در پی تصادف یک دستگاه خودروی سواری حامل کارگران بلوچ از جمله چند کودک کار در محور جاده مشهد به فریمان، تاکنون دستکم پنج تن جان باخته و ۹ نفر دیگر زخمی شدهاند. این کارگران برای چیدن زعفران در مسیر مزرعه بودند.
سایت حالوش که اخبار شهروندان بلوچ در ایران را پوشش میدهد، دوشنبه ۲۱ مهر گزارش داد خودروی حامل کودکان کار و کارگران بلوچ با ستونهای بتنی در عوارضی باغچه مشهد برخورد کرد.
بهنوشته حالوش، در این خودرو ۱۴ سرنشین بلوچ از جمله چند کودک کار، از روستاهای شهرآباد و سالارآباد مشهد سوار بودهاند که برای چیدن زعفران به سمت فریمان حرکت میکردند.
حالوش به نقل از منابع خود نوشت برخی از سرنشینان این خودرو بین هفت تا ۱۲ سال داشتهاند و برای کمک به مخارج زندگی خانوادههایشان در برداشت زعفران شرکت میکردند.
شماری از این کودکان نیز از افراد فاقد شناسنامه یا مدارک هویتی بودهاند که از فرصت تحصیل و رفتن به مدرسه محروم بودهاند.
این دست سوانح برای خودروهای حامل کارگران فصلی، بهویژه در فصل برداشت، در جادههای کشور مسبوق به سابقه است و بارها به مرگهای جمعی انجامیده است.
در یکی از این موارد در خرداد ۱۴۰۳، در پی واژگونی یک خودروی پراید در مسیر دهدشت به بهبهان دو زن جان خود را از دست دادند و سه نفر دیگر زخمی شدند. آنها زنان کارگری بودند که برای گوجهچینی به بهبهان میرفتند.
خبرگزاری ایلنا دوشنبه ۲۱ مهرماه در گزارشی با اشاره به کشته شدن دست کم پنج کارگر مزرعه در جادههای خراسان نوشت مجروحان به بیمارستان منتقل شدهاند: «اما هنوز آمار دقیق کشتهشدگان و وضعیت مصدومان اعلام نشده است.»
یک شاهد عینی در خصوص رخداد دوشنبه در خراسان رضوی به حالوش گفت: «من سرویس کارگرها هستم. با ماشین خودم دنبالشان بودم که ناگهان صدای مهیبی مثل انفجار شنیدم. وقتی رسیدم، ماشین به ستونهای بتنی عوارضی خورده بود و صحنه وحشتناکی بود. بیشترشان بچه بودند، دستکم پنج نفر همانجا جان دادند.»
یکی دیگر از شاهدان این رخداد نیز گفت: «در جعبه عقب ماشین حدود ۱۰ بچه کنار چند کارگر بزرگتر نشسته بودند .... حالا چند خانواده عزادار شدند.»
با توجه به بیتفاوتی جمهوری اسلامی به موضوع کارگران بهخصوص کودکان کار در ایران، آمار دقیقی درباره تعداد این کودکان و محل کار آنها در شهرهای مختلف کشور وجود ندارد.
رضا شفاخواه، دبیر کمیته حقوق کودک کارگروه حقوق بشر اتحادیه سراسری کانونهای وکلا، خرداد ۱۴۰۳ از وجود ۱۹ میلیون حاشیهنشین در ایران خبر داد و گفت آخرین آمار رسمی از تعداد کودکان کار، «جمعیتی سه میلیون نفری» است.
سایت حقوق بشری هرانا نیز اردیبهشتماه در گزارشی به مناسبت روز جهانی کارگر نوشت در بازه زمانی ۱۱ اردیبهشت ۱۴۰۳ تا هشت اردیبهشت ۱۴۰۴، حداقل ۱۶ هزار و ۲۷۳ کارگر بر اثر حوادث کار مجروح شدند و دستکم دو هزار و ۸۱ کارگر دیگر جان خود را از دست دادند.
دونالد ترامپ دوشنبه ۲۱ مهر در سخنرانی خود در کنست اسرائیل با اشاره به جنگ ۱۲ روزه گفت «بسیاری از تروریستهای ارشد ایران» از جمله فرماندهان و چهرههای دخیل در برنامه هستهای جمهوری اسلامی کشته شدند.
او توضیح داد که آمریکا در عملیات «چکش نیمهشب»، هفت بمبافکن بی–۲ را به ایران اعزام کرد و «صدها هواپیمای سوخترسان» این عملیات را پشتیبانی کردند.
ترامپ گفت: «میدانستم هواپیماهای بسیار زیبایی هستند اما نمیدانستم چه قابلیتهایی دارند.»
او افزود که جنگندههای اف–۳۲ و اف–۱۶ نیز در این عملیات مشارکت داشتند و «۳۷ ساعت پیوسته پرواز کردند».
همزمان با سخنرانی ترامپ، محمود عباس، رییس تشکیلات خودگردان فلسطین، برای شرکت در اجلاس صلح غزه وارد شهر شرمالشیخ در مصر شد.
این اجلاس بینالمللی به میزبانی عبدالفتاح سیسی، رییسجمهوری مصر و با رهبری رییسجمهوری آمریکا برگزار میشود و عباس به همراه دیگر رهبران منطقهای و جهانی، در آن حاضر خواهد بود.
ترامپ، جمهوری اسلامی، غزه
رییسجمهوری آمریکا در کنست تاکید کرد حملات آمریکا و اسرائیل به ایران، مانع دستیابی جمهوری اسلامی به سلاح هستهای شد.
او گفت: «اگر جمهوری اسلامی سلاح اتمی داشت، کشورهای عربی با توافق کنونی آتشبس غزه احساس آسودگی نمیکردند.»
به گفته ترامپ، تهران تنها «دو ماه با سلاح هستهای فاصله داشت» اما حمله آمریکا و اسرائیل «ابر بزرگی را از فراز خاورمیانه کنار زد».
رییسجمهوری آمریکا با بیان اینکه جمهوری اسلامی خواهان توافق است، تاکید کرد: «نه آمریکا و نه اسرائیل، خصومتی با مردم ایران ندارند.»
او همچنین گفت باید ابتدا بر پایان جنگ اوکراین تمرکز کرد و سپس «استیون ویتکاف و جرد کوشنر میتوانند روی توافق با جمهوری اسلامی نیز کار کنند».
ترامپ در حالی این سخنان را مطرح کرد که وزارت خزانهداری آمریکا به تازگی تحریمهای گسترده بیشتری علیه جمهوری اسلامی وضع کرد.
رییسجمهوری آمریکا در عین حال ۱۳ مهر هشدار داد اگر جمهوری اسلامی برای از سر گرفتن برنامه هستهای خود تلاش کند، آمریکا «دوباره با آن برخورد خواهد کرد».
او از رهبران حکومت ایران خواست از حمایت از «گروههای نیابتی و تروریسم» دست بردارند و «حق اسرائیل برای وجود و بقا» را به رسمیت بشناسند: «ما به ایران میگوییم آماده هستیم؛ وقتی شما آماده باشید و این اتفاق خواهد افتاد. ایرانیان مردم سختکوشی هستند و نمیخواهند شاهد این وضعیت باشند.»
ترامپ: نتانیاهو را عفو کنید!
رییسجمهوری آمریکا در سخنرانی خود در پارلمان اسرائیل به مسائل داخلی این کشور نیز واکنش نشان داد.
او گفت: «آقای رییسجمهور [هرتزوگ]، چرا به نتانیاهو عفو نمیدهید؟ بیایید او را عفو کنید.»
بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، از سال ۲۰۲۰ به اتهام رشوهخواری، تقلب و سوءاستفاده از اعتماد عمومی، در سه پرونده جداگانه محاکمه میشود.
او این اتهامها را رد کرده است.
ترامپ که در میان تشویق ایستاده نمایندگان سخن میگفت، جنگ غزه را «پایان یک کابوس طولانی و دردناک» توصیف کرد و گفت: «گروگانها بازگشتند و این احساس خوبی است.»
او افزود که کمکهای نظامی آمریکا، اسرائیل را «قویتر و قدرتمندتر» کرد و همین امر در نهایت به صلح انجامید.
ترامپ در ادامه حضور خود در کنست گفت: «دستاوردی بیسابقه است که تقریبا تمام منطقه با طرح خلع سلاح فوری غزه و خلع سلاح حماس موافقت کردهاند و امنیت اسرائیل دیگر تهدید نخواهد شد.»
ترامپ افزود: «اکنون زمان آن است که پیروزیهای نظامی علیه تروریستها را به جایزه نهایی یعنی صلح و شکوفایی در سراسر خاورمیانه تبدیل کنیم.»
در جریان سخنرانی ترامپ، ایمن عوده، یک نماینده چپگرای کنست، با بالا بردن پلاکاردی با عبارت «فلسطین را به رسمیت بشناسید»، سخنرانی او را قطع کرد و بلافاصله از تالار بیرون برده شد.
ترامپ در واکنش گفت: «این اقدام خیلی سریع و کارآمد بود.»
رییسجمهوری آمریکا گفت: «این فرصت فلسطینیهاست که برای همیشه از مسیر جنگ و نفرت جدا شوند. زمان آن است که نیروهای شر را از میان خود بیرون کنند و از مسیر افراطیگری فاصله بگیرند.»
ترامپ با تشکر از کشورهای عربی و اسلامی برای تعهدشان به بازسازی غزه گفت: «کشورهای ثروتمند عرب مبالغ هنگفتی برای بازسازی غزه اختصاص دادهاند و من هم قصد دارم در این بازسازی مشارکت کنم.»
او با اشاره به توافق آتشبس گفت: «من به بیبی [نتانیاهو] گفتم، تو به خاطر این تصمیم بیشتر از ادامه جنگ به یاد خواهی ماند. حالا میتوانی کمی مهربانتر باشی، بیبی، چون دیگر در جنگ نیستی!»
رییسجمهوری آمریکا با اشاره به بنبستهای سیاسی در اسرائیل، نتانیاهو را «مردی نه چندان آسان اما بزرگ» توصیف کرد و گفت: «همین ویژگیها او را رهبر خوبی کرده است.»
ترامپ در پایان سخنانش گفت قصد دارد پس از کنست به مصر برود تا در نشست صلح شرمالشیخ شرکت کند و بعد به شوخی گفت: «نتانیاهو با سخنرانی طولانیاش باعث شد که من دیرم بشود. فکر میکردم سریع میآیم و میروم، ولی نشد.»
اظهارات لاوروف دوشنبه ۲۱ مهر در پاسخ به سوالی درباره احتمال ارسال سامانههای پدافند موشکی اس-۴۰۰ و هواپیماهای جنگنده به ایران بیان شد.
وزیر خارجه روسیه جزییاتی از تجهیزات مورد نیاز تهران که احتمالا از سوی مسکو تامین میشود، فاش نکرد.
این صحبتهای لاوروف در شرایطی است که با فعال شدن مکانیسم ماشه به خواست دولتهای اروپایی، سازمان ملل متحد تحریمهای تسلیحاتی و سایر محدودیتها علیه جمهوری اسلامی را بهدلیل برنامه هستهای تهران بازگرداند.
روسیه اعلام کرده است که این اقدام را به رسمیت نمیشناسد.
انتقادهای مقامات تهران از مسکو
پیش از این برخی مقامات جمهوری اسلامی اعلام کردهاند که روسیه در جریان جنگ ۱۲ روزه با اسرائیل، هیچ کمکی به تهران نکرد.
محمدرضا ظفرقندی، وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، ۹ مهر تاکید کرد که روسیه در زمینه پزشکی «به هیچ وجه کمک نکرد» و در دیگر زمینهها نیز کمکی به جمهوری اسلامی نکرد.
او افزود پیمانها، تفاهمنامههای راهبردی، نظامی یا امنیتی با روسیه، هیچگاه در عمل به درد جمهوری اسلامی نخوردهاند.
دیماه ۱۴۰۳، جمهوری اسلامی و روسیه با هدف تقویت همکاریهای بلندمدت، یک تفاهمنامه جامع راهبردی دوجانبه به امضا رساندند.
محمد صدر، عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام، اوایل شهریورماه در گفتوگویی اعلام کرد که در جریان جنگ اخیر و جنگ قبل از آن میان جمهوری اسلامی و اسرائیل، این تردید به وجود آمده بود که چرا اسرائیل دقیقا از مکانهای تجهیزات پدافند هوایی ایران مطلع است.
او افزود که هم ارزیابیاش و هم اطلاعاتی که به او رسیده، حاکی است که «روسها اطلاعات تمام مراکز پدافندی را به اسرائیلیها داده بودند».
صدر با اشاره به آنچه که آن را «نامردی روسیه» خواند، تاکید کرد: «روسها این جوری هستند.»
نابودی پدافندهای ایران و تلاش برای گسترش همکاری نظامی با روسیه و چین
ایراناینترنشنال پیشتر گزارش داد که در جریان جنگ ۱۲ روزه، اسرائیل به ۸۰ سامانه پدافند هوایی جمهوری اسلامی حمله کرد.
آبان ۱۴۰۳ نیز فاکسنیوز در گزارشی خبر داد که اسرائیل در حمله تلافیجویانه به خاک ایران، سه سامانه دفاع موشکی اس-۳۰۰ ساخت روسیه را منهدم کرد.
تلاش جمهوری اسلامی برای گسترش همکاری نظامی با روسیه در شرایطی است که ۱۴ مهر، یک منبع آگاه به ایراناینترنشنال گفت سپاه پاسداران و ستاد کل نیروهای مسلح از طریق شبکههای تجاری خود در چین از جمله دلالان نفتی، در حال مذاکره برای دریافت تسلیحات چینی همچون موشک، پهپاد و سامانههای پدافند هوایی هستند.
دادستانی تهران دوشنبه ۲۱ مهرماه اعلام کرد به ضابطین قوه قضاییه دستور داده تا «عوامل پشت صحنه در تولید، توزیع و تبلیغ عروسکهای موهن توهینکننده به مقدسات، شناسایی و به دستگاه قضایی معرفی شوند».
دلیل «موهن» خوانده شدن این عروسکها، استفاده از دو نام مذهبی برای آنهاست؛ امری که باعث عصبانیت گروهی از کاربران «ارزشی» در رسانههای اجتماعی شده است.
آنها میگویند نامگذاری عروسکهایی که در دست له میشوند و به اصطلاح «کتکخورند» با القاب امامان و چهرههای مقدس اسلام، «هنجارشکنی» و «توهین به مقدسات شیعه» است و باید با تولید و توزیعکنندگان این عروسکها برخورد شود.
خبرگزاری فارس، وابسته به سپاه پاسداران هم نوشته این کار «قبحشکنی از نامهای مقدس» بوده و پرسیده است: «چرا از نامهای به اصطلاح مدرن استفاده نکردند؟»
در تاریخ ۲۰ مهر، درخواست آنلاین دیگری در پلتفرم کارزار دات نت، برای جمعآوری امضا علیه این عروسکها به راه افتاد. در این کارزار از دادستان کل کشور، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی و رییس پلیس فتا خواسته شده این عروسکها فورا جمع و تولیدشان متوقف شود، با عاملان و تصمیمگیرندگان این اقدام برخورد شود و از تکرار چنین مواردی در آینده جلوگیری شود.
این نوع نگاه و برخورد، این پرسش را مطرح میکند که چرا در جامعه ایران، حتی یک عروسک ساده میتواند به بحران فرهنگی تبدیل شود؟
اهمیت عروسک از منظر روانشناسی
از نگاه بعضی روانشناسان مثل دونالد وینیکات بریتانیایی، رابطه کودک با عروسک مشابه تداوم رابطه عاطفی با مادر است و میتواند در مدیریت اضطراب، ترس و نیاز به امنیت و آرامش، به کودکان کمک کند.
الهام، یک تراپیست ساکن تهران، در این باره به ایراناینترنشنال گفت در سالهای اخیر در میان مراجعانش با افزایش سطح استرس، اضطراب و احساس تنهایی روبهرو بوده و معتقد است عروسکهایی مثل مرتضی و مرضیه، با طراحی و معرفی درست، میتوانند در کاهش اضطراب روزمره و ایجاد احساس همراهی کمککننده باشند.
او در ادامه توضیحاتش گفت: «عروسک در بعضی شرایط میتواند نقش واسطه بین فرد و احساساتش را ایفا کند. وقتی افراد بتوانند این عروسکها را لمس کنند یا حتی فقط در کنار خود داشته باشند، دریچهای دارند که به آنها کمک میکند بخشی از انرژی هیجانی منفی خود را تخلیه کنند.»
یک مطالعه در سال ۲۰۱۶ نشان داد که در دست داشتن یک عروسک توپر و نرم در طول گروه درمانی، به دانشجویان دانشگاه اجازه میدهد تا خود را بهتر آرام کنند.
از باربی تا مرتضی و مرضیه
جمهوری اسلامی همواره با عروسکها بیش از یک اسباببازی برخورد کرده است. ورود عروسکهای باربی به ایران در دهه ۸۰ خورشیدی با واکنش شدید مقامهای حکومت روبهرو شد که آن را تهدیدی علیه هویت اسلامی و اسباب ترویج بیبند و باری میدانستند.
سال ۱۳۹۰، رسانهها گزارش دادند پلیس نظارت بر اماکن دستور جمعآوری عروسکهای باربی از مغازهها را صادر و فروش آنها را ممنوع کرده است.
جمهوری اسلامی سعی کرد بهعنوان جایگزین فرهنگی، پروژه «سارا و دارا» را طراحی کند.
پریسا، دختر ۲۳ ساله ساکن مشهد، به ایراناینترنشنال گفت: «وقتی بچه بودم عاشق باربی بودم. خیلی از دوستان و همکلاسیهایم همین حس را داشتند. دلمان میخواست شبیه باربی در یک دنیای کوچک، زیبا و رها باشیم و خلاقانه بازی کنیم. انگار باربی برای ما چیزی بیشتر از یک عروسک و نماد دنیای آزاد بود.»
اکنون، دو دهه بعد، حکومت همان حساسیتها را در شکل جدیدی بازتولید کرده: نه به بهانه ظاهر غربی، بلکه به خاطر نامگذاری طنزآمیز و به زعم خود، «ضد دینی».
عروسک بهعنوان آینه جامعه
الهام، تراپیست ساکن تهران، بر این باور است که عروسکها همانقدر که به رشد کودکان کمک میکنند، میتوانند در میان بزرگسالان آینه روان جمعی باشند و برخورد خشمآلود با شیء بیجان، بازتاب ترس آنهاست.
از این منظر، واکنش تند حکومت به «مرتضی و مرضیه» ممکن است از جنس ترسی باشد که با از دست رفتن کنترل مردم در زمینه حجاب و تغییر سبک زندگی در میان لایههای مختلف در ایران حس میکند.
این در حالی است که منتقدان این شیوه برخورد حکومت میگویند به جای حذف و برخورد قضایی با موضوعات فرهنگی، باید با گفتوگو و آموزش، فرصتی برای خلاقیت در جامعه فراهم کرد و ظرفیتهایش را به رسمیت شناخت.
بقایی دوشنبه ۲۱ مهر در نشستی خبری گفت جمهوری اسلامی از همان ابتدا «با قاطعیت از منافع خود دفاع کرده» و همواره از تمام ظرفیتها برای تقویت و حفظ توان رزمی خود بهره میبرد تا «مانع هرگونه ماجراجویی جنایتکارانه از سوی بیگانگان شود».
بقایی در عین حال تاکید کرد جمهوری اسلامی همچنان عضو انپیتی است و به توافقنامه پادمان متعهد میماند.
در هفتههای گذشته، شماری از مقامهای جمهوری اسلامی بارها خواهان خروج از انپیتی و ساخت بمب اتمی شده بودند.
۱۶ شهریور، سخنگوی هیات رییسه مجلس از بررسی بدون نوبت طرح سهفوریتی خروج از انپیتی خبر داده بود.
بقایی: بازگشت تحریمها «غیرقانونی» است
بقایی همچنین درباره فعالسازی مکانیسم ماشه گفت: «در چارچوب تفاهم با آژانس بینالمللی انرژی اتمی، ایران تلاش کرده شرایط تعامل سازنده در وضعیت جدید را فراهم کند، اما متاسفانه طرفهای مقابل، بهویژه سه کشور اروپایی، از این رویکرد همراه با حسن نیت بهره نبردند.»
سخنگوی وزارت خارجه بازگشت تحریمهای سازمان ملل را «غیرقانونی» دانست و اضافه کرد ۲۶ مهر تاریخ پایان قطعنامه ۲۲۳۱ و محدودیتهای مندرج در آن است.
فرانسه، آلمان و بریتانیا، از امضاکنندگان برجام، ششم شهریور در نامهای به شورای امنیت روند ۳۰ روزه مکانیسم ماشه برای بازگشت تحریمهای سازمان ملل را فعال کردند.
با پایان مهلت پیشبینیشده در قطعنامه شورای امنیت، از ششم مهر همه تحریمهای پیشین این نهاد علیه تهران دوباره برقرار شدند.
سخنگوی وزارت خارجه در ادامه اظهاراتش گفت فعالسازی این سازوکار «از لحاظ حقوقی آشفتگی دارد» و مسئولیتش هم برعهده سه کشوری است که آن را شروع کردهاند.
بقایی این اقدام را «خلاف رویههای شناختهشده» خواند و افزود جمهوری اسلامی از کشورها انتظار دارد تحریمها را اجرا نکنند.
امانوئل مکرون، رییسجمهوری فرانسه، کییر استارمر، نخستوزیر بریتانیا و فریدریش مرتس، صدراعظم آلمان، ۱۸ مهر در بیانیهای مشترک بار دیگر تاکید کردند فعالسازی مکانیسم ماشه «اقدامی درست» است و از همه کشورها خواستند به این تحریمها پایبند باشند.
در روزهای گذشته آمریکا، شماری از کشورهای اروپایی و ترکیه در چارچوب این مکانیسم، تحریمهایی را علیه دهها فرد و نهاد ایرانی اعمال کردند.
بازگشت سفیران جمهوری اسلامی به سه کشور اروپایی
جمهوری اسلامی در اعتراض، سفرای خود در آلمان، فرانسه و بریتانیا را «برای مشورت» فراخواند. به گفته بقایی، اکنون این سفرا به محل ماموریت خود برگشتهاند.
بقایی ادامه داد: «از ابتدا خیلی روشن بیان کرده بودیم که اگر اقدام خصمانه علیه ایران اتفاق بیفتد تفاهم قاهره امکان و شرایط اجرا شدن را نخواهد داشت... سه کشور اروپایی باعث و بانی وضعیت فعلی هستند.»
سخنگوی وزارت خارجه جمهوری اسلامی درباره ارتباط با تروئیکای اروپایی گفت «دیپلماسی تعطیلبردار نیست»، اما تهران برنامهای برای تماس یا رایزنی با اروپا ظرف روزهای آتی ندارد.
بقایی همچنین به موضوع رد دعوت مصر برای شرکت مقامهای جمهوری اسلامی در نشست امضای توافق آتشبس غزه اشاره کرد و گفت: «با سنجش دقیق جنبههای مثبت و منفی حضور یا عدم حضور در نشست شرمالشیخ، تصمیمی اتخاذ شد که بیشترین تامینکننده منافع و مصالح ملی باشد.»
رسانهها در ایران دوشنبه ۲۱ مهر با اشاره به نتایج تازهترین گزارش مرکز پژوهشهای مجلس از عملکرد فصل نخست قانون برنامه پنجساله هفتم توسعه گزارش دادند فاصلهای چشمگیر میان اهداف تعیینشده و واقعیتهای اقتصادی کشور وجود دارد.
این نهاد هشدار داد رشد اقتصادی محققشده در سال ۱۴۰۳ تنها ۳.۱ درصد بوده و برآورد رشد نیمه نخست سال جاری نیز منفی است.
به گفته مرکز پژوهشهای مجلس، رشد حدود سه درصدی سال گذشته ناشی از «جهش موقت در بخش نفت» بود و درباره تداوم آن با توجه به «ناترازیها، تحریمها و شرایط داخلی و خارجی» تردید وجود دارد.
بر اساس اهداف برنامه، رشد اقتصادی باید هشت درصد و سهم بهرهوری از این رشد ۳۵ درصد (۲.۸ واحد درصد) باشد، اما رشد بهرهوری در سال گذشته تنها ۱.۹ درصد برآورد شده است.
بانک جهانی اخیرا با انتشار گزارشی پیشبینی کرد رشد اقتصادی ایران در سال جاری میلادی ۱.۷ درصد کوچکتر شود و سال آینده نیز ۲.۸ درصد دیگر افت کند.
بانک جهانی علت این پیشبینی را کاهش همزمان صادرات نفت و فعالیتهای غیرنفتی در نتیجه تشدید تحریمها، از جمله بازگشت تحریمهای سازمان ملل و پیامدهای جنگ ۱۲ روزه، اعلام کرد.
تنها حدود ۳۰ درصد از اهداف اشتغالزایی محقق شد
مرکز پژوهشهای مجلس در گزارش جدید خود نوشت هدف اشتغالزایی یک میلیون نفر تعیین شده بود، اما بر اساس آمار رسمی، تنها ۲۹۸ هزار شغل ایجاد شده است.
بر اساس این گزارش، رشد اقتصادی سال ۱۴۰۳ بیشتر تحت تاثیر افزایش شش درصدی بخش نفت و افزایش صادرات نفتی بود و بخشهای غیرنفتی همچنان از رکود رنج میبرند.
این نهاد تاکید کرد رشد فعلی سال گذشته حاصل «استفاده از ظرفیتهای خالی تولید» است و نمیتوان آن را پایدار دانست.
از منظر سرمایهگذاری نیز وضعیت نگرانکننده است؛ رشد موجودی سرمایه کمتر از ۱.۵ درصد گزارش شده و برنامه تامین مالی برای رشد هشت درصدی به «۸۰۰۰ همت» (معادل هشت میلیون میلیارد تومان) منابع نیاز دارد.
این در حالی است که حداکثر پنج میلیون و ۳۰۰ هزار میلیارد تومان از ظرفیتهای موجود قابل تحقق است. به عبارتی، اقتصاد با کسری دو میلیون و ۷۰۰ هزار میلیارد تومانی مواجه است.
مرکز پژوهشها در بخش دیگری از گزارش خود نوشت بسیاری از الزامات کلان در اختیار دولت، از جمله ثبات اقتصاد، کاهش مداخلات قیمتی و تامین انرژی پایدار برای تولید، بهطور کامل اجرا نشدهاند.
به گفته این نهاد، ۸۶ درصد اهداف فصل نخست تنها در حد تحقق جزئی بوده و ۱۴ درصد دیگر کاملا محقق نشدهاند.
روزنامه صمت ۳۱ شهریور در گزارشی به وضعیت بغرنج اقتصاد ایران پرداخت و نوشت «تمام موتورهای رشد اقتصادی» در کشور از کار افتادهاند.
در هفتههای اخیر، تورم افسارگسیخته، فشار بر صنایع و رشد نرخ ارزهای خارجی بر نگرانیها از وخامت اوضاع اقتصادی ایران افزوده است.
