رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، اعلام کرد در تصاویر ماهوارهای هیچ نشانهای از انتقال اورانیوم با خلوص نزدیک به سطح لازم برای ساخت بمب هستهای از تاسیسات اصفهان ایران، پس از حمله دو ماه پیش آمریکا به چشم نمیخورد.
او چهارشنبه پنجم شهریور در واشینگتن به خبرنگاران گفت: «هیچچیز این تصور را رد نمیکند که مواد هستهای همانجا که بوده باقی مانده است.»
گروسی درباره بازرسی از سایتهای آسیبدیده گفت: «کار ما آغاز شده اما هنوز به نقطهای که میخواهم نرسیدهایم؛ و این را پنهان نمیکنم.»
مدیر کل آژانس بینالمللی انرژی اتمی ، بار دیگر از تهران خواست به تعهدات قانونی خود برای ازسرگیری نظارت بینالمللی عمل کند.
از زمان جنگ ۱۲ روزه، مکان ۴۰۸ کیلوگرم اورانیوم با غنای بالای ایران مشخص نشده است؛ تهران پیشتر به بازرسان اطلاع داده بود آماده است این مواد نزدیک به سطح لازم برای ساخت سلاح هستهای را به مکانی اعلامنشده منتقل کند. نبود اطلاعات درباره محل یا وضعیت این ذخایر، تردیدها را درباره اینکه آیا حملات واقعاً توان هستهای ایران را نابود کرده افزایش داده است.
جمهوری اسلامی میگوید که خطرات شیمیایی و پرتوی در سایتهای بمبارانشده از سوی آمریکا و اسرائیل مانع ازسرگیری بازرسیهای آژانس است. با این حال، به گفته دیپلماتهای مطلع، تهران اخیرا پیشنهاد داده امکان بازدید از تاسیسات آسیبندیده ـ مانند نیروگاه هستهای بوشهر ـ ممکن است بهزودی فراهم شود، اما دسترسی به مجتمع اصلی سوخت هستهای کشور همچنان ممنوع است.
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، گفت اگرچه تهران هنوز همکاری با آژانس را قطع نکرده، اما شیوه تعامل در آینده «مانند گذشته نخواهد بود».
گروسی چهارشنبه با شماری از مقامهای آمریکایی، از جمله مارکو روبیو، وزیر امور خارجه و استیو ویتکاف، فرستاده ویژه ترامپ در خاورمیانه دیدار کرد.
این دیدارها همزمان با افزایش نگرانیها درباره ناتوانی آژانس در حسابرسی از ذخایر اورانیوم غنیشده ایران و نیز هشدار سه کشور اروپایی به فعال کردن مکانیسم ماشه برای بازگرداندن همه تحریمهای سازمان ملل علیه ایران صورت گرفت.
بلومبرگ بهنقل از سه دیپلمات مطلع گزارش داد که تلاش اخیر یکی از بازرسان ارشد آژانس برای جلب موافقت جمهوری اسلامی به منظور ازسرگیری نظارت، پس از جنگ ۱۲روزه ایران و اسرائیل در ژوئن، ناکام مانده است. این دیپلماتها که خواستند نامشان فاش نشود، افزودند آژانس نسبت به بازگشت بازرسان به ایران پس از اخراج آنها در جریان این جنگ، روزبهروز بدبینتر میشود؛ امری که عملاً نظارت بینالمللی بر دامنه و هدف توانمندی هستهای جمهوری اسلامی را متوقف کرده است.
دیدارهای مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی با مقامات دولت ترامپ در حالی انجام گرفته که برگزار میشود که مهلت سه کشور اروپایی برای فعال کردن مکانیسم ماشه و بازگرداندن تحریمهای سازمان ملل علیه ایران رو به پایان است.
خبرگزاری رویترز به نقل از چهار دیپلمات غربی گزارش داد که بریتانیا، فرانسه و آلمان احتمالا از روز پنجشنبه روند فعالسازی مکانیسم ماشه را آغاز میکنند اما امیدوارند تهران ظرف ۳۰ روز تعهداتی درخصوص برنامه هستهای خود ارائه دهد که آنها را قانع کند که اقدام عملی را تعویق اندازند.
در این گزارش آمده سه کشور اروپایی روز سهشنبه با نمایندگان جمهوری اسلامی دیدار کردند تا دیپلماسی هستهای را پیش از آنکه مهلت فعالسازی مکانیسم ماشه در اواسط اکتبر منقضی شود، احیا کنند.
سه دیپلمات اروپایی و یک دیپلمات غربی به رویترز گفتند گفتوگوهای سهشنبه با ایران تعهدات کافی و ملموسی به همراه نداشت، هرچند هنوز امکان ادامه دیپلماسی در هفتههای آینده وجود دارد.
خبرگزاری رویترز چهارشنبه پنج شهریور به نقل از چهار دیپلمات غربی گزارش داد که بریتانیا، فرانسه و آلمان احتمالا از روز پنجشنبه روند فعالسازی مکانیسم ماشه را آغاز میکنند اما امیدوارند تهران ظرف ۳۰ روز تعهداتی درخصوص برنامه هستهای خود ارائه دهد که آنها را قانع کند که اقدام عملی را تعویق اندازند.
در این گزارش آمده سه کشور اروپایی روز سهشنبه با نمایندگان جمهوری اسلامی دیدار کردند تا دیپلماسی هستهای را پیش از آنکه مهلت فعالسازی مکانیسم ماشه در اواسط اکتبر منقضی شود، احیا کنند.
سه دیپلمات اروپایی و یک دیپلمات غربی به رویترز گفتند گفتوگوهای سهشنبه با ایران تعهدات کافی و ملموسی به همراه نداشت، هرچند هنوز امکان ادامه دیپلماسی در هفتههای آینده وجود دارد.
۲۸ خرداد، در حالی که جنگ ۱۲ روزه اسرائیل و جمهوریاسلامی در جریان بود، گروه «گنجشک درنده» که به اسرائیل منسوب است، از هک صرافی «نوبیتکس» خبر داد.
پیش از آن، برخی مشتریان این صرافی گزارش کرده بودند پیامهایی در پیامرسانهایی مانند اپلیکیشنهای معاملات و تلگرام دریافت کردند که در آن، به آنها هشدار داده شده بود دارایی خود را از صرافی نوبیتکس خارج کنند.
این حمله یک روز پس از هک بانک سپه رخ داد؛ بانک عامل نیروهای مسلح جمهوری اسلامی که پشتیبانی مالی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و سایر نیروهای مسلح را انجام میدهد.
گروه گنجشک درنده اعلام کرد پلتفرم نوبیتکس «نقش موثری در دور زدن تحریمها و تامین مالی فعالیتهای تروریستی جمهوری اسلامی از طریق ارز دیجیتال» ایفا کرده است.
برخی از مبالغ نابود شده، به کیف پولی واریز شدند که عنوان آن حاوی عبارتی اعتراضی علیه سپاه پاسداران انقلاب اسلامی بود.
نوبیتکس توسط چه کسانی اداره میشود؟
در وبسایت رسمی، این صرافی دیجیتال، خود را این طور معرفی کرده است: «نوبیتکس با هدف رفع نیاز کاربران ایرانی برای مبادله دارایی های دیجیتال در تابستان ۱۳۹۶ شکل گرفت…. هسته اولیه تیم در باشگاه کارآفرینی تیوان استقرار یافت. به تدریج و با افزوده شدن نفراتی با تخصصهای مختلف، تیم بزرگتر شد.»
با اینحال، بررسی اسناد رسمی نشان میدهد نوبیتکس متعلق به شرکت «راهکار فناوری نویان» است که در تیر ۱۳۹۷ تاسیس شده است.
از مرداد ۱۳۹۸، محمدباقر نحوی به عنوان رئیس هیات مدیره شرکت «راهکار فناوری نویان»، وارد آن شده است. نحوی از زمان تاسیس شرکت «خدمات فرودگاهی سفیران» در سال ۱۳۷۲ تا آذر ۱۴۰۱، به عنوان شخص حقیقی یا حقوقی، در هیات مدیره این شرکت حضور داشته است.
ایالات متحده آمریکا این شرکت را در شهریور ۱۴۰۱ تحریم کرد. بعد از آن در آذر ۱۴۰۱ دولت کانادا و در اردیبهشت ۱۴۰۲، دولت نیوزلند، نوبیتکس به دلیل همکاری تسلیحاتی با روسیه و انتقال پهپاد به این کشور در جریان جنگ اوکراین، تحریم کردند.
کیفپولهای سرد و گرم، هر دو نابود شدند
مدیران نوبیتکس اعلام کردند حدود ۹۰ میلیون دلار رمزارز نابود شده، تنها مربوط به کیفهای پول گرم بودند. با اینحال یک منبع آگاه به ایرانانترنشنال خبر داد کیفپولهای گرم و سرد هر دو نابود شدند.
کیف پول گرم (Hot Wallet) به کیف پولهای دیجیتالی متصل به اینترنت گفته میشود که برای معاملات سریع و دسترسی آسان مناسباند، اما به دلیل آنلاین بودن، در معرض هک و حملات سایبری هستند.
کیف پول سرد (Cold Wallet) مانند سختافزار یا کاغذ آفلاین است و امنیت بالاتری دارد، ولی استفاده از آن برای معاملات روزمره کندتر و پیچیدهتر است.
سحر تحویلی، پژوهشگر در حوزه فناوری اطلاعات و هوش مصنوعی در گفتوگو با ایران اینترنشنال گفت به باور او هدف حمله، کیفپولهای گرم این صرافی بوده است.
مهدی صارمیفر، روزنامهنگار علمو تکنولوژی هم درگفتوگو با ایراناینترنشنال با بیان اینکه، تشخیص اینکه داراییهای نابود شده متعلق به کیفهای سرد بوده یا گرم، از روی الگوهای تراکنش و دادههای عمومی بلاکچین که آدرس آنها را شرکتهای تحلیل بلاکچین برچسبگذاری میکنند، مشخص میشود، گفت: «در جریان هک نوبیتکس، خروج داراییها دقیقا از آدرسهای پرتواتر که عموما مربوط به کیفهای گرم است، رخ داد و به آدرسهای سوخته منتقل شد.»
بازاری به بزرگی ۱۱ میلیارد دلار برای تامین مالی گروههای نیابتی
بزرگی بازار رمز ارز ایران، بین ۵ تا ۱۲ میلیارد دلار تخمین زده میشود. سحر تحویلی معتقد است علت توجه شهروندان ایرانی به بازار رمز ارز را کاهش پیدرپی ریال میداند.
حدود ۸۷ درصد از گردش مالی بازار رمز ارز در ایران را نوبیتکس انجام میدهد. صارمیفر در خصوص اهمیت این بازار برای جمهوریاسلامی گفت: در دوره مسئولیت محسن رضایی که از آذر ۱۴۰۰ نماینده دولت رئیسی در حوزه رمز ارز ها بود، دولت مقرراتی تدوین کرد که هدف آن «استفاده از رمزارز برای دور زدن تحریمها و تامین مالی گروههای نیابتی بود.»
صارمیفر کاهش ۱۰ درصدی هشریت بیتکوین در جریان جنگ ۱۲ روزه پس از قطع اینترنت در ایران را نشانه دیگری از ورود سازمان یافته نهادهای قدرت به این بازار، میداند.
هدف: وفاداری نیروهای امنیتی جمهوریاسلامی
به اعتقاد سحر تحویلی، سورسکد و مستندات داخلی نوبیتکس که گروه گنجشک درنده افشا کرده است، نشان میدهند این صرافی با ساختاری پیچیده طراحی شده تا در شرایط تحریم بهخوبی کار کند و احتمالا در کمک به دور زدن تحریمها نقش داشته است.
والاستریت ژورنال، ۲۹ تیر در گزارشی از هک نوبیتکس در ایران، تایید کرد هدف «گنجشکهای درنده» شناسایی داراییهایی بوده که سپاه پاسداران از آنها برای عملیات روزانهاش استفاده میکرد. در این گزارش آمده است این حملهها با قطع دسترسی نیروهای امنیتی به پولهایشان، «مشروعیت جمهوریاسلامی نزد نیروهای وفادارش» را هدف گرفت.
مایکل دوران، تحلیلگر برجسته سیاست خارجی آمریکا و زینب ریبوا، پژوهشگر و همکار دوران در مرکز صلح و امنیت خاورمیانه در گفتوگو با والاستریت ژورنال این نفوذ را حاوی یک پیام روشن میدانند: «زیرساخت مالی جمهوری اسلامی تنها تا زمانی پابرجاست که دولت اسرائیل اجازه دهد.»
سحر تحویلی هم با اشاره به اسنادی که هکرها از ساختار نوبیتکس افشا کردند، گفت: «آنها توانستند بین داراییهای نهادهای حکومتی از مردم عادی تمایز قائل شوند، اما هویت فردی اشخاص لزوما شناسایی نشده است.»
حمله CNA به سرورهای نوبیتکس
با وجود اعلام رسمی نوبیتکس مبنی به بازگرداندن اطلاعات مشتریان، بسیاری از مشتریان نوبیتکس از اشتباه در بازگرداندن اطلاعاتشان در شبکههای اجتماعی نوشتند.
یک منبع آگاه در گفتوگو با ایراناینترنشنال گفت این موضوع به این دلیل رخ داده که علاوه بر نابودی رمزارزها، مشابه حمله به بانک سپه، یک حمله CNA نیز به سرورهای شرکت انجام شده است که باعث از کار افتادن آنها و حذف اطلاعات حیاتی صرافی شد، از جمله پایگاهدادههای مربوط به داراییهای مشتریان.
صارمیفر با اشاره یه اینکه شرکتهای امنیتی دسترسی هکرها به سرورها و اطلاعات فنی سطح بالا را در جریان حمله به نوبیتکس تائید کردهاند گفت: «اما چیزی تحت عنوان CNA کامل یعنی نابودی یا تغییر دادهها، بهطور مستقل تایید نشده است.»
سحر تحویلی با بیان اینکه نمیتواند حمله CNA را تایید یا رد کند، گفت: «اگر چنین ادعایی واقعی باشد و نوبیتکس بکآپ اطلاعات را در دست نداشته باشد، اطلاعات مشتریان قابل بازگشت نخواهد بود.»
صارمیفر هم معتقد است در صورت واقعیت داشتن حمله CNA، علاوه بر سرقت دارایی، دادههای داخلی شرکت هم تخریب یا دستکاری شدهاند اما در هر حال اطلاعات کاربران از دست نخواهد رفت، چراکه کلیدهای خصوصی و داراییها در بلاکچین ذخیره شدند.
با این حال، به گفته او، در صورت واقعیت داشتن این حمله، دادههای جانبی چون تاریخچه معاملات، گزارشها یا حتی مدارک هویتی ممکن است از بین بروند.
عفو بینالملل در بیانیهای که چهارشنبه پنجم شهریور در شبکه اجتماعی ایکس منتشر شد، تأکید کرده است که روند دادرسی این چهار زندانی بهشدت ناعادلانه بوده و تنها در سه جلسه ۱۰ دقیقهای برگزار شده است.
به نوشته این سازمان حقوقبشری، آنها ماهها پس از بازداشت بدون دسترسی به وکیل در بازداشت نگه داشته شدند و در جریان دادگاه، قاضی حتی مانع از صحبت کردن رزگار بیگزاده بابامیری شد و وکیل او را نیز از دادگاه اخراج کرد.
در این بیانیه آمده است که دادگاه برای صدور حکم اعدام، به «اعترافات» اجباری این زندانیان تکیه کرده است؛ اعترافاتی که تحت شکنجه اخذ و از رسانههای حکومتی پخش شد.
عفو بینالملل در بیانیه خود اشاره کرد که بیگزاده بابامیری در نامهای سرگشاده از زندان نوشت که تحت شکنجههایی از جمله واتربوردینگ القای خفگی، اعدام ساختگی، محرومیت از خواب و وارد کردن شوک الکتریکی به نقاط مختلف بدن از جمله بیضهها، شقیقهها، ستون فقرات، زیربغل و رانها قرار گرفته است.
شبکه حقوق بشر کردستان، ۱۶ تیر در گزارشی نوشت قاسمی، سلطانی و صالحی، هر یک سه بار اعدام، بیگزاده بابامیری به دو بار اعدام و سلیمی بابامیری که پیشتر با قرار وثیقه بهطور موقت آزاد شده بود، به یک بار اعدام محکوم شدهاند.
در این گزارش آمده بود پرونده ۳۳ جلدی این افراد صرفا بر اساس گزارشهای اداره اطلاعات و اعترافات متهمان در بازداشتگاه ارومیه تنظیم شده و هیچ سند مستقل و قابل اتکایی به دادگاه انقلاب ارومیه ارائه نشده است.
دادگاه همچنین برای هشت شهروند دیگر به نامهای سیامک هیاسی، سواره عزیززاده، هیمن کرمانج، حسین حسینزاده، جلیل مولودی، احمد مامهزاده، جوانمرد مامخسروی و سالار داغدار، احکام زندان و جریمه نقدی صادر کرد.
عفو بینالملل در این بیانیه ضمن هشدار درباره اینکه اجرای این احکام قریبالوقوع است، از جامعه جهانی خواست فورا برای جلوگیری از اعدام این چهار زندانی سیاسی اقدام کند.
این سازمان همچنین یادآور شده که دستکم ۱۹ زندانی سیاسی دیگر در ایران در معرض خطر اعدام با اتهامات سیاسی قرار دارند.
این نهاد حقوق بشری در پایان بیانیه خود بار دیگر تاکید کرد که مقامهای جمهوری اسلامی باید اجرای احکام اعدام را متوقف کرده و مجازات مرگ را بهطور کامل لغو کنند.
بر اساس گزارش سازمانهای حقوق بشری ایران در حال حاضر حدود ۷۰ زندانی در زندانهای سراسر ایران یا اتهامات سیاسی و امنیتی در خطر تایید حکم اعدام یا اجرای آن قرار دارند.
علاوه بر این، جمهوری اسلامی پس از پایان جنگ اخیر با اسرائیل، سرکوب فعالان و تشدید فشار بر زندانیان سیاسی را افزایش داده است.
المعموری، چهارشنبه پنجم شهریور، به نشریه اماراتی نشنال گفت: «نمایندگان پارلمان انتظار این عقبنشینی ناگهانی را نداشتند. وقتی ریاست پارلمان به ما اطلاع داد که پیشنویس قانون حشد از دستور کار خارج شده، شگفتزده شدیم.»
این لایحه بهدنبال بازسازی ساختار و افزایش اختیارات حشدالشعبی گروهی متشکل از عمدتاً شبهنظامیان شیعه مورد حمایت جمهوری اسلامی بود. آمریکا هشدار داده بود که تصویب این قانون میتواند به تضعیف حاکمیت عراق و تحکیم نفوذ جمهوری اسلامی در عرصههای سیاسی و امنیتی منجر شود.
سفارت آمریکا ۱۲ مرداد در بغداد اعلام کرد کاردار آمریکا در دیدار با نایبرییس اول پارلمان عراق، نگرانی ایالات متحده را از پیشنویس دو قانون مرتبط با حشدالشعبی ابراز کرده است.
در این بیانیه آمده بود همانطور که مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا نیز پیشتر اشاره کرده، تصویب این قوانین موجب تقویت نفوذ حکومت ایران و «گروههای تروریستی مسلح» خواهد شد، و حاکمیت عراق را تهدید میکند.
علی لاریجانی، دبیر شورای عالی امنیت ملی، ۲۰ مرداد به بغداد سفر کرد. همان زمان اطلاعاتی به ایراناینترنشنال رسید که نشان میداد یکی از اهداف اصلی این سفر، ترغیب جریانهای شیعی عراق به پیگیری «تصویب لایحه حشد شعبی» در پارلمان این کشور است.
مجتبی حسینی، نماینده علی خامنهای در عراق، نیز شنبه اول شهریور گفت: «ادعاهای آمریکا علیه عراق درباره خلع سلاح یا انحلال حشدالشعبی، آرزوهایی دستنیافتنی است.»
او نیروهای حشدالشعبی را مقاوم و ولایی خواند و افزود: «آمریکا میخواهد همان بلایی را که بر سر سوریه آورد، در عراق نیز تکرار کند، اما چنین زمینهای وجود ندارد.»
حسینی اضافه کرد: «مردم عراق به هیچوجه حاضر نیستند چنین چیزی را بپذیرند. اعضای حشدشعبی نیروهایی مقاوم، ولایی و آموزشدیده هستند و امکانات نظامی کافی دارند.»
المعموری، نماینده نزدیک به جمهوری اسلامی در مجلس عراق در گفتوگوی خود با نشریه نشنال افزود که بررسی لایحه مراحل قرائت اول و دوم را پشت سر گذاشته بود و نمایندگان خود را برای تصویب نهایی آن آماده میکردند.
او پس گرفتن لایحه را نتیجه «نفوذ آمریکا» دانست و گفت دولت و احزاب سیاسی تسلیم این فشار شدهاند.
المعموری از دولت عراق خواست لایحه را مجدداً به پارلمان بازگرداند. دولت عراق تاکنون واکنشی در این زمینه نشان نداده است.
این لایحه قرار بود جایگاه حشدالشعبی را همتراز با سایر نیروهای نظامی عراق ارتقا دهد.
واشینگتن مدتهاست از حشدالشعبی انتقاد میکند و برخی گروههای آن را متهم به فعالیت خارج از کنترل دولت و حمله به منافع آمریکا در عراق و سوریه کرده است.
ماه گذشته، مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، در دیدار با محمد شیاع السودانی نخستوزیر عراق، این موضوع را مطرح کرد.
تامی بروس، سخنگوی وزارت امور خارجه آمریکا، در بیانیهای گفت روبیو «نگرانی جدی ایالات متحده» از این لایحه را تکرار کرده و هشدار داده است که «چنین قانونی نفوذ حکومت ایران و گروههای مسلح تروریستی را در ساختار عراق نهادینه کرده و حاکمیت این کشور را تضعیف میکند.»
بروس در هفتههای اخیر بار دیگر بر مخالفت واشینگتن با این لایحه تاکید کرد و آن را «گامی کاملاً مضر» خواند.
او گفت: «ایالات متحده با هرگونه قانونگذاری که با اهداف همکاریهای امنیتی دوجانبه و تقویت نهادهای امنیتی عراق ناسازگار و با حاکمیت واقعی عراق در تضاد باشد، بهشدت مخالف است.»
عرفان صدیق، سفیر بریتانیا در عراق، نیز موضع واشینگتن را تکرار کرد و گفت تمام گروههای حشدالشعبی از دستورات نخستوزیر ـ که فرمانده کل نیروهای مسلح است ـ تبعیت نمیکنند.
صدیق در مصاحبه با یک شبکه تلویزیونی عراقی ضمن اذعان به بهبود وضعیت امنیتی پس از شکست داعش گفت: «همه ما از بهبود امنیت و ثبات کشور استقبال میکنیم و این پرسش مطرح میشود: نقش آینده حشدالشعبی چیست؟ این نقش نمیتواند همان نقشی باشد که این گروه در دوران جنگ با داعش داشت.»
کامران میرحاجی، دادستان عمومی و انقلاب مرکز استان فارس، چهارشنبه پنجم شهریور اعلام کرد که این رخداد ۲۹ مرداد میان دو دختر نوجوان با وضعیت پوششی که او «نامناسب» خواند با یک زن «محجبه» رخ داد.
این مقام قضایی جمهوری اسلامی با بیان اینکه این زن قصد «تذکر و امر به معروف و نهی از منکر » داشته اما با «بیاحترامی، توهین و ضربوجرح» از سوی این دو نوجوان مواجه شده، گفت: «این حادثه همراه با ایجاد تجمع عابرین و تبع آن هیاهو، سر و صدا و تشویق و تحریک نوجوانان متعرض و در ادامه موجب اخلال در نظم میشود.»
مسیح علینژاد، روزنامهنگار و فعال سیاسی، با انتشار ویدیو این درگیری در شبکههای اجتماعی با تاکید بر اینکه «دفاع شخصی در برابر خشونت و آزار حق همه است»، نوشت: «این آزارگر حجاب با به دو دختر نوجوان به خاطر نداشتن حجاب، با زشتترین الفاظ حمله میکند اما این دختران با همراهی مردان حامی در شهر فسا از خود دفاع و آمر به معروف را از صحنه بهدر میکنند.»
او اضافه کرد: «دوره بزن در رو تمام شده است. دیگر زنان در برابر تحقیر و تحمیل قوانین شرعی آن هم با زور و ضربوجرح سکوت نمیکنند.»
بروز درگیری میان شهروندان بهدلیل دخالت افرادی در نحوه رفتار، سبک زندگی و پوشش آنها تحت عنوان «امر به معروف و نهی از منکر» پیش از این سابقه داشته است.
بسیاری از کارشناسان و فعالان حقوق بشر «امر به معروف» را دخالت در حریم خصوصی شهروندان میدانند و بارها درباره تشدید خشونت در جامعه در پی فعالیت «آمران به معروف» هشدار دادهاند.
بازداشت سه تن و پلمب کافیشاپ
دادستان فارس در بخش دیگری از صحبتهایش با بیان اینکه دستور احضار و جلب این دو دختر صادر و پرونده آنان برای تحقیقات به شعبه اول بازپرسی شهرستان فسا ارجاع شد، گفت پس از تفهیم اتهام، این دو نوجوان بازداشت و با «صدور قرار تامین» به کانون اصلاح و تربیت شیراز منتقل شدند.
او بدون ارائه هیچ سند و مدرکی گفت دو دختر نوجوان بازداشتشده سابقه بستری در بیمارستان اعصاب و روان داشتهاند و مدارک آن تایید شده است.
این در حالی است که فعالان مدنی و حقوقبشری بارها هشدار دادهاند که مقامهای جمهوری اسلامی در موارد مشابه، برای بیاعتبار جلوه دادن اعتراضها یا تبرئه عملکرد نیروهای حکومتی و «آمران به معروف»، معترضان را به مشکلات روانی و اختلالات شخصیتی متهم میکنند.
منتقدان میگویند این شیوه بخشی از روند «برچسبزنی» در دستگاه قضایی است تا اصل موضوع، یعنی خشونت «آمران به معروف» و مقاومت اجتماعی در برابر آن، به حاشیه برده شود.
میرحاجی در ادامه از شناسایی و دستگیری فردی که اقدام به فیلمبرداری و انتشار ویدیوی درگیری کرده بود خبر داد و گفت تحقیقات درباره دیگر افرادی که در صحنه با «تحریک و تشویق» متهمان نقش داشتهاند، ادامه دارد.
به گفته این مقام قضایی جمهوری اسلامی، در پی این رخداد یک کافیشاپ در مرکز تجاری محل وقوع درگیری نیز به دلیل «ایجاد تجمع و اخلال در نظم عمومی» پلمب شده است.
در سالهای گذشته گزارشهای بسیاری درباره پلمب اماکن تجاری، مغازهها، هتلها و کتابفروشیها بهدلیل مخالفت متصدیان، فروشندگان و مشتریان با سیاست تحمیل حجاب اجباری حکومت منتشر شده است.
با وجود تشدید فشارهای حکومتی برای اعمال حجاب اجباری و افزایش شمار افرادی که جمهوری اسلامی آنها را «آمران به معروف» مینامد، مقاومت زنان در برابر این اجبار همچنان ادامه دارد.
مرکز رسانه قوه قضاییه در خبر خود به نام این عضو مجمع تشخیص مصلحت اشاره نکرد اما نوشت او در یک برنامه اینترنتی حاضر شده و حضورش با اظهار ادعاهایی خلاف همراه بوده است.
در این گزارش آمده که در پی تشکیل پرونده برای فرد یاد شده، او به دادستانی احضار شده است.
محمد صدر، عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام، یکم شهریور در گفتوگو با برنامه اینترنتی «سینرژی»، سقوط بالگرد حامل ابراهیم رئیسی، رییس دولت پیشین جمهوری اسلامی را به اسرائیل نسبت داد و گفت که اسرائیل با هدف قرار دادن رئیسی «پیامی عملی» به حاکمیت ایران داد.
صدر همچنین گفت: «اطلاعات مرکز پدافندی کشور را روسیه به اسرائیل داد. با این جنگ مشخص شد که پیمان استراتژیک با روسیه کشک است.»
او در ادامه این گفتوگو تاکید کرد که دخالت اسرائیل در سانحه منجر به مرگ رئیسی و هیئت همراه او «تحلیل» است و در این باره سند و مدرکی ندارد.
محمد صدر برادرزاده امام موسی صدر و پدر همسر یاسر خمینی، فرزند احمد خمینی است و از سال ۱۳۹۶ تاکنون عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام است.
او در دولت محمد خاتمی معاون عربی-آفریقایی وزارت امور خارجه و در دولت حسن روحانی، مشاور ارشد محمدجواد ظریف، وزیر امور خارجه بود.
تشکیل ۱۲۰ پرونده قضایی مرتبط با جنگ ۱۲ روزه
علی صالحی، چهارشنبه پنجم شهریور اعلام کرد که از مجموع ۱۲۰ پرونده مرتبط با جنگ ۱۲ روزه که از سوی ضابطین (نهادهای امنیتی) تشکیل شده بود، تاکنون در خصوص ۱۱۰ پرونده تصمیمگیری شده است.
دادستان عمومی و انقلاب تهران با بیان اینکه بالغ بر ۶۸ قرار جلب دادرسی و کیفرخواست نیز در این پروندهها صادر شده است، گفت: «در ایام جنگ ۱۲ روزه، تمامی شعب دادسرا فعال بودهاند و همکاران ما در رسیدگی به پروندهها مشارکت داشتند.»
این مقام قضایی در صحبتهای خود به هویت و شمار متهمان بازداشتشده در خصوص این پروندهها و اتهامات مطرح شده علیه آنها اشارهای نکرد.
شدت گرفتن روند پروندهسازی
در حالیکه تنها دو ماه از اعلام آتشبس و پایان جنگ ۱۲ روزه گذشته است، مقامهای قضایی جمهوری اسلامی طی هفتههای گذشته در اظهارنظرهای مخلف با اعلام خبر تشکیل پرونده، صدور کیفرخواست و صدور احکام پروندههای برخی از بازداشتشدگان بر رسیدگی سریع و خارج از نوبت به پروندههای آنها تاکید کردهاند.
در یکی از این موارد در سوم شهریور، اسدالله جعفری، رییس کل دادگستری اصفهان اعلام کرد که بیش از ۷۵ درصد پروندههای مربوط به اتهام «جاسوسی برای اسرائیل» در جریان جنگ ۱۲ روزه به مرحله صدور کیفرخواست رسیده است.
جعفری همان روز از صدور حکم در برخی از این پروندهها خبر داد و گفت آراء قطعی «با سرعت و خارج از نوبت» اجرا خواهد شد.
شتاب در صدور و اجرای احکام بازداشتشدگان میتواند بیانگر عزم حکومت برای بهکارگیری مجازاتهای شدید، از جمله اعدام، بهعنوان ابزاری سیستماتیک بهمنظور سرکوب مخالفان و فعالان سیاسی باشد.
در چنین شرایطی، هیچ تضمینی برای برگزاری محاکمات عادلانه بهویژه در پروندههایی که متهمان تحت شکنجههای جسمی و روانی قرار گرفتهاند، وجود ندارد.
۱۸ مرداد، اصغر جهانگیر، سخنگوی قوه قضاییه جمهوری اسلامی، ۲۰ نفر از شهروندان بازداشتشده پس از جنگ ۱۲ روزه با اسرائیل را به عنوان «عوامل جاسوسی و پشتیبانیکننده موساد» معرفی کرد و گفت دستگاه قضایی در برخورد با جاسوسان و عوامل اسرائیل، «هیچگونه گذشتی ندارد» و صدور احکام قاطع برای آنها، «درس عبرتی تاریخی» خواهد بود.
سعید منتظرالمهدی، سخنگوی فرماندهی انتظامی جمهوری اسلامی نیز ۲۱ مرداد اعلام کرد در طول جنگ ۱۲ روزه با اسرائیل، ۲۱ هزار نفر «با گزارشهای مردمی» بازداشت شدند.
۳۱ تیرماه، غلامحسین محسنی اژهای، رییس قوه قضاییه جمهوری اسلامی، اعلام کرد در جریان رخدادهای پس از جنگ با اسرائیل، بیش از دو هزار نفر در شهرهای مختلف ایران بازداشت شدند.
