لاوروف ناتو و اتحادیه اروپا را به اعلام «جنگ واقعی» علیه روسیه متهم کرد
سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه، در یکی از سخنرانیهای خود در حاشیه اجلاس عمومی سازمان ملل در نیویورک، در جمع وزرای امور خارجه گروه ۲۰، ناتو و اتحادیه اروپا را متهم کرد که از اوکراین برای اعلان یک «جنگ واقعی» استفاده میکنند و «بهطور مستقیم» در این جنگ دخیلاند.
بریتانیا این اظهارات را «تحریفهایی نشات گرفته از یک دنیای خیالی و دروغین» خواند.
لاوروف در گذشته نیز اظهارات مشابهی داشته است، اما بازتاب این سخنان در سازمان ملل و در حضور مقامات ارشد گروه ۲۰ از تشدید تنشها میان غرب و روسیه حکایت دارد.
دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا، پنجشنبه با امضای یک فرمان اجرایی روند فروش داراییهای تیکتاک در ایالات متحده را به سرمایهگذاران آمریکایی و بینالمللی آغاز کرد؛ اقدامی که مطابق قانون سال ۲۰۲۴ برای رفع نگرانیهای امنیت ملی الزامی شده بود.
بر اساس این فرمان، شرکت جدیدی با ارزش حدود ۱۴ میلیارد دلار تشکیل خواهد شد؛ رقمی که به گفته معاون رئیسجمهوری جیدی ونس، بسیار پایینتر از برآورد ۳۰ تا ۴۰ میلیارد دلاری برخی تحلیلگران است.
ترامپ که در کاخ سفید سخن میگفت، تاکید کرد هدف اصلی این معامله «حفاظت از دادههای کاربران آمریکایی» است و افزود: «این شرکت کاملاً تحت اداره آمریکاییها خواهد بود.» او اعلام کرد مایکل دل، روبرت مرداک و چند سرمایهگذار جهانی برجسته در این پروژه حضور خواهند داشت. ترامپ همچنین گفت در گفتوگویی مستقیم با شی جینپینگ، رئیسجمهوری چین، موضوع را مطرح کرده و او نیز با پیشبرد این روند موافقت کرده است.
بر اساس توافق اولیه، شرکت اوراکل و صندوق سرمایهگذاری سیلورلیک حدود ۵۰ درصد سهام تیکتاک آمریکا را در اختیار خواهند گرفت و سهامداران فعلی بایتدنس نیز حدود ۳۰ درصد سهم خواهند داشت. سهم بایتدنس – شرکت مادر چینی تیکتاک – به کمتر از ۲۰ درصد کاهش مییابد تا با الزامات قانون ۲۰۲۴ هماهنگ باشد؛ قانونی که تصریح کرده در صورت عدم فروش داراییهای آمریکایی تیکتاک، این اپلیکیشن باید تا ژانویه ۲۰۲۵ تعطیل شود.
این تغییر ساختار در حالی صورت میگیرد که تیکتاک در آمریکا ۱۷۰ میلیون کاربر دارد و ترامپ خود این شبکه اجتماعی را یکی از عوامل کلیدی پیروزی انتخاباتیاش معرفی کرده است. با این حال، برخی قانونگذاران جمهوریخواه خواستار شفافیت بیشتر در جزئیات معامله شدهاند تا مطمئن شوند ارتباط این پلتفرم با گروههای نزدیک به حزب کمونیست چین بهطور کامل قطع خواهد شد. به گفته یک مقام کاخ سفید، هیئتمدیره شرکت جدید هفت عضو خواهد داشت که شش نفر از آنان آمریکایی و تنها یک نفر نماینده بایتدنس خواهد بود.
شورای امنیت سازمان ملل متحد قرار است روز جمعه درباره قطعنامهای پیشنهادی از سوی روسیه و چین برای تعویق ششماهه بازگشت تحریمهای ایران رأیگیری کند؛ اما دیپلماتها میگویند تصویب این طرح بعید است.
بر اساس سازوکار پیشبینیشده در توافق هستهای ۲۰۱۵، تمامی تحریمهای سازمان ملل علیه ایران از نیمهشب جمعه به وقت گرینویچ دوباره برقرار میشود؛ روندی که پس از فعال شدن «مکانیسم ماشه» از سوی بریتانیا، فرانسه و آلمان آغاز شد.
برای تصویب این قطعنامه در شورای امنیت، ۹ رأی مثبت از مجموع ۱۵ عضو و همچنین عدم استفاده از حق وتو توسط آمریکا، بریتانیا یا فرانسه ضروری است. با این حال، دیپلماتها پیشبینی میکنند تعداد زیادی از کشورها رأی ممتنع دهند و همین موضوع احتمال شکست طرح روسیه و چین را افزایش میدهد. در همین حال، ایران و سه کشور اروپایی این هفته تلاش کردند به توافقی موقت دست یابند تا تحریمها به تعویق افتاده و فرصت برای مذاکرات بلندمدت درباره برنامه هستهای تهران فراهم شود. اروپا پیشنهاد داده است در صورت همکاری ایران با آژانس بینالمللی انرژی اتمی و گفتوگو با آمریکا، اجرای تحریمها تا شش ماه به تأخیر بیفتد.
مسعود پزشکیان، رئیس دولت جمهوری اسلامی ایران، روز پنجشنبه اعلام کرد تهران برای مواجهه با هر سناریویی آماده است و در صورت بازگشت تحریمها سیاستهای خود را تطبیق خواهد داد، هرچند ابراز امیدواری کرد که این تحریمها دوباره اعمال نشود. در همین حال، روسیه و چین پیشنویس قطعنامهای ارائه کردهاند که مهلت تازهای تا آوریل ۲۰۲۶ برای ازسرگیری مذاکرات فراهم میکند. این دو کشور خواستار آن شدهاند که همه طرفهای توافق هستهای فوراً به گفتوگو بازگردند.
امانوئل مکرون، رئیسجمهوری فرانسه، هشدار داده است ایران تنها «چند ساعت» فرصت دارد تا از بازگشت تحریمها جلوگیری کند. او در دیدار با پزشکیان در حاشیه مجمع عمومی سازمان ملل، خواستار دسترسی کامل بازرسان هستهای، شفافیت درباره اورانیوم غنیشده و ازسرگیری فوری مذاکرات شد. در همین حال، عباس عراقچی، وزیر خارجه جمهوری اسلامی ایران، در دیدار با همتای بریتانیایی خود، موضع سه کشور اروپایی را «بیاساس، غیرقانونی و غیرمسئولانه» توصیف کرد. این تحولات نشاندهنده عمیقتر شدن شکاف میان اروپا از یکسو و روسیه و چین از سوی دیگر در قبال آینده برنامه هستهای ایران است.
رویترز گزارش داد که مقامات ارشد دولت آمریکا در نشستی در حاشیه گردهمایی سالانه سازمان ملل متحد از دیگر کشورها خواستند به یک کارزار جهانی با هدف محدود کردن قوانین مربوط به پناهندگی و لغو برخی رویههای کنونی بپردازند.
مقامهای آمریکایی در نشستی که پنجشنبه سوم مهر برگزار شد، گفتند که مهاجران اقتصادی و گروههای جنایتکاری که در پی سود بردن از مهاجرت غیرقانونی هستند، از نظام کنونی پناهندگی در دنیا سوءاستفاده میکنند.
بنابر پیشنهادهای کریستوفر لاندو، از معاونان وزارت امور خارجه دولت ایالات متحده، مهاجران باید در نخستین کشوری که به آن وارد میشوند درخواست پناهندگی دهند، نه در کشوری که خودشان میخواهند.
او افزود: «پناهندگی باید موقت باشد و کشور میزبان باید تصمیم بگیرد چه زمانی شرایط در کشور مبداء برای بازگشت فرد پناهنده به وطنش به اندازه کافی بهبود یافته است.»
چنانچه تغییرات مدنظر دولت آمریکا در سطح جهانی پذیرفته شوند، چارچوب مهاجرت بشردوستانه پس از جنگ جهانی دوم بهکل دگرگون خواهد شد.
در حاشیه مجمع عمومی سازمان ملل، وزیر خارجه عربستان سعودی اعلام کرد کشورهای عربی و اسلامی درباره پیامدهای خطرناک هرگونه اقدام اسرائیل برای الحاق کرانه باختری به دونالد ترامپ هشدار دادهاند و رئیسجمهوری آمریکا «بهخوبی این خطرات را درک کرده است».
این موضوع در شرایطی مطرح میشود که تنشها بر سر جنگ غزه وارد دومین سال خود شده و فشارهای بینالمللی برای یافتن راهحل صلح افزایش یافته است.
ترامپ روز سهشنبه در نیویورک با رهبران و مقاماتی از عربستان سعودی، امارات، قطر، مصر، اردن، ترکیه، اندونزی و پاکستان دیدار کرد. محور این گفتوگوها جنگ غزه و آینده روابط اسرائیل و فلسطین بود.
او روز پنجشنبه در جمع خبرنگاران در کاخ سفید گفت: «اجازه نخواهم داد اسرائیل کرانه باختری را الحاق کند.»
این موضع پس از آن مطرح شد که ایتمار بنگویر، وزیر امنیت داخلی اسرائیل، اعلام کرده قصد دارد کابینه اسرائیل را به اعمال حاکمیت بر کرانه باختری ترغیب کند؛ اقدامی که به معنای الحاق عملی سرزمینی است که در جنگ ۱۹۶۷ از اعراب تصرف شد.
شاهزاده فیصل بن فرحان، وزیر خارجه عربستان سعودی، در سخنانی در سازمان ملل تاکید کرد: «کشورهای عرب و مسلمان بهروشنی به رئیسجمهوری [آمریکا] توضیح دادند که الحاق هر بخشی از کرانه باختری نه تنها صلح احتمالی در غزه بلکه هرگونه صلح پایدار را تهدید میکند. من مطمئنم که ترامپ موضع ما را فهمیده و میداند الحاق چه خطراتی دارد.»
او همچنین گفت پایان دادن به جنگ غزه پیششرطی برای پیشبرد موضوع تشکیل کشور فلسطین است.
همزمان، دولت ترامپ طرحی ۲۱ مادهای برای صلح خاورمیانه به رهبران عرب و مسلمان ارائه داده است که بنا بر گفته استیو ویتکاف، فرستاده ویژه آمریکا، شامل موضوع غزه نیز میشود، هرچند جزئیات آن هنوز منتشر نشده است.
ترامپ قرار است روز دوشنبه در واشینگتن با بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، دیدار کند.
از سوی دیگر، مجمع عمومی سازمان ملل در سپتامبر با اکثریت قاطع یک بیانیه هفتصفحهای را تصویب کرد که راهحل دو کشوری و پایان جنگ غزه را پیگیری میکند؛ بیانیهای که ریشه در کنفرانس بینالمللی ماه ژوئیه به میزبانی عربستان سعودی و فرانسه داشت، اما با تحریم آمریکا و اسرائیل مواجه شد.
جنگ غزه در پی حمله ۷ اکتبر ۲۰۲۳ حماس به اسرائیل آغاز شد؛ حملهای که به کشته شدن ۱۲۰۰ نفر، عمدتاً غیرنظامی، و گروگانگیری بیش از ۲۵۰ نفر انجامید.
در مقابل، حملات اسرائیل به غزه تاکنون به گفته مقامات بهداشتی محلی بیش از ۶۵ هزار کشته بر جای گذاشته است.
در چنین شرایطی، همزمانی طرح ۲۱ مادهای آمریکا و بیانیه سازمان ملل – به گفته وزیر خارجه عربستان سعودی – «مکمل یکدیگر» تلقی میشود و میتواند چشماندازی برای باز شدن مسیر دیپلماسی در یکی از پیچیدهترین بحرانهای خاورمیانه فراهم آورد.
سخنگوی دبیرکل سازمان ملل در گفتوگو با ایراناینترنشنال گفت که سازمان ملل همچنان از راهحل دو کشوری در بحران اسرائیل و فلسطین حمایت میکند و در مورد ایران نیز هنوز دیپلماسی را تنها مسیر قابل اتکا میداند.
پنجشنبه ۳ مهر، استفان دوجاریک، سخنگوی دبیرکل سازمان ملل، در گفتوگویی اختصاصی با خبرنگار ایراناینترنشنال در نیویورک در پاسخ به پرسشی درباره ایران و با توجه به رد هرگونه مذاکره با آمریکا از طرف رهبر جمهوری اسلامی گفت: «ما بهشدت نگران هر رویدادی هستیم که بتواند به آغاز یک درگیری دیگر در منطقه منجر شود و ثبات شکننده خاورمیانه را تهدید کند.»
سخنگوی دبیرکل سازمان ملل با تاکید بر اینکه «هنوز برای دیپلماسی فرصت وجود دارد» گفت: «از نظر ما، جمهوری اسلامی ایران، ایالات متحده و کشورهای اروپایی باید از این فرصت—چه چند روز، چه چند ساعت—برای یافتن راهحل دیپلماتیک در موضوع هستهای استفاده کنند.»
دوجاریک در پاسخ به پرسشی دیگر، در واکنش به عدم صدور ویزا برای محمود عباس، رئیس تشکیلات خودگردان فلسطینی، گفت: «مایه تاسف است که به آقای عباس اجازه ورود به نیویورک داده نشد. حضور ایشان میتوانست در مسیر گفتوگوها مؤثر باشد.»
او در ادامه افزود که نشست امسال مجمع عمومی سازمان ملل بیش از هر زمان دیگری بر تحقق راهحل دو کشوری متمرکز است و باید از فرصتهای باقیمانده برای رسیدن به صلح پایدار استفاده کرد.
سخنگوی دبیرکل سازمان ملل با تاکید بر بحران انسانی در غزه، گفت: «واقعیات دردناک جاری را نباید نادیده گرفت. غیرنظامیان همچنان در حال کشته شدن هستند، کمبود شدید غذا و دارو وجود دارد، و بسیاری از فلسطینیها در بازداشت بهسر میبرند و البته گروگانها نیز همچنان در اسارت هستند. دبیرکل بارها خواهان پایان فوری خشونت و برقراری آتشبس شده است.»
در بخش دیگری از این گفتوگو، دوجاریک درباره اظهارات اخیر محمود عباس مبنی بر اینکه «حماس در آینده جایی در غزه نخواهد داشت» گفت: «ایجاد دولت واحد و قانونی در سراسر سرزمین فلسطین، از جمله غزه و کرانه باختری، یک پیشنیاز کلیدی برای صلح است. همچنین، شهرکسازیهای اسرائیل باید متوقف شوند؛ این شهرکسازیها بهتدریج امکان تحقق راهحل دو کشوری را از بین میبرند.»
او افزود: «راهحل تککشوری نه برای فلسطینیها پذیرفتنی است، نه با منافع اسرائیلیها همخوانی دارد. تنها گزینه عملی، راهحل دو کشوری بر پایه قطعنامههای شورای امنیت است.»
دوجاریک اضافه کرد که قبل از هر چیز ابتدا جنگ باید در غزه خاتمه پیدا کند و آتشبس برقرار شود و تشکیلات خودگردان به عنوان دولت واحد، زمام امور را به دست گیرد.
