وزارت دفاع روسیه گزارش داد سامانههای پدافند هوایی این کشور شامگاه شنبه ۱۴ تیر ۱۲۰ پهپاد اوکراینی را سرنگون کردهاند. این وزارتخانه همچنین اعلام کرد نیروهای روسی کنترل دو منطقه دیگر در خاک اوکراین را به دست گرفتهاند.
مسکو یکشنبه ۱۵ تیر اعلام کرد پهپادهای اوکراین را عمدتا در مناطق مرزی سرنگون کرده و هیچ آسیبی گزارش نشده است.
بیش از سه سال از حمله روسیه به اوکراین گذشته و کییف بهطور فزایندهای از پهپادها برای حمله به اهدافی در عمق خاک روسیه استفاده میکند.
بهگفته وزارت دفاع روسیه، پهپادهای رهگیریشده در شنبه شب، شامل ۳۰ فروند در منطقه بریانسک، ۲۹ فروند در منطقه کورسک و ۱۷ فروند در منطقه بلگورود بودهاند که هر سه منطقه با اوکراین مرز مشترک دارند.
بر اساس گزارش روسیه، ۱۸ پهپاد دیگر نیز بر فراز منطقه اوریول سرنگون شدهاند.
این منطقه با کورسک هممرز است و پیشتر نیز هدف حملات پهپادی اوکراین به تاسیسات نفتی قرار گرفته بود.
سازمان هوانوردی غیرنظامی روسیه اعلام کرد محدودیتهایی را که شامگاه ۱۴ تیر بهدلیل تهدید پهپادها برای حفظ ایمنی در فرودگاههای سنپترزبورگ، کالوگا، مسکو و نیژنی نووگورود اعمال شده بود، لغو کرده است.
روسیه کنترل دو منطقه مسکونی در اوکراین را به دست گرفت
وزارت دفاع روسیه یکشنبه اعلام کرد نیروهای نظامی این کشور کنترل منطقه «سوبولیفکا» در استان خارکیف و «پیدوبنه» در استان دونتسکِ اوکراین را به دست گرفتهاند.
در گزارشی جداگانه، خبرگزاری اینترفاکس گزارش داد نیروهای روسیه یک پایگاه هوایی اوکراین، یک تاسیسات تولید قطعات پهپادهای دوربرد و چند انبار مهمات را هدف قرار دادهاند.
زلنسکی از مکالمه «سازنده» خود با ترامپ خبر داد
ولودیمیر زلنسکی، رییسجمهوری اوکراین، شامگاه شنبه و همزمان با این حملات پهپادی، در پیامی ویدیویی اعلام کرد گفتوگوی ۱۳ تیر او با دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، «بهترین و سازندهترین» مکالمهای بوده که تاکنون داشته است.
او افزود: «ما درباره مسائل مربوط به پدافند هوایی صحبت کردیم و من بابت تمایل برای کمک، قدردانم. سامانه پاتریوت دقیقا کلید مقابله با تهدیدات بالستیک است.»
زلنسکی گفت دو طرف درباره «چند موضوع مهم دیگر» نیز گفتوگو کردهاند که قرار است مقامهای دو کشور در نشستهای آتی به آنها بپردازند.
ترامپ نیز جمعه به خبرنگاران گفت تماس خوبی با زلنسکی داشته است و در عین حال، بار دیگر از گفتوگوی اخیرش با ولادیمیر پوتین، رییسجمهوری روسیه، ابراز ناخرسندی کرد و گفت مسکو تمایلی به حرکت در مسیر آتشبس از خود نشان نمیدهد.
وقتی از ترامپ پرسیده شد که آیا آمریکا با درخواست زلنسکی برای ارسال موشکهای بیشتر پاتریوت به اوکراین موافقت خواهد کرد یا نه، پاسخ داد: «آنها برای دفاع به این سامانه نیاز دارند ... آنها به چیزی نیاز دارند چون بهشدت هدف حمله هستند.»
در هفتههای اخیر، روسیه حملات هوایی خود به کییف و دیگر شهرهای اوکراین را تشدید کرده است.
تنها چند ساعت پس از گفتوگوی ترامپ با پوتین در روز ۱۲ تیر، نیروهای روسیه بزرگترین حمله پهپادی جنگ ۴۰ ماهه به پایتخت اوکراین را آغاز کردند.
کانال ۱۲ تلویزیون اسرائیل گزارش داد در نشست کابینه که شامگاه شنبه ۱۴ تیر برگزار شد، بزالل اسموتریچ، وزیر دارایی و ایتامار بن گویر، وزیر امنیت ملی، با این تصمیم مخالفت کردند و گفتند این اقدام، مانع از تلاشها برای انتقال جمعیت غزه به جنوب خواهد شد.
اسموتریچ یکشنبه ۱۵ تیر تصمیم کابینه را محکوم کرد و گفت: «این تصمیم برای ما قابل قبول نیست و اقدامات لازم را برای مقابله با آن بررسی خواهیم کرد.»
شبکه دولتی کان نیز در همین روز گزارش داد اسموتریچ با ایال زمیر، رییس ستاد کل ارتش اسرائیل، درگیری لفظی پیدا کرده و ارتش را به ناتوانی در مدیریت توزیع کمکهای بشردوستانه در غزه متهم کرده است.
مشخص نیست منظور اسموتریچ از این انتقاد، به «غارت مداوم کمکها از سوی حماس» اشاره دارد یا به بینظمی موجود در مراکز توزیع کمک متعلق به بنیاد آمریکایی-اسرائیلی کمکرسانی بشردوستانه به غزه.
بر اساس این گزارش، نخستوزیر اسرائیل نیز وارد بحث شده و از هر دو طرف انتقاد کرده که بهطور «غیرمنطقی» صحبت میکنند و از آنها خواسته آرام باشند.
نحوه توزیع کمکها در شمال غزه مشخص نیست
یک مقام اسرائیلی به تایمز اسرائیل گفت توزیع کمکها در شمال غزه از طریق نهادهای بینالمللی امدادرسان انجام خواهد شد.
پیش از این، بنیاد جنجالی کمکرسانی بشردوستانه به غزه توزیع کمکها در جنوب و مرکز نوار غزه را بر عهده داشت.
کارل اسکائو، معاون مدیر اجرایی برنامه جهانی غذای سازمان ملل، به این رسانه گفت اسرائیل به این نهاد اجازه میدهد روزانه ۱۰۰ کامیون مواد غذایی از طریق گذرگاههای نتساریم و اریز به شمال غزه وارد کند.
او گفت اگر در غزه آتشبس برقرار شود، برنامه جهانی غذا آماده است از فردای آن روز بین ۵۰۰ تا ۶۰۰ کامیون کمک وارد غزه کند.
روزنامه الاخبار، نزدیک به حزبالله لبنان، دوازدهم تیر گزارش داده بود در چارچوب طرح پیشنهادی آتشبس غزه، روند کمکرسانی به این منطقه تنها از طریق سازمان ملل صورت خواهد گرفت.
فعالیت بنیاد کمکرسانی غزه در هفتههای اخیر با واکنشهای منفی گستردهای مواجه شده است.
دفتر حقوق بشر سازمان ملل ۱۳ تیر اعلام کرد از زمان پایان محاصره ۱۱ هفتهای کمکها در اواخر اردیبهشت، بیش از ۵۰۰ نفر در اطراف مراکز توزیع این بنیاد کشته شدهاند.
سازمان ملل میگوید این نهاد آمریکایی «نه بیطرف است و نه خنثی» و مردم غزه را مجبور میکند برای دریافت کمک، مسافتهای طولانی را پیاده طی کنند.
این بنیاد که علاوه بر امدادگران، از پیمانکاران نظامی خصوصی آمریکایی برای محافظت از مراکز توزیع خود استفاده میکند، میگوید از آغاز فعالیتش، موفق شده کمکها را به فلسطینیها برساند، در حالیکه محمولههای دیگر نهادهای بشردوستانه «تقریبا بهطور کامل غارت شدهاند».
اسرائیل گروه حماس را به ربودن محمولههای کمکهای بشردوستانه سایر نهادها متهم کرده است.
پیش از آغاز حملات اسرائیل به ایران، دستگاه امنیتی این کشور یک شبکه گسترده از شهروندان خود را شناسایی کرد که برای تهران جاسوسی میکردند.
از زمان نخستین حمله موشکی جمهوری اسلامی به اسرائیل در اواخر فروردین ۱۴۰۳ تاکنون، بیش از ۳۰ اسرائیلی به اتهام همکاری با تهران تحت پیگرد قرار گرفتهاند.
در بسیاری از موارد، تماسها با پیامهایی ناشناس آغاز میشده است که در ازای اطلاعات یا انجام ماموریتهای ساده، پیشنهاد پرداخت پول میدادند و بهتدریج این پرداختها در برابر درخواستهای خطرناکتر، افزایش پیدا میکرده است.
روزنامه گاردین با توجه به اسناد دادگاه نوشت موج فعالیتهای جاسوسی جمهوری اسلامی در سال گذشته میلادی دستاورد چشمگیری نداشت و نتوانست به هدف اصلی خود یعنی «ترور مقامات بلندپایه اسرائیلی» دست یابد.
با این حال، شمار زیاد اسرائیلیهایی که حاضر بودند ماموریتهای کوچک را انجام دهند، ممکن است این کارزار جاسوسی را از جهت جمعآوری دادههای میدانی درباره سایتهای استراتژیک که بعدا هدف موشکهای بالستیک جمهوری اسلامی قرار گرفتند، موفقیتآمیز کرده باشد.
در پرونده اسرائیلیهایی که به جاسوسی برای تهران متهماند، دادستانی کیفرخواستهایی با جزییات کامل ارائه کرده است.
گرچه تاکنون فقط یک نفر در موج اخیر بازداشتها در اسرائیل محکوم شده اما اسناد دادگاه تصویری روشن از شیوه عمل جمهوری اسلامی در جذب گسترده عوامل بالقوه ترسیم میکند.
روش کار جمهوری اسلامی برای جذب جاسوس
این فرایند معمولا با یک پیامک از سوی فرستندهای ناشناس آغاز میشد.
یکی از این پیامها که با نام فرستنده «خبرگزاری» ارسال شده بود، میپرسید: «اطلاعاتی درباره جنگ داری؟ ما حاضریم آن را بخریم.»
پیام دیگری که از طرف «تهران-قدس» برای یک شهروند فلسطینیالاصل اسرائیل ارسال شده بود، آشکارا نوشت: «قدس آزاد، مسلمانان را متحد میکند. اطلاعاتی درباره جنگ برای ما بفرست.»
این پیام حاوی لینکی به اپلیکیشن تلگرام بود که مکالمه در آنجا ادامه پیدا میکرد.
این مکالمه تلگرامی گاه با فردی که نامی عبری داشت انجام میشد و پیشنهاد پول در ازای انجام ماموریتهایی ساده مطرح میشد.
اگر گیرنده علاقه نشان میداد، از او خواسته میشد که حساب پیپال و یک اپلیکیشن دریافت ارز دیجیتال راهاندازی کند.
در پرونده یکی از مظنونان که مهر سال گذشته بازداشت شد، آمده است: نخستین ماموریت این بود که در ازای حدود هزار دلار، به پارکی برود و بررسی کند آیا کیسهای سیاهرنگ در نقطهای خاص دفن شده یا نه.
این فرد در آن محل چیزی پیدا نکرد و برای اثبات موضوع، ویدیویی ارسال کرد.
در مراحل بعدی، ماموریتهایی مانند توزیع شبنامه، نصب پوستر یا شعارنویسی به او سپرده شد که اغلب مضامینی علیه بنیامین نتانیاهو داشتند؛ مانند «همه با هم علیه بیبی»، «بیبی حزبالله را اینجا آورد» یا «بیبی = هیتلر».
در مرحله بعد، ماموریتها شامل گرفتن عکس میشد.
یک اسرائیلی با تبار آذربایجانی مامور شد که از تاسیسات حساس در سراسر کشور عکس بگیرد و به نظر میرسد این کار را به یک پروژه خانوادگی تبدیل کرده بود.
او از بستگانش خواسته بود از تاسیسات بندری حیفا که بعدا در جریان جنگ ۱۲ روزه هدف موشکهای جمهوری اسلامی قرار گرفت، پایگاه هوایی نواتیم، سامانههای دفاع موشکی گنبد آهنین در سراسر کشور و مقر اطلاعات نظامی گلیلوت در شمال تلآویو عکس بگیرند.
همان فردی که مامور بررسی وجود کیسه سیاه در پارک شده بود، در ادامه ماموریت یافت تا از خانه یک دانشمند هستهای شاغل در موسسه وایزمن عکس بگیرد.
این موسسه که قطب علمی اصلی اسرائیل محسوب میشود، از مدتها پیش مورد توجه جدی جمهوری اسلامی قرار داشت و در جریان جنگ ۱۲ روزه به آن حمله کرد.
چرا جمهوری اسلامی در تمام اهدافش برای ترور اسرائیلیها شکست خورد؟
به نظر میرسد عکسهایی که عوامل جمهوری اسلامی در اسرائیل از این موسسه تهیه کرده بودند در این هدفگیری موثر بودهاند. با این حال، تلاش برای ترور دانشمندان آن به شکست انجامید.
در واقع، به نظر میرسد وزارت اطلاعات جمهوری اسلامی و سپاه پاسداران، در این جنگ سایهوار موفق به ترور هیچیک از اهداف خود نشدند.
در حالیکه موساد بر نفوذ یک هسته عملیاتی از عوامل آموزشدیده و حرفهای به داخل ایران تکیه داشت، رویکرد دستگاه اطلاعاتی جمهوری اسلامی این بود که بسنجد عوامل تازهکار تا چه اندازه حاضرند پیش بروند.
یوسی ملمان، کارشناس اطلاعاتی اسرائیل، از قول یکی از مقامهای آژانس امنیت اسرائیل (شینبت) این روش را «رویکرد دانه پاشیدن و دعا کردن» یا همان انداختن تیری در تاریکی توصیف کرد که بهدنبال دستیابی به تعداد محدودی عامل باکیفیت از طریق سرمایهگذاریهای کمریسک روی تعداد زیادی از افراد است.
پس از انجام وظایف سادهای مانند نصب پوستر یا گرفتن عکس، از این عوامل خواسته میشد ماموریتهای جدیتری را در ازای پول بیشتر انجام دهند.
یکی از این افراد که از خانه دانشمند هستهای موسسه وایزمن عکاسی کرده بود، پیشنهادی ۶۰ هزار دلاری برای قتل آن دانشمند و خانوادهاش و آتش زدن خانهشان گرفت.
بر اساس کیفرخواست، این فرد پیشنهاد را پذیرفت و چهار مرد خشن محلی را که همگی از شهروندان عربتبار اسرائیل بودند برای اجرای ماموریت اجیر کرد اما شب ۲۵ شهریور ۱۴۰۳، وقتی این گروه برای اجرای نقشه به درِ ورودی موسسه وایزمن رسیدند، از نگهبانی جلوتر نرفتند و با حالتی آرام محل را ترک کردند.
روز پس از آن حمله نافرجام، رابطان ایرانی به آن فرد که یک یهودی اسرائیلی بود گفتند دوباره به موسسه وایزمن برود و عکسهای بیشتری بگیرد.
او در روشنای روز به محل رفت، توانست از نگهبانی عبور کند و از خودروی دانشمند مورد نظر فیلم بگیرد و در مقابل، ۷۰۹ دلار دستمزد دریافت کند.
در ادامه، عوامل جمهوری اسلامی از او پرسیدند که آیا حاضر است یک دستگاه ردیاب روی خودرو نصب کند که او این درخواست را رد کرد.
این الگو بارها و بارها در کیفرخواستها تکرار شده است.
اگرچه جذب افرادی که حاضر بودند در ازای پول، عکس بگیرند یا شبنامه پخش کنند، برای ماموران اطلاعات جمهوری اسلامی آسان بود اما به نظر میرسد مسئولان اطلاعاتی در تهران بیش از حد عجله داشتند و نتوانستند عوامل بلندمدت را بهدرستی پرورش دهند.
در چندین مورد، تنها چند روز پس از انجام ماموریتهای اولیه، ناگهان از این افراد پرسیده شد که آیا حاضرند مقامات بلندپایه را ترور کنند؟
در مورد گروه آذربایجانی تبارها، از آنها خواسته شده بود که یک قاتل حرفهای پیدا کنند اما آنها نپذیرفتند.
از همان فردی که حاضر نشده بود دستگاه ردیاب روی خودروی دانشمند نصب کند، چند روز بعد پرسیده شد آیا مایل است یک کوکتل مولوتف به سمت خودروی نتانیاهو پرتاب کند؟
در جریان این پروندهها، تاکنون تنها یکی از مظنونان به اتهامات اعتراف کرده، محکوم شده و به زندان افتاده است.
گروههای امداد تاکنون توانستهاند ۸۵۰ نفر را که در سیل گرفتار شده بودند، نجات دهند.
ویدیوهایی که در روزهای چهارم و پنجم ژوئیه ضبط شدهاند، درختان واژگون شده، آوار گسترده و مسیرهای آسیبدیده اطراف اردوگاه را نشان میدهند.
نیروهای امداد و نجات با تمام توان در جستوجوی افراد مفقودشده هستند.
سازمان هواشناسی آمریکا جمعه ۱۳ تیر وضعیت اضطراری سیلاب را برای بخشهایی از شهرستان کر (Kerr) اعلام کرد. این منطقه در جنوب مرکزی هیل کانتری تگزاس و حدود ۱۰۵ کیلومتری شمال غرب سن آنتونیو قرار دارد.
دونالد ترامپ، رییس جمهور آمریکا، در پایان یک رویداد عمومی و حین گفتوگو با خبرنگاران در هواپیمای ایر فورس وان، در پاسخ به پرسشی درباره کمکهای فدرال به قربانیان این سیل گفت: «ما به آنها رسیدگی خواهیم کرد.»
دالتون رایس، شهردار کرویل، مرکز این شهرستان، به خبرنگاران گفت سیلاب شدید پیش از طلوع آفتاب و بدون هیچ هشداری رخ داد و مقامات فرصتی برای صدور دستور تخلیه نداشتند.
رایس افزود: «این اتفاق بسیار سریع و در مدت زمان کوتاهی رخ داد .... همه چیز در کمتر از دو ساعت اتفاق افتاد.»
بیش از ۲۰ دختر در اردوی تابستانی ناپدید شدند
لری لیتا، کلانتر شهرستان کر، جمعه شب به خبرنگاران گفت که ۲۴ مورد مرگ مرتبط با سیل تایید شده که نسبت به ۱۳ مورد ثبت شده در اوایل روز، افزایش یافته است.
دن پاتریک، معاون فرماندار تگزاس، در کنفرانس خبری اعلام کرد مقامات در حال جستوجو برای یافتن دخترانی هستند که از میان بیش از ۷۰۰ کودک حاضر در اردوی تابستانی، مفقود شدهاند.
این اردو حدود ساعت چهار صبح به وقت محلی دچار سیلاب شد.
مقامات اعلام کردند اکثر افراد حاضر در اردو در امان هستند اما بهدلیل مسدود شدن جادهها، امکان تخلیه فوری آنها وجود نداشته است.
راب کلی، قاضی شهرستان کر، در کنفرانسی خبری درباره این فاجعه گفت: «همه با تمام توان خود تلاش میکنند تا این کودکان را نجات دهند.»
هشت متر افزایش سطح آب در ۴۵ دقیقه
معاون فرماندار تگزاس گفت سطح آب رودخانه گوادالوپ در جریان بارندگیهای شدید منطقه، در ۴۵ دقیقه هشت متر بالا آمد.
تیمهای جستوجو با ۱۴ هلیکوپتر و دهها پهپاد بر فراز منطقه در حال عملیات هستند و صدها نیروی امدادی روی زمین، مشغول نجات افرادی هستند که روی درختان یا در آبهای جاری گرفتار شدهاند.
پاتریک درباره ادامه شرایط بحرانی هشدار داد و گفت: «بارشهای بیشتری در این مناطق پیشبینی شده است. حتی اگر باران نسبتا سبک باشد، امکان بروز سیلابهای جدید وجود دارد چرا که خاک اشباع شده و ظرفیت جذب ندارد.»
او افزود خطر سیلاب ناگهانی از سن آنتونیو تا شهر واکو برای ۲۴ تا ۴۸ ساعت آینده ادامه خواهد داشت و مردم این مناطق باید آماده باشند.
ورود نیروهای فدرال
گارد ساحلی آمریکا و سازمان مدیریت بحران فدرال برای کمک به مقامات محلی وارد عمل شدهاند.
این سیل در حالی رخ داده که تگزاس هر ساله با سیلابهای تابستانی مواجه میشود اما سرعت و شدت این واقعه حتی برای استانداردهای این ایالت نیز غیرمعمول بوده است.
کرویل که حدود ۲۵ هزار نفر جمعیت دارد، یکی از مناطق توریستی محبوب تگزاس محسوب میشود و میزبان فعالیتهای آبی متعددی در رودخانه گوادالوپ است.
این جشنها در حالی برگزار شد که دالایی لاما بار دیگر با سخنان خود چین را خشمگین کرد و گفت امیدوار است تا سن بیش از ۱۳۰ سال عمر کند و پس از مرگ نیز بهشکل تناسخ بازگردد تا رهبری بودیسم تبتی را ادامه دهد.
این برنده جایزه صلح نوبل که از بانفوذترین شخصیتهای مذهبی جهان است، سالهاست با وجود محبوبیت گسترده بینالمللی، آماج حملات سیاسی پکن قرار دارد. دولت چین او را «جداییطلب» میخواند و میکوشد مذهب بودایی تبت را بهطور کامل زیر سلطه حکومتی خود بگیرد.
دالایی لاما در سال ۱۹۵۹، پس از سرکوب قیام مردم تبت علیه حکومت چین، از این منطقه گریخت و به همراه صدها هزار تبتی در هند پناه گرفت. از آن زمان تاکنون، او با تکیه بر رویکرد «راه میانه»، خواستار خودمختاری فرهنگی و دینی برای مردم تبت شده است، نه استقلال کامل.
بر اساس گزارش رویترز، هزاران نفر از پیروان او از کشورهای مختلف، چهرههای هنری و سیاسی، و مقامهایی از ایالات متحده و هند قرار است در مراسم رسمی تولد او که در دارامسالا، اقامتگاه دالایی لاما در دامنههای هیمالیا در شمال هند برگزار میشود، شرکت کنند.
این مراسم شامل برنامههای فرهنگی، سخنرانیهایی از سوی مقامهای هندی، و حضور چهرههایی مانند «ریچارد گر»، بازیگر هالیوودی و از حامیان دیرینه دالایی لاما خواهد بود.
قرار است دالایی لاما در این مراسم سخنرانی کند. هفته پیش از این جشن، برای جامعه بودائیان تبتی اهمیت ویژهای داشت، چرا که رهبرشان پیشتر وعده داده بود در نودمین سالروز تولد خود درباره مسئله جانشینی صحبت خواهد کرد.
روز چهارشنبه، دالایی لاما در پاسخ به نگرانیهای پیروان خود درباره آینده رهبری این آیین اعلام کرد که پس از مرگ، در قالب تناسخ بازخواهد گشت و ادامهدهنده راه خود خواهد بود. او تاکید کرد که نهاد خیریهاش، «بنیاد گادن فودرانگ»، تنها مرجع مشروع برای شناسایی جانشین واقعی او خواهد بود.
این موضعگیری، در تضاد مستقیم با موضع رسمی چین قرار دارد. پکن اعلام کرده است که جانشینی دالایی لاما تنها در صورتی مشروع است که مورد تایید دولت چین باشد. امری که با مخالفت صریح ایالات متحده مواجه شده است.
وزارت خارجه آمریکا و مقامهای ارشد این کشور بارها از چین خواستهاند که از آنچه «مداخله در روند معنوی جانشینی دالایی لاما و دیگر لاماهای بودایی تبت» خوانده میشود، دست بردارد. این موضع در چارچوب رقابت راهبردی واشینگتن و پکن، بهویژه درباره موضوعات حقوق بشر و آزادی مذهبی، اهمیت ویژهای یافته است.
رویترز یادآور میشود که دالایی لاما علیرغم کهولت سن، همچنان نقش محوری در حفظ هویت دینی و فرهنگی تبتیها ایفا میکند و در سطح جهانی به نماد صلحطلبی، مقاومت مسالمتآمیز و گفتوگوی ادیان شناخته میشود.
اکنون که او وارد دهه دهم زندگی خود شده، مسئله جانشینی و آینده رهبری معنوی جامعه تبتی به یکی از چالشهای مهم میان هند، چین و جهان غرب تبدیل شده است.
اما بهنوشته نیویورکتایمز، این پیروزیهای نظامی، همزمان با تشدید انتقادات جهانی، اسرائیل را بهسوی انزوایی بیسابقه سوق داده است؛ جاییکه حتی دموکراسیهای غربی نیز یکی پس از دیگری از این کشور فاصله میگیرند.
امنترین موقعیت نظامی اسرائیل در تاریخ، با بهای سیاسی سنگین
پس از گذشت بیش از ۷۵ سال از تاسیس، اسرائیل که مساحتی برابر با ایالت نیوجرسی دارد، توانسته است دشمنان منطقهای خود را یکی پس از دیگری در هم بشکند، از حزبالله لبنان و حماس در غزه گرفته تا حوثیها در یمن و در نهایت، جمهوری اسلامی ایران، تامینکننده مالی و نظامی همه این گروهها.
بهنوشته نیویورکتایمز، اسرائیل اکنون برای نخستینبار از زمان اعلام موجودیت در سال ۱۹۴۸، با چشماندازی بدون تهدید قریبالوقوع مواجه است. خطر ایران هستهای بهطور چشمگیری کاهش یافته و اگرچه روابط با کشورهای عرب خلیج فارس شکننده است، اما نوعی ثبات شکننده در آن برقرار شده است.
در داخل، بنیامین نتانیاهو موفق شده است شراکت راهبردیاش با دونالد ترامپ، رئیسجمهوری ایالات متحده را تحکیم کند.
ژنرال بازنشسته یاکو آمیدرور، مشاور امنیت ملی پیشین نتانیاهو، در گفتوگو با نیویورکتایمز تأکید کرده که امنیت مناطقی از اسرائیل که پیشتر تحت تهدید دائمی بودند، اکنون حتی از منهتن نیز بیشتر است.
اما این امنیت به چه قیمتی بهدست آمده است؟
عملیات بیوقفه و بیپوزش اسرائیل در پاسخ به حمله ۷ اکتبر ۲۰۲۳ حماس، که به کشتهشدن ۱۲۰۰ نفر و گروگانگیری ۲۵۰ نفر انجامید، گرچه در نگاه حامیان امنیتی اسرائیل موفقیتآمیز بوده، اما تصویر بینالمللی این کشور را بهشدت آسیبپذیر کرده است.
اکنون در افکار عمومی جهان، اسرائیل کشوری متهم به جنایت جنگی و نسلکشی است. نظرسنجیها نشان میدهند که در بیشتر کشورهای غربی، اکثریت مردم دیدگاهی منفی به اسرائیل دارند.
در غزه، جنگ با حماس تاکنون جان دهها هزار نفر را گرفته، بیش از یکمیلیون نفر را آواره و زیرساختهای شهری را به ویرانهای بدل کرده است.
فقر، گرسنگی و بیخانمانی بیداد میکند. در طرف اسرائیلی نیز صدها نظامی کشته شدهاند و بیش از ۲۰ گروگان زنده، همچنان پس از گذشت بیش از ۶۰۰ روز، در تونلهای حماس زندانیاند.
در آمریکا، این جنگ اجماع دیرینه و دوحزبی حمایت از اسرائیل را در هم شکسته است. حالا اسرائیل به موضوعی مناقشهبرانگیز در کنگره، محافل دانشگاهی و فضای عمومی آمریکا تبدیل شده و همزمان، شمار حوادث یهودستیزانه در ایالات متحده و دیگر نقاط جهان افزایش یافته است.
شکاف در داخل اسرائیل؛ احساس رهاشدگی گروگانها
در داخل اسرائیل، اولویتدادن دولت به عملیات نظامی در غزه، لبنان و ایران، بهجای تمرکز بر آزادی گروگانها، خشم خانوادهها را برانگیخته است.
نیراء شارابی، همسر یوسی شارابی که در ۷ اکتبر از کیبوتص «بئری» ربوده و پس از ۱۰۰ روز در حمله هوایی اسرائیل در غزه کشته شد، به نیویورکتایمز میگوید: «واضح است که گروگانها دارند بهای این جنگ را میپردازند. دولت آنها را به حال خود رها کرده است.»
از سوی دیگر، افکار عمومی اسرائیل نیز دچار دوپارگی شده است. نظرسنجیها نشان میدهد که دوسوم اسرائیلیها خواهان توافقی برای پایان جنگ در غزه هستند، بهشرط آنکه گروگانها بازگردانده شوند.
درعینحال، حملات علیه شهروندان عربتبار اسرائیلی نیز افزایش یافته و برخی از آنها بهدلیل انتشار پستهای انتقادی در فضای مجازی، بازداشت شدهاند.
سایه ناامنی جهانی بر امنیت داخلی
لیئور سوخارین، دانشجوی ۲۵ ساله حقوق و اقتصاد در دانشگاه عبری اورشلیم و ساکن سابق نهاریا، شهری در مرز لبنان، به نیویورکتایمز میگوید: «در گذشته از موشکهای حزبالله میترسیدیم. حالا امنیت فیزیکی در داخل بیشتر شده، ولی احساس اعتمادبهنفس و امنیت روانی مردم پس از ۷ اکتبر فروپاشیده است.»
او که خدمت سربازیاش در واحد ذخیره ارتش بهتازگی به پایان رسیده، اضافه میکند: «حمله به حماس بسیار خوب بود، ولی هزینههایش در خارج از کشور بسیار سنگین بوده. امروز صحبتکردن به عبری در اروپا خطرناک است. ممکن است آسیب ببینی.»
خشم در جهان، جهش در جنبشهای ضداسرائیلی
جنبش جهانی تحریم و فشار علیه اسرائیل (بیدیاس) که پیش از این در حاشیه قرار داشت، اکنون به نیرویی جدی در اروپا تبدیل شده است. سازمان فلسطین سولیداریتی کمپین در بریتانیا، شمار اعضای خود را از ۶۵ هزار به ۳۰۰ هزار رسانده و بیش از ۱۰۰ دفتر در شهرهای مختلف این کشور افتتاح کرده است.
نیویورکتایمز مینویسد، اعتراضات ضداسرائیلی در جهان اغلب بهصورت مسالمتآمیز برگزار میشوند، اما مواردی از حمله مسلحانه یا خشونت علیه یهودیان نیز گزارش شده است. در واشینگتن، دو کارمند سفارت اسرائیل در حملهای با انگیزه سیاسی کشته شدند. در کلرادو، مردی راهپیمایان حامی آزادی گروگانها را بمبگذاری کرد و موجب مرگ یک زن شد.
در مقابل، مواردی از اسلامستیزی نیز افزایش یافته است. تنها چند روز پس از حمله ۷ اکتبر، پسر ۶ ساله فلسطینی-آمریکایی در شیکاگو توسط صاحبخانهاش به قتل رسید.
در دانشگاههای آمریکا، اعتراضات دانشجویی گاه به درگیری با پلیس کشیده شده است. در دانشگاه کلمبیا، بیش از ۱۰۰ دانشجو در جریان «اردوگاه همبستگی با غزه» بازداشت شدند.
گروههای چپگرای دانشجویی حتی خواستار «آزادی با هر وسیله ممکن، از جمله مقاومت مسلحانه» شدهاند؛ مواضعی که گرچه افراطی و اقلیتی هستند، اما چرخش قابلتوجهی در افکار عمومی علیه اسرائیل را نشان میدهند.
کاهش حمایت آمریکاییها از اسرائیل به پایینترین سطح در دو دهه اخیر
در تازهترین نظرسنجی مؤسسه گالوپ، تنها ۴۶ درصد آمریکاییها از اسرائیل حمایت کردهاند؛ این پایینترین رقم از سال ۲۰۰۰ تاکنون است. همزمان، میزان همدلی با فلسطینیان به ۳۳ درصد افزایش یافته، درحالیکه این عدد در سال ۲۰۰۳ تنها ۱۳ درصد بود.
دولت ترامپ، با بهرهبرداری سیاسی از این شکاف، دانشگاهها را به بیتفاوتی در برابر یهودستیزی متهم کرده است. در مقابل، سناتورهای دموکرات یهودی در نامهای به ربیسجمهوری تاکید کردهاند که «مبارزه با یهودستیزی» نباید به ابزاری برای حمله به استقلال دانشگاهها بدل شود.
موج جدید بهرسمیتشناسی فلسطین؛ فشار سیاسی اروپا بر اسرائیل
در عرصه دیپلماسی، اسرائیل بیش از هر زمان دیگری با انتقادهای رسمی و صریح مواجه شده است. نیویورکتایمز یادآور میشود که در سال ۲۰۲۴، سه کشور اروپایی، اسپانیا، نروژ و ایرلند، بهرسمیتشناسی دولت فلسطین را اعلام کردند؛ اقدامی نمادین ولی پیامدار. امانوئل مکرون، ربیسجمهوری فرانسه نیز اعلام کرده بهزودی به این جمع خواهد پیوست.
مقامهای اسرائیلی این تصمیمها را بهشدت محکوم کرده و مکرون را به «رهبری جنگ صلیبی علیه دولت یهود» متهم کردهاند. اما برخی فرماندهان سابق نظامی مانند آمیدرور این انتقادها را بیاهمیت میدانند و تاکید میکنند: «توان دفاعی اسرائیل و حذف دشمنان، بسیار مهمتر از آن است که جهان چه فکری درباره ما میکند.»
