وقوع چند زمین‌لرزه در استان‌های کرمان، بوشهر و سمنان

داده‌هایی که مخاطبان ایران‌اینترنشنال از مناطق مختلف کشور ارسال کرده‌اند، نشان می‌دهند قیمت لبنیات افزایش چشم‌گیری یافته و در برخی مناطق، قیمت یک بسته پنیر یا دبه ماست از کل بودجه روزانه خانواده‌ها فراتر رفته است.

در میان پیام‌های مخاطبان، شمار زیادی صراحتا گفته‌اند دیگر توان خرید لبنیات را ندارند و برخی نوشته‌اند که ماه‌هاست محصولات لبنی نخریده‌اند و خانواده‌ها ترجیح داده‌اند «فقط خریدهای ضروری و ارزان» انجام دهند.

روایت‌هایی مشابه نشان می‌دهند لبنیات برای بسیاری به کالایی «لوکس» تبدیل شده؛ در حالی که کارشناسان تغذیه همواره آن را از ارکان اصلی سبد غذایی سالم دانسته‌اند.

برای برخی مردم، مقایسه لبنیات با دیگر کالاها نشان از بحران گسترده‌تری دارد.

یک کاربر در پیام خود برای ایران‌اینترنشنال نوشته است: «لبنیات چیست، من خرما خریدم ۱۸۰ هزار تومان. الان تمام شده، شده ۳۵۰ هزار تومان.»

کاربر دیگری گفت: «من اصلا دیگر پنیر صنعتی نمی‌خرم چون نصف بسته آب است.»

در یک روایت دیگر، شهروندی از محلات خبر داد قیمت ماست مورد استفاده‌شان طی تنها یک هفته، ۴۰ هزار تومان افزایش داشته است.

فردی از گیلان نیز تاکید کرد قیمت‌ها در این استان حتی از تهران هم بیشتر شده است.

بخش زیادی از گزارش‌های مردمی از افزایش شدید قیمت لبنیات حکایت دارد. در چند مورد مشخص، قیمت ماست ۷۵۰ گرمی که پیش‌تر ۶۶ هزار تومان بود، حالا به ۱۰۵ هزار تومان رسیده و کاربری نیز گفته است ماست یک کیلویی را زمانی هشت هزار تومان می‌خریده و اکنون قیمت آن به ۱۸۳ هزار تومان رسیده است.

در موردی دیگر، شهروندی خبر داده پنیر لیقوان از ۲۴۰ هزار تومان در پیش از جنگ ۱۲ روزه به ۶۰۰ هزار تومان جهش داشته است.

یکی از پرتکرارترین گلایه‌ها، نوسان مداوم قیمت‌هاست.

شهروندی نوشت: «در هر خرید با قیمت‌های جدید مواجه می‌شویم. قیمت‌ها حتی در یک هفته چند بار تغییر می‌کند.»

پیام‌های برخی شهروندان نیز نشان می‌دهد میزان افزایش قیمت لبنیات به حدی است که برای برخی خانوارهای کم‌درآمد، برابر با درآمد یک تا سه روز کاری است.

لبنیات گران، بی‌کیفیت و فاسد

شماری از کاربران از افت محسوس کیفیت لبنیات هم گلایه‌ کرده‌اند.

یکی از شهروندان به شیر «مهین» اشاره کرده که از ۳۴ هزار تومان به ۵۹ هزار تومان رسیده است و شیر «پگاه» را با قیمتی نزدیک به ۵۳ هزار تومان خریده که فاسد و شبیه ماست تحویل داده شده است.

شهروند دیگری نوشت که پنیر بسته‌بندی به‌ظاهر ۴۰۰ یا ۵۰۰ گرمی، وقتی باز می‌شود، نصف آن فقط آب است: «شیر هم ۵۰ درصد آب دارد.»

برخی نیز گزارش داده‌اند که شیر حتی پیش از باز کردن فاسد شده یا طعم ماست می‌دهد.

در چند گزارش، شهروندان ضمن اشاره به قیمت‌ها، از قطع برق و فشار کم آب هم گفته‌اند که باعث فساد لبنیات و سختی نگهداری آن شده است.

در یکی از روایت‌ها آمده است: «به‌دلیل قطعی برق، لبنیات به فروش نمی‌رسد و وقتی می‌خریم، فاسد است.»

این داده‌ها از شکل‌گیری یک بحران جدی تغذیه‌ای خبر می‌دهند. بحرانی که در سایه بی‌عملی مقامات جمهوری اسلامی، سلامت عمومی را تهدید می‌کند.

حذف تدریجی لبنیات، به‌ویژه برای کودکان و سالمندان، می‌تواند اثراتی جبران‌ناپذیر بر جای بگذارد.

در غیاب سیاست‌های حمایتی، بحران لبنیات تنها نماد کوچکی از فقر گسترده تغذیه‌ای در ایران است.

یک مقام بلندپایه جمهوری اسلامی که نامش در این گزارش ذکر نشده است، ضمن تایید این درخواست رسمی، از تشکیل کمیته‌ای ویژه در این خصوص خبر داد و گفت: «جمهوری اسلامی می‌خواهد با کنترل مرزها، تا حد ممکن افغانستانی‌هایی را که نام‌شان در این فهرست ذکر شده، درون مرزهای ایران بازداشت کند تا از آن‌ها به عنوان اهرم‌های پنهان در مذاکرات استفاده شود.»

او این طرح را «فوریتی پیش از سر رسیدن مهلت مکانیسم ماشه» عنوان و تاکید کرد که همکاری با کابل می‌تواند «به هر دو کشور در مذاکره با غرب» کمک کند.

این فهرست ۲۵ هزار نفره که به «فهرست مرگ» مشهور است، شامل نام، شماره تلفن و نشانی ایمیل نیروهای نظامی و کارمندان دولتی افغانستان و خانواده‌های آن‌هاست که پس از بر سر کار آمدن مجدد طالبان در سال ۲۰۲۱، در چارچوب «طرح جابه‌جایی و کمک به افغانستانی‌ها» برای مهاجرت به بریتانیا درخواست داده بودند.

به گزارش تلگراف، در نشانه‌ای از همکاری جمهوری اسلامی و طالبان، در چند روز گذشته دست‌کم یک مهاجر افغانستانی که نامش در این فهرست بوده، در ایران دستگیر و برای تحویل به طالبان به اردوگاه اخراج فرستاده شده است.

یک مقام طالبان ماه گذشته به تلگراف گفته بود: «پس از انتشار گزارش‌ها درباره این اسناد در انگلستان فهمیدیم که این افشاگری چقدر مهم است. دستور این است که هرچه می‌‌توانیم این افراد را بازداشت کنیم تا به‌عنوان ابزار فشار دیپلماتیک علیه انگلستان از آن‌ها استفاده شود.»

سه سال پیش یک تفنگدار نیروی دریایی بریتانیا که قصد داشت بخشی از این سند را برای واسطه‌های انتقال شهروندان افغان بفرستد، به‌‌اشتباه کل فهرست را ارسال کرد.

این فهرست همچنین حاوی مشخصات بیش از ۱۰۰ نفر از نیروهای ویژه بریتانیا و کارکنان سرویس اطلاعات مخفی این کشور است که هویت افغانستانی‌های متقاضی پناهندگی را تایید کرده بودند.

دولت بریتانیا در سپتامبر ۲۰۲۳ با صدور «ممنوعیت رسانه‌ای شدید» رسانه‌ها را از پوشش افشای این اطلاعات منع کرد؛ افشاگری‌ای که یکی از مخرب‌ترین نشت‌های اطلاعاتی در سال‌های اخیر توصیف شده است.

تلاش حداکثری برای گروگان‌گیری ظرف ۲۵ روز

درخواست سپاه پاسداران از مقام‌های طالبان در حالی فاش شده است که سه کشور بریتانیا، فرانسه و آلمان قرار است در صورت بی‌نتیجه ماندن مذاکرات هسته‌ای با جمهوری اسلامی تا هشتم شهریور، یعنی ۲۵ روز دیگر مکانیسم ماشه را فعال کنند.

با فعال شدن مکانیسم ماشه تمام تحریم‌های شورای امنیت سازمان ملل که در جریان برجام تعلیق شده بود، دوباره بازمی‌گردند.

مقام‌های جمهوری اسلامی سوم مرداد برای نخستین بار پس از جنگ ۱۲ روزه با نمایندگان فرانسه، آلمان و بریتانیا ملاقات کردند.

پس از این دیدار سه کشور اروپایی اعلام کردند در صورتی که جمهوری اسلامی به تعهدات مشخصی در خصوص برنامه‌ هسته‌ای خود عمل نکند، آماده‌اند مکانیسم بازگشت خودکار تحریم‌ها را فعال کنند، اما اگر جمهوری اسلامی گام‌های مشخصی بردارد، ضرب‌الاجل به‌طور موقت تا شش ماه تمدید می‌شود.

وزارت امور خارجه بریتانیا پس از این دیدار در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «پیشنهاد دادیم که در صورت پایبندی تهران به تعهدات قانونی‌اش و تحقق معیارهای مشخص، روند بازگشت خودکار تحریم‌ها را به تعویق بیندازیم. ما ایران را ترغیب می‌کنیم که مسیر دیپلماسی را برگزیند.»

• 

  فرانسه: توافقی با ایران می‌خواهیم که برنامه موشکی و فعالیت منطقه‌ای را هم شامل شود

مقام‌های وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی هم پس از این دیدار اعلام کردند که به گفت‌وگو با اروپا ادامه خواهند.

مقام‌های جمهوری اسلامی طی روزهای گذشته بر غنی‌سازی در داخل خاک ایران تاکید کرده‌اند، آن را با هویت ملی گره زده و مطالبه‌ای مردمی عنوان کرده‌اند.

افزون بر این، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی پیش‌شرطی برای از سرگیری مذاکرات با آمریکا تعیین کرده و گفته است در صورتی به میز مذاکره باز می‌گردد که آمریکا بابت خسارتی که به تاسیسات هسته‌ای زده است، غرامت بدهد.

• 

  کانال ۱۲ اسرائیل: دور جدید درگیری با جمهوری اسلامی ممکن است زودتر از انتظار آغاز شود

دستگیری اتباع کشورهای مختلف و استفاده از آن‌ها به عنوان اهرم فشار حین مذاکره با کشورهای غربی یکی از روش‌های دیرینه جمهوری اسلامی در رسیدن به اهداف سیاسی‌اش است.

در حال حاضر شهروندانی از فرانسه و آلمان در زندان‌های جمهوری اسلامی‌اند و برخی از آن‌ها با اتهام‌های سنگین «جاسوسی برای موساد» روبه‌رو هستند.

یک دیپلمات فرانسوی چندی پیش در مصاحبه با لوموند توضیح داد که دستگیری‌ شهروندان اروپایی «راهی ارزان برای جمهوری اسلامی برای کنترل یک کشور ثالث است». اما به گفته وزیر امور خارجه فرانسه، این نوع باج‌گیری از سوی جمهوری‌اسلامی در مذاکرات آتی «پذیرفته نمی‌شود».

• 

  لوموند: ۴ فرانسوی در ایران زندانی‌اند و رویکرد پاریس درباره تهران تغییر کرده است

هرانا دوشنبه ۱۳ مرداد در خبری با عنوان «بی‌خبری از وضعیت حقوقی» این افراد نوشت اتهامات این افراد و جزئیات پرونده‌های آنان مشخص نیست.

طبق این گزارش، نوید روون، فرزند گیلا و شهاب یوسف، فرزند زوولا در ایام جنگ ۱۲ روزه به‌دست نیروهای اداره اطلاعات در شیراز بازداشت شدند و هم‌اکنون در بازداشتگاه پلاک ۱۰۰ این وزارتخانه به‌سر می‌برند.

هرانا در گزارش خود نوشت هرچند اتهامات مطرح‌شده علیه این دو شهروند به روشنی اعلام نشده، اما بر اساس گزارش‌ها، نگهداری پرچم اسرائیل در منزل از جمله موارد مطروح شده در پرونده آنان بوده است.

• 

  جمهوری اسلامی با بازداشت اقلیت‌های دینی چه اهدافی را دنبال می‌کند؟

در مورد دیگر، یک شهروند یهودی ایرانی آمریکایی که پیش‌تر از سوی هرانا با نام خانوادگی «حکمتی» و نام دینی «یهودا» شناسایی شده بود، با بررسی‌های بیشتر مشخص شد نام رسمی او کامران و نام مادرش ریوکا است.

کامران حکمتی که حدود ۷۰ سال سن دارد، به‌دنبال ورود به ایران برای دیدار با بستگان خود، به دلیل سفر پیشین به اسرائیل در هفت سال گذشته، به‌دست نیروهای امنیتی بازداشت شده بود. او اکنون در یکی از بازداشتگاه‌های وزارت اطلاعات در تهران به‌سر می‌برد.

چهارمین فرد یهودی بازداشت‌شده، شهروندی است با هویت احراز شده به نام مایکل (نام خانوادگی نامعلوم) که در تهران در بازداشت وزارت اطلاعات قرار دارد.

طبق گزارش هرانا، او قرار است فردا در آخرین جلسه بازپرسی خود حاضر شود و از جزئیات اتهامات و روند قضایی تشکیل شده علیه او اطلاعی در دست نیست.

• 

  یهودا حکمتی، شهروند ۷۰ ساله، یکی از دو یهودی آمریکایی بازداشت‌شده در ایران است

پیش از این در ششم مرداد، کانال ۱۱ تلویزیون اسرائیل خبر داد دو شهروند آمریکایی که برای دیدار با بستگانشان به ایران سفر کرده بودند، در میان دست‌کم ۳۵ یهودی هستند که پس از تحولات اخیر، به ظن جاسوسی برای اسرائیل بازداشت شده‌اند.

مطهره گونه‌ای، فعال پیشین دانشجویی که اخیرا از بازداشتگاه وزارت اطلاعات آزاد شد، اول مرداد روایتی از دوران بازداشت خود در بند ۲۰۹ اوین را در یک رشته استوری در اینستاگرام منتشر کرد.

او در این روایت به فردی به نام «لیدا» اشاره کرد و گفت او به دست وزارت اطلاعات بازداشت شده است.

فشار بر اقلیت‌های مذهبی، به‌ویژه یهودیان و بهائیان، ظرف یک ماه گذشته شدت گرفته است.

هرانا پیش‌تر گزارش داده بود نیروهای امنیتی دست‌کم ۳۵ شهروند یهودی را در تهران و شیراز به‌دلیل داشتن تماس با بستگان در اسرائیل، احضار و بازجویی کرده‌اند.

• 

  برای نجات جان بازداشت‌شدگان و مقابله با موج سرکوب پس از جنگ، چه می‌توان کرد؟

۳۱ تیرماه غلامحسین محسنی‌ اژه‌ای، رییس قوه قضاییه جمهوری اسلامی، اعلام کرد در جریان رخدادهای پس از جنگ با اسرائیل، بیش از دو هزار نفر در شهرهای مختلف ایران بازداشت شدند.

او گفت برخی بازداشت‌شدگان به «همکاری تشکیلاتی با دشمن» متهم‌ هستند و ممکن است با حبس سنگین یا اعدام روبه‌رو شوند.

بازداشت شهروندان یهودی در ایران در پی جنگ ۱۲ روزه با اسرائیل، به‌ویژه در شرایطی که اتهام‌های رسمی و مستندات قضایی روشنی منتشر نشده، نگرانی‌ها درباره نقض حقوق اقلیت‌های مذهبی را افزایش داده است.

درحالی‌که مقام‌های جمهوری اسلامی از فشار بر «شبکه‌های مرتبط با دشمن» سخن می‌گویند، فعالان حقوق بشر این روند را بخشی از سیاست سرکوب سیستماتیک و استفاده ابزاری از بحران خارجی برای ایجاد فضای رعب داخلی می‌دانند.

تامی تابرویل، سناتور جمهوری‌خواه از ایالت آلاباما، لایحه‌ای را ارائه کرده که نه‌تنها دانشجویان ایرانی، بلکه چینی‌ها را نیز از تحصیل در دانشگاه‌های آمریکا منع می‌کند. او مدعی شده است که دانشجویان این کشورها، که «دولت‌های متخاصم» توصیف می‌شوند، تهدیدی برای امنیت ملی هستند و همچنین جای متقاضیان آمریکایی را اشغال می‌کنند.

این لایحه که «قانون یکپارچگی ویزای دانشجویی» نام گرفته، علاوه بر اعمال محدودیت برای دانشجویان ایرانی، سقف مشخصی برای پذیرش دانشجویان بین‌المللی در نظر می‌گیرد و مجازات‌های مربوط به تخلف از مقررات ویزا را نیز افزایش می‌دهد.

تابرویل جمعه ۱۰ مرداد در گفت‌وگو با شبکه فاکس نیوز گفت: «ما می‌خواهیم جلو ورود اتباع ایران به این کشور را بگیریم؛ کسانی که به اینجا می‌آیند تا یاد بگیرند چگونه ایالات متحده و متحدانش را نابود کنند. ما داریم با دست خودمان زمینه نابودی‌مان را فراهم می‌کنیم.»

تابرویل عضو کمیته‌های سنای آمریکا در حوزه آموزش و مهاجرت است.

«همه امیدهایم نقش بر آب شد»

پیش از ارائه این طرح نیز بسیاری از دانشجویان ایرانی با موانع جدی برای تحصیل در آمریکا مواجه بودند. زانکو، مهندس نرم‌افزار ساکن ایران که ایران‌اینترنشنال برای حفظ امنیت از افشای نام کامل او خودداری می‌کند، به‌تازگی برای دوره دکترا در یکی از دانشگاه‌های برجسته آمریکا پذیرفته شده و قرار بود از اوت ۲۰۲۴ تحصیل خود را آغاز کند.

او سال گذشته برای مصاحبه ویزا به سفارت آمریکا در یکی از کشورهای همسایه سفر کرد؛ سفری پرهزینه و دشوار، چرا که آمریکا در ایران سفارت ندارد. افسر مهاجرت به او اطلاع داده که پرونده‌اش در وضعیت «بررسی اداری» قرار دارد؛ فرآیندی که نیازمند بررسی‌های امنیتی گسترده‌تری است. زانکو پذیرش خود را به اوت ۲۰۲۵ موکول کرده، اما همچنان خبری از صدور ویزایش نیست؛ وضعیتی که صدها دانشجوی ایرانی دیگر نیز با آن روبه‌رو هستند.

او به ایران‌اینترنشنال گفت: «از لحاظ روحی و حرفه‌ای، بسیار ناامیدکننده است که با وجود شایستگی و تعهدم، عوامل سیاسی خارجی سرنوشت مرا رقم می‌زنند.»

زانکو در ادامه گفت: «این شرایط همه امیدهای مرا نقش بر آب کرده است.»

جست‌وجو برای زندگی بهتر

لیلا منصوری، وکیل مهاجرت در ایالات متحده، به ایران‌اینترنشنال گفت که گرفتن ویزا برای ایرانی‌ها در سال‌های اخیر بسیار دشوار شده است.

او هشدار داد که حتی اگر لایحه تابرویل تصویب نشود، دولت می‌تواند از طریق دستورالعمل‌های داخلی، صدور ویزا را متوقف کند.

منصوری گفت: «در پشت‌صحنه می‌توانند به کنسولگری‌ها بگویند که درخواست‌ها را تایید نکنند؛ همان‌طور که در اولین فرمان منع سفر ترامپ در سال ۲۰۱۷ دیدیم.»

او افزود که متقاضیان مرد با بررسی‌های بسیار شدیدتری مواجه‌اند.

منصوری تاکید کرد که دانشجویان ایرانی تاکنون سهم مهمی در جامعه آمریکا داشته‌اند و دولت می‌توانست به‌جای آنکه کاملاً مانع ورود دانشجویان شود با سازوکارهای دقیق‌تری آن‌ها را ارزیابی کند.

او گفت: «بیشتر متقاضیان ایرانی افرادی بی‌گناه هستند که فقط در جست‌وجوی زندگی بهتری هستند.»

در سال تحصیلی ۲۰۲۳–۲۰۲۲ حدود ۱۰ هزار و ۸۰۰ دانشجوی ایرانی در ایالات متحده مشغول به تحصیل بودند؛ رقمی که نسبت به سال قبل افزایش داشت اما همچنان کمتر از اوج آن در سال ۲۰۱۸–۲۰۱۷ (نزدیک به ۱۲ هزار و ۸۰۰ نفر) است. در سال ۲۰۲۴ تنها دو هزار و ۱۶۶ ویزای دانشجویی برای ایرانیان صادر شده که نسبت به سال قبل ۴۲ درصد کاهش داشته؛ در حالی که نرخ رد درخواست‌ها به ۴۱ درصد رسیده است.

«مجازات جمعی»

سیامک آرام، فارغ‌التحصیل دانشگاه صنعتی شریف و از فعالان جامعه علمی ایرانی در آمریکا، به ایران‌اینترنشنال گفت که این محدودیت‌ها نه‌تنها آمریکا را از بهره‌مندی از استعدادهای ایرانی محروم می‌کند، بلکه کل یک نسل از ایرانیان را منزوی می‌سازد.

او افزود: «این طرح، نوعی مجازات جمعی است. این طرح نمی‌تواند بین مردم ایران و حکومت سرکوبگری که آن‌ها در حال مبارزه با آن هستند تمایز قائل شود.»

آرام افزود: «این لایحه ناخواسته با اهداف جمهوری اسلامی همسو می‌شود. علی خامنه‌ای سال‌هاست در پی محدود کردن تعامل ایرانیان با دنیای بیرون، به‌ویژه در حوزه‌های علمی و فرهنگی، بوده است.»

سرمایه انسانی ایران در خطر

هادی پرتوی کارآفرین ایرانی–آمریکایی و یکی از بنیان‌گذاران Code.org نیز به ابعاد انسانی این بحران پرداخته است.

پرتوی در تاریخ ۳۰ ژوئن در حساب خود در شبکه اجتماعی ایکس نوشت که او و برادر دوقلویش، علی، صدها پیام از دانشجویان ایرانی دریافت کرده‌اند که اسناد مهاجرتی آنها با وجود پذیرش در برنامه‌های دکترا در آمریکا، لغو شده است.

پرتوی که خانواده‌اش در سال ۱۹۸۴ به‌صورت قانونی به آمریکا مهاجرت کرد، نوشت: «باارزش‌ترین منبع ایران، استعدادهایش است نه نفتش.» او به بستگانش مانند دارا خسروشاهی مدیرعامل اوبر، اشاره کرد و آن‌ها را مثال‌هایی از این دانست که چگونه پذیرش دانشجویان بلندپرواز می‌تواند به اشتغال‌زایی و رشد اقتصادی منجر شود.

او تاکید کرد: «مسلماً آمریکا می‌تواند راهی بیابد که هم امنیت و مرزهایش را حفظ کند و هم ارزش‌ها و آرمان‌هایی را که موجب عظمت آن شده، پاس بدارد.»

افزایش ناگهانی رد ویزا ـ که اغلب پس از ماه‌ها بررسی اداری اتفاق می‌افتد ـ در حالی رخ داده که آمریکا رویکردی سخت‌گیرانه‌تر در زمینه مهاجرت اتخاذ کرده است.

برای دانشجویانی مانند زانکو، این تاخیرها و سکوت مقام‌ها با اجرایی شدن بند ۲۱۲ (اف) قانون مهاجرت آمریکا در بهار امسال ـ که معمولاً در موارد امنیت ملی به آن استناد می‌شود ـ پیچیده‌تر شده است. بسیاری نگران‌اند که لایحه تابرویل، عملاً ممنوعیتی رسمی و دائمی برای دانشجویان ایرانی رقم بزند.

تا زمان انتشار این گزارش، وزارت امور خارجه آمریکا و دفتر سناتور تابرویل به درخواست ایران‌اینترنشنال برای اظهارنظر پاسخی نداده‌اند.

روزنامه شرق دوشنبه ۱۳ مرداد گزارش داد نیروهای اجرایی شهرداری با تعویض قفل‌ها، محل را در اختیار گرفتند.

این اقدام در شرایطی صورت گرفت که مهدی چمران، رییس شورای شهر تهران، پیش از این در صحن شورا اعلام کرده بود تصمیم نهایی در مورد خانه اندیشمندان «باید با نظر شورا و نه صرفا اراده شهرداری» باشد.

این خانه در مرکز تهران در سال‌های اخیر محل برگزاری نشست‌های فرهنگی با حضور استادان علوم انسانی بود.

خانه اندیشمندان در بیانیه‌ای اعلام کرد تا اطلاع ثانوی تمامی برنامه‌هایش لغو شده است.

تعطیلی خانه اندیشمندان علوم انسانی واکنش‌هایی برانگیخته و برخی آن را «حمله‌ای سازمان‌یافته به استقلال اندیشه و یکی از نمادهای اندیشه‌ورزی در ایران» دانسته‌اند.

یک جدال چندین ساله

این اولین بار نیست که این خانه مورد تصرف نیروهای شهرداری قرار می‌گیرد.

تیر ۱۴۰۲، خانه اندیشمندان در بیانیه‌ای تاکید کرد که این موسسه فرهنگی از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی مجوز رسمی دارد و بنابراین، هویت آن به‌ عنوان یک شخصیت «حقوقی»، از «مکان و محل استقرار» آن یعنی ساختمان ورشو با مالکیت شهرداری تهران باید تفکیک شود.

• 

  خانه اندیشمندان؛ واکنش چهره‌های فرهنگی و استنکاف شهرداری از اجرای حکم توقف تخلیه ساختمان

این بیانیه چهار روز پس از تصرف خانه اندیشمندان به دست نیروهای شهرداری تهران، به شرح وقایعی پرداخت که ۱۳ تیر همان سال رخ داد و «در کمال تعجب و ناباوری، ماموران شهرداری تهران با بهره‌گیری از عوامل انضباط شهری، غافلگیرانه اقدام به تصرف غیرقانونی خانه اندیشمندان علوم انسانی کردند».

خانه اندیشمندان علوم انسانی از جمله مراکز علمی، فرهنگی و تولید فکر است که در سال ۱۳۹۰ با هدف همفکری و همراهی اندیشمندان در حوزه‌های مختلف تاسیس شد.

این مرکز مشتمل بر کارگروه‌های فعال در حوزه‌های علوم سیاسی، روان‌شناسی و علوم تربیتی، تاریخ و باستان‌شناسی، الهیات و معارف اسلامی، فلسفه و منطق، جغرافیا، تربیت بدنی، مدیریت، علوم اجتماعی، اقتصاد، ادبیات و حقوق است.

این مرکز تاکنون برای بیش از ۲۰۰ شخصیت علمی و فرهنگی کشور آیین نکوداشت و بزرگداشت برگزار کرده است.

مخالفت خامنه‌ای با علوم انسانی

علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی، سال‌هاست علوم انسانی را از مهم‌ترین تهدیدهای فکری علیه نظام خود می‌داند.

او بارها در سخنرانی‌هایش، محتوای این رشته‌ها در دانشگاه‌های ایران را «وارداتی»، «غربی» و «ضددینی» توصیف کرده و خواستار «اسلامی‌سازی علوم انسانی» و پالایش آن از نظریه‌های غربی شده است.

خامنه‌ای به‌ویژه پس از اعتراضات دانشجویی کوی دانشگاه در تیر ۱۳۷۸، با لحنی تندتر علیه علوم انسانی موضع گرفت و با استفاده از تئوری توطئه، این رشته‌ها را ابزاری برای «تحمیل سلطه فرهنگی غرب» معرفی کرد.

او معتقد است نظریه‌های غربی در حوزه‌هایی مانند اقتصاد، روان‌شناسی، جامعه‌شناسی و فلسفه، بدون نقد پذیرفته شده‌اند و باید به جای آن‌ها «مبانی بومی و دینی» جایگزین شود.

• 

  یک جامعه‌شناس به‌دلیل درخواست از خامنه‌ای برای کناره‌گیری از قدرت، به دادگاه احضار شد

خامنه‌ای بارها با حمله به دانشگاه‌ها، از لزوم تربیت نظریه‌پردازان همسو با نظام سخن گفته و تاکید کرده است که اساتید علوم انسانی باید مبلغ ایدئولوژی ولایت فقیه باشند.

در سخنانی در دهه ۱۳۸۰، او هشدار داده بود نظریه‌های غربی نباید مانند «وحی منزل» تلقی شوند و نظام آموزشی باید در برابر این «تحمیل» مقاومت کند.

در این شرایط، تصرف و تعطیلی خانه اندیشمندان را نمی‌توان صرفا یک مناقشه اداری میان شهرداری و یک نهاد فرهنگی دانست. در بستر سیاست‌های بلندمدت جمهوری اسلامی علیه علوم انسانی و تلاش برای کنترل گفتمان فکری در کشور، این رخداد را می‌توان ادامه همان پروژه‌ای دید که هدفش مهار فضاهای مستقل فکری و تضعیف بنیان‌های نقد قدرت در ایران است.