامنهای!
نشست صلح شرمالشیخ در حالی برگزار شد که در غزه تبادل گروگانها و زندانیان در جریان بود و حماس این آزادی را «شکست فشار نظامی اسرائیل» خواند. اما واقعیت چیز دیگری بود؛ این توافق نه نتیجه مقاومت، بلکه محصول مذاکره بود.
در حالیکه قدرتهای جهانی و کشورهای منطقه پای میز گفتوگو نشسته بودند، ایران غایب بود؛ نه به این دلیل که کسی دعوتش نکرد، بلکه چون خودش نخواست. در منطق علی خامنهای، صلح مترادف با تسلیم و گفتوگو نشانه ضعف است. برای او، هر دستی که دست آمریکا را بفشارد، یک تیر به قلب ایدئولوژیاش زده و هر مذاکرهای لرزشی خواهد بود در ستونهای ولایت.
خامنهای بارها گفته است: «ما زیر فشار مذاکره نمیکنیم.» اما واقعیت آن است که او در هیچ شرایطی اهل مذاکره نیست، زیرا چیزی برای معامله ندارد جز همان قدرتی که از دست دادن آن را مساوی فروپاشی میداند.
برای او، گفتوگو یعنی پذیرفتن اینکه ایران امروز دیگر آن قدرت منطقهای سابق نیست؛ کشوری است منزوی، تحریمشده و بیاعتماد در میان همسایگان. در چنین وضعیتی، هر میز مذاکرهای میتواند آخرین میز قدرت او باشد.
ترس خامنهای از مذاکره مستقیم، در حقیقت، ترس از مواجهه با واقعیت جهان امروز است؛ جهانی که در آن، حماس بدون او توافق میکند، اسرائیل بدون او آتشبس مینویسد، و جهان بدون او بهدنبال صلح میرود.
فرصت از دسترفته برای دیپلماسی
ساختار قدرت در جمهوری اسلامی، دیپلماسی مستقل را برنمیتابد. هر بار که راهی برای مذاکره باز میشود، بیت رهبری و سپاه پاسداران از فروپاشی روایت «مقاومت ابدی» بیم دارند؛ روایتی که بقای سیاسیشان بر آن استوار است.
این ترس، در نهایت، ایران را از هر فرصت دیپلماتیک و اقتصادی دور میکند و تصویر کشوری منزوی و عقبمانده را تثبیت میسازد.
در حالیکه دیگر کشورها، از ترکیه تا قطر، در شکلدهی معادلات جدید خاورمیانه نقش فعال دارند، جمهوری اسلامی با پافشاری بر انزوا، ایران را از میدان صلح و آینده حذف میکند.
صلح واقعیت را برهنه میکند
غیبت ایران از نشست شرمالشیخ، تنها یک غیبت دیپلماتیک نبود؛ نشانهای بود از ترس عمیق یک نظام از گفتوگو، از دیده شدن و از پاسخ دادن. جمهوری اسلامی در شعار، خود را «نیروی صلح» مینامد، اما در عمل، همواره در سمت جنگ ایستاده است.
صلح، نیاز به شجاعت دارد؛ شجاعتی که نه در میدان جنگ، بلکه پشت میز مذاکره آزموده میشود. و این همان چیزی است که جمهوری اسلامی از آن بیش از هر چیز میترسد: صلح، چون واقعیت را برهنه میکند.
وحشت خامنهای از مذاکره
مردمی که بیش از چهار دهه هزینه جنگهای نیابتی، تحریمها و ایدئولوژی مقاومت را پرداختهاند، حق دارند بپرسند: اگر شما نیروی صلحید، چرا همیشه در صف جنگید؟ امشب در «برنامه با کامبیز حسینی» به این موضوع پرداختیم و پرسیدم که به نظر شما آیا پزشکیان باید به شرمالشیخ میرفت؟
روحالله رحیمپور، روزنامهنگار و تحلیلگر سیاسی از مسقط، مهمان اصلی برنامه بود و مخاطبان از سراسر جهان در این بحث شرکت کردند.
«برنامه با کامبیز حسینی» دوشنبه تا پنجشنبه، ساعت ۱۱ شب به وقت تهران، بهصورت زنده از شبکهٔ ایران اینترنشنال پخش میشود.