دونالد ترامپ، رییس جمهور آمریکا، پس از پایان دیدار سه ساعته استیو ویتکاف، فرستاده ویژه او، با ولادیمیر پوتین رییسجمهور روسیه، گفت بیشتر محورهای اصلی برای پایان دادن به جنگ روسیه در اوکراین مورد توافق قرار گرفتهاند و دو طرف به توافق «بسیار نزدیک» هستند.
ترامپ عصر جمعه، در یک پست که در شبکههای اجتماعی منتشر شد با اشاره به این دیدار، خواستار دیدار سطح بالای میان مقامات کییف و مسکو شد تا توافق نهایی شود.
او که عازم مراسم خاکسپاری پاپ فرانسیس در ایتالیا شده است، پس از فرود هواپیمایش در رم، خطاب به طرفهای درگیر نوشت: «اکثر نکات اصلی مورد توافق قرار گرفتهاند. خونریزی را همین حالا متوقف کنید».
روسیه و اوکراین از هفتههای نخست جنگ که با تهاجم تمامعیار روسیه به اوکراین در بهمن ۱۴۰۰ آغاز شد، مذاکره مستقیمی با یکدیگر نداشتهاند.
یوری اوشاکوف، مشاور سیاست خارجی کرملین، که در دیدار جمعه ویتکاف و پوتین حضور داشت، پس از پایان دیدار در گفتگو با خبرنگاران این مذاکرات را «سازنده و بسیار مفید» توصیف کرد.
او گفت: «این گفتوگو به روسیه و ایالات متحده اجازه داد مواضع خود را نه تنها درباره اوکراین بلکه درباره شماری دیگر از مسائل بینالمللی بیشتر به هم نزدیک کنند.»
بیشتر بخوانید: ترامپ: ولادیمیر بس کن! بیایید توافق صلح را نهایی کنیم
این مقام روسی با اشاره به جنگ اوکراین گفت «گفتوگوها به طور خاص بر امکان ازسرگیری مذاکرات مستقیم میان نمایندگان فدراسیون روسیه و اوکراین متمرکز بود.»
سفر اخیر ویتکاف به روسیه در حالی انجام شد که مقامهای اوکراینی و اروپایی این هفته در دیدارهای خود، با برخی از پیشنهادهای آمریکا برای حل و فصل جنگ اوکراین مخالفت کردند.
ساعاتی پیش از دیدار نماینده ترامپ با پوتین، یک بمب کارگذاریشده در یک خودرو در نزدیکی مسکو یک افسر ارشد ارتش روسیه را کشت، کرملین این حمله را به کییف نسبت داد.
انتقادها به ویتکاف
ویتکاف پیش از پیوستن به تیم ترامپ در ژانویه، هیچ سابقه دیپلماتیکی نداشت و منتقدان او را در مذاکرات مستقیم با پوتین که طی ۲۵ سال گذشته قدرت بیرقیب در روسیه بوده، فاقد صلاحیت میدانند.
اوکراین و بسیاری از متحدان اروپایی آن معتقدند روسیه در فکر توسعه قلمروی خود است و در تلاش است هر مقدار از اوکراین را که میتواند تصرف کند.
پوتین در مقابل، هرگونه قصد برای تصرف قلمرو ناتو را رد کرده و اتهامات اروپا را بارها به عنوان نشانهای از خصومت اروپاییها و «روسیههراسی» قلمداد کرده است.
بیشتر بخوانید: حمله موشکی و پهپادی روسیه به کییف ۱۲ کشته و بیش از ۷۰ زخمی بر جا گذاشت
بر اساس اسنادی که رویترز مشاهده کرده، طرح صلحی که ویتکاف ارائه داده، هم حاکمیت روسیه بر کریمه را از سوی ایالات متحده به رسیمت میشناسد و هم کنترل روسیه بر مناطق جنوبی و شرقی اوکراین که نیروهایش در اختیار دارند را به صورت دوفاکتو شناسایی میکند.
در مقابل، یک سند اروپایی و اوکراینی بحثهای دقیق درباره سرزمینها را تا پس از برقراری آتشبس به تعویق میاندازد و اشارهای به بهرسمیت شناختن کنترل روسیه بر هیچ بخش از خاک اوکراین نمیکند.
همچنین بر سر مسائلی چون لغو تحریمهای روسیه، شکل تضمینهای امنیتی برای اوکراین و اندازه ارتش آینده اوکراین بین نگاه آمریکا و اروپا اختلافاتی وجود دارد.
زلنسکی این هفته گفت بهرسمیت شناختن کریمه به عنوان بخشی از روسیه ناقض قانون اساسی اوکراین است.
ترامپ نیز در مصاحبهای که روز جمعه با مجله تایم منتشر شد، گفت: «کریمه با روسیه خواهد ماند. زلنسکی این را میفهمد و همه میفهمند که کریمه مدتهاست با روسیه بوده است.»
کمیته تحقیق روسیه، نهاد اصلی تحقیقات جنایی فدرال این کشور، جمعه پنجم اردیبهشت تایید کرد ژنرال یاروسلاو موسکالیک در جریان یک انفجار در مسکو کشته شده است.
سوتلانا پترنکو، سخنگوی این کمیته، در توضیحی درباره این ترور گفت: «یک دستگاه خودروی فولکسواگن گلف پس از آنکه یک بمب دستساز حاوی ساچمه در آن ترکید، منفجر شد.»
رسانههای روسیه پیش از این گزارش داده بودند یک افسر ارشد ارتش این کشور، در پی انفجار یک خودرو در شهر بالاشیخا در منطقه مسکو کشته شده است.
موسکالیک، فرد کشته شده، معاون اداره عملیات اصلی ستاد کل نیروهای مسلح روسیه بوده است.
رسانه «بازا» که به نهادهای امنیتی روسیه نزدیک است، گزارش داد که بمب در خودرویی پارکشده کار گذاشته شده و از راه دور و زمانی منفجر شده که این افسر از کنار آن عبور میکرده است.
تکرار ترور مقامهای امنیتی روسیه
پیش از این و چند ماه پیش نیز یک مقام نظامی روسیه ترور شد. ایگور کیریلوف، فرمانده روس، که متهم به استفاده از تسلیحات شیمیایی در اوکراین بود، صبح سهشنبه ۲۷ آذر ۱۴۰۳ (به وقت محلی)، همراه دستیارش بر اثر انفجار یک بمب جاسازی شده در اسکوتری برقی، مقابل ساختمانی مسکونی در خیابان ریازانسکی پروسپکت کشته شد. اوکراین مسئولیت این ترور را بر عهده گرفت.
محل این ترور در حدود هفت کیلومتری جنوب شرقی کاخ کرملین بود.
پس از این حادثه، دیمیتری مدودف، معاون رییس شورای امنیت روسیه، گفت که رهبری کییف با «انتقام قریبالوقوع» مواجه خواهد شد.
به گفته مدودف، اوکراین با درک اجتنابناپذیر شکست نظامی خود، «حملات ناجوانمردانه و نفرتانگیزی» را در شهرهای روسیه انجام میدهد.
بازداشت یک ازبکستانی پس از ترور کیریلوف
سرویسهای امنیتی اوکراین در همان روز ترور کیریلوف اعلام کردند در از بین بردن این فرمانده نیروهای پدافند رادیو هستهای، شیمیایی و بیولوژیکی روسیه نقش داشتند.
یک روز پیش از این انفجار و در ۲۶ آذر، دادستانهای اوکراینی کیریلوف را به طور غیابی به استفاده از سلاحهای شیمیایی ممنوعه در این کشور متهم کردند.
در همین روز، سرویس امنیت روسیه اعلام کرد یک مرد ۲۹ ساله اهل ازبکستان را که «برای اوکراین کار میکرد»، به اتهام ترور فرمانده روس بازداشت کرده است.
