بریتانیا و اتحادیه اروپا از گسترش برنامه هستهای جمهوری اسلامی ابراز نگرانی عمیق کردند
بریتانیا و اتحادیه اروپا در بیانیه نشست مشترک خود با ابراز نگرانی از برنامه هستهای جمهوری اسلامی، گروگانگیری اتباع غربی و اقدامات جمهوری اسلامی در خاک اروپا، خواستار راهحل مذاکره و حفظ ثبات منطقه شدند.
در این بیانیه که دوشنبه منتشر شد، بریتانیا و اتحادیه اروپا نگرانی عمیق خود را از گسترش برنامه هستهای جمهوری اسلامی ابراز و گروگانگیری شهروندان خارجی در ایران را محکوم کردند.
بریتانیا و اتحادیه اروپا همچنین از تلاشها برای ثبات منطقه و مذاکرات برای یافتن راه حل درباره برنامه هستهای جمهوری اسلامی حمایت کردند.
ران بوسو، تحلیلگر حوزه انرژی، در مطلبی در خبرگزاری رویترز نوشت در صورت لغو تحریمهای آمریکا علیه صادرات نفت ایران، پالایشگاههای مستقل چینی متحمل ضربه مهلکی خواهند شد؛ پالایشگاههایی که با فرآوری نفت ارزان تهران شکوفا شدهاند.
بوسو در این مطلب که دوشنبه ۲۸ اردیبهشت منتشر شد، تاکید کرد در صورت لغو تحریمهای نفتی واشینگتن علیه تهران، قیمت نفت روندی نزولی به خود خواهد گرفت.
این تحلیلگر به «استراتژی دوگانه» دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، در قبال جمهوری اسلامی اشاره کرد که از یکسو، در پی اجرای کارزار فشار حداکثری از طریق تشدید تحریمهای اقتصادی است و از سوی دیگر، مذاکرات سطح بالا درباره برنامه هستهای تهران را دنبال میکند.
ران بوسو، تحلیلگر حوزه انرژی، در مطلبی در خبرگزاری رویترز نوشت در صورت لغو تحریمهای آمریکا علیه صادرات نفت ایران، پالایشگاههای مستقل چینی متحمل ضربه مهلکی خواهند شد؛ پالایشگاههایی که با فرآوری نفت ارزان تهران شکوفا شدهاند.
بوسو در این مطلب که دوشنبه ۲۸ اردیبهشت منتشر شد، تاکید کرد در صورت لغو تحریمهای نفتی واشینگتن علیه تهران، قیمت نفت روندی نزولی به خود خواهد گرفت.
این تحلیلگر به «استراتژی دوگانه» دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، در قبال جمهوری اسلامی اشاره کرد که از یکسو، در پی اجرای کارزار فشار حداکثری از طریق تشدید تحریمهای اقتصادی است و از سوی دیگر، مذاکرات سطح بالا درباره برنامه هستهای تهران را دنبال میکند.
ترامپ هفته گذشته اعلام کرد دو طرف به توافق «بسیار نزدیک» شدهاند.
بوسو در همین رابطه نوشت مذاکرات هستهای میان جمهوری اسلامی و قدرتهای غربی همواره «پیچیده و پر از توقف و آغاز مجدد» بوده، اما اگر در نهایت توافقی حاصل شود، بهاحتمال قوی شامل لغو بسیاری از محدودیتهای اقتصادی آمریکا بر صنعت نفت ایران خواهد بود.
او اضافه کرد لغو این تحریمها «تاثیر عمیقی بر بازارهای جهانی انرژی خواهد داشت».
تحریمهای سختگیرانه آمریکا علیه صنعت نفت ایران از سال ۲۰۱۸، همزمان با خروج واشینگتن از برجام، وضع شدند.
این تحریمها اگرچه درآمدهای نفتی جمهوری اسلامی را بهعنوان اصلیترین منبع تامین مالی حکومت بهشدت کاهش دادند، اما در سالهای اخیر هیچگاه نتوانستند صادرات نفت ایران را به صفر برسانند.
بوسو با استناد به دادههای شرکت کپلر نوشت صادرات نفت ایران که در سال ۲۰۱۸ به ۲.۸ میلیون بشکه در روز رسیده بود، در سال ۲۰۲۰ به پایینترین میزان خود، یعنی ۱۵۰ هزار بشکه در روز، سقوط کرد.
با این حال، از آن زمان تاکنون صادرات نفت ایران بهتدریج افزایش یافته و در سال جاری میلادی به میانگین حدود ۱.۶۵ میلیون بشکه در روز رسیده است.
در سالهای اخیر، پالایشگاههای خصوصی چینی که بهاصطلاح «تیپات» نامیده میشوند، خریداران اصلی نفت ایران بودهاند و با بهرهگیری از تحریمها، نفت جمهوری اسلامی را با تخفیفهای قابلتوجهی خریداری کردهاند.
این پالایشگاههای کوچک و مستقل که عمدتا در استان شاندونگ در شرق چین مستقر هستند، در مجموع حدود چهار میلیون بشکه در روز ظرفیت پالایش دارند؛ رقمی که نزدیک به یکپنجم کل ظرفیت پالایشی چین را تشکیل میدهد.
بوسو افزود مقادیر زیادی از نفت تحریمشده ایران از طریق شبکهای پیچیده از شرکتهای صوری و ناوگان موسوم به «ناوگان سایه»، طی سالهای اخیر به چین وارد شده است.
در ناوگان سایه، محمولههای نفتی از یک کشتی به کشتی دیگری منتقل میشوند تا منشا اصلی آن پنهان بماند.
حجم دقیق این تجارت مشخص نیست، زیرا بر اساس دادههای رسمی گمرک چین، این کشور هیچ نفتی از ایران وارد نمیکند.
اما شرکت کپلر با ردیابی کشتیها و فناوری ماهوارهای برآورد میکند چین در سال گذشته میلادی ۷۷ درصد از صادرات ۱.۶ میلیون بشکهای روزانه ایران را وارد کرده است.
به گفته این تحلیلگر، در سال جاری میلادی سهم چین از صادرات نفت ایران به حدود ۵۰ درصد کاهش یافته، که احتمالا ناشی از تحریمهای جدید آمریکا علیه چند پالایشگاه تیپات و اپراتورهای بندری در شاندونگ است.
بوسو در ادامه مطلب خود نوشت این ارزیابی با دادههای مربوط به نفت باقیمانده ایران روی کشتیها که هنوز تخلیه نشدهاند، همخوانی دارد. میزان این نفت در حال حاضر به بالاترین سطح خود از نوامبر ۲۰۲۳ رسیده است.
او افزود با این حال، اگر تحریمهای ایالات متحده علیه صادرات نفت ایران لغو شوند، این میزان نفت بهسرعت فروخته خواهد شد.
با وجود برگزاری چهار دور از مذاکرات جمهوری اسلامی و آمریکا، هنوز این گفتوگوها به نتیجهای نرسیده و اختلاف اصلی میان دو طرف، مساله غنیسازی اورانیوم در ایران است.
رسانه نورنیوز نزدیک به شورای عالی امنیت ملی جمهوری اسلامی دوشنبه نوشت که در صورت فعال شدن مکانیسم ماشه از سوی قدرتهای اروپایی علیه جمهوری اسلامی «اروپا بازنده مکانیسم ماشه خواهد بود».
این رسانه نوشت: «اروپا تلاش دارد با تهدید به مکانیسم ماشه و برجستهکردن توان موشکی ایران ضمن اعمال فشار مضاعف به واشنگتن و تهران خود را به میز مذاکرات بازگرداند. این اقدامات که بهجای کاهش تنش، منجر به پیچیدهشدن فضای گفتوگو شده، واکنش هشدارآمیز ایران را نیز در پی داشته است.»
فعال شدن مکانیسم ماشه در چارچوب قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت میتواند همه تحریمهای سازمان ملل علیه تهران را دوباره برقرار کند.
اسماعیل بفایی سخنگوی وزارت خارجه جمهوری اسلامی دوشنبه در نشست خبری هفتگی خود تهدید کرد: «کشورهای اروپایی بدانند مکانیسم ماشه شمشیر دو لبه است و متقابلا اقداماتی را انجام خواهیم داد.»
یکشنبه، عباس عراقچی وزیر خارجه جمهوری اسلامی درباره غیبت اروپایی در مذاکرات هستهای ایران با آمریکا گفت: «در حال حاضر اروپاییها از گفتوگوهای ما با آمریکا دور هستند.»
او افزود: «البته این مطلوب ما نیست اما به نظر میرسد بین خودشان در این رابطه تفاهم وجود ندارد.»
۲۶ اردیبهشت، نشست نمایندگان جمهوری اسلامی با نمایندگان آلمان، بریتانیا و فرانسه در کنسولگری ایران در استانبول برگزار شد.
در این نشست کاظم غریبآبادی و مجید تختروانچی، معاونان سیاسی و حقوقی و قضایی بینالمللی وزارت خارجه جمهوری اسلامی حضور داشتند.
غریبآبادی پس از پایان این نشست گفت: «ایران و سه کشور اروپایی مصمم به حفظ و استفاده بهینه از دیپلماسی هستند و در صورت لزوم، دوباره برای ادامه گفتوگوها دیدار خواهیم کرد.»
تاکنون پنج دور نشست میان جمهوری اسلامی و آلمان، فرانسه و بریتانیا برگزار شده که به گفته دیپلماتهای اروپایی، «بینتیجه بوده» است.
وزیر خارجه جمهوری اسلامی، ۲۴ اردیبهشت درباره گفتوگو با کشورهای اروپایی گفت: «متاسفانه اروپاییها خودشان هستند که با سیاستهای خودشان یک مقدار در این مذاکرات انزوا پیدا کردند.»
در پی مذاکرات فشرده در آستانه نشست لندن، بریتانیا و اتحادیه اروپا بر سر بازنگری روابط دوجانبه پس از برگزیت به توافق دست یافتند.
فایننشال تایمز دوشنبه ۲۹ اردیبهشت گزارش داد این توافق شامل قراردادهای کلیدی، از جمله در حوزه ماهیگیری و کشاورزی، است.
توافق در حوزههای ماهیگیری و کشاورزی
بر اساس این توافق، بریتانیا متعهد شده است آبهای سرزمینی خود را تا ۱۲ سال آینده به روی قایقهای ماهیگیری اتحادیه اروپا باز نگه دارد.
این تصمیم که انتظار میرود با واکنش انتقادی احزاب مخالف دولت بریتانیا همراه باشد، در قبال دریافت امتیازاتی در بخش کشاورزی اتخاذ شده است.
در قالب این توافق، کییر استارمر، نخستوزیر بریتانیا، توانست قرارداد مهمی در حوزه دامپزشکی به امضا برساند؛ قراردادی که با حذف مقررات پیچیده و دستوپاگیر اداری، موانع اصلی بر سر راه صادرات محصولات کشاورزی و آبزیان بریتانیا به اتحادیه اروپا را برطرف میکند.
اتحادیه اروپا بزرگترین بازار برای محصولات غذایی بریتانیا است. این توافق از جمله مهمترین دستاوردها در گفتوگوهای لندن و اتحادیه اروپا بر سر «بازنگری روابط» محسوب میشود.
تغییر رویکرد اتحادیه اروپا در مذاکرات
سه دیپلمات اتحادیه اروپا خبر دادند بروکسل از خواست اولیه خود مبنی بر منوط کردن مدت اعتبار قرارداد کشاورزی به مدت توافق ماهیگیری عقبنشینی کرده است.
منابع انگلیسی ضمن تایید تغییر موضوع اتحادیه اروپا اعلام کردند در نهایت هر دو موضوع به صورت جداگانه مورد توافق قرار گرفته است.
مذاکرهکنندگان در گفتوگوهای فشرده شبانه، بر سر جزییات کلیدی روابط آتی میان بریتانیا و اتحادیه اروپا به بحث، رایزنی و چانهزنی پرداختند.
محورهای اصلی این مذاکرات طولانی، ماهیگیری، تجارت مواد غذایی و همچنین متن نهایی طرح «تسهیل آمد و شد جوانان» بود.
موضع استارمر درباره طرح «تسهیل آمد و شد جوانان»
استارمر گفت در حال حاضر قصد ندارد تعهد مشخصی در قبال برنامه «تسهیل آمدوشد جوانان» ارائه دهد و بررسی دقیق این طرح را به آینده موکول کرد.
او همچنین تاکید کرد این طرح به هیچ وجه به معنای «آزادی تردد» میان بریتانیا و اتحادیه اروپا نخواهد بود.
فایننشنال تایمز گزارش داد استارمر همچنان بر خطوط قرمز خود پافشاری میکند و بازگشت به بازار واحد اروپا و اتحادیه گمرکی را رد کرده است.
با این حال، دیپلماتهای اروپایی خبر دادند دو طرف در جریان مذاکرات توافق کردند «باید در مسیر اجرای» این برنامه گام بردارند؛ طرحی که جزییات آن در ماههای آینده نهایی خواهد شد.
امضای قرارداد امنیتی و دفاعی
رهبران بریتانیا و کشورهای عضو اتحادیه اروپا ۲۹ اردیبهشت در لندن گرد هم آمدند تا درباره روابط و توافقات دوجانبه گفتوگو کنند.
فایننشال تایمز نوشت در این نشست دو طرف قرارداد شراکت امنیتی و دفاعی جدیدی را به امضا میرسانند که محور اصلی روابط آینده بریتانیا و اتحادیه اروپا محسوب خواهد شد.
لارنس نورمن، خبرنگار والاستریت ژورنال، دوشنبه در شبکه اجتماعی ایکس گزارش داد که دور بعدی مذاکرات هستهای میان ایران و ایالات متحده احتمالا آخر این هفته در رم برگزار خواهد شد.
ساعاتی قبل از این، اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت خارجه ایران، اعلام کرد که هنوز هیچ تاریخ یا مکان مشخصی برای دور بعدی مذاکرات هستهای با آمریکا نهایی نشده است.
استیو ویتکاف نماینده دونالد ترامپ رییسجمهور آمریکا به خاورمیانه نیز یکشنبه گفت که ممکن است مذاکرات با ایران در اروپا برگزار شود.
