در پی بازداشت دستکم هفت فرد ایرانی در بریتانیا در جریان تحقیقات ضدتروریسم، علیرضا سلیمی، عضو هیئت رییسه مجلس آن را برای «باجگیری» خواند و گفت: «چنین ادعاهایی صرفا برای کسب امتیازات بیشتر در مقابل جمهوری اسلامی و ایجاد اجماع علیه ماست.»
او افزود: «اکنون بحث مذاکرات میان ایران و آمریکا مطرح است لذا میان ایالات متحده و اروپاییها تقسیم کار صورتگرفته تا بتوانند شرایط را برای جمهوری اسلامی سخت کنند.»
این نماینده مجلس گفت: «چنین ادعاهایی صرفا برای کسب امتیازات بیشتر در مقابل جمهوری اسلامی و ایجاد اجماع علیه کشورمان است.»
پلیس بریتانیا اعلام کرد حکم بازداشت موقت برای چهار تبعه ایرانی در تحقیقات مربوط به تروریسم در بریتانیا تا ۲۰ اردیبهشت تمدید شد و یک تبعه ایرانی دیگر با قید وثیقه و شرایط خاص آزاد شده است. سه ایرانی دیگر در تحقیقات مشابه تا ۲۰ اردیبهشت در بازداشت هستند.
روزنامه بریتانیایی تلگراف بهنقل از منابع مطلعی که نامشان را اعلام نکرد، گزارش داد که یکی از هفت شهروند ایرانی که در عملیات اخیر پلیس ضدتروریسم بریتانیا بازداشت شدند، روابط «بسیار نزدیکی» با حکومت ایران دارد و بسیار «بانفوذ» است.
این روزنامه دوشنبه ۱۵ اردیبهشت یکی از ایرانیانی که به اتهام طراحی یک حمله بزرگ تروریستی در بریتانیا بازداشت شده ارتباط نزدیکی با جمهوری اسلامی دارد و اعضای خانواده او صاحب «کسبوکارهای مهم» در ایران هستند.
پلیس ضدتروریسیم بریتانیا شنبه ۱۳ اردیبهشت در جریان دو عملیات جداگانه، هشت نفر از جمله هفت شهروند ایرانی را در نقاط مختلف این کشور بازداشت کرد.
تا کنون نه پلیس و نه رسانههای بریتانیا نام بازداشتشدگان را فاش نکردهاند یا مشخصاتی بیش از سن بازداشتشدگان و محل بازداشت آنها ارائه ندادهاند.
منابع امنیتی بریتانیا یکشنبه ۱۴ اردیبهشت اعلام کردند که به نظر میرسد دو توطئه خنثی شده در خاک این کشور که با دستگیری هفت شهروند ایرانی همراه بود، با حمایت جمهوری اسلامی برنامهریزی میشد.
بهگفته این منابع، ردپای جمهوری اسلامی در این توطئهها آشکار است.
ایوِت کوپر، وزیر کشور بریتانیا، نیز در واکنش به این موضوع گفت: «با یکی از بزرگترین عملیات مقابله با تهدیدهای دولتی و تروریستی در سالهای اخیر مواجهیم و تحقیقات در این باره بسیار حیاتی است.»
در ابتدا اعلام شده بود که دو عملیات مجزا برای دستگیری پنج نفر، شامل چهار ایرانی در شهرهای سوئیندون، منچستر، استاکپورت، روچدیل و غرب لندن و یک گروه سهنفره با تابعیت ایرانی در لندن به دو توطئه مجزا در خاک این کشور مرتبط است و هر کدام از این گروهها قصد داشتند مکانی مجزا را هدف بگیرند. اما با ادامه تحقیقات، یک مقام ارشد امنیتی بریتانیا اعلام کرده که پلیس این کشور در حال بررسی این فرضیه است که شاید هر دو عملیات تحت هدایت یک نهاد مشترک در جریان بوده است.
روزنامه تلگراف نیز یکشنبه در گزارشی از نگرانی مقامهای امنیتی بریتانیا بابت احتمال حمله «به یک مکان مشخص» خبر داده و نوشته بود: «گمانهزنیها در این باره که ممکن است این عملیات تروریستی قصد هدف گرفتن یک کنیسه یا مکان دیگری مرتبط با جامعه یهودیان را داشته، افزایش یافته است.»
تلگراف در شماره دوشنبه ۱۵ اردیبهشت خود نوشت: «گمان میرود این هسته مظنون تروریستی تنها چند ساعت با اجرای حمله به «یک مکان مشخص» فاصله داشته است؛ حملهای که پلیس در نهایت موفق به خنثیسازی آن شد. افراد مظنون در نقاط و آدرسهای مختلفی در سراسر کشور بازداشت شدند.»
بهنوشته تلگراف، «استفاده احتمالی از شهروندان ایرانی در طراحی یک عملیات تروریستی در خارج، میتواند نشانهای از تغییر رویکرد تهران باشد؛ چرا که جمهوری اسلامی معمولا ترجیح میدهد از نیروهای نیابتی یا مجرمان مزدبگیر برای اجرای ماموریتهای خود استفاده کند.»
این روزنامه در گزارش خود افزود که کارآگاهان متخصص ضدتروریسم در طول آخر هفته مشغول بازجویی از پنج مظنون و بررسی رایانهها و دستگاههای الکترونیکی ضبطشده در جریان این حملات بودند.
اسکاتلند یارد، پلیس بریتانیا، دوشنبه اعلام کرد که ماموران اجازه یافتهاند زمان بیشتری برای بازجویی از چهار نفر از مظنونان در اختیار داشته باشند. یک مرد ۲۴ ساله که در منچستر بازداشت شده بود، به قید وثیقه مشروط و با تعیین تاریخی در اواخر همین ماه آزاد شد. سه مرد ایرانی دیگر که در لندن و در جریان عملیاتی جداگانه در روز شنبه بازداشت شده بودند، همچنان در بازداشت به سر میبرند.
جزییات مربوط به هدف احتمالی این عملیات همچنان محرمانه باقی مانده، اما منابع آگاه به تلگراف گفتهاند که هدف، مکانی مرتبط با یک سازمان مخالف جمهوری اسلامی بوده است.
در بهروزرسانی این تحقیقات، دومینیک مورفی، رئیس فرماندهی ضدتروریسم پلیس متروپولیتن، گفت: «افسران و کارکنان ما در حال پیشبرد یک تحقیق مهم و بسیار پیچیده هستند و همچنان در چندین آدرس در سراسر کشور مشغول جستوجو و فعالیت هستیم. ایمنی همگان در راس تمام اقدامات ما قرار دارد.»
او افزود:«ما بر این باوریم که مکان مشخصی هدف این توطئه مشکوک بوده است و ماموران ضدتروریسم همچنان با مسئولان این مکان در تماس نزدیک هستند. در حال حاضر به دلایل امنیتی و ایمنی عمومی، جزییات بیشتری درباره هدف احتمالی ارائه نخواهیم کرد.»
مورفی گفت: «از مردم میخواهم از افسران ما حمایت کنند و از گمانهزنی یا انتشار اطلاعاتی که از سوی پلیس ضدتروریسم تایید نشده، خودداری کنند. دلایل واضح و مهمی وجود دارد که در این مقطع نمیتوانیم اطلاعات بیشتری ارائه کنیم.»
او افزود: «این تحقیقات هنوز در مراحل اولیه است و ما در حال بررسی خطوط مختلف تحقیقاتی برای کشف انگیزه احتمالی و شناسایی هرگونه خطر دیگر احتمالی برای عموم مردم در ارتباط با این موضوع هستیم.»
مورفی گفت: «همیشه از مردم میخواهم هوشیار باشند و اگر چیز مشکوکی دیدند یا شنیدند، با ما تماس بگیرند. ما در همکاری نزدیک با افسران محلی در مناطقی که دستگیریهای روز شنبه انجام شد، هستیم و از همکاران پلیس در سراسر کشور برای حمایت مداومشان تشکر میکنم.»
تلگراف در عین حال گزارش داده که اعضای نیروهای ویژه بریتانیا در حملات روز شنبه به پلیس ضدتروریسم کمک کردهاند. یک منبع دفاعی بریتانیا به تلگراف گفت که این عملیات «تلاشی مشترک میان نهادها بود و ارتش نیز از آن پشتیبانی کرد.»
تلگراف در گزارش خود افزوده که افسران متخصص ضدتروریسم در اسکاتلند یارد و سازمان اطلاعات امآی۵ (MI5) از ژانویه ۲۰۲۲ تاکنون موفق به خنثیسازی بیش از ۲۰ طرح تروریستی منتسب به حکومت ایران در بریتانیا شدهاند.
روزنامه تلگراف در گزارشی درباره دستگیری افرادی، از جمله چند ایرانی، به اتهام جرایم تروریستی در بریتانیا نوشت یکی از مردان ایرانی دستگیرشده ارتباط بسیار نزدیکی با جمهوری اسلامی دارد.
در این گزارش آمده این مظنون، که خانوادهاش مالک کسبوکارهایی مهم در ایران هستند، یکی از پنج نفری است که روز شنبه در جریان یک عملیات با مشارکت پلیس ضدتروریسم و نیروهای ویژه بازداشت شدهاند.
منابع ایرانی در بریتانیا به روزنامه تلگراف گفتند دستکم یکی از افراد بازداشتشده ارتباط نزدیکی با دولت در تهران دارد و «بسیار بانفوذ» است.
در این گزارش آمده: «ادعای بهکارگیری شهروندان ایرانی در یک طرح تروریستی خارج از کشور میتواند نشاندهنده تغییری احتمالی در رویکرد تهران باشد، چرا که این کشور معمولا ترجیح میدهد بهجای استفاده مستقیم، از عوامل جنایی نیابتی برای اجرای عملیاتهای خود بهره گیرد.»
پلیس ضدتروریسیم بریتانیا شنبه ۱۳ اردیبهشت در جریان دو عملیات جداگانه، هشت نفر از جمله هفت شهروند ایرانی را در نقاط مختلف این کشور بازداشت کرد.
شورای سردبیری روزنامه والاستریت ژورنال در سرمقالهای به مذاکرات تهران و واشینگتن پرداخته و نوشته که مذاکرات هستهای تاکنون به حکومت ایران فرصتهایی داده، اما در مقابل سیاست آمریکا گاه متزلزل به نظر میرسید تا اینکه دونالد ترامپ موضعی کاملا شفاف و قاطع در این زمینه اتخاذ کرد.
شورای سردبیری والاستریت ژورنال در یادداشت دوشنبه ۱۵ اردیبهشت خود با اشاره به مصاحبه ترامپ که یکشنبه ۱۴ اردیبهشت از شبکه انبیسی پخش شد، نوشت که رییسجمهوری آمریکا در پاسخ به این پرسش که «هدف مذاکرات، محدود کردن برنامه هستهای ایران است یا برچیده شدن کامل آن؟» گفت: «برچیده شدن کامل.» خبرنگار دوباره پرسید: «این تنها چیزی است که میپذیرید؟» و ترامپ تاکید کرد: «بله، فقط همین.»
در این یادداشت تاکید شده است :«این اظهارنظر صریح، عملا مخالفت ترامپ با برخی دیدگاههای نرمتر در دولتش را نشان میدهد. برخی از مشاوران ترامپ معتقدند اجازه دادن به ایران برای دستیابی به سلاح هستهای، بهتر از انجام حمله نظامی یا حمایت از حمله احتمالی اسرائیل است.»
بهنوشته نویسندگان این سرمقاله، «اما ترامپ این رویکرد را نمیپذیرد. او گفت: «تنها چیزی که نمیتوانند داشته باشند، سلاح هستهای است، چون در آن صورت جهان نابود میشود.» ترامپ یادآور شد که رهبران جمهوری اسلامی شعار «مرگ بر آمریکا» سر میدهند و در آن جدی هستند؛ آنها هماکنون نیز سلاحهایی دارند که اسرائیل و اروپا را تهدید میکند و روی موشکهای قارهپیمایی کار میکنند تا آمریکا را نیز در تیررس قرار دهند.»
شورای سردبیری والاستریت ژورنال در این سرمقاله افزوده است: «در سوی دیگر، برخی مشاوران که گزینه نظامی را رد نمیکنند، به توافقی مشابه توافق دولت اوباما رضایت دارند، توافقی که به برچیدن کامل برنامه هستهای منجر نمیشود. یکی از مسائل اصلی این است که آیا باید به حکومت ایران اجازه داده شود اورانیوم را تا سطحی قابل استفاده برای تولید سلاح غنیسازی کند یا خیر.»
والاستریت ژورنال سپس با اشاره به اظهارات استیو ویتکاف، فرستاده ویژه ترامپ درامور خاورمیانه که در فروردین ماه گفته بود ایران نیازی به غنیسازی بالاتر از ۳.۶۷ درصد ندارد»، اشاره کرده و نوشته است که این سخن شائبه پذیرش غنیسازی محدود را ایجاد کرد؛ همان سطحی از غنیسازی که در توافق ۲۰۱۵ تعیین شده بود و دو سوم مسیر رسیدن به درجه تسلیحاتی محسوب میشود.
بهنوشته این روزنامه، «اگرچه ویتکاف بعدا از این موضع عقبنشینی کرد، اما به گزارش رویترز، چارچوب اولیه مذاکرات همچنان بر حفظ بخشهایی از توافق ۲۰۱۵ استوار است؛ همان توافقی که ترامپ آن را «بدترین توافق تاریخ» میخواند. این چارچوب به حکومت ایران اجازه ادامه غنیسازی میدهد، هرچند محدود و تحت نظارت؛ اما ایران در موقعیتی باقی میماند که بتواند بهسرعت به آستانه ساخت بمب برسد.»
شورای سردبیری والاستریت ژورنال با استناد به سخنان روز یکشنبه رییسجمهوری آمریکا، تاکید کرده است که ترامپ این رویکرد را به دلایل مشخص رد میکند اما در عین حال پیشنهاد مارکو روبیو، وزیر امور خارجه و مشاور امنیت ملی خود را رد نکرد. بر اساس این پیشنهاد ایران بهجای غنیسازی داخلی، اورانیوم با غنای پایین را وارد کند؛ روشی که ۲۳ کشور دیگر از جمله کانادا، امارات و کره جنوبی برای دستیابی به انرژی هستهای غیرنظامی از آن استفاده میکنند.
بهنوشته والاستریت ژورنال، ترامپ حتی نسبت به این ایده هم ابراز تردید کرد. او آن را «نظریهای جدید» برای ایران توصیف کرد و افزود: «اما من میگویم، آنها اینهمه نفت دارند، چرا به انرژی هستهای نیاز دارند؟» او همچنین هشدار داد: «انرژی غیرنظامی اغلب به جنگهای نظامی منجر میشود.»
در سرمقاله این روزنامه تصریح شده است که ترامپ معتقد است اگر ایران بخواهد نیروگاههایش را حفظ کند، هدفی جز حفظ گزینه دستیابی به سلاح هستهای ندارد.
در ادامه این یادداشت گفته شده است: «ترامپ تاکید کرد که اکنون، به لطف اقدامهای اسرائیل، برنامه هستهای ایران بیش از هر زمان دیگری افشا شده است. اما روند مذاکرات، فرصتی به ایران داده است. از زمان آغاز مذاکرات، ارزش ریال ایران ۲۰ درصد افزایش یافته و براساس اطلاعاتی که نیویورکتایمز به دست آورده، تهدید حمله اسرائیل را در میانه گفتوگوها کاهش داده است. به گفته ترامپ، اتخاذ یک سیاست قاطع از سوی آمریکا میتواند این روند را معکوس کند.»
شورای سردبیری والاستریت ژورنال در یادداشت خود افزوده است: « در کنار تهدید هفته گذشته ترامپ به چین برای خرید نفت ایران و هشدار پیت هگست، وزیر دفاع آمریکا، به حکومت ایران در قبال حملات حوثیها، اتخاذ موضعی سخت در مذاکرات هستهای میتواند از تضعیف بیشتر سیاست آمریکا در قبال تهران جلوگیری کند.»
در پایان این سرمقاله آمده است: «تعویق مذاکرات هستهای آمریکا در آخر هفته گذشته، از نظر ترامپ جای نگرانی چندانی ندارد. او میگوید آمریکا در موقعیتی نیست که نیازمند توافق فوری باشد و تحریمها باید زمان کافی داشته باشند تا تاثیر خود را آشکار و صادرات نفت ایران را متوقف کنند. ترامپ معتقد است این مسیر، بهترین راه برای رسیدن به توافقی است که بدون نیاز به حمله نظامی، تهدید هستهای ایران را از میان برمیدارد.»
بانک «هالکبانک» ترکیه بار دیگر از دیوان عالی ایالات متحده درخواست کرد تا ری دادگاه بدوی مبنی بر امکان پیگرد قانونی این بانک به اتهام کمک به حکومت ایران برای دور زدن تحریمهای آمریکا را مورد بررسی قرار دهد.
رابرت کری، یکی از وکلای این بانک در آمریکا، دوشنبه ۱۵ اردیبهشت با اعلام این خبر گفت که دیوان عالی آمریکا به هالکبانک تا روز دوشنبه مهلت داده بود تا دادخواست تجدیدنظر در حکم اول آبان ۱۴۰۳ دادگاه تجدیدنظر حوزه دوم در منهتن را ثبت کند؛ حکمی که به دادستانها اجازه پیگیری پرونده را میدهد.
این نخستین بار نیست که پرونده هالک بانک به دیوان عالی آمریکا میرود. پیشتر در ۳۱ فروردین ۱۴۰۲دیوان عالی آمریکا درخواست وکلای «هالک بانک» ترکیه مبنی بر مصونیت قضایی دولت ترکیه بهعنوان یک دولت خارجی و شرکتهای متعلق به آن را در ارتباط با نقض تحریمهای جمهوری اسلامی رد کرد، اما پرونده این بانک را برای بررسی دفاعیات دیگرش به یک دادگاه دیگر ارجاع داد.
دادگاه تجدیدنظر فدرال آمریکا سهشنبه اول آبان ماه سال گذشته در حکمی اعلام کرد هالک بانک ترکیه باید به اتهام دور زدن تحریمهای آمریکا علیه جمهوری اسلامی تحت پیگرد قرار گیرد. طبق تصمیم این دادگاه، دولتی بودن هالک بانک، آن را از پیگرد قضایی مصون نمیکند.
«رابرت کری»، وکیل هالکبانک، در نامهای که دوشنبه ۱۵ اردیبهشت ۱۴۰۴ به دادگاه تجدیدنظر اعلام کرد که این دادخواست ثبت شده است. این دادخواست در وبسایت دیوان عالی در دسترس نبود و کری به درخواست رویترز برای اظهار نظر پاسخ نداد.
هالکبانک اتهامات کلاهبرداری، پولشویی و تبانی را که به استفاده از سرویسدهندگان مالی و شرکتهای صوری در ایران، ترکیه و امارات متحده عربی برای دور زدن تحریمها مربوط میشود، رد کرده و خود را بیگناه دانسته است.
دادستانهای آمریکایی میگویند هالکبانک به حکومت ایران کمک کرده است تا بهطور مخفیانه ۲۰ میلیارد دلار از منابع مالی محدودش را منتقل کند، درآمد نفتی را به طلا و پول نقد تبدیل و حملونقلهای صوری مواد غذایی را برای توجیه انتقال درآمدهای نفتی ثبت کرده است.
این پرونده که در سال ۲۰۱۹ تشکیل شد، به یکی از نقاط تنش در روابط آمریکا و ترکیه بدل شده است؛ بهطوریکه رجب طیب اردوغان، رییسجمهوری ترکیه، آن را اقدامی «غیرقانونی و زشت» توصیف کرده است.
روابط این دو کشور در یک دهه گذشته به دلیل اختلافنظرها بر سر سوریه، روابط آنکارا با مسکو و مسائل دیگر رو به تیرگی گذاشته است.
با این حال، اردوغان و دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، هر دو روز دوشنبه ۱۵ اردیبهشت اعلام کردند که تماس تلفنی «بسیار سازندهای» داشتهاند و یکدیگر را برای سفر به کشورهایشان دعوت کردهاند.
صفحه جمهوریخواهان مجلس سنای آمریکا در رسانه اجتماعی ایکس نوشت که آنان «از کارزار فشار حداکثری رییسجمهور آمریکا علیه رژیم تروریستی ایران حمایت میکنند.»
در این پیام آمده که دونالد ترامپ رییسجمهور آمریکا «کاملا حق دارد که خواستار برچیده شدن کامل برنامه هستهای ایران شود».
این صفحه در پست دیگری نوشت: «ایران هیچ نیازی به غنیسازی اورانیوم ندارد، مگر برای ساخت سلاح هستهای.»
در ادامه آمده است: «ایران در حال توسعه برنامهای موشکی است که قادر است به ایالات متحده حمله کند. این نه فقط تهدیدی برای متحدان ما، بلکه تهدیدی مستقیم برای خود ماست.»