آمنهسادات ذبیحپور، بازجوخبرنگار صداوسیما، در شبکه ایکس خطاب به عباس عراقچی، وزیر خارجه جمهوری اسلامی، به بخشی از صحبتهای روحالله خمینی در ۱۷ شهریور ۱۳۶۱ اشاره کرد که گفته بود: «اسرائیل باید از صفحه روزگار محو شود.»
عباس عراقچی روز دوشنبه در مصاحبه با شبکه فاکسنیوز گفته بود: «این هرگز سیاست جمهوری اسلامی نبوده که اسرائیل را از نقشه جهان حذف کند.»
سخنان عراقچی در حالی مطرح میشود که علی خامنهای و دیگر مقامهای جمهوری اسلامی بارها بر نابودی اسرائیل تاکید کردهاند.
متیو ویتاکر ، سفیر آمریکا در ناتو درباره این اظهارات عراقچی گفت: «یک کلمه از آنچه وزیر خارجه [حکومت] ایران میگوید را باور نمیکنم و مطمئنم دیگران در دولت آمریکا هم همین احساس را دارند.»
او افزود: «جمهوری اسلامی صدای قابلاعتمادی برای صلح ندارد.»
وزارت خارجه اسرائیل نیز در واکنش به سخنان عراقچی، در صفحه فارسی خود در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «به غلط کردن افتادهاند. ولی بیفایده است.»
اژهای سهشنبه ۳۱ تیرماه در گفتوگویی تلویزیونی درباره وضعیت بازداشتشدگان پس از جنگ با اسرائیل گفت بازداشتشدگان چند دستهاند. برخی از آنها در فضای شلوغ پس از بمبارانها و حملات دشمن فقط در صحنه حاضر بودند یا مشغول فیلمبرداری بودهاند.
به گفته او، این افراد قصد خاصی برای «اقدام ضدانقلابی» و «همکاری با دشمن» نداشتند و مثل کسانی بودند که در تصادف خیابانی دوربین به دست میگیرند.
رییس قوه قضاییه با بیان اینکه آمار بازداشتیها در مجموع به «حدود دو هزار نفر یا بیشتر» رسیده است، افزود خیلیها که نه «جاسوس» بودند و نه «عامل دشمن»، با وثیقه یا محدودیتهای قانونی آزاد شدند.
او با بیان اینکه در میان بازداشتشدگان، افرادی نیز وجود دارند که «با دشمن همکاری تشکیلاتی و سابقهدار داشتهاند»، گفت: «طبق قانون، هرگونه همکاری با دشمن در زمان جنگ، میتواند مجازاتهایی از جمله حبس سنگین یا حتی سلب حیات (اعدام) داشته باشد.»
اژهای آماری از افراد باقیمانده در بازداشت نهادهای امنیتی ارائه نداد. با این حال پیشتر برخی فعالان حقوق بشر گزارش دادند که از زمان آغاز جنگ جمهوری اسلامی با اسرائیل، دستکم دو هزار نفر را در شهرهای مختلف ایران بازداشت شدهاند.
موج بازداشتها از زمان آغاز جنگ شامل فعالان مدنی، شهروندان یهودی، بهائی، مسیحی و برخی اتباع خارجی بوده است.
مسئولان قضایی جمهوری اسلامی در این مدت بارها گفتند پروندههای افرادی با اتهاماتی مانند «جاسوسی» روبهرو هستند، خارج از نوبت بررسی میشود.
اسماعیل خطیب، وزیر اطلاعات دولت پزشکیان، ۲۵ تیر با اشاره به اعدام شماری از شهروندان با اتهام «جاسوسی» تهدید کرد دیگر بازداشتیها هم «به جزای خود خواهند رسید».
خبرگزاری فارس، وابسته به سپاه پاسداران، ۱۷ تیر در مطلبی در واکنش به جنگ اسرائیل و ایران، از اعدامهای گسترده سال ۱۳۶۷ بهعنوان «تجربهای موفق» یاد کرد و خواستار تکرار آن در برخورد با مخالفان فعلی جمهوری اسلامی شد.
در این شرایط برخی نهادهای حقوقبشری درباره خطر شدت گرفتن سرکوبها و تکرار جنایات تابستان خونین ۱۳۶۷ هشدار دادهاند.
این جلسه با حضور ایال زمیر، رییس ستاد کل ارتش اسرائیل، و روسای بخشهای عملیات، اطلاعات نظامی و طرحریزی، جمعی از فرماندهان بلندپایه ارتش و نمایندگانی از موساد و شینبت برگزار شد.
کاتس با اشاره به «جنگ ۱۲ روزه» اسرائیل و جمهوری اسلامی گفت که باید دستاوردهای عملیات «طلوع شیران» بهویژه در زمینه برتری هوایی حفظ شود و یک برنامه اجرایی موثر برای جلوگیری از بازسازی پروژههای هستهای و موشکی جمهوری اسلامی تدوین شود.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، نیز دوشنبه ۳۰ تیر با انتشار پستی در شبکه اجتماعی تروث سوشال بار دیگر از بمباران تاسیسات اتمی ایران دفاع کرد و هشدار داد که اگر لازم باشد، دوباره این کار را خواهد کرد.
رییس جمهوری ایالات متحده بار دیگر با تاکید بر «نابودی» تاسیسات هستهای ایران، به جدال لفظی با شبکه سیانان ادامه داد و نوشت: «شبکه جعلی سیانان باید خبرنگار قلابیاش را سریعتر اخراج کند و از من و خلبانان بزرگی که سایتهای هستهای ایران را نابود کردند عذر بخواهد.»
سیانان اوایل تیر گزارش داد که بر اساس ارزیابی اولیه سازمان اطلاعات دفاعی آمریکا حملات هوایی به سه سایت هستهای ایران زیرساختهای اصلی برنامه هستهای جمهوری اسلامی را نابود نکرده و حداکثر توانسته است برنامههای هستهای را چند ماه به تعویق بیندازد. این گزارش بر تیرگی رابطه ترامپ با این رسانه افزود.
وزیر دفاع اسرائیل در جلسه با فرماندهان ارشد ارتش با اشاره به تحولات منطقهای تصریح کرد که دو جبهه نوار غزه و یمن همچنان فعال هستند و خواستار دستیابی به «پیروزی کامل» در این دو جبهه شد.
وزیر دفاع اسرائیل، شامگاه یکشنبه در جلسهای با عنوان «ارزیابی وضعیت چندجبههای» بر ضرورت پایبندی به اهداف جنگی تعیینشده بهویژه «بازگرداندن تمامی گروگانها و درهمشکستن سازمان تروریستی حماس» تاکید کرد.
کاتس با اشاره به تحولات منطقهای گفت که دو جبهه همچنان فعال باقی ماندهاند: نوار غزه و یمن.
او تاکید کرد که باید در این دو جبهه نیز، همچون آنچه در ایران، لبنان و سوریه محقق شده، به پیروزی قاطع رسید؛ این بخشی از راهبرد تهاجمی اسرائیل است.
کاتس درباره آرایش نیروهای ارتش گفت حضور نیروهای اسرائیلی در نقاط استراتژیک و مناطق امنیتی در جبهههای مختلف، از جمله در سوریه و لبنان، یک نیاز امنیتی حیاتی برای حفاظت از شهرکها و مناطق مرزی اسرائیل است و ارتش باید برای این امر آمادگی کامل داشته باشد.
وزیر دفاع اسرائیل در مورد کرانه باختری نیز گفت سیاست تهاجمی در اردوگاههای پناهندگان در شمال کرانه باختری موفقیتآمیز بوده و ارتش در این اردوگاهها باقی خواهد ماند.
او همچنین به ارتش دستور داد در صورت ظهور کانونهای تروریستی جدید، آمادگی انجام عملیات گسترده در دیگر اردوگاهها را نیز داشته باشد.
سخنگوی وزارت امور خارجه آمریکا سهشنبه ۳۱ تیر در یک نشست خبری گفت: «همانطور که ترامپ گفته است ایرانیها در صورت مذاکره با حسن نیت، میتوانند از نتایج آن بهرهمند شوند. توپ در زمین ایران است.»
او افزود: «رهبری ایران یک فرصت زمانی در اختیار دارد تا برای مردم خود راه صلح و رفاه را برگزیند. ما نیز آمادهایم که مستقیما با مقامهای ایرانی وارد گفتوگو شویم.»
بروس همچنین با اشاره به مذاکرات آتی میان مقامهای جمهوری اسلامی و سه کشور اروپایی در استانبول، بر هماهنگی نزدیک واشینگتن با متحدان اروپاییاش تاکید کرد و گفت: «در این زمینه با شرکای اروپایی خود هماهنگی بسیار نزدیکی داریم.»
قرار است معاونان وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، بریتانیا، فرانسه و آلمان جمعه در استانبول با یکدیگر دیدار کنند.
کارولین لِویت، سخنگوی کاخ سفید هم در نشست رسانهای دوشنبه ۳۰ خرداد گفت: «تا آنجا که میدانم دولت همچنان در صورتی که مذاکره با ایران را ضروری بداند، برای چنین گفتوگویی آماده است.»
این در حالی است که دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، دوشنبه با اشاره به سخنان وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی درباره آسیب شدید به تاسیسات هستهای ایران، بار دیگر بر نابودی این تاسیسات در حمله آمریکا تاکید کرد و در عین حال هشدار داد که حاضر است بار دیگر در صورت نیاز به جمهوری اسلامی حمله کند.
مذاکره برد- برد
در همین حال، مسعود پزشکیان، رییس دولت در جمهوری اسلامی، در مصاحبه با الجزیره درباره مذاکرات هستهای گفت: «هر مذاکرهای در آینده باید مبتنی بر منطق برد–برد باشد.»
او افزود که با وجود حملههای آمریکا و اسرائیل به تاسیسات هستهای ایران، غنیسازی اورانیوم در آینده «در چارچوب قوانین بینالمللی» در خاک ایران ادامه خواهد یافت.
پزشکیان پایان برنامه هستهای جمهوری اسلامی در پی این حملات را «یک توهم» خواند و گفت
او گفت: «ما برای هرگونه اقدام نظامی اسرائیل آمادهایم و نیروهای ما آمادهاند تا بار دیگر عمق اسرائیل را هدف قرار دهند.»
پزشکیان گفت: «اسرائیل میخواست ایران را تغییر دهد، آن را تجزیه و حذف کند، از طریق ایجاد هرجومرج و ضربه زدن به نظام، اما شکست خورد. اسرائیل ضربات سنگینی به ما وارد کرد و ما نیز با قدرت، عمق آن را هدف قرار دادیم، اما اسرائیل خسارتهای خود را پنهان میکند.»
رییس دولت در جمهوری اسلامی افزود: «ما خواهان جنگ نیستیم و بر این باور نیستیم که آتشبس نهایی است، اما با قدرت از خود دفاع خواهیم کرد.»
او گفت: «تردیدی نیست که نفوذهایی به کشور ما صورت گرفته است، اما عامل تعیینکننده، فناوری و بهرهگیری از تواناییهای آمریکایی است.»
پزشکیان تاکید کرد: «برای هر اقدام نظامی اسرائیل آماده هستیم و نیروهایمان آمادهاند تا دوباره به عمق اسرائیل حمله کنند.»
نتانیاهو در این گفتوگو که دوشنبه ۲۱ ژوئیه منتشر شد، با اشاره به حملات آمریکا به اهدافی در ایران که با مجوز دونالد ترامپ انجام شد، برنامه هستهای و موشکی حکومت ایران را «دو توده سرطانی» توصیف کرد که باید برای حفظ حیات اسرائیل برداشته میشدند.
«تهران در یک سال به بمب اتمی میرسید»
به گفته نخستوزیر اسرائیل، در زمان حمله، جمهوری اسلامی تنها یک سال با دستیابی به سلاح هستهای فاصله داشت و رهبران حکومت ایران نیز بهصراحت از نابودی اسرائیل سخن گفته بودند. او گفت: «اگر سرطان را برنداری، خواهی مُرد… ما مجبور به اقدام بودیم.»
نتانیاهو گفت حمله به تاسیسات در ایران موجب شد که تهدید هستهای و موشکی «برای سالها به عقب رانده شود.»
تهدید موشکی: معادل بمباران نیوجرسی با ۲۰ هزار موشک
او موشکهای بالستیک ایران را تهدید دوم توصیف کرد و گفت: «این موشکها مثل اتوبوسهایی هستند با یک تُن مواد منفجره که با سرعتی هشت برابر صوت فرود میآیند… اسرائیل به بزرگی نیوجرسی است، حالا تصور کنید ۲۰ هزار بمب یکتنی بر نیوجرسی فرود بیاید.»
صلح با مردم، نه با رژیم
نخستوزیر اسرائیل تأکید کرد که صلح با جمهوری اسلامی ممکن نیست اما با مردم ایران، چرا. او با استناد به شعار «زن، زندگی، آزادی» گفت: «مردم ایران، بهویژه زنان، خواهان آزادیاند. آنها از این رژیم خستهاند و فقط از پلیس مخفی میترسند.»
او افزود که اسرائیل آماده است با مردم ایران پس از سقوط جمهوری اسلامی همکاری کند؛ از جمله در زمینه بحران آب، که به گفته او ناشی از فساد و ناکارآمدی حکومت ایران است.
ویدیوهایی برای مردم ایران
نتانیاهو در ادامه گفت که گاهبهگاه ویدیوهایی کوتاه خطاب به مردم ایران منتشر میکند که میلیونها بار دیده شدهاند. او تأکید کرد که واکنش کاربران ایرانی با اسم واقعیشان نشانهای از عطش شدید آنها برای آزادی است.
نه اشغال نظامی، نه جنگ جهانی سوم
او با رد ایده مداخله نظامی آمریکا یا اسرائیل برای تغییر رژیم در ایران گفت: «ما برای نابودی دو تهدید حیاتی اقدام کردیم، اما تغییر رژیم باید از درون، از دل مردم ایران باشد.»
نتانیاهو یادآور شد که پیش از انقلاب ۱۹۷۹، روابط حسنهای میان ایران و اسرائیل برقرار بوده و گفت: «ما دو ملت باستانی هستیم و وقتی این رژیم از بین برود، صلحی شکل خواهد گرفت که باور نمیکنید.»
این اظهارات در حالی بیان میشود که تنشهای نظامی و سیاسی میان حکومت ایران و اسرائیل به بالاترین سطح خود در دهههای اخیر رسیده است و مقامهای دو کشور بارها یکدیگر را به اقدامات تلافیجویانه تهدید کردهاند.
