روزنامه والاستریتژورنال با اشاره به دیدار اخیر بنیامین نتانیاهو با دونالد ترامپ نوشت که نتانیاهو در دیدار خصوصی گفته اگر ایران دوباره به سمت ساخت سلاح هستهای حرکت کند، اسرائیل حملات نظامی تازهای انجام خواهد داد و ترامپ نیز با برنامه اسرائیل مخالفتی نکرده است.
طبق این گزارش، ترامپ در پاسخ به نتانیاهو تأکید کرد که حامی یک راهحل دیپلماتیک در قبال تهران است، اما با برنامه اسرائیل مخالفتی نکرد.
یک مقام ارشد اسرائیلی به والاستریتژورنال گفت این کشور لزوماً دنبال مجوز رسمی آمریکا برای حملات جدید نخواهد بود، اما اگر ایران به شکلی گسترده برنامه هستهای خود را از سر بگیرد، ممکن است ترامپ برای حفظ مسیر دیپلماتیک، با نتانیاهو مخالفت کند.
این گزارش با اشاره به خطر حمله به جمهوری اسلامی نوشت اگر تهران خواسته ترامپ مبنی بر توقف غنیسازی را رد کند و فعالیتهای هستهای خود را از سر بگیرد، ممکن است با حملات جدید اسرائیل و حتی آمریکا روبهرو شود، که تهدیدی جدی برای بقای رژیم به شمار میرود.
به گزارش دفتر دادستانی فدرال لسآنجلس، بهرام محمد استواری، ۶۶ ساله، ساکن تهران و سانتا مونیکا، بنیانگذار و مدیرعامل یک شرکت مهندسی مستقر در تهران بوده که از سال ۲۰۱۸ بهطور غیرقانونی اقدام به ارسال تجهیزات و قطعات الکترونیکی به ایران کرده است.
او پنجشنبه، ۱۹ تیر، هنگام ورود به خاک آمریکا در فرودگاه لسآنجلس بازداشت و همان روز در دادگاه فدرال این شهر حاضر شد.
استواری به یک فقره «توطئه برای نقض قانون اختیارات اقتصادی در شرایط اضطراری بینالمللی» (IEEPA) و سه فقره نقض مستقیم این قانون متهم شده است. دادستانها میگویند که او بدون دریافت مجوز قانونی از دولت آمریکا، قطعاتی را که صادرات آنها به ایران مشمول محدودیتهای شدید است، به این کشور ارسال کرده است.
طبق کیفرخواست منتشرشده، استواری در این فعالیتها از طریق دو شرکت پوششی مستقر در امارات متحده عربی اقدام کرده و با پنهانکاری هدف نهایی ارسال این کالاها را از فروشندگان آمریکایی و خارجی مخفی نگه داشته است.
او ادعا کرده بود که این شرکتهای اماراتی خریداران نهایی هستند، حال آنکه در واقع مقصد نهایی اقلام مذکور، شرکت مهندسی او در تهران بوده است.
بر اساس همین سند قضایی، اقلام ارسالشده شامل پردازندههای پیشرفته رایانهای، تجهیزات سیگنالدهی برای سامانههای ریلی، و سایر قطعات الکترونیکی پیچیده بودهاند که مشمول قوانین سختگیرانه صادراتی آمریکا بوده و بدون مجوز خاص، فروش و ارسال آنها به ایران ممنوع است. دادستانها تاکید کردهاند که استواری از وجود تحریمها آگاه بوده و عامدانه اقدام به نقض آنها کرده است.
استواری که در ماه مه ۲۰۲۰ موفق به دریافت اقامت دائم قانونی در ایالات متحده شده بود، پس از حضور در دادگاه فدرال در مرکز شهر لسآنجلس، اتهامات را رد کرد و به قید وثیقه یک میلیون و سیصد هزار دلاری آزاد شد. طبق اعلام دادگاه، تاریخ آغاز محاکمه رسمی او برای دوم سپتامبر تعیین شده است.
اگر هیات منصفه استواری را در هر یک از اتهامات گناهکار تشخیص دهد، او ممکن است به حداکثر ۲۰ سال زندان فدرال برای هر اتهام محکوم شود؛ حکمی که میتواند یکی از سنگینترین مجازاتها برای نقض تحریمهای ایالات متحده در سالهای اخیر تلقی شود.
پرونده استواری در حالی مطرح میشود که دولت آمریکا در سالهای گذشته بارها درباره تلاشهای جمهوری اسلامی برای دستیابی به فناوریهای پیشرفته، بهرغم تحریمها، هشدار داده و شماری از اتباع ایرانی یا ایرانیتبار را به اتهام دور زدن این تحریمها بازداشت و محاکمه کرده است.
در ماههای اخیر، با افزایش تنشها میان تهران و واشینگتن بر سر برنامه هستهای، مسئله اجرای سختگیرانه تحریمها بار دیگر به یکی از محورهای اصلی سیاست دولت آمریکا در قبال ایران تبدیل شده و پروندههایی نظیر آنچه اکنون برای بهرام استواری گشوده شده، در همین چارچوب قابل تحلیل است.
بهگزارش سیانان، سازمان بینالمللی مهاجرت (IOM) اعلام کرده است که بین ۲۴ ژوئن تا ۹ ژوئیه (۳ تیر تا ۱۸ تیر)، دستکم ۵۰۸ هزار و ۴۲۶ افغانستانی از طریق مرزهای ایران و افغانستان خارج شدهاند. این سازمان هشدار داده است که تنها در دو روز سهشنبه و چهارشنبه گذشته، نزدیک به ۶۵ هزار نفر از ایران به افغانستان بازگشتهاند و این روند پس از تعیین مهلت ایران برای خروج اتباع فاقد مدارک شتاب گرفته است.
مقامهای جمهوری اسلامی پیشتر در ماه مارس (اسفند-فروردین) از آغاز طرحی برای اخراج مهاجران غیرقانونی افغانستانی خبر داده بودند. اما شتاب ناگهانی در اجرای این طرح پس از جنگ ۱۲روزه میان حکومت ایران و اسرائیل رخ داده است؛ جنگی که با حملات هوایی اسرائیل به مواضع سپاه و تاسیسات هستهای آغاز شد و در پی آن، جمهوری اسلامی نیز به خاک اسرائیل حمله موشکی کرد.
در هفتههای اخیر، برخی رسانههای دولتی ایران بدون ارائه مدرک، افغانستانیها را به همکاری اطلاعاتی با اسرائیل متهم کردهاند. با این حال، شواهد معتبری برای تایید این ادعاها ارائه نشده است. ناظران میگویند این روایتسازی ممکن است تلاشی از سوی جمهوری اسلامی برای انحراف افکار عمومی از بحرانهای داخلی و سرکوب یک جامعه مهاجر آسیبپذیر باشد.
افزایش بازگشتهای اجباری و شرایط وخیم در مرز
بهگفته میهیونگ پارک، رییس دفتر سازمان بینالمللی مهاجرت در ایران، نیمی از کل بازگشتها در سال جاری تنها از اول ژوئن (۱۰ تیر) رخ دادهاند. او در گفتوگو با شبکه سیانان گفته است: «هزاران نفر زیر آفتاب بیامان ایستادهاند، گرمای هرات را همه میشناسند. وضعیت واقعا وخیم است.»
او افزود تنها در یک هفته از ماه ژوئیه، ۲۵۰ هزار افغانستانی از ایران بازگردانده شدهاند و در میان آنها حدود ۴۰۰ کودک بدون همراه یا جداشده از خانواده حضور داشتهاند.
تصاویر منتشرشده از گذرگاه اسلامقلعه، یکی از شلوغترین مرزهای افغانستان با ایران، دهها هزار مهاجر را نشان میدهد که در شرایط سخت، زیر گرمای ۴۰ درجه در انتظار عبور یا بررسی مدارک هستند. بسیاری از آنها سالها در ایران زندگی کرده و در مشاغل سخت و کمدرآمد مشغول به کار بودهاند.
شهادتها از برخورد خشونتآمیز و اخاذی در بازداشتگاهها
برخی از افرادی که بازگشتهاند روایتهایی از برخورد نیروهای انتظامی و تجربه بازداشت خود منتشر کردهاند. بشیر، جوان افغانستانی که در اسلامقلعه مصاحبه میکرد، گفت در تهران بازداشت شده و پس از پرداخت ۱۲ میلیون تومان بهعنوان اخاذی، به بازداشتگاهی در جنوب این شهر منتقل شده است. او مدعی شد در این بازداشتگاه نه غذایی به بازداشتشدگان داده میشد و نه آب آشامیدنی، و آنها بارها مورد ضرب و شتم و توهین قرار میگرفتند.
پریسا، دختر ۱۱ سالهای که با پدر و مادرش به مرز رسیده بود، گفت: «دیگر اجازه رفتن به مدرسه نداشتم. گفتند باید برای خروج اقدام کنیم. با اینکه سند سرشماری قانونی داشتیم، مجبورمان کردند فورا ایران را ترک کنیم.»
ادامه بازداشتها، پخش اعترافات تلویزیونی و واکنش بینالمللی
رسانههای دولتی ایران اخیرا ویدیوهایی از «اعترافات تلویزیونی» پخش کردهاند که در آن یک فرد افغانستانی اعتراف میکند به درخواست فردی مقیم آلمان، اطلاعاتی درباره مکانهایی خاص در اختیار او قرار داده و در ازای آن ۲ هزار دلار دریافت کرده است. در این گزارش هویت فرد یا مدرکی برای اثبات ادعاها ارائه نشده است.
در ویدیوی دیگری، نیروهای پلیس در حال بازداشت گروهی از مهاجران که بهگفته گزارشگر افغانستانی هستند، دیده میشوند. آنها بدون ارائه توضیحی به مقصدی نامعلوم منتقل میشوند.
این اقدامات با انتقادهای بینالمللی روبهرو شده است. ریچارد بنت، گزارشگر ویژه سازمان ملل در امور افغانستان، در پیامی در شبکه ایکس نوشت: «صدها افغانستانی و اعضای اقلیتهای قومی و مذهبی به اتهام جاسوسی بازداشت شدهاند. همچنین رسانهها با استفاده از زبان غیرانسانی، آنان را خائن خطاب کرده و باعث تحریک به تبعیض و خشونت شدهاند.»
با این حال، فاطمه مهاجرانی، سخنگوی دولت جمهوری اسلامی ایران، در گفتوگو با رویترز مدعی شد: «ما همیشه تلاش کردهایم میزبان خوبی باشیم، اما امنیت ملی اولویت دارد و طبیعتا اتباع غیرقانونی باید بازگردند.»
مرکز آمار ایران با بیان اینکه میزان ترک تحصیل در مقطع ابتدایی، بهطور کلی ۱.۴۵ درصد بود، نوشت این میزان نسبت به سال قبل، معادل ۰.۲۵ درصد افزایش داشته است.
بر اساس دادههای مرکز آمار ایران، میزان ترک تحصیل در میان دانشآموزان پسر در این مقطع به ۱.۵۳ درصد رسید که نسبت به سال تحصیلی پیش از آن، ۰.۳۲ درصد افزایش داشته است.
همچنین این میزان در میان دانشآموزان دختر ۱.۳۶ درصد گزارش شده که نسبت به سال قبل، ۰.۱۷ درصد بیشتر شده است.
از سوی دیگر، میزان ترک تحصیل در مقطع متوسطه اول، بهطور کلی ۶.۴۱ درصد بوده که نسبت به سال پیش، ۰.۹۴ درصد افزایش داشته است.
طبق دادههای منتشر شده، نرخ ترک تحصیل پسران در دوره متوسطه اول حدود ۱.۲ درصد و دختران ۰.۶۵ درصد نسبت به سال گذشته افزایش یافته است.
در مقطع متوسطه دوم نیز میزان ترک تحصیل دانشآموزان از ۴.۰۴ درصد به ۲.۶۹ درصد کاهش یافته که نشانگر کاهش ۱.۳۵ درصدی نسبت به سال قبل است.
طی سالهای گذشته بارها نسبت به موج ترک تحصیل کودکان و نوجوانان ایرانی به دلیل موضوعات مختلف از جمله مشکلات اقتصادی خانوادهها هشدارهایی داده شده است.
علیرضا کاظمی، وزیر آموزش و پرورش، آذرماه ۱۴۰۳ از عوامل خانوادگی، اقتصادی و اجتماعی، بهعنوان مهمترین دلایل بازماندن از تحصیل در میان دانشآموزان نام برد.
پیش از این آبانماه ۱۴۰۳، غلامعلی افروز، استاد دانشگاه تهران، اعلام کرد که تنها ۷۰ درصد از دانشآموزان ایرانی که وارد دبستان میشوند، از مقطع دبیرستان خارج میشوند.
او تاکید کرد که ۳۰ درصد دانشآموزان کشور موفق به کسب مدرک دیپلم نمیشوند و پیش از دریافت دیپلم، از چرخه آموزش خارج و وارد بازار کار میشوند.
در مهرماه ۱۴۰۳ نیز فرشاد ابراهیمپور، عضو کمیسیون آموزش مجلس درباره آمار پنهان کودکان بازمانده از تحصیل گفت در سال تحصیلی ۱۴۰۳-۱۴۰۴ حدود دو میلیون دانشآموز ثبتنام نشدهاند و مشکلات اقتصادی باعث شده تا والدین و دانشآموزان به مرحله ثبتنام نرسند.
شان پارنل، سخنگوی وزارت دفاع آمریکا جمعه ۲۰ تیر با صدور بیانیهای در پاسخ به پرسش ایراناینترنشنال تایید کرد که در تاریخ دوم تیر، یک فروند موشک بالیستیک ایرانی به پایگاه هوایی «العدید» در قطر برخورد کرده است.
پارِنل با تاکید بر این که «سایر موشکها از سوی سامانههای پدافندی آمریکا و قطر رهگیری شدند»، افزود: «این برخورد آسیب اندکی به تجهیزات و سازههای پایگاه وارد کرد و هیچ مجروحی گزارش نشده است.»
به گفته او، پایگاه هوایی العديد همچنان بهطور کامل عملیاتی است و همراه با شرکای قطری به ماموریت خود در تامین امنیت و ثبات منطقه ادامه میدهد.
ایراناینترنشنال روز ۱۹ تیر در گزارشی اختصاصی اعلام کرد یکی از پیشرفتهترین مراکز ارتباطی پایگاه هوایی العديد در قطر آسیب دیده است.
تصاویر ماهوارهای منابع باز از این پایگاه، که شامل باند پرواز، جاده و دهها سازه است، نقطهای متمایز در مرکز تاسیسات را نشان میدهد؛ یک گنبد ژئودزیک سفیدرنگ.
تصویری که شرکت تحلیل دادههای فضایی Satellogic در سوم تیر ثبت کرده، نشان میدهد این ناحیه به لکهای تیره و سوخته تبدیل شده است.
در دیگر بخشهای پایگاه نشانهای از آسیب دیده نمیشود.
بهگفته کارشناسان، سازه آسیبدیده در پایگاه العدید بهاحتمال زیاد یک «رادوم» است؛ پوششی ضدآب که از یک ترمینال ارتباطی مدرن به شکل دیش ماهواره محافظت میکند.
نیروی هوایی آمریکا در سال ۲۰۱۶ برای نخستینبار از نصب این سامانه در پایگاه العدید خبر داده بود. این ترمینال که ۱۵ میلیون دلار هزینه داشته، امکان برقراری ارتباط امن صوتی، تصویری و دادهای بین نیروهای سنتکام و فرماندهان نظامی در دیگر نقاط جهان را فراهم میکند.
این نخستین شواهد عینی از خسارت فیزیکی به پایگاه «العدید» است؛ بزرگترین پایگاه نظامی ایالات متحده در خاورمیانه که مقر پیشتاز فرماندهی مرکزی ارتش آمریکا (سنتکام) نیز هست.
فرزین ندیمی، تحلیلگر دفاعی و امنیتی در مؤسسه واشینگتن، در گفتوگو با ایراناینترنشنال گفته که مسئولیت حفاظت از پایگاه هوایی العديد بر عهده دو سامانه پاتریوت ارتش آمریکا و چند واحد دفاعی قطری بوده و از زمان شناسایی موشکهای ایرانی، تنها حدود دو دقیقه برای واکنش فرصت داشتند.
او با اشاره به ابعاد انفجار احتمالی و نبود خسارات بیشتر در محل و دقت هدفگیری انجام شده احتمال داد که یک پهپاد ایرانی نیز در این حمله نقش داشته که جزئیات آن تاکنون اعلام نشد است.
سنتکام روز وقوع حمله اعلام کرد: «نیروهای آمریکایی با همکاری شرکای قطری خود، حمله موشکی بالستیک ایران به پایگاه العدید در نزدیکی دوحه را با موفقیت دفع کردند.»
ترامپ در آن زمان در پیامی در شبکه اجتماعی تروث سوشال، واکنش ایران را «بسیار ضعیف» توصیف کرد و نوشت: «۱۳ موشک ساقط شدند و یکی هم بهدلیل حرکت در مسیری غیرتهدیدآمیز رها شد. خوشحالم که گزارش میدهم هیچ آمریکایی آسیب ندید و تقریبا هیچ خسارتی هم وارد نشد.»
