ترامپ با لغو ۴.۹ میلیارد دلار کمک خارجی مصوب کنگره، تنش بودجهای جدیدی میان کاخ سفید و قانونگذاران آمریکا ایجاد کرده است؛ اقدامی که از نظر برخی مقامات کنگره «غیرقانونی» و تلاشی برای بیاثر کردن اختیار مالی کنگره خوانده شده است.
بهنوشته خبرگزاری رویترز، دونالد ترامپ، رئیسجمهوری ایالات متحده پنجشنبه در نامهای رسمی به مایک جانسون، رئیس مجلس نمایندگان، اعلام کرد که قصد دارد بودجه تخصیصیافته به ۱۵ برنامه بینالمللی را متوقف کند.
این بودجه که توسط کنگره تصویب شده بود، شامل کمکهای خارجی، تامین مالی عملیات صلحبانی سازمان ملل و طرحهای ترویج دموکراسی در خارج از کشور است که بخش عمده آن زیر نظر آژانس توسعه بینالمللی آمریکا (یواساید) اداره میشد. این نهاد در دوره زمامداری ترامپ بهشدت تضعیف شده بود.
این اقدام در حالی صورت گرفته که بهگفته کاخ سفید، ترامپ از سازوکار موسوم به «لغو در جیب» استفاده کرده که امکان تعلیق بودجه بدون تایید کنگره را فراهم میکند. این راهکار آخرینبار در سال ۱۹۷۷ استفاده شده بود.
راسل ووت، مدیر دفتر بودجه ترامپ، گفته رئیسجمهوری میتواند تا ۴۵ روز کاری این بودجه را معلق نگه دارد، تا موعد پایان سال مالی در ۳۰ سپتامبر بدون مصرف بماند.
استفان دوجاریک، سخنگوی سازمان ملل، ضمن تایید اینکه بخشی از این بودجه مربوط به برنامههای حافظ صلح این نهاد بوده، گفت: «این تصمیم، شرایط مالی ما را دشوارتر خواهد کرد، اما از مقامهای آمریکایی برای دریافت جزئیات بیشتر پیگیری خواهیم کرد.»
با اینکه برخی جمهوریخواهان از کاهش هزینهها در هر شکل آن حمایت کردهاند، سوزان کالینز، سناتور جمهوریخواه ایالت مین و رئیس کمیته اعتبارات سنا، این اقدام ترامپ را «نقض قانون» دانست و تاکید کرد که راه مناسب برای کاهش هزینهها، همکاری دوجانبه در فرآیند سالانه تخصیص بودجه است.
چاک شومر، رهبر دموکراتهای سنا نیز هشدار داد که هدف ترامپ از این اقدام، سوقدادن دولت به تعطیلی در پایان سپتامبر است. او در بیانیهای گفت: «جمهوریخواهان نباید به مُهر تاییدی برای این ویرانی تبدیل شوند.»
تعلیق بودجه پروژههای آزادی اینترنت در ایران
روزنامه واشینگتنپست از احتمال توقف پروژههای مرتبط با آزادی اینترنت در ایران خبر داده است. این پروژهها که بودجه آنها از سوی وزارت خارجه آمریکا تامین میشد، تاکنون نقش مهمی در تسهیل دسترسی کاربران ایرانی به اطلاعات آزاد داشتهاند.
در این گزارش، مورا نامدار، دستیار موقت وزیر خارجه در امور خاور نزدیک، عامل کلیدی در توقف جریان بودجه معرفی شده است؛ اقدامی که برخی آن را وتوی شخصی و سیاسی او توصیف کردهاند.
با وجودی که وزارت خارجه دلیل رسمی این توقف را «بازبینی کمکهای خارجی» اعلام کرده، منابع آگاه به واشینگتنپست گفتهاند این تصمیم میتواند منجر به تعطیلی برنامههایی شود که دسترسی ایرانیان به اینترنت آزاد را ممکن میساخت.
آدام فیسک، مدیر اجرایی لَنتِرن، تاکید کرده توقف بودجهها تاثیر مستقیم بر کاربران ایرانی خواهد داشت. این در حالیست که دولت آمریکا مدعی تداوم سیاست فشار حداکثری بر جمهوری اسلامی است و در مواضع رسمی، بر ادامه حمایت از جریان آزاد اطلاعات در ایران تاکید میکند.
به گزارش خبرگزاری رویترز، هاکان فیدان، وزیر خارجه ترکیه، جمعه ۷ شهریور در نشست فوقالعاده پارلمان این کشور درباره حملات اسرائیل به نوار غزه، با اشاره به این تصمیمات گفت آنکارا «بهطور کامل تجارت با اسرائیل را متوقف کرده است».
فیدان افزود: «ما بنادر خود را به روی کشتیهای اسرائیلی بستهایم، اجازه نمیدهیم کشتیهای ترکیهای به بنادر اسرائیل بروند، و مانع ورود کشتیهای کانتینری حامل سلاح و مهمات به مقصد اسرائیل به بنادر خود میشویم. همچنین پروازهایی با ماموریت مشابه را از عبور از حریم هوایی ترکیه منع کردهایم.»
به نوشته رویترز، وزیر خارجه ترکیه جزئیات بیشتری از این ممنوعیتها ارائه نداد، اما یک منبع دیپلماتیک دولت ترکیه بعداً توضیح داد که این محدودیتها صرفاً شامل پروازهای دولتی اسرائیل و پروازهایی حامل تسلیحات یا مهمات برای این کشور میشود، و پروازهای تجاری ترانزیتی را در بر نمیگیرد.
ترکیه که از آغاز جنگ غزه بهشدت از عملیات نظامی اسرائیل انتقاد کرده، دولت اسرائیل را به «نسلکشی» در این منطقه متهم کرده است؛ اتهامی که تلآویو آن را قویاً رد کرده است. آنکارا پیشتر ضمن توقف رسمی کلیه روابط تجاری با اسرائیل، خواستار اقدام جامعه جهانی علیه این کشور شده و از قدرتهای جهانی خواسته بود حمایت خود از اسرائیل را متوقف کنند.
رویترز هفته گذشته به نقل از منابع آگاه گزارش داد که مقامات بندری ترکیه نیز بهطور غیررسمی از شرکتهای کشتیرانی خواستهاند نامههایی ارائه دهند که نشان دهد کشتیهای آنها به اسرائیل وابستگی ندارند و حامل محمولههای نظامی یا خطرناک به مقصد این کشور نیستند.
در همین حال، فیدان اعلام کرد که دولت ترکیه مجوز ریاستجمهوری برای اجرای عملیات هوایی ارسال کمکهای بشردوستانه به نوار غزه را نیز دریافت کرده است. او گفت: «هواپیماهای ما آماده هستند، و بهمحض صدور مجوز از سوی اردن، عملیات انجام خواهد شد.»
دولت اسرائیل تا زمان انتشار این گزارش به اظهارات مقامهای ترکیهای واکنشی نشان نداده است.
نتانیاهو در میانه تنش با آنکارا: نسلکشی ارامنه را به رسمیت میشناسیم
همزمان با تشدید تنشها میان آنکارا و اورشلیم، بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، برای نخستین بار نسلکشی ارامنه، آشوریان و یونانیان بهدست امپراتوری عثمانی را بهرسمیت شناخت؛ اقدامی که بسیاری آن را نشانهای از تغییر رویکرد اسرائیل در قبال ترکیه ارزیابی کردهاند.
نتانیاهو در گفتوگو با پاتریک بت-دیوید، نویسنده و یوتیوبر ایرانی-آمریکایی (از یک خانواده مسیحی آشوری)، در پادکست خود، «پیبیدی» گفت: «فکر میکنم این کار را کردهایم. فکر میکنم کنست قطعنامهای در این خصوص تصویب کرده باشد.»
اما وقتی از او پرسیده شد چرا هیچیک از نخستوزیران اسرائیل تاکنون این نسلکشی را بهرسمیت نشناختهاند، پاسخ داد: «همین الان انجام دادم. بفرمایید.» اما تایمز اسرائیل در گزارشی نوشت که هیچ قانونی در این باره تصویب نشده است.
گیدئون سعار، وزیر امور خارجه اسرائیل، جمعه هفتم شهریور از تصمیم آمریکا برای رد و لغو ویزای مقامهای فلسطینی پیش از نشست مجمع عمومی سازمان ملل استقبال کرد.
او در بیانیهای از مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، تشکر کرد که سازمان آزادیبخش فلسطین و تشکیلات خودگردان را بابت «پاداش دادن به تروریسم، تحریک به خشونت و تلاش برای استفاده از جنگ حقوقی علیه اسرائیل» پاسخگو کرده است.
سعار افزود دولت ترامپ با این اقدام بار دیگر در کنار اسرائیل ایستاده است.
آمریکا به محمود عباس و همراهانش ویزا نمیدهد
وزارت امور خارجه آمریکا جمعه در بیانیهای اعلام کرد مارکو روبیو، وزیر امور خارجه این کشور، ویزای شماری از مقامهای سازمان آزادیبخش فلسطین (ساف) و تشکیلات خودگردان فلسطین را پیش از نشست ماه آینده مجمع عمومی سازمان ملل لغو کرده است.
این تصمیم با استناد به قوانین آمریکا و با هدف «پاسخگو کردن ساف و تشکیلات خودگردان فلسطین به دلیل عدم پایبندی به تعهدات و تضعیف چشمانداز صلح» اتخاذ شده است.
این محدودیتها به این معنی است که محمود عباس، رییس تشکیلات خودگردان فلسطین، احتمالا نمیتواند طبق معمول برای سخنرانی در این گردهمایی سالانه به نیویورک سفر کند.
این بیانیه تاکید میکند تا زمانی که ساف و تشکیلات خودگردان فلسطین «بهطور مستمر تروریسم از جمله حمله هفتم اکتبر را محکوم نکنند و تحریک به خشونت در نظام آموزشی را پایان ندهند»، نمیتوان آنها را شریک صلح دانست.
تشکیلات خودگردان و سازمان آزادیبخش فلسطین بهعنوان نمایندگان مردم فلسطین عمل میکنند و مدتهاست برای بهرسمیتشناختن کشور فلسطین از سوی سازمانهای بینالمللی و دولتهای خارجی تلاش کردهاند.
همچنین از تلاشهای این نهادها برای پیگیری دعاوی علیه اسرائیل در دادگاههای بینالمللی و اقدام برای شناسایی یکجانبه کشور فلسطین، بهعنوان عواملی یاد شده که «به امتناع حماس از آزادی گروگانها و شکست مذاکرات آتشبس غزه کمک کرده است.»
فرانسه دوم مرداد از تصمیم خود برای به رسمیت شناختن کشور مستقل فلسطین در نشست آتی در مجمع عمومی سازمان ملل خبر داد.
پس از فرانسه، بریتانیا، کانادا و استرالیا نیز اعلام کردند قصد دارند رویکرد مشابهی را دنبال کنند.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، هفتم مرداد در واکنش به تصمیم بریتانیا مبنی بر شناسایی کشور فلسطین گفت که واشینگتن چنین سیاستی را دنبال نمیکند.
مایک هاکبی، سفیر آمریکا در اسرائیل، نیز ۳۰ مرداد گفت ایجاد کشور فلسطین در دستور کار دولت دونالد ترامپ قرار ندارد و اولویت سیاست واشینگتن در منطقه محسوب نمیشود.
در بیانیه وزارت امور خارجه آمریکا تصریح شده که با وجود لغو ویزای مقامهای سازمان آزادیبخش فلسطین و تشکیلات خودگردان، هیئت فلسطین در سازمان ملل همچنان از معافیت ویزا برخوردار است.
وزارت امور خارجه آمریکا افزود در صورت اجرای تعهدات و بازگشت مقامهای فلسطینی به مسیر «مصالحه و همزیستی مسالمتآمیز با اسرائیل»، امکان بازنگری در این سیاست وجود خواهد داشت.
نشریه والاستریت ژورنال جمعه هفت شهریور به نقل از کیرستن آلن، مشاور ارشد هریس، نوشت: «معاون [پیشین] رییسجمهوری، از سرویس مخفی ایالات متحده بابت حرفهایگری، تعهد و پایبندی بیوقفه به امنیت قدردانی میکند.»
هریس طبق قانون شش ماه پس از ترک دفتر ریاستجمهوری حق برخورداری از حفاظت سرویس مخفی را داشت.
جو بایدن، رییسجمهوری پیشین آمریکا، این دوره را یک سال تمدید کرده بود اما به گفته مقامهای کاخ سفید، ترامپ این تمدید را لغو کرده است.
ترامپ پس از بازگشت به کاخ سفید، در بهمن ۱۴۰۳ اقدامات حفاظتی در مورد جان بولتون مشاور امنیت ملی سابق خود را لغو کرد.
بولتون که در نوامبر ۲۰۱۹ و در اولین دوره ریاستجمهوری ترامپ، کاخ سفید را ترک کرد، در سالهای اخیر بهدلیل تهدیدات جمهوری اسلامی، سرویس مخفی آمریکا مامور حفاظت مداوم از او شده بود.
روزنامه نیویورک تایمز همان زمان گزارش داد ترامپ اقدامات حفاظتی در مورد مایک پمپئو، وزیر امور خارجه پیشین و برایان هوک، نماینده آمریکا در امور ایران در دولت سابق خود را نیز لغو کرده است.
ترامپ و حذف دسترسیها
ترامپ مرداد ماه در اقدامی جنجالی مجوز امنیتی ۳۷ مقام سابق و فعلی اطلاعاتی را لغو کرد. فهرست افراد محرومشده از دسترسی به اطلاعات طبقهبندیشده شامل شماری از تحلیلگران ارشد در حوزه تهدیدات انتخاباتی، روسیه، یا امنیت سایبری است.
نیویورکتایمز ۲۹ مرداد در گزارشی نوشت شلبی پیِرسن، مقام پیشین مسئول تحلیل تهدیدهای انتخاباتی در دولت اول ترامپ و از مقامهای ارشد فعلی آژانس اطلاعات ژئوفضایی آمریکا، و همچنین یک تحلیلگر ارشد سازمان سیا که هویت او بهدلیل فعالیت مخفی افشا نشده، از جمله کسانی هستند که دسترسیهای اطلاعاتی آنها لغو شده است.
بر اساس یادداشت منتشرشده از سوی دفتر مدیر اطلاعات ملی، این تصمیم با هدایت مستقیم ترامپ و از سوی «تولسی گَبِرد» اجرا شده است؛ فردی که انتقادات تندی به ارزیابیهای اطلاعاتی درباره دخالت روسیه در انتخابات ۲۰۱۶ وارد کرده و مورد حمایت رییسجمهوری قرار گرفته است.
او پیشتر در ۲۰ بهمن۱۴۰۳ با اشاره به فرمان اجرایی خود برای لغو مجوزهای امنیتی بایدن، و قطع دسترسیاش به اطلاعات محرمانه و ارسال گزارشهای روزانه اطلاعاتی برای او، نوشت: «جو تو اخراجی».
زلنسکی جمعه ۷ شهریوردر گفتوگو با خبرنگاران در کییف گفت انتظار دارد هفته آینده به گفتوگو با رهبران اروپایی درباره آنچه او تعهداتی مشابه ناتو توصیف کرد، ادامه دهد.
او گفت: «ما نیاز داریم معماری برای همه روشن باشد. سپس میخواهیم با رییسجمهوری ترامپ در یک نشست دیدار کنیم و به او بگوییم این وضعیت را چگونه میبینیم.»
زلنسکی افزود که همچنین میخواهد متحدان، هرگونه تضمین امنیتی را از طریق پارلمانهای خود تصویب کنند.
مقامهای اوکراینی بهدنبال تعهدات قوی از سوی متحدان کییف بهعنوان بخشی از هر توافق صلح برای پایان جنگ با روسیه هستند که اکنون وارد چهارمین سال خود شده است.
زلنسکی گفت:«ما تضمینهای امنیتی الزامآور قانونی میخواهیم. ما نمیخواهیم (یک) یادداشت بوداپست دیگر داشته باشیم.»
تفاهمنامه بوداپست در مورد تضمینهای امنیتی به سه توافقنامه سیاسی یکسان اشاره دارد که در کنفرانس سازمان امنیت و همکاری اروپا در بوداپست مجارستان در ۵ دسامبر ۱۹۹۴ برای ارائه تضمینهای امنیتی از سوی امضاکنندگان آن در رابطه با الحاق بلاروس، قزاقستان و اوکراین به پیمان عدم اشاعه سلاحهای هستهای اجرا شد.
این یادداشت شامل تضمینهای امنیتی در برابر تهدید یا استفاده از زور علیه تمامیت ارضی یا استقلال سیاسی اوکراین، بلاروس و قزاقستان بود.
گفتوگوی فرمانده ارشد اوکراین با همتایان متحد
اولکساندر سیرسکی فرمانده ارشد اوکراین جمعه گفت که با همتایان خود از کشورهای عضو موسوم به «ائتلاف داوطلب» درباره گامهایی که میتواند به تامین صلحی عادلانه و پایدار در جنگ با روسیه کمک کند، گفتگو کرده است.
سیرسکی در بیانیهای گفت: «راهحلهای عملی که به طور مشترک تدوین شده و با سازوکارهای واقعی حمایت سیاسی و دیپلماتیک از سوی شرکای قابل اعتماد اوکراین پشتیبانی میشود، قادر به تضمین صلحی عادلانه و پایدار برای اوکراین و تمام اروپا است.»
حمایت اروپا از آموزش نظامی اوکراین
وزیران دفاع اتحادیه اروپا جمعه «حمایت گسترده» خود را از گسترش ماموریت آموزشی نظامی این بلوک برای فعالیت در داخل اوکراین در صورت برقراری آتشبس ابراز کردند،
کایا کالاس، مسوول سیاست خارجی اتحادیه اروپا، پس از نشست این وزیران در کپنهاگ گفت: «خوشحالم که امروز حمایت گستردهای برای گسترش ماموریت نظامی اتحادیه اروپا به منظور ارائه آموزش و مشاوره در داخل اوکراین پس از هرگونه آتشبس وجود دارد.»
دیپلماتها میگویند تغییر در ماموریت نیازمند اجماع میان هر ۲۷ کشور عضو اتحادیه اروپا خواهد بود.
روسیه: روابط متشنج با آمریکا مانع گفتوگوهای هستهای است
روسیه جمعه گفت که همکاری در زمینه کنترل تسلیحات هستهای با ایالات متحده، نیازمند ترمیم روابط دو کشور است.
آخرین توافق هستهای میان آنها، «نیو استارت»، قرار است فوریه آینده منقضی شود.
ماریا زاخارووا، سخنگوی وزارت امور خارجه روسیه، درباره این که آیا دو طرف به دنبال تمدید یا جایگزینی این توافق هستند، گفت که مسکو رویکرد خود را متناسب با توسعه اوضاع تنظیم خواهد کرد.
ترامپ اوایل همین هفته گفت که میخواهد مذاکرات خلع سلاح هستهای با روسیه و چین را آغاز کند و این موضوع را در دیدار خود با ولادیمیر پوتین، رییسجمهور روسیه، در آلاسکا مطرح کرده است.
ارتش اسرائیل جمعه هفتم شهریور در بیانیهای اعلام کرد یکی از اجساد یافتشده متعلق به ایلان وایس است.
او که بهعنوان مامور امنیتی کیبوتص بئری در جنوب اسرائیل فعالیت میکرد، در جریان درگیری با نیروهای حماس در هفتم اکتبر ۲۰۲۳ جان خود را از دست داد.
پیکر وایس که در زمان مرگ ۵۶ سال داشت، پس از این واقعه به غزه منتقل شده بود.
همسر و دختر او نیز از سوی حماس به اسارت گرفته شده بودند اما در جریان توافق مبادله گروگانها و زندانیان فلسطینی در نوامبر ۲۰۲۳ آزاد شدند.
پیکر یکی دیگر از گروگانهای حماس نیز کشف و به اسرائیل منتقل شده است.
ارتش اسرائیل افزود روند شناسایی هویت این فرد در موسسه ملی پزشکی قانونی «ابو کبیر» در تلآویو در دست انجام است.
اعضای حماس هفتم اکتبر ۲۰۲۳ با حمله به جنوب اسرائیل، حدود هزار و ۲۰۰ نفر را کشتند و بیش از ۲۵۰ تن را گروگان گرفتند.
اسرائیل در واکنش به این تهاجم، عملیات نظامی گستردهای را در نوار غزه آغاز کرد که بنا بر اعلام وزارت بهداشت حماس، تاکنون بیش از ۶۲ هزار کشته و ۱۵۹ هزار زخمی بر جای گذاشته است.
واکنش مقامهای اسرائیلی به بازگرداندن پیکر ۲ گروگان حماس
مقامهای ارشد اسرائیل در پی کشف و انتقال پیکر دو تن از گروگانهای حماس، با صدور بیانیههایی یاد آنان را گرامی داشتند.
بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، در پیامی به خانوادههای قربانیان تسلیت گفت و از «عزم و شجاعت» نیروهای امنیتی قدردانی کرد.
او تاکید کرد اسرائیل «تا زمان بازگرداندن همه گروگانها، چه زنده و چه کشتهشده، دست از تلاش نخواهد کشید».
اسحاق هرتزوگ، رییسجمهوری اسرائیل نیز در بیانیهای از اقدامات وایس بهعنوان نیروی امنیتی کیبوتص بئری تمجید کرد و گفت: «ایلان در آن روز تاریک با شجاعت و روحیهای والا در برابر تروریستها ایستادگی کرد. او با مرگ خود زندگی بخشید و از آن زمان، خانوادهاش در مسیر تلاش برای بازگرداندنش، استقامت و نیرویی خارقالعاده از خود نشان دادهاند.»
یسرائیل کاتز، وزیر دفاع اسرائیل، وایس را «قهرمان» خواند و گفت اگر شجاعت وایس و افرادی نظیر او نبود، «فاجعه بزرگتری» در هفتم اکتبر رقم میخورد.
او از عملیات ویژه نیروهای ارتش و آژانس امنیت اسرائیل (شین بت) برای بازگرداندن پیکرها از غزه تجلیل کرد.
بر اساس آخرین برآوردهای مقامهای اسرائیلی، حدود ۲۰ گروگان دیگر در غزه در اسارت به سر میبرند و پیکر حدود ۳۰ گروگان نیز در اختیار حماس است.
