نماینده آمریکا در شورای حکام: در صورت عدم همکاری تهران باید آماده اقدامات بیشتر باشیم
هاوارد سالومون، نماینده آمریکا در نشست شورای حکام آژانس بینالمللی انرژی اتمی، خواستار اقدام فوری و ملموس از سوی جمهوری اسلامی شد و هشدار داد در صورت ادامه عدم همکاری حکومت ایران با آژانس، این شورا باید آماده اتخاذ اقدامات بیشتر برای پاسخگو کردن تهران باشد.
سالومون با اشاره به توقف اجرای کامل تعهدات هستهای جمهوری اسلامی و عدم همکاری با آژانس، وضعیت را «غیرقابل قبول و عمیقا نگرانکننده» خواند.
او گفت: «اگر عدم همکاری ایران با آژانس ادامه یابد و تعهدات پادمانی خود را بهطور کامل اجرا نکند، این شورا باید آماده باشد که اقدامات بیشتری برای پاسخگو کردن ایران انجام دهد. ما امیدواریم ایران از این فرصت استفاده کند.»
این اظهارات نماینده آمریکا پس از آن بود که اتحادیه اروپا نیز در بیانیهای با تاکید بر اینکه ایران باید فورا همکاری با آژانس را از سر بگیرد، اعلام کرد عقبنشینی تهران از تعهدات برجامی و توقف همکاریهای پادمانی، توانایی آژانس را برای نتیجهگیری درباره ماهیت برنامه هستهای ایران «به شدت مختل کرده» است.
نماینده اتحادیه اروپا با اشاره به آغاز روند فعالسازی «مکانیسم ماشه» در شورای امنیت گفت اکنون لحظهای حساس فرا رسیده و تهران باید گامهای عملی و فوری بردارد تا نشان دهد بهدنبال راهحل دیپلماتیک است.
اروپا همچنین با استقبال از توافق اخیر ایران و آژانس برای از سرگیری بازرسیها، یادآور شد که اجرای فوری و کامل این توافق «غیرقابل مذاکره» است.
اعلام آمادگی آمریکا برای رسیدن به توافق
سالومون همچنین افزود: «ایالات متحده آماده است با حسن نیت برای رسیدن به توافقی درباره جلوگیری از دستیابی جمهوری اسلامی به سلاح هستهای مذاکره کند و ایران میتواند با جلب اعتماد نسبت به نیتهای اعلامی خود و نشان دادن آمادگی برای دیپلماسی واقعی، از جمله با همکاری کامل و فوری با آژانس، حسن نیت خود را ثابت کند.»
نماینده آمریکا تاکید کرد که واشینگتن بارها علاقه خود را به پیگیری دیپلماسی با جمهوری اسلامی در خصوص برنامههای هستهای اعلام کرده است اما این ایران است که از تعامل خودداری میکند.
انتقاد از روسیه
نماینده آمریکا در ادامه به انتقاد از موضع روسیه پرداخت و گفت: «پیشنهاد این کشور برای برگزاری نشست مشورتی فوری درباره "مکانیسم ماشه" جدی نیست و صرفا با هدف منحرف کردن توجه شورا از موضوع اصلی آن ارائه شده است.»
او یادآور شد که گفتوگو درباره مکانیسم ماشه و دیگر مسائل مرتبط با برنامه هستهای جمهوری اسلامی در سطوح بالاتر دولتها، از جمله وزیران خارجه و در شورای امنیت سازمان ملل در نیویورک در حال انجام است و ایجاد یک کانال جداگانه در این مقطع تنها موجب ابهام بیشتر خواهد شد.
او افزود: «اگر روسیه واقعا میخواهد مفید باشد، باید تهران را ترغیب کند تا مستقیما با ما وارد تعامل شود نه اینکه نقش میانجی غیرضروری را ایفا کند.»
پیشتر عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، اعلام کرد که توافق صورت گرفته با آژانس بینالمللی انرژی اتمی یک «سازوکار عملی» برای همکاری ایجاد میکند که هم شرایط استثنایی امنیتی جمهوری اسلامی و هم الزامات فنی آژانس را بازتاب میدهد اما تاکید کرد که فعالسازی مکانیسم ماشه، این توافق را از بین خواهد برد.
جواد حسینیکیا، نایبرییس کمیسیون صنایع و معادن مجلس شورای اسلامی، با انتقاد از توافق اخیر تهران با آژانس بینالمللی انرژی اتمی، رافائل گروسی، مدیرکل این نهاد را «عامل موساد» خواند و اعلام کرد او در صورت سفر به ایران، بازداشت خواهد شد.
حسینیکیا در مصاحبه با پایگاه خبری دیدهبان ایران گفت: «ما مطلع هستیم که آژانس حتما اطلاعات سایتهای هستهای را به موساد داده است. گروسی خودش عامل موساد است و ما خواستار محاکمه او هستیم ... اتفاقا ما هم دوست داریم که ایشان به ایران بیاید و قوه قضاییه ما او را دستگیر خواهد کرد.»
او رویکرد آژانس بینالمللی در جریان جنگ ۱۲ روزه را مورد انتقاد قرار داد و افزود این نهاد باید حملات اسرائیل و آمریکا به تاسیسات اتمی جمهوری اسلامی را «محکوم و بابت آن عذرخواهی میکرد».
از سوی دیگر محمدرضا محسنیثانی، عضو کمیسیون امنیت ملی مجلس، پنجشنبه ۲۰ شهریور گفت: «مبنای تعاملات با آژانس بینالمللی انرژی اتمی قانون الزام دولت به تعلیق همکاری با آژانس است. لذا گروسی و بازرسان آژانس حق ورود به ایران را ندارند.»
او افزود: «اگر اروپاییها همچنان بر فعال شدن مکانیسم ماشه اصرار کنند، ما طرح خروج از انپیتی را تصویب میکنیم.»
این نخستین بار نیست که تهدیداتی از سوی مقامهای جمهوری اسلامی علیه مدیرکل آژانس مطرح میشود. پیشتر روزنامه کیهان، رسانه تحت نظر نماینده علی خامنهای، خواستار اعدام گروسی به اتهام «جاسوسی» برای اسرائیل شده بود.
گروسی و عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، ۱۸ شهریور در قاهره بر سر سازوکاری تازه برای ادامه همکاریها میان دو طرف به توافق رسیدند.
مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی در همین رابطه گفت این توافق درباره «راهکارهای عملی برای ازسرگیری بازرسیها در ایران» است و رویههای بازرسی از تاسیسات اتمی هدف قرار گرفته جمهوری اسلامی را تشریح میکند.
در روایتی متناقض، عراقچی ۱۹ شهریور اعلام کرد در چارچوب این توافق، «هیچ دسترسیای به بازرسان آژانس داده نمیشود؛ مگر در مورد نیروگاه بوشهر».
توافق با آژانس، برخلاف قانون مجلس؟
نایبرییس کمیسیون صنایع مجلس در ادامه مصاحبه خود گفت بر اساس توافق قاهره، «ظاهرا» به آژانس اجازه بازرسی از تاسیسات هستهای بمبارانشده ایران داده شده است اما «طبق قانون مجلس، آژانس حق ندارد تا زمانی که درباره امنیت سایتها و دانشمندان هستهای ایران تضمین بدهد، بر مراکز اتمی ما نظارت کند».
حسینیکیا توافق قاهره را مغایر با مصوبه مجلس درباره تعلیق همکاریها با آژانس دانست و افزود: «تفاهماتی که در این زمینه صورت گرفته، فراتر از اختیارات وزارت خارجه است، چرا که قانون مجلس تصریح دارد هر توافقی با آژانس باید با موافقت شورای عالی امنیت ملی انجام شود.»
این اظهارات در شرایطی مطرح میشوند که اتحادیه اروپا و آمریکا ۱۹ شهریور در نشست شورای حکام آژانس در وین هشدار دادند جمهوری اسلامی باید فورا همکاری با این نهاد را از سر بگیرد.
همزمان گمانهزنیها در خصوص سرنوشت فعالسازی مکانیسم ماشه پس از توافق اخیر تهران و آژانس بالا گرفته است.
تهدید به خروج از انپیتی
حسینیکیا در مصاحبه با دیدهبان ایران در پاسخ به پرسشی درباره احتمال آغاز مجدد گفتوگوها میان تهران و واشینگتن گفت: «مذاکره با آمریکا همواره برای ما خسارتبار بوده است .... معتقدیم که مذاکره همیشه برای وقتکشی و برای این است که دشمنان تجدید قوا کنند.»
او تهدید کرد در صورت بازگشت تحریمهای بینالمللی در چارچوب مکانیسم ماشه، جمهوری اسلامی از معاهده منع اشاعه تسلیحات هستهای (انپیتی) خارج خواهد شد.
تروئیکای اروپایی شامل فرانسه، بریتانیا و آلمان ۱۹ شهریور در بیانیهای مشترک با ابراز نگرانی عمیق از وضعیت برنامه هستهای جمهوری اسلامی هشدار دادند تهران باید فورا از خود آمادگی دیپلماتیک نشان دهد و از دادن وعده بپرهیزد.
یک کمیته پارلمانی در فرانسه پیشنهاد کرده است استفاده از شبکههای اجتماعی برای کودکان زیر ۱۵ سال به طور کامل ممنوع شود و نوجوانان ۱۵ تا ۱۸ سال نیز از ساعت ۱۰ شب تا ۸ صبح اجازه دسترسی به این پلتفرمها را نداشته باشند.
به گزارش خبرگزاری فرانسه، کمیتهای از نمایندگان پارلمان فرانسه روز پنجشنبه در گزارشی تازه خواستار محدودیتهای جدی برای استفاده نوجوانان از شبکههای اجتماعی شد. این توصیهها پس از ماهها دریافت شهادت از خانوادهها، مدیران شبکههای اجتماعی و اینفلوئنسرها ارائه شد.
دفتر رئیسجمهوری فرانسه، امانوئل مکرون، نیز پیشتر تمایل خود را برای وضع چنین محدودیتهایی اعلام کرده بود. این اقدام در ادامه روندی صورت میگیرد که سال گذشته با پیشنویس قانون مشابهی در استرالیا برای ممنوعیت استفاده افراد زیر ۱۶ سال از شبکههای اجتماعی آغاز شد.
کمیته پارلمانی در ماه مارس امسال با هدف بررسی تاثیرات روانی تیکتاک بر کودکان تشکیل شد؛ پس از آنکه هفت خانواده در سال ۲۰۲۴ از این پلتفرم به دلیل انتشار محتوای مرتبط با خودکشی فرزندانشان شکایت کردند. در گزارش این کمیته آمده است طراحی اعتیادآور تیکتاک و الگوریتم آن الگوی بسیاری از شبکههای اجتماعی دیگر شده است.
مادر یک دختر ۱۸ ساله که سال گذشته خودکشی کرده بود، به خبرگزاری فرانسه گفت پس از مرگ دخترش متوجه انتشار و مشاهده ویدئوهای خودزنی او در تیکتاک شده است. او با اینکه تاکید کرد وضعیت روحی دخترش پیشتر نابسامان بود، تیکتاک را به کوتاهی در نظارت بر محتوای زیانآور متهم کرد.
مدیران تیکتاک در پاسخ به نمایندگان اعلام کردند این اپلیکیشن با بهرهگیری از هوش مصنوعی توانسته است در سال گذشته ۹۸ درصد محتوای ناقض قوانین خود در فرانسه را شناسایی و حذف کند. با این حال، نمایندگان پارلمان این تلاشها را ناکافی دانستند و گفتند قوانین این پلتفرم بهراحتی دور زده میشود و الگوریتم آن نوجوانان را در چرخه محتوای زیانآور گرفتار میکند.
گزارش کمیته هشدار داده است که اگر طی سه سال آینده شبکههای اجتماعی به قوانین اروپا پایبند نباشند، ممنوعیت استفاده میتواند به همه افراد زیر ۱۸ سال گسترش یابد. در کنار آن، پیشنهاد شده نوجوانان ۱۵ تا ۱۸ سال از ساعت ۱۰ شب تا ۸ صبح از دسترسی به این پلتفرمها محروم شوند.
قانونگذاران کرهجنوبی با استناد به سازمان اطلاعات این کشور گفتند بهنظر میرسد کیم جونگ اون، رهبر کرهشمالی، با همراهی دخترش، کیم جو ئه، در سفر به چین جایگاه او را بهعنوان جانشین احتمالی تثبیت کرده است.
آنان همچنین گفتند مقامهای کرهشمالی در سفر به چین در حال پاککردن آثار برای حفاظت از اطلاعات بیولوژیک کیم جونگ اون و دخترش مشاهده شدند.
به گفته آنان، رهبر کرهشمالی پس از سفر به چین در حال گسترش روابط با این کشور است و احتمال بیشتری وجود دارد که چین از طریق تجارت غیررسمی از کرهشمالی حمایت کند.
ارتش اسرائیل اعلام کرد یک موشک شلیکشده از سوی حوثیهای تحت حمایت جمهوری اسلامی در یمن را رهگیری کرده است؛ رخدادی که تنها یک روز پس از حملات گسترده هوایی اسرائیل علیه مواضع این گروه در صنعا و الجوف صورت گرفت.
ارتش اسرائیل بامداد پنجشنبه اعلام کرد که سامانههای پدافند هوایی این کشور موفق شدند یک موشک شلیکشده از یمن به سمت خاک اسرائیل را رهگیری کنند. این حمله موجب بهصدا درآمدن آژیرهای خطر در چندین منطقه از جمله بئرشبع، هار هَنقب، میتصپه رامون، کوشی رامون، پاران و شیتیم شد. ارتش به ساکنان این مناطق توصیه کرد تا روشن شدن وضعیت در پناهگاهها و فضاهای محافظتشده بمانند.
جزئیات پرتاب این موشک همچنان در دست بررسی است، اما ارتش اسرائیل تاکید کرد سامانههای دفاعی به موقع فعال شدند و تهدید را خنثی کردند.
این حمله در شرایطی رخ میدهد که یک روز پیشتر، ارتش اسرائیل اعلام کرده بود حملات تازهای را علیه مواضع حوثیهای یمن انجام داده است. به گفته ارتش، در این عملیات مراکز نظامی در صنعا و الجوف، از جمله ستاد تبلیغات نظامی حوثیها، اردوگاههای آموزشی و یک مرکز ذخیرهسازی سوخت برای فعالیتهای نظامی هدف قرار گرفتند.
بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، در پیامی ویدیویی پس از این حملات گفت: «چند روز قبل بیشتر اعضای دولت تروریستی حوثیها را از بین بردیم. در پاسخ، آنها به فرودگاه رامون حمله کردند اما این موضوع عزم ما را تضعیف نکرد. روز چهارشنبه بار دیگر تاسیسات، پایگاهها و اعضای حوثیها را هدف قرار دادیم. ما به پاکسازی ادامه خواهیم داد. هر کسی که به ما آسیب بزند، ما به او خواهیم رسید.»
سخنگوی ارتش اسرائیل نیز این حملات را «پاسخی به شلیک پهپادها و موشکهای زمینبهزمین به سمت اسرائیل» توصیف کرد و اداره اطلاعات نظامی حوثیها را مسئول «ترور روانی» دانست.
ئسرائیل کاتز، وزیر دفاع اسرائیل، در همین زمینه گفت: «ما وعده حملات بیشتری را داده بودیم و امروز به حوثیها ضربه دردناک دیگری زدیم. بازوی بلند اسرائیل هرجا تهدیدی علیه شهروندان ایجاد شود، حمله خواهد کرد.»
به گفته مقامهای اسرائیلی، حوثیها تحت هدایت و حمایت جمهوری اسلامی فعالیت میکنند و هدف اصلی از اقدامات آنها ضربه زدن به اسرائیل و متحدان منطقهای این کشور است.
بهگزارش رویترز، مجلس نمایندگان آمریکا روز چهارشنبه قصد داشت با یک دقیقه سکوت یاد «چارلی کرک»، فعال سرشناس محافظهکار که در جریان سخنرانی در دانشگاهی در یوتا هدف گلوله قرار گرفت و کشته شد، گرامی بدارد.
اما این مراسم به مشاجره و درگیری لفظی میان قانونگذاران بدل شد؛ نشانهای آشکار از عمق شکاف سیاسی در ایالات متحده.
در حالیکه خبر کشته شدن کرک ۳۱ ساله، بنیانگذار گروه «ترنینگ پوینت یواسای» و از حامیان سرسخت دونالد ترامپ، به سرعت در کنگره پیچید، بحث بر سر نحوه ادای احترام به او آغاز شد.
لارن بوبرت، نماینده جمهوریخواه کلرادو، خواستار خواندن دعا شد و گفت: «دعاهای خاموش، نتایج خاموش به همراه دارد.» اما برخی نمایندگان دموکرات پرسیدند چرا قتل افراد کمتر شناختهشده چنین توجهی دریافت نکرده است.
این جدلها به ناسزا و اتهام به سیاسیکردن تراژدی کشیده شد. در همین زمان، فردی فریاد زد: «یک قانون کنترل اسلحه تصویب کنید.» مایک جانسون، رئیس جمهوریخواه مجلس، با کوبیدن چکش تلاش کرد نظم را برقرار کند.
به گفته مقامهای محلی، کرک هنگام سخنرانی در شهر اورم یوتا هدف شلیک گلوله قرار گرفت و هنوز انگیزه حمله یا هویت ضارب مشخص نشده است. مرگ او موجی از واکنشها در جامعه سیاسی آمریکا برانگیخت.
جمهوریخواهانِ خشمگین، لیبرالها را مقصر دانستند و دموکراتها بیشتر با لحنی محتاطانه، «خشونت سیاسی» را محکوم و خواستار قوانین سختتر برای کنترل سلاح شدند.
استیو اسکالیس، نفر دوم جمهوریخواهان مجلس که خود در سال ۲۰۱۷ در جریان تمرین بیسبال هدف گلوله قرار گرفته بود، گفت: «هیچ توجیهی برای خشونت سیاسی وجود ندارد. این روند باید پایان یابد.»
طبق آمار رسمی مرکز کنترل بیماریها، در سال ۲۰۲۳ بیش از ۴۶ هزار آمریکایی قربانی خشونت با سلاح شدند؛ سومین آمار بالای تاریخ.
واکنشها نشان داد مرگ کرک میتواند شکاف سیاسی آمریکا را عمیقتر کند؛ مشابه دو سوءقصد نافرجام علیه ترامپ در سال گذشته. پس از حملات یازدهم سپتامبر ۲۰۰۱، ایالات متحده دیگر هیچگاه تجربهای مشابه از همبستگی ملی در پی یک تراژدی نداشته است.
پیش از شناسایی ضارب، چهرههای راستگرا این حادثه را بخشی از «حمله چپ علیه محافظهکاران» توصیف کردند. استفان میلر، مشاور ارشد پیشین کاخ سفید، نوشت: «آمریکا یکی از بزرگترین مدافعان خود را از دست داد.» لورا لومر، از چهرههای جریان وفادار به ترامپ، خواستار برخورد شدید دولت با گروههای چپ شد و ایلان ماسک نوشت: «چپ حزب قتل است.»
باراک اوباما، رئیسجمهوری پیشین آمریکا، با لحنی متفاوت تاکید کرد: «نمیدانیم انگیزه مهاجم چه بوده، اما چنین خشونتی جایی در دموکراسی ندارد.» گبی گیفوردز، نماینده پیشین دموکرات که در سال ۲۰۱۲ هدف گلوله قرار گرفته بود، هشدار داد نباید اجازه داد آمریکا به کشوری تبدیل شود که اختلافات سیاسی با خشونت حل میشود.
جیبی پریتزکر، فرماندار دموکرات ایلینوی، پا را فراتر گذاشت و ترامپ را مقصر دانست و گفت: «خطابهای او خشونت را دامن میزند.»
طبق نظرسنجی مشترک رویترز/ایپسوس در سال گذشته، تنها ۶ درصد آمریکاییها گفتهاند تهدید یا ارعاب برای اهداف سیاسی قابل قبول است. با این حال، کارشناسان هشدار دادهاند که مرگ کرک میتواند تنشها را شعلهورتر کند.
روت برانستاین، استاد جامعهشناسی دانشگاه جانز هاپکینز، گفت: «این تراژدی میتواند دمای سیاسی آمریکا را که همین حالا بسیار بالاست، بیش از پیش افزایش دهد.»
فعالان کنترل سلاح نیز بار دیگر خواستار همکاری دو حزب شدند. کریستین هینه، مسئول گروه «برِیدی»، نوشت: «خشونت با اسلحه به حزب خاصی رحم نمیکند. وقت آن است که به جای بازی سیاسی، برای آیندهای امنتر متحد شویم.»