نخست‌وزیر بریتانیا: حماس باید با طرح ترامپ موافقت کند

در کنار آن، طرح جدید صلح برای پایان جنگ غزه که از سوی دولت ترامپ با همراهی اسرائیل و برخی کشورهای عربی ارائه شده، نشان‌دهنده آغاز یک تغییر ژئوپلیتیک در منطقه است که می‌تواند عملاً پایه‌های نفوذ جمهوری اسلامی در خاورمیانه را در هم بشکند.

۱. طرح صلح غزه؛ ضربه استراتژیک به میراث نیابتی خامنه‌ای

در کنفرانس خبری مشترک ترامپ و نتانیاهو، طرحی برای آتش‌بس فوری در غزه اعلام شد. این طرح شامل موارد زیر است:

• آتش‌بس فوری در صورت موافقت حماس
• آزادی گروگان‌های اسرائیلی طی ۷۲ ساعت
• اداره غزه به‌دست دولت تکنوکرات غیرسیاسی (احتمالاً به ریاست تونی بلر)
• نظارت بین‌المللی بر فرآیند صلح
• خلع سلاح حماس و عقب‌نشینی تدریجی اسرائیل

اگر این طرح اجرا شود، عملاً نفوذ جمهوری اسلامی در نوار غزه از بین خواهد رفت. با تضعیف حماس، کاهش نقش حزب‌الله در لبنان، و سقوط بشار اسد در سوریه، محور موسوم به «مقاومت» که سال‌ها ابزار سیاست خارجی جمهوری اسلامی بوده، به مرحله اضمحلال می‌رسد.

۲. بازگشت تحریم‌ها؛ طوفانی علیه اقتصاد جمهوری اسلامی

کشورها و نهادهای بین‌المللی شامل ایالات متحده، اتحادیه اروپا، بریتانیا و ژاپن اعلام کرده‌اند که تحریم‌های شورای امنیت علیه جمهوری اسلامی را رسماً آغاز کرده‌اند. این تحریم‌ها برخلاف قبل، از نوع الزام‌آور بین‌المللی است و شامل حوزه‌های زیر می‌شود:

• محدودیت شدید بانکی و مالی
• بازرسی کشتی‌ها و هواپیماهای مشکوک ایرانی در بنادر و فرودگاه‌های بین‌المللی
• ممنوعیت فروش تسلیحات و فناوری‌های پیشرفته
• محدودیت شدید در بیمه، حمل‌ونقل و کشتیرانی
• فعال‌سازی کمیته نظارت بر تحریم‌ها در سازمان ملل

در نتیجه، هزینه‌های حمل‌ونقل، بیمه و تجارت خارجی افزایش یافته و دسترسی به ارز و منابع مالی دشوارتر خواهد شد. کاهش درآمدهای نفتی نیز بودجه دولت را بیش از پیش دچار کسری می‌کند.

۳. پیامدهای اقتصادی فوری بازگشت تحریم ها بر مردم

مقامات جمهوری اسلامی بارها تکرار کرده‌اند که بازگشت تحریم‌ها «بی‌اثر» است؛ اما شواهد خلاف آن را نشان می‌دهد:

• افزایش شدید قیمت دلار، طلا و سکه
• ریزش شاخص بورس
• افزایش قیمت مواد غذایی
• قطع یارانه میلیون‌ها نفر تا پایان سال
• افزایش نرخ مهاجرت و فرار نخبگان

کاهش درآمد ارزی نه‌تنها بر واردات کالاهای اساسی، بلکه بر تامین قطعات هواپیما، تجهیزات پزشکی، فناوری‌های نفت و گاز و حتی برق‌رسانی تاثیر گذاشته و در نهایت مردم باید هزینه ناتوانی ساختاری حکومت را پرداخت کنند.

۴. سکوت جمهوری اسلامی؛ بحران تصمیم‌گیری
در مقابل این فشارها، جمهوری اسلامی تاکنون واکنشی عملی نشان نداده است. تهدیدهایی مانند:

• بستن تنگه هرمز
• خروج از ان‌پی‌تی
• توقف همکاری با آژانس بین‌المللی انرژی اتمی

همگی یا از سوی مسئولان تکذیب شده یا عملاً بی‌اثر مانده‌اند. به‌نظر می‌رسد نظام در یک وضعیت «فلج تصمیم‌گیری» گرفتار شده و نگران است که هر واکنشی، پیامدهای خطرناک‌تری مانند جنگ، خیزش داخلی مردم یا فروپاشی کل نظام را به‌دنبال داشته باشد.

۵. روایت‌سازی دروغین برای حفظ قدرت

علی‌رغم آگاهی کامل از تأثیرات واقعی تحریم‌ها، مقامات جمهوری اسلامی همچنان به‌صورت یکپارچه و هماهنگ این دروغ را تکرار می‌کنند که تحریم‌ها «اثر ندارند». دلایل این رفتار کاملاً مشخص است:

• چاپلوسی و تملق برای بقای سیاسی در نظام شخص‌محور
• فرار از پذیرش مسئولیت برای اشتباهات راهبردی
• حفظ دسترسی به رانت و سفره قدرت
• سرکوب هرگونه صدای مخالف در نهادهای تصمیم‌گیری

هر مقام حکومتی که بخواهد واقعیت‌ها را بیان کند، یا تریبونش سانسور می‌شود، یا با رد صلاحیت و پرونده قضایی مواجه می‌شود.

۶. جمهوری اسلامی؛ تهدیدی برای صلح جهانی

با ثبت پرونده جمهوری اسلامی به‌عنوان «تهدید علیه صلح و امنیت بین‌المللی» در شورای امنیت، ماهیت بحران از یک چالش دوجانبه با آمریکا یا اسرائیل و حتی اروپا فراتر رفته و ابعاد جهانی یافته است.

جمهوری اسلامی اکنون در سطح بین‌المللی، نه‌ فقط به‌عنوان «دشمن آمریکا»، بلکه به‌عنوان یک عضو متخلف جامعه جهانی تلقی می‌شود.

بازگشت تحریم‌های شورای امنیت، طرح صلح در غزه، بحران‌های اقتصادی داخلی، همراه با خطر حمله مجدد اسرائیل و افزایش احتمال قیام مردم در نهایت می‌توانند به پایان دوره «مهار جمهوری اسلامی» و آغاز دوره «فروپاشی سیاسی و اقتصادی» آن منجر شوند.

مردم ایران بیش از همیشه بهای سیاست‌های پرهزینه حاکمان را می‌پردازند؛ اما تاریخ نشان داده که در بزنگاه‌های تاریخی، تغییر واقعی از دل پایان یافتن صبر مردم شکل می‌گیرد.

ستاد خانواده‌های گروگان‌ها و مفقودین با صدور بیانیه‌ای از طرح دونالد ترامپ برای دستیابی به توافق آزادی گروگان‌ها قدردانی کرد و از دولت اسرائیل خواست فوراً درگیری‌ها در غزه را متوقف کند.

در این بیانیه آمده است ترامپ «غیرممکن را ممکن کرد» و با صرف زمان و تعهد شخصی، توافقی تاریخی را رقم زد که می‌تواند به پایان جنگ، بازگشت ۴۸ گروگان و آغاز روند بهبود در اسرائیل و منطقه منجر شود.

خانواده‌ها از نخست‌وزیر اسرائیل نیز بابت پذیرش این طرح قدردانی کرده و هشدار داده‌اند که ادامه جنگ، جان گروگان‌ها را در خطر می‌اندازد.

خانواده‌ها تاکید کردند که تا بازگشت همه گروگان‌ها، چه زنده و چه جان‌باخته، آرام نخواهند گرفت. آن‌ها خواستار اجرای کامل توافق شده‌اند و از جامعه جهانی خواسته‌اند با اعمال فشار بر حماس، زمینه تحقق این فرصت تاریخی را فراهم سازد.

در پایان، از استیو ویتکاف و جرد کوشنر به‌عنوان اعضای تیم ترامپ برای تلاش‌هایشان تشکر شده و بر ضرورت پایبندی کامل دولت اسرائیل به اجرای توافق تاکید شده است.

مسعود پزشکیان، رییس‌ دولت در جمهوری اسلامی، هفته گذشته در حالی تهران را به مقصد مقر سازمان ملل متحد در نیویورک ترک کرد که به چراغ سبز آرام و بی‌سروصدای علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی، برای آغاز مذاکرات محرمانه با واشینگتن دلگرم بود.

او امیدوار بود که با این مذاکرات مانع بازگشت تحریم‌های سازمان ملل متحد شود.

به‌گفته دو عضو هیئت همراه پزشکیان، خامنه‌ای در جلسه‌ای خصوصی به رییس‌جمهوری گفته بود اگر گفت‌وگوی مستقیم با آمریکایی‌ها بتواند جلو بازگشت تحریم‌ها را بگیرد، وزیر امور خارجه می‌تواند وارد مذاکرات مستقیم محرمانه با آنان شود اما درست زمانی که هواپیمای هیئت ایرانی بر فراز اقیانوس اطلس بود، خامنه‌ای در سخنرانی تند و آتشین خود از صداوسیمای جمهوری اسلامی، هرگونه مذاکره با آمریکا را به‌طور قطعی رد کرد. چرخشی ناگهانی که به گفته دو منبع مطلع، پزشکیان و وزیر امور خارجه‌اش را در بهت فرو برد.

100%

عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، بعدتر در گفت‌وگویی خصوصی با چند نفر از ایرانیان مقیم آمریکا که برای شرکت در نشستی پشت درهای بسته به هتل محل اقامت هیئت ایرانی رفته بودند، گفت مذاکره مستقیم با واشینگتن تنها راه جلوگیری از بازگشت تحریم‌های سازمان ملل بود اما این فرصت با مخالفت آیت‌الله خامنه‌ای از بین رفت.

سه نفر از حاضران در این نشست که نخواستند نامشان برده شود، این نکته را به ایران‌اینترنشنال گفتند.

ادامه این گزارش را در اینجا بخوانید

زیاد النخاله، دبیرکل جنبش جهاد اسلامی فلسطین، طرح ارائه‌شده در نشست خبری مشترک ترامپ و نتانیاهو را «توافقی آمریکایی-اسرائیلی» توصیف کرد و گفت این بیانیه بیانگر موضع کامل اسرائیل است و نمی‌توان آن را چیزی جز ادامه تجاوز علیه مردم فلسطین دانست.

او دوشنبه در بیانیه‌ای گفت: «اسرائیل تلاش دارد از طریق ایالات متحده خواسته‌هایی را تحمیل کند که از راه جنگ موفق به تحقق آن نشده است.»

دبیرکل جهاد اسلامی هشدار داد که توافق اعلام‌شده از سوی آمریکا و اسرائیل، عملاً فرمولی برای انفجار منطقه خواهد بود.

او در ویدیویی که شامگاه دوشنبه در وب‌سایت کرملین منتشر شد، گفت: «جنگجویان و فرماندهان ما در حال حمله هستند و تمام کشور، همه روسیه، این نبرد به‌حق را پیش می‌برد و سخت کار می‌کند.»

پوتین افزود: «ما با هم در حال دفاع از عشق به میهن و وحدت سرنوشت تاریخی خود هستیم، ما می‌جنگیم و پیروز می‌شویم».

روسیه عملیات نظامی خود علیه اوکراین را اسفند ۱۴۰۰ شروع کرد و از آن زمان، درگیری‌های مرگبار میان دو کشور ادامه داشته است. از زمان آغاز جنگ کنونی، روسیه حدود یک پنجم از خاک اوکراین را به تصرف خود درآورده است.