فراجا: شماری از نیروها در حمله به مقر فرماندهی انتظامی تهران مجروح شدند

بر اساس گزارش‌های منتشر شده و ویدیوهای رسیده به ایران‌اینترنشنال، ساختمان وزارت نفت در خیابان نجات‌اللهی، وزارت اطلاعات در حوالی همت و خواجه عبدالله، مقر فرماندهی انتظامی، ساختمان اطلاعات سپاه، یک ساختمان دادگستری، اطراف مصلی، منطقه جماران، محله پاسداران و اطراف وزارت کشور در میدان فاطمی از جمله مناطقی هستند که صدای انفجار از آن‌ها شنیده شده یا هدف حمله قرار گرفته‌اند.

در یکی از ویدیوهای دریافت‌شده، صدای مهیب انفجار و صحنه‌هایی از آتش و دود در حوالی پارک ساعی دیده می‌شود.

فرماندهی انتظامی تهران در بیانیه‌ای تایید کرده است که ساختمان این نهاد در حمله‌ای با ریزپرنده‌ها هدف قرار گرفته و در نتیجه آن، چند تن از نیروهایش مجروح شده‌اند. این نهاد خسارات وارده را «جزئی» توصیف کرده است.

در حال حاضر، مقام‌های جمهوری اسلامی واکنشی رسمی درباره ابعاد دقیق حملات و تلفات احتمالی ارائه نکرده‌اند.

او گفت: «ایران بهای بسیار سنگینی برای قتل زنان، کودکان و شهروندان بی‌گناه خواهد پرداخت و این اتفاق به‌زودی خواهد افتاد.»

نتانیاهو با اشاره به تلفات این حمله موشکی افزود: «ما درگیر یک نبرد حیاتی هستیم، در برابر دشمنی بی‌رحم که قصد نابودی دارد.»

نخست‌وزیر اسرائیل همچنین گفت که ارتش این کشور به عملیات خود علیه جمهوری اسلامی ادامه می‌دهد و تاکید کرد: «سربازان و خلبانان ما با شجاعت عمل می‌کنند — بر فراز آسمان ایران. این یک جنگ برای بقاست. ضربه‌ای کوبنده به آن‌ها وارد خواهیم کرد و پیروز خواهیم شد.»

به گفته اسرائیل، شامگاه شنبه نیز حدود ۸۰ هدف در تهران مورد حمله قرار گرفتند؛ از جمله انبارهای سوخت، ساختمان مرکزی وزارت دفاع، ستاد پروژه هسته‌ای سپند و تاسیسات مرتبط با برنامه هسته‌ای جمهوری اسلامی.

طبق این گزارش، برخی از پرتابگرهایی که مورد هدف قرار گرفتند، پیش‌تر برای شلیک موشک‌های بالیستیک به سوی اسرائیل استفاده شده بودند. ارتش اسرائیل تاکید کرد که عملیات شناسایی و هدف‌گیری این پرتابگرها در غرب ایران ادامه خواهد داشت.

در این بیانیه همچنین آمده که حمله به رادارها و پدافند هوایی ایران «در چارچوب برتری هوایی اسرائیل در آسمان ایران» انجام شده است.

نتانیاهو شنبه در یک پیام ویدیویی به زبان انگلیسی گفت که رهبران جمهوری اسلامی «احساس کرده‌اند چه چیزی در راه است.»

او افزود: «به شما می‌گویم اگر ما اقدام نکرده بودیم، چه اتفاقی می‌افتاد. ما اطلاعاتی داشتیم که این رژیم قصد داشت سلاح‌های هسته‌ای را که توسعه می‌دهد به دست نیروهای تروریستی خود بسپارد. این تهدیدی برای کل جهان بود.»

نتانیاهو گفت که این عملیات با «حمایت روشن» دونالد ترامپ، رییس‌جمهور آمریکا، انجام شده است.

یک روز پس از اینکه اسرائیل با حمله‌ای غافلگیرکننده، فرماندهی ارشد نظامی جمهوری اسلامی را هدف قرار داد، برای نخستین بار صنعت نفت و گاز ایران را هم هدف گرفت و به طوری که رسانه‌های دولتی ایران از آتش‌سوزی در یک میدان گازی در جنوب ایران و همچنین یک انبار نفت در تهران خبر دادند.

در تهران، مقامات ایرانی اعلام کردند حدود ۶۰ نفر از جمله ۲۹ کودک در حمله‌ای به یک مجتمع مسکونی کشته شدند و گزارش‌هایی از حملات بیشتر در سراسر کشور منتشر شد.

اسرائیل هم اعلام کرد تا عصر شنبه به وقت ایران، بیش از ۱۵۰ هدف را مورد حمله قرار داده است.

در واکنش شامگاه شنبه هم، جمهوری اسلامی برای دومین شب پیاپی موشک‌هایی را به سمت اسرائیل پرتاب کرد.

تاخیر چندین ساله در برنامه هسته‌ای ایران

نخست‌وزیر اسرائیل همچنین شنبه اعلام کرد که این کشور در حملات هوایی دو روز گذشته خود در خاک ایران «ضربه جدی» به تاسیسات هسته‌ای این کشور وارد کرده و این حملات برنامه هسته‌ای ایران را برای چندین سال به تاخیر انداخته است.

او گفت: «ما همچنین تیم دانشمندان ارشدی که این پروژه‌ها را رهبری می‌کنند هدف قرار دادیم.»

نخست‌وزیر اسرائیل در پیام ویدیویی گفت: «ما راه را به‌سوی تهران هموار کرده‌ایم. به‌زودی شاهد خواهید بود که جنگنده‌های اسرائیل، نیروی هوایی ما، در آسمان تهران پرواز خواهند کرد.»

او افزود: «ما به هر هدف و هر مکان متعلق به حکومت آیت‌الله‌ها حمله خواهیم کرد و آنچه تا کنون حس کرده‌اند، در برابر آنچه در روزهای آینده خواهند چشید، هیچ خواهد بود.»

نتانیاهو تاکید کرد هدف اسرائیل، خنثی کردن تهدید دوگانه موشکی و هسته‌ای جمهوری اسلامی است که موجودیت اسرائیل را نشانه گرفته است.

برجی با مدرک دکترای مهندسی مکانیک از دانشگاه صنعتی مالک اشتر برای سال‌ها از چهره‌های ناشناخته اما کلیدی در برنامه هسته‌ای نظامی جمهوری اسلامی ایران بود.

همکاری او با سپاه پاسداران از دهه ۶۰ و در زمان جنگ ایران و عراق آغاز شد و در دهه‌های بعدی در پروژه‌های حساس مرتبط با ساخت سلاح هسته‌ای مشارکت فعال داشت.

بر اساس اسناد هسته‌ای به سرقت رفته از ایران، برجی یکی از اعضای اصلی پروژه مخفی «آماد» بود؛ برنامه‌ای برای طراحی و ساخت سلاح هسته‌ای که در اوایل دهه ۱۳۸۰ آغاز شد و طبق ادعای ایران در سال ۲۰۰۳ متوقف شد.

ایران اینترنشنال پیش از این در گزارشی که ۶ آگوست ۲۰۲۲۲ منتشر کرد، جزییاتی را درباره فعالیت های او منتشر کرده بود.

اما اطلاعات متعدد نشان می‌دهد که فعالیت‌های برجی و همکارانش پس از آن تاریخ هم به‌طور پنهانی در قالب ساختارهایی چون سازمان سپند ادامه یافته است.

توسعه فناوری‌های مربوط به چاشنی‌های پیشرفته

او سال‌ها ریاست مرکز تحقیقات فناوری انفجار و ضربه (متفاض) را بر عهده داشت که یکی از نهادهای زیرمجموعه سازمان سپند محسوب می‌شود. متفاض نقشی محوری در توسعه فناوری‌های مربوط به چاشنی‌های پیشرفته، نظیر چاشنی‌های هم‌زمان چندنقطه‌ای (MPI) و چاشنی‌های سیم‌منفجره (EBW) برای بمب‌های نوع انفجار درونی (implosion-type) ایفا کرده است.

طبق گزارش آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، ساخت این چاشنی‌ها بخش جدایی‌ناپذیری از یک دستگاه انفجاری اتمی است. عملکرد دقیق و هم‌زمان آن‌ها برای فشرده‌سازی پلوتونیوم یا اورانیوم به شکل تقارن کامل، گامی حیاتی در ساخت بمب اتمی به‌شمار می‌آید.

برجی در همکاری با کارشناسان خارجی، از جمله ویچسلاو دانیلنکو، دانشمند اوکراینی و متخصص سابق برنامه اتمی شوروی، دوره‌های آموزشی طراحی محفظه‌های انفجار را گذرانده و در طراحی محفظه‌های بزرگ تست انفجار در سایت پارچین مشارکت داشته است. این محفظه‌ها برای شبیه‌سازی انفجار داخلی بمب اتمی به کار رفته‌اند.

بر اساس ارزیابی‌های اطلاعاتی، سایت آباده در استان فارس نیز از مراکز مورد استفاده برجی برای آزمایش‌های مربوط به چاشنی‌های انفجاری بوده است.

در سال ۱۳۹۸ بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، این سایت را به عنوان محل فعالیت‌های مشکوک هسته‌ای معرفی کرد. آژانس بین‌المللی انرژی اتمی نیز اعلام کرد در این محل آثار ذرات اورانیوم اعلام‌نشده کشف شده است.

در پی انتشار این اطلاعات در سال ۱۳۹۸، وزارت خزانه‌داری آمریکا سعید برجی را به‌دلیل نقش محوری‌اش در تلاش‌های تسلیحاتی ایران در فهرست تحریم‌های خود قرار داد.

در بیانیه‌ای که همراه با تحریم ۱۳ فرد دیگر و ۱۷ نهاد مرتبط با سازمان سپند منتشر شد، از برجی به‌عنوان کارشناس مواد منفجره و فلزات برای گروه شهید کریمی یاد شد.

برجی علاوه بر فعالیت‌های علمی، مدیریت شرکت‌های پوششی مرتبط با پروژه‌های هسته‌ای را نیز بر عهده داشت. او تا پیش از آن‌که در جریان حمله هوایی اسرائیل کشته شود، ریاست هیات‌مدیره شرکت‌هایی چون «آذر افروز سعید» و «آروین کیمیا ابزار» را در سال‌های اخیر بر عهده داشت.

این شرکت‌ها ظاهرا در حوزه نفت و پتروشیمی فعال بودند، اما بنا بر گزارش‌های اطلاعاتی در واقع به‌عنوان پوششی برای تحقیقات نظامی در زمینه چاشنی‌های اتمی عمل می‌کردند.

انجام آزمایش‌های انفجاری

اسناد افشا شده برنامه هسته‌ای ایران نشان می‌دهد از دیگر فعالیت‌های ثبت‌شده او می‌توان به انتقال آزمایش‌های انفجاری به سایت‌های محافظت‌شده مانند «سنجریان» در شرق تهران و همکاری در پروژه‌های محرمانه در داخل طرح ۶ پارچین اشاره کرد؛ جایی که در اسناد امنیتی به عنوان محل انجام آزمایش‌های بسیار حساس با طبقه‌بندی بالا یاد شده است.

نقش برجی در پروژه‌های پساآماد، به‌ویژه در حفظ و گسترش توانایی ایران برای از سرگیری سریع برنامه تسلیحات هسته‌ای، اهمیت ویژه‌ای دارد. او از معدود چهره‌هایی بود که توانست دانش فنی تولید چاشنی اتمی را از مرحله تئوری و توسعه به مرحله آزمایش و پیاده‌سازی برساند.

برجی به تعبیری «مرد چاشنی‌های هسته‌ای ایران» بود؛ کسی که از حلقه نخست پروژه آماد تا حلقه‌های پنهانی پس از آن، همواره نقش واسط میان نسل قدیم دانشمندان و ساختار فعلی تحقیقات نظامی اتمی را ایفا کرد.

بر پایه گزارش‌ها، تکنولوژی تحت هدایت او، ظرفیت ساخت چاشنی‌های انفجاری همزمان را در ایران بومی‌سازی کرده و به سطح عملیاتی رسانده است.