سخنگوی دبیرکل سازمان ملل در گفتوگو با ایراناینترنشنال گفت که سازمان ملل همچنان از راهحل دو کشوری در بحران اسرائیل و فلسطین حمایت میکند و در مورد ایران نیز هنوز دیپلماسی را تنها مسیر قابل اتکا میداند.
پنجشنبه ۳ مهر، استفان دوجاریک، سخنگوی دبیرکل سازمان ملل، در گفتوگویی اختصاصی با خبرنگار ایراناینترنشنال در نیویورک در پاسخ به پرسشی درباره ایران و با توجه به رد هرگونه مذاکره با آمریکا از طرف رهبر جمهوری اسلامی گفت: «ما بهشدت نگران هر رویدادی هستیم که بتواند به آغاز یک درگیری دیگر در منطقه منجر شود و ثبات شکننده خاورمیانه را تهدید کند.»
سخنگوی دبیرکل سازمان ملل با تاکید بر اینکه «هنوز برای دیپلماسی فرصت وجود دارد» گفت: «از نظر ما، جمهوری اسلامی ایران، ایالات متحده و کشورهای اروپایی باید از این فرصت—چه چند روز، چه چند ساعت—برای یافتن راهحل دیپلماتیک در موضوع هستهای استفاده کنند.»
دوجاریک در پاسخ به پرسشی دیگر، در واکنش به عدم صدور ویزا برای محمود عباس، رئیس تشکیلات خودگردان فلسطینی، گفت: «مایه تاسف است که به آقای عباس اجازه ورود به نیویورک داده نشد. حضور ایشان میتوانست در مسیر گفتوگوها مؤثر باشد.»
او در ادامه افزود که نشست امسال مجمع عمومی سازمان ملل بیش از هر زمان دیگری بر تحقق راهحل دو کشوری متمرکز است و باید از فرصتهای باقیمانده برای رسیدن به صلح پایدار استفاده کرد.
سخنگوی دبیرکل سازمان ملل با تاکید بر بحران انسانی در غزه، گفت: «واقعیات دردناک جاری را نباید نادیده گرفت. غیرنظامیان همچنان در حال کشته شدن هستند، کمبود شدید غذا و دارو وجود دارد، و بسیاری از فلسطینیها در بازداشت بهسر میبرند و البته گروگانها نیز همچنان در اسارت هستند. دبیرکل بارها خواهان پایان فوری خشونت و برقراری آتشبس شده است.»
در بخش دیگری از این گفتوگو، دوجاریک درباره اظهارات اخیر محمود عباس مبنی بر اینکه «حماس در آینده جایی در غزه نخواهد داشت» گفت: «ایجاد دولت واحد و قانونی در سراسر سرزمین فلسطین، از جمله غزه و کرانه باختری، یک پیشنیاز کلیدی برای صلح است. همچنین، شهرکسازیهای اسرائیل باید متوقف شوند؛ این شهرکسازیها بهتدریج امکان تحقق راهحل دو کشوری را از بین میبرند.»
او افزود: «راهحل تککشوری نه برای فلسطینیها پذیرفتنی است، نه با منافع اسرائیلیها همخوانی دارد. تنها گزینه عملی، راهحل دو کشوری بر پایه قطعنامههای شورای امنیت است.»
دوجاریک اضافه کرد که قبل از هر چیز ابتدا جنگ باید در غزه خاتمه پیدا کند و آتشبس برقرار شود و تشکیلات خودگردان به عنوان دولت واحد، زمام امور را به دست گیرد.
طبق اعلام شرکت اپل پس از لغو برخی تحریمهای ایالات متحده علیه سوریه و معافیت جدید وزارت بازرگانی آمریکا با عنوان «صلح و شکوفایی سوریه» محصولات این شرکت از ۱۱ شهریور بهطور رسمی و از طریق فروشگاه مجاز اپل در سوریه عرضه میشوند.
به دنبال این تغییرات، کاربران سوری میتوانند بدون نیاز به ویپیاِن به اپاستور، فروشگاه آنلاین رسمی اپل، یا اشتراک خدمات مرتبط با محصولات این شرکت دسترسی پیدا کنند.
افزون بر این، بانک مرکزی سوریه بهتازگی توافقی با شرکت مسترکارت، ادارهکننده یکی از بزرگترین شبکههای پرداخت الکترونیکی در جهان، امضا کرده است. دو منبع بانکی سوری به رسانهها گفتهاند که این توافق بر توسعه زیرساختهای پرداخت دیجیتال و صدور کارتهای بانکی محلی و بینالمللی متمرکز است.
مسترکارت ۱۴ سال پیش، در پی فشار تحریمهای غرب علیه دولت بشار اسد به دلیل سرکوب اعتراضهای مسالمتآمیز شهروندان، از سوریه خارج شد. تحلیلگران بهاتفاق بر این باورند که آغاز همکاری مجدد این شرکت با سوریه میتواند اقتصاد سوریه را ظرف مدتی کوتاه متحول کند.
در صورت اجرایی شدن این توافق، سیستم پرداخت بانکهای سوریه مدرن خواهد شد و اعتبار جهانی آنها افزایش خواهد یافت. به دنبال این تغییرات، شهروندان سوری که سالهاست با تکیه بر پول نقد زندگی میکنند و از دسترسی به سیستم بانکی جهانی محرومند، میتوانند داخل و خارج از کشورشان از کارتهای اعتباری استفاده کنند.
تحریمهای گسترده علیه حاکمیت استبدادی سوریه سبب فروپاشی سیستم مالی در این کشور شد و اقتصاد آن را تحت فشاری شدید قرار داد. طبق گزارش سازمان ملل هنگام فروپاشی حکومت اسد، از هر ۱۰ سوری، ۹ نفر زیر خط فقر بودند.
پس از سقوط بشار اسد، بخش قابل توجهی از تحریمهای ایالات متحده علیه سوریه لغو شد. مجوز «صلح و شکوفایی در سوریه» هم برای صادرات رده خاصی از محصولات فنآوری که حساسیت امنیتی آنها «پایین» تلقی میشود، معافیتهایی در نظر گرفته است.
به نقل از وبسایت اپل، از آنجا که بیشتر محصولات این شرکت از نظر امنیتی «کمحساسیت» به شمار میآیند، صادرات آنها به سوریه تسهیل شده است.
با این حال، اپل تاکید کرده است که وزارت خارجه ایالات متحده هنوز نام سوریه را از فهرست «کشورهای حامی تروریسم» حذف نکرده است. این بدان معناست که محدودیتها علیه برخی گروهها یا نهادهایی در این کشور همچنان برقرار است و معافیتهای تجاری جدید، تعامل با «کاربرانِ ممنوع» را شامل نمیشود.
به دلیل تحریمهای جهانی علیه سوریه، محصولات اپل با چندین واسطه و بهندرت در دسترس کاربران سوری قرار میگرفت و کاربران برای دسترسی به اپاستور مجبور بودند از ویپیان استفاده کنند.
عبیده ابوقیدر، تولیدکننده محتوا و سلبریتی سوری در حوزه فنآوری که در شبکههای اجتماعی به نام عبیده-اِی کِی شناخته میشود، بهتازگی ویدیویی منتشر کرده است که نشان میدهد کاربران اپل در این کشور اکنون میتوانند بدون نیاز به ویپیان از دستگاههای خود استفاده کنند.
در ماه مارس گذشته، اپل پرچمی را که در دوران بشار اسد استفاده میشد، با پرچم استقلال سوریه جایگزین کرد. این پرچم پیشتر از سوی معترضان ضداسد استفاده میشد و دولت کنونی سوریه هم آن را
به عنوان پرچم رسمی کشور اعلام کرده است.
افزون بر این اقدامات، وزارت ارتباطات سوریه در ماههای گذشته از پروژهای با عنوان «سیلکلینک» رونمایی کرد که در همکاری با شرکتهای جهانی شکل گرفته است و بر توسعه زیرساخت فیبر نوری و ایجاد یک مرکز اینترنت منطقهای در کشور متمرکز است.
زندانیان سیاسی زن محبوس در زندان قرچک ورامین در بیانیهای که نسخهای از آن پنجشنبه سوم مهرماه بهدست ایراناینترنشنال رسید، اعلام کردند که رشیدی از بدو ورود به زندان به صرع مبتلا بود، بارها دچار تشنجهای شدید شد و با وجود اطلاع کامل مسئولان زندان، بدون اعزام به بیمارستان و بستری مناسب، به بند بازگردانده شده بود.
امضاکنندگان این بیانیه، رشیدی را «سرشار از میل به زندگی و آزادی» توصیف کرده و نسبت به بهخطر افتادن جان زندانیان دیگر در قرچک و دیگر زندانهای ایران هشدار دادهاند.
قوه قضاییه جمهوری اسلامی، صبح سوم مهرماه و هشت روز پس از گزارش ایراناینترنشنال درباره قطع امید پزشکان از نجات جان رشیدی که پس از مدتها محرومیت از درمان از زندان قرچک به بیمارستان منتقل شد، گزارش داد که او جان خود را از دست داده است.
درحالیکه مسئولان زندان قرچک در ماههای گذشته با وجود نیاز حیاتی رشیدی به درمان، از ارائه خدمات پزشکی به او خودداری کرده بودند، خبرگزاری میزان محروم ساختن این زندانی سیاسی از دسترسی به خدمات پزشکی را رد کرد و نوشت او «پس از انجام اقدامات درمانی اولیه» در بهداری زندان، برای «انجام روند تکمیلی درمان» به بیمارستان اعزام شده بود.
زنان زندانی سیاسی در واکنش به گزارشهای قوه قضاییه جمهوری اسلامی درباره دلیل مرگ رشیدی اعلام کردند رشیدی «نه معتاد بود و نه از بیماری روانی مشخصی رنج میبرد» و «با اطلاع مسئولان امنیتی، سازمان زندانها، زندان اوین، زندان قرچک و بهداری قرچک» بیمار مبتلا به صرع شناخته میشد.
آنها تاکید کردند که رشیدی در دو ماه اخیر بارها در فاصلههای کوتاهمدت دچار تشنج شد اما هر بار پس از انتقال به بهداری، بدون رسیدگی اضطراری و اعزام برای بستری، به بند برگردانده شد.
امضاکنندگان این بیانیه تاکید کردند که رشیدی «تا روزهای واپسین مصرانه پیگیر وثیقه سه میلیارد تومانی» بود، اما خانواده نتوانست آن را تامین کند و «مسئولان قرچک، اوین و بازپرسی دادگاه کچویی با علم به وضعیت سلامت او، در نزدیک به پنج ماه برای تسهیل آزادیاش اقدامی نکردند».
این زندانیان با هشدار درباره اینکه «سمیههای دیگر همچنان در کنار ما و در سایر زندانهای جمهوری اسلامی در بند هستند و سلامتیشان در خطر است»، مرگ دو زندانی جرائم عمومی طی هفته گذشته در قرچک را شاهدی بر این وضعیت دانسته و خواستار آزادی هرچه زودتر زندانیان بالای ۶۰ سال و زندانیان با شرایط خطرناک سلامتی و پایان دادن به چرخه محرومیت از درمان و الزام به اعزام فوری زندانیان بیمار به مراکز تخصصی پزشکی شدند.
یک منبع آگاه نیز ۲۷ شهریور در خصوص وضعیت رشیدی به ایراناینترنشنال گفته بود: «او در ماههای گذشته چندین بار به بهداری زندان مراجعه کرد اما هر بار پزشک زندان به او گفته بود تمارض میکند و قرصهای اعصاب به او میدادند و از اعزامش به بیمارستان جلوگیری میکردند.»
انتشار این خبر با واکنشهای گسترده همراه شد و بسیاری مرگ رشیدی را «قتل تدریجی عامدانه» و نتیجه مستقیم سیاستهای قوه قضاییه و سازمان زندانها از طریق «بیتوجهی به درمان زندانیان» دانستند و خواستار محاکمه عاملان و آمران مرگ او شدند.
با ادامه واکنشها به مرگ رشیدی، زندانیان سیاسی اوین با صدور بیانیهای اعلام کردند که در اعتراض به مرگ این زندانی سیاسی، از حضور در آمار روزانه خودداری کردهاند.
آنها با بیان اینکه شامگاه سوم مهرماه در نافرمانی مدنی اعتراضی حیاط زندان را ترک نکرده و تا ساعت ۲۱ به داخل بند نمیروند، اعلام کردند با تجمع در حیاط زندان و سر دادن شعارهایی علیه نظام و مسئولان قضایی، مرگ رشیدی را «جنایت سازمانیافته» توصیف کرده و یاد او را گرامی داشتهاند.
این زندانیان در پایان بیانیهای که در کانال تلگرام مهدی محمودیان منتشر شد، سمیه رشیدی را نماد مقاومت و مظلومیت دانسته و اعلام کردند: «ما عهد میبندیم که یاد او و دیگر قربانیان این نظام سرکوبگر را زنده نگه داریم. این صدا خاموش نخواهد شد.»
در ساعتهای گذشته نیز بسیاری از سازمانها و مدافعان حقوق بشر از جمله سازمان حقوق بشر ایران، خبرگزاری هرانا، شورای هماهنگی تشکلهای صنفی فرهنگیان ایران، نرگس محمدی و شیرین عبادی، در بیانیههایی جداگانه، مرگ رشیدی را بخشی از «کشتار خاموش» در زندانهای ایران دانستند و خواستار تعطیلی زندان زنان قرچک ورامین شد.
در سالهای گذشته شماری از زندانیان در ایران جان باختهاند و جمهوری اسلامی مسئولیتی در قبال این مرگها که بهدلیل فشار، شکنجه یا عدم ارائه خدمات پزشکی رخ داده، نپذیرفته است.
بر اساس گزارش سالانه هرانا، محرومماندن زندانیان سیاسی و عقیدتی از درمان مناسب در پنجسال گذشته نسبت به دوره پنجساله پیش از آن هشت برابر شده و تنها در سال ۲۰۲۴، دستکم در ۴۱۲ مورد مقامهای زندان از ارائهٔ خدمات پزشکی مناسب به زندانیان خودداری کردهاند.
زندان قرچک ورامین که بر اساس برآورد سازمانهای حقوقبشری، یکی از بدنامترین زندانهای جمهوری اسلامی برای زنان زندانی است، با ادامه سیاست «پول در برابر درمان»، جان بیش از هزار و ۲۰۰ زندانی محبوس در این زندان از جمله بیش از ۶۰ زندانی سیاسی هر روز بیش از پیش به خطر میافتد.
خامنهای در پیامی که پنجشنبه سوم مهرماه در رسانههای ایران منتشر شد، نوشت «شهادت» در جنگ هشت ساله ایران و عراق، جنگ ۱۲ روزه با اسرائیل و جنگ در لبنان، غزه و فلسطین پاداش «مجاهدت» است.
او در ادامه با تاکید بر اینکه «ملتها با این مجاهدتها رشد میکنند و با این شهادتها جلوه و جلا مییابند»، اعلام کرد: «مهم آن است که به وعده الهی درباره پیروزی حق و زوال باطل یقین کنیم و به وظیفه خود در نصرت دین خدا پایبند باشیم.»
صحبتهای خامنهای دباره «فرهنگ شهادتطلبی» دو روز پس از رد قاطع مذاکره با آمریکا و تاکید بر ادامه برنامه هستهای بهمعنای آن است که او «نوشیدن شربت شهادت» را بر «نوشیدن جام زهر» در مذاکره ترجیح میدهد.
رهبر جمهوری اسلامی پس از حمله اسرائیل به مخفیگاه منتقل شده است.
خامنهای اول مهر در یک سخنرانی تلویزیونی بر ادامه برنامه هستهای و غنیسازی اورانیوم در داخل ایران تاکید کرد و مذاکره با آمریکا را «ضرر محض» خواند و گفت جمهوری اسلامی در خصوص برنامه هستهای خود و سایر مسائل «تسلیم فشارها نشده و نخواهد شد».
او با اشاره به صحبتهای مقامهای آمریکایی در خصوص لزوم برچیدن غنیسازی در ایران نیز گفت: «ملت ایران توی دهن گوینده این حرف خواهد زد.»
در ماههای گذشته شماری از مقامهای اسرائیل در اظهارنظرهای مختلف رهبر جمهوری اسلامی را به مرگ تهدید کرده بودند.
در یکی از این تهدیدها، یسرائیل کاتس، وزیر دفاع اسرائیل، ششم مرداد در سخنانی تهدیدآمیز خطاب به خامنهای هشدار داد که در صورت تداوم تهدیدات جمهوری اسلامی، دستهای اسرائیل، حتی به شخص او هم خواهد رسید.
کاتس پس از حملات موشکی سپاه به مناطق مسکونی تلآویو نیز اعلام کرده بود که خامنهای با این اقدامات دیگر نمیتواند زنده بماند.
در واکنش به تهدید علنی به ترور خامنهای، امیر سعید ایروانی، نماینده دائم جمهوری اسلامی در سازمان ملل، هفتم تیرماه در نامهای به دبیرکل، رییس شورای امنیت و رییس مجمع عمومی این سازمان خواست این اظهارات را «به شدیدترین شکل ممکن» محکوم کرده و اقداماتی را برای «پاسخگو کردن» عاملان این تهدیدها در دستور کار قرار دهند.
