خبرگزاری رسمی سوریه، سانا، سهشنبه ۱۵ مهر گزارش داد که ارتش سوریه و نیروهای دموکراتیک سوریه که مورد حمایت آمریکا هستند، پس از چند روز درگیری به توافق آتشبس در دو منطقه شهر حلب دست یافتهاند.
وزارت دفاع سوریه دوشنبه ۱۴ مهر گفته بود نیروهای ارتش در چند جبهه با گروه تحت رهبری کردها در شمال شرق سوریه مستقر شدهاند؛ اقدامی که به گفته این وزارتخانه، «مقدمه عملیات نظامی نیست» بلکه برای جلوگیری از حملات مکرر و تلاشهای نیروهای دموکراتیک سوریه جهت تصرف مناطق جدید انجام شده است.
بهگزارش رویترز درگیریهای اخیر میان دو طرف، توافق تاریخی ماه مارس میان نیروهای دموکراتیک سوریه و دولت جدید اسلامگرای سوریه را تحتالشعاع قرار داده است؛ توافقی که هدف آن ادغام نیروهای دموکراتیک سوریه در نهادهای دولتی و یکپارچهسازی کشوری بود که پس از ۱۴ سال جنگ بهشدت تجزیه شده است.
این توافق قرار بود زمینه الحاق نیروهای کرد که حدود یکچهارم خاک سوریه را در اختیار دارند، همراه با نهادهای محلی کرد، به ساختار دولت دمشق فراهم کند.
درگیری در محلههای کردنشین حلب
شاهدان به رویترز گفتند ارتش سوریه دو محله تحت کنترل نیروهای کرد در حلب را محاصره کرده و این اقدام باعث اعتراضهای پراکنده ساکنان این مناطق شده است. همچنین گزارشهایی از ادامه درگیریهای پراکنده در حومه این محلهها منتشر شده است. به گفته ساکنان، چند راکت از داخل این مناطق به سمت محلههای مسکونی اطراف شلیک شده است.
یک منبع امنیتی گفت در حمله به یک ایست بازرسی، یکی از نیروهای امنیتی دولت سوریه کشته شد. در مقابل، نیروهای کرد وابسته به نیروهای دموکراتیک سوریه اعلام کردند که یک حمله نیروهای دولتی را دفع کردهاند. دو تن از ساکنان نیز گفتند دهها خانواده برای در امان ماندن از درگیریها در حال فرار هستند.
درخواست برای رفع محاصره
فرهاد شامی، سخنگوی نیروهای دموکراتیک سوریه، دولت را متهم کرد که با تانک در تلاش برای ورود به دو محله کردنشین حلب بوده است. او ضمن رد اتهام حمله نیروهای نیروهای دموکراتیک سوریه به ایستهای بازرسی، گفت این نیروها در دو محله «اشرفیه» و «شیخ مقصود» حضور ندارند.
شامی خواستار رفع آنچه «محاصره» خواند شد و هشدار داد که اقدامات دولت «تنشی خطرناک» است که شرایط انسانی ساکنان را وخیمتر میکند.
تنشهای گستردهتر و تلاشهای دیپلماتیک
نیروهای دموکراتیک سوریه در هفتههای اخیر عملیات گستردهای را در چند شهر عربنشین تحت کنترل خود آغاز کرده و گفتهاند که هدف آن مقابله با هستههای خفته داعش است. اما این عملیات و نیز افزایش فشار برای جذب جوانان به خدمت اجباری با اعتراض برخی قبایل عرب روبهرو شده است که نیروهای کرد را به تبعیض متهم میکنند؛ اتهامی که نیروهای دموکراتیک سوریه آن را رد میکنند.
مظلوم عبدی، فرمانده نیروهای دموکراتیک سوریه، گفت روز دوشنبه با تام باراک، فرستاده ویژه آمریکا در امور سوریه، و دریادار «برد کوپر»، فرمانده سنتکام، دیدار کرده است.
او افزود که این گفتوگوها بر تسریع اجرای توافق ماه مارس میان کردها و دمشق متمرکز بوده است.
در روزهای اخیر درگیریهای پراکنده افزایش یافته و دو طرف یکدیگر را به تحریک متقابل متهم میکنند.
بنبست در اجرای توافق مارس
هدف توافق مارس که با میانجیگری آمریکا پس از سرنگونی بشار اسد در دسامبر حاصل شد، ادغام نیروهای کرد در ساختار دولتی و واگذاری داراییهای کلیدی از جمله گذرگاههای مرزی، یک فرودگاه و میادین نفت و گاز به دمشق تا پایان سال بود. با این حال، روند اجرای این توافق بهدلیل اتهامزنیهای متقابل متوقف شده است.
ایالات متحده از کردها خواسته است مذاکرات با دمشق را با سرعت بیشتری پیش ببرند تا توافقی مورد قبول دو طرف حاصل شود. در همین حال، ترکیه نیز نیروهای دموکراتیک سوریه را به تعلل متهم کرده و هشدار داده است در صورت عدم ادغام آنها در ساختار دولت سوریه، ممکن است به اقدام نظامی دست بزند.
آلبوم تازه تیلور سوئیفت با نام «زندگی یک دختر نمایش» از جمعه تاکنون ۳۰۴ هزار نسخه در بریتانیا فروخته و رکورد بزرگترین فروش آغازین سال ۲۰۲۵ را ثبت کرده است.
بهگزارش بیبیسی جهانی، این میزان فروش از آمار هفته نخست دو آلبوم قبلی او بیشتر است: «دپارتمان شاعران رنجکشیده» در سال ۲۰۲۴ با ۲۷۰ هزار نسخه و «نیمهشبها» در سال ۲۰۲۲ با ۲۰۴ هزار نسخه.
با احتساب تنها سه روز فروش، این آلبوم بزرگترین فروش آغازین بریتانیا را از زمان انتشار آلبوم «تقسیم» اد شیرن در سال ۲۰۱۷ با ۶۷۲ هزار نسخه بهدست آورده است.
سوئیفت در مسیر تبدیل شدن به دارنده پرفروشترین آلبوم سال نیز قرار دارد. در حال حاضر عنوان پرفروشترین آلبوم سال در بریتانیا متعلق به سابرینا کارپنتر است که در قطعه عنوان آلبوم جدید سوئیفت نیز حضور دارد. آلبوم «شورت اِن سوییت» از کارپنتر از ابتدای سال تاکنون ۴۴۴ هزار نسخه فروخته است.
نشریه بیلبورد هم شنبه ۱۲ مهر گزارش داد آلبوم «زندگی یک دختر نمایش» در آمریکا نیز با فروشی درخشان آغاز شده است.
این آلبوم تنها در روز نخست انتشار خود در سوم اکتبر، ۲/۷ میلیون نسخه (شامل نسخههای فیزیکی و دیجیتال) فروخته است.
این رقم بزرگترین هفته فروش در کارنامه سوئیفت و دومین هفته پرفروش تاریخ موسیقی در دوران مدرن بهشمار میرود؛ پس از رکورد آلبوم «۲۵» اثر ادل که در سال ۲۰۱۵ در هفته نخست خود ۳/۳۷۸ میلیون نسخه فروخت.
به گفته جوانا کورنر، قاضی ارشد دادگاه، علی محمد علی عبدالرحمن، مشهور به علی کوشایب، بهدلیل رهبری نیروهای شبهنظامی جنجوید، تشویق و دستور دادن به جنگجویان تحت کنترلش به قتل دستهجمعی، تجاوز به زنان و تخریب، همینطور مشارکت فعال در کشتار و ویرانی در خلال سالهای ۲۰۰۳ تا ۲۰۰۴ مجرم شناخته شد.
حکم نهایی در جلسه بعدی دادگاه اعلام خواهد شد. به گزارش آسوشیتدپرس، به احتمال زیاد علی کوشایب با اشد مجازات یعنی حبس ابد روبهرو خواهد شد.
این نخستین بار است که یکی از بازیگران اصلی جنایتهای دارفور در یک دادگاه مجرم شناخته میشود. هیئت قضات دادگاه، متشکل از سه قاضی، اعلام کرد که این جنایتها «بخشی از برنامه دولت وقت سودان برای سرکوب شورش در آن منطقه» بوده است.
عبدالرحمن در سال ۲۰۲۰، در جمهوری آفریقای مرکزی تسلیم شد و از آن زمان تاکنون تحت بازداشت دیوان کیفری بینالمللی است.
فرآیند دادرسی به اتهامات او بهطور رسمی در بهار ۲۰۲۲ آغاز شد. عبدالرحمن در نخستین جلسه دادگاه اتهامهای جنایات جنگی و جنایت علیه بشریت را نپذیرفت و ادعا کرد که او فردی به نام علی کوشایب نیست. اما قضات این دفاع را رد و اعلام کردند که او حتی هنگام تسلیم شدن در یک ویدئو، خود را با نام و لقبش معرفی کرده بود.
فعالان حقوق بشر صدور این حکم را یک پیروزی برای عدالت و دادخواهی برای قربانیان دارفور ارزیابی میکنند. دفتر دادستانی دیوان کیفری بینالمللی نیز از این محکومیت استقبال کرد.
نزهت شمیـمخان، معاون دادستان دیوان کیفری، در بیانیهای گفت: «این حکم پیامی قاطع به عاملان و آمران جنایتها در سودان، چه در گذشته و چه امروز، میفرستد و به آنها هشدار میدهد که عدالت برقرار میشود و آنها سرانجام بابت تحمیل رنجهای وصفناپذیر بر غیرنظامیان دارفور پاسخگو خواهند بود.»
در جریان دادگاه، ۵۶ نفر علیه عبدالرحمن شهادت دادند و قضات دادگاه روایتهای آنها از خشونتهای وحشیانه و استفاده از تجاوز جنسی بهعنوان ابزاری برای ارعاب و کنترل را شنیدند.
در مقابل، وکلای مدافع متهم ۱۷ شاهد را به دادگاه فراخواندند و استدلال کردند که عبدالرحمن هیچ دخالتی در جنایتهای دارفور نداشته است.
نسلکُشی دارفور
جنایتهای دارفور در سال ۲۰۰۳ آغاز شد و نخستین نسلکُشی قرن ۲۱ بود. درگیریهای اولیه زمانی آغاز شد که شبهنظامیان نزدیک به اقوام آفریقایی سیاه علیه دولت مرکزی سودان که به قوم عربهای ساکن این کشور نزدیک بود، دست به شورش زدند. شورشیان از اعمال تبعیض از سوی گروه حاکم علیه اقوام آفریقایی سیاه شکایت داشتند.
دولت عمرالبشیر، رییسجمهوری وقت سودان، در واکنش به این شورش کارزاری به نام «زمین سوخته» را آغاز و دستور بمبارانهای هوایی و حملات زمینی علیه شورشیان را صادر کرد.
دولت برای پیشبُرد اهدافش از گروههای شبهنظامی از جمله جنجوید که به خشونت عریان و شدید شهرت داشتند برای حملات زمینی کمک گرفت.
بر اساس گزارشهای سازمان ملل شبهنظامیان جنجوید اغلب در سحرگاه به روستاها یورش میبردند و با اسب یا شتر به مردم حمله میکردند.
گروه حقیقتیاب سازمان ملل در امور مرتبط با جنایتهای دارفور اعلام کرد که در دوران اوج این حملات از سال ۲۰۰۳ تا ۲۰۰۵ بیش از ۳۰۰ هزار نفر کشته و حدود سه میلیون نفر آواره شدند. دیگر منابع، تعداد کشتهشدگان را بسیار بیشتر ارزیابی میکنند.
عمرالبشیر از سوی دیوان کیفری بینالمللی به ارتکاب جنایاتی از جمله نسلکشی متهم شده است، اما با وجود سرنگونی از قدرت و بازداشت، هنوز برای محاکمه به لاهه تحویل داده نشده است.
وکیل او همزمان با اعلام نظر دادگاه درباره عبدالرحمن، به آسوشیتدپرس گفت که عمرالبشیر اکنون در بازداشتگاهی تحت کنترل ارتش در شمال سودان نگهداری میشود اما وزیر دفاع سابق که او هم تحت تعقیب دیوان است، آزاد شده است.
لیز اِوِنسون، مدیر بخش عدالت بینالملل در دیدهبان حقوق بشر، حکم دیوان کیفری بینالمللی علیه عبدالرحمن را «محکومیتی تاریخی و دیرهنگام برای جنایات سنگین در دارفور» توصیف کرد.
او افزود: «با توجه به اینکه درگیری کنونی در سودان نسلهای تازهای از قربانیان بر جای میگذارد و رنج قربانیان جنایتهای گذشته را تشدید میکند، این حکم باید دولتها را برانگیزد تا به هر طریق ممکن عدالت را پیش ببرند.»
جنگ خونینی که همچنان ادامه دارد
هرچند درگیریهای شدید در دارفور که شامل حملات سازمانیافته و برنامهریزیشده علیه یک گروه قومیتی و پاکسازی قومیِ گروههای غیرعرب از سوی دولت سودان و شبهنظامیان متحدش سال ۲۰۱۷ پایان یافت، اما خشونتهای پراکنده قومی همچنان ادامه یافته است.
دولت ایالات متحده در سال ۲۰۲۳ اعلام کرد که تجدید خشونتها در این منطقه به حدی است که میتوان گفت یک نسلکُشی مجدد در حال وقوع است.
در حال حاضر جنگ میان گروه شبهنظامی «نیروهای پشتیبانی سریع» که از دل جنجویدها برآمدند با ارتش سودان ادامه دارد. این دو گروه پیشتر متحد یکدیگر محسوب میشدند.
به گزارش سازمان جهانی بهداشت، دور تازه درگیریها دستکم ۴۰ هزار کشته و تا ۱۲ میلیون نفر آواره بر جای گذاشته است. همچنین بنا بر گزارش برنامه جهانی غذا، بیش از ۲۴ میلیون نفر در این منطقه با ناامنی شدید غذایی مواجه هستند.
روزنامه نیویورکتایمز، دوشنبه ۱۴ مهر به نقل از مقامهای ایالات متحده نوشت که ترامپ، پنجشنبه ۱۰ مهر، در جریان نشستی با فرماندهان عالیرتبه نظامی با ریچارد گرنل، فرستاده ویژه آمریکا در امور ونزوئلا، تماس گرفت و به او دستور داد که تمامی تلاشهای دیپلماتیک، از جمله گفتوگوهایش با نیکلاس مادورو، رییسجمهوری ونزوئلا را متوقف کند.
گمانهزنیها حاکی از این است که توقف تماسهای دیپلماتیک مسیر را برای تشدید احتمالی حملات نظامی آمریکا علیه قاچاقچیان مواد مخدر یا دولت نیکلاس مادورو هموار میکند.
طبق این گزارش، سرسختی مادورو در برابر خواسته واشنگتن برای کنارهگیری داوطلبانه از قدرت و تأکید مقامهای ونزوئلا بر بیارتباط بودنشان با قاچاق مواد مخدر، از عوامل اصلی تصمیم ترامپ بوده است.
مقامهای آمریکایی به نیویورکتایمز گفتهاند که دولت ترامپ چندین طرح نظامی برای تشدید تنشها آماده کرده است که طرحهایی برای وادار کردن مادورو به کنارهگیری از قدرت را هم شامل میشود.
یکی از مقامهای کاخ سفید نیز به این روزنامه گفت که ترامپ آماده است از «تمام عناصر قدرت» برای پیشگیری از ورود مواد مخدر به ایالات متحده استفاده کند و در پیامهای خود به مادورو بهروشنی بر این موضوع تاکید کرده است.
تمایل آمریکا به تغییر دولت ونزوئلا در حالی مطرح شده است که ترامپ اواخر شهریور، همزمان با اعلام خبر اعزام پنج فروند جنگنده پیشرفته اف-۳۵ به یک پایگاه نظامی در پورتوریکو تاکید کرده بود که هدف واشینگتن تغییر رژیم در ونزوئلا نیست.
با افزایش تنشها میان دو کشور در نخستین روزهای شهریور مادورو بارها آمریکا را به دنبال کردن سیاست تغییر رژیم ونزوئلا از طریق تهدید نظامی متهم کرده است.
مادورو از سال ۲۰۱۳ و پس از مرگ هوگو چاوز، قدرت را در ونزوئلا در دست دارد. این کشور در دوران ریاستجمهوری مادورو، شاهد فروپاشی اقتصادی و مهاجرت حدود یکسوم از جمعیت ۲۸ میلیونی خود بوده است.
هشدار مادورو به آمریکا درباره احتمال بمبگذاری در سفارت این کشور
در ادامه افزایش تنشها میان دو کشور، مادورو دوشنبه اعلام کرد که دولت او درباره یک «عملیات خرابکارانه ساختگی» در سفارت آمریکا در کاراکاس به واشینگتن هشدار داده است.
مادورو مدعی شده است که گروههای مخالف دولتش که آنها را «راست افراطی» نامیده، در حال برنامهریزی برای اجرای عملیات کار گذاشتن مواد منفجره در سفارت آمریکا در کاراکاس هستند با این هدف که مسئولیت این خرابکاری به دولت نسبت داده شود.
او شامگاه دوشنبه به وقت محلی در یک مصاحبه تلویزیونی اعلام کرد که دو منبع معتبر دولت را از احتمال این حمله مطلع کردهاند و دولت نیز برای تقویت حفاظت از سفارت آمریکا، نیروهای امنیتی را اعزام کرده است.
مادورو در این مصاحبه افزود که دولت از هویت طراحان این عملیات آگاه است و افراد دخیل را دستگیر خواهد کرد. او افزود: «هدفشان این بود که دولت من مقصر جلوه داده شود و روند درگیریها تشدید شود.»
پیش از این اظهارات مادورو، خورخه رودریگز، رییس مجلس ملی ونزوئلا، در حساب تلگرامی خود درباره این «توطئه» نوشت و خبر داد که این طرح از سه کانال مختلف به ایالات متحده اطلاع داده شده است.
رودریگز همچنین مدعی شد که این هشدارها به یک سفارت اروپایی نیز ارسال شده اما نامی از کشور مورد نظر نیاورد.
روابط دیپلماتیک ونزوئلا و ایالات متحده از سال ۲۰۱۹ بهطور کامل قطع شد. در ماههای اخیر رابطه دو کشور شکل خصمانهتری به خود گرفته است.
مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، مادورو را «رهبر غیرمشروع» و «فراری از عدالت آمریکا» خوانده و حکومت او را «رژیم قاچاق مواد مخدر» نامیده است که قصد دارد پایگاه عملیاتی جمهوری اسلامی در نیمکره غربی باشد. او همچنین، جایزه مربوط به دستگیری مادورو را به ۵۰ میلیون دلار افزایش داد.
ایالات متحده در هفتههای اخیر دستکم چهار شناور را در آبهای ونزوئلا هدف قرار داد و اعلام کرد که همه آنها حامل مواد مخدر بودند.
در تازهترین مورد، ارتش آمریکا یک قایق در آبهای بینالمللی نزدیک به ونزوئلا را هدف گرفت و در نتیجه آن چهار نفر کشته شدند. پیت هگست، وزیر جنگ آمریکا اعلام کرد این که چهارمین حمله نیروهای نظامی این کشور به شناورهایی بود که مواد مخدر حمل میکردند.
