برخی رسانههای داخلی در ایران بدون اشاره به جزییات، در مورد افزایش تعرفه بر فولاد ایران در ترکیه تا ۴۵ درصد ابراز ناخشنودی کردند. اطلاعات انجمن تولیدکنندگان فولاد کشور نشان میدهد سال گذشته با وجود افزایش حجم صادرات فولاد ایران، ارزش این صادرات ۱۳ درصد کاهش داشته است.
نور نیوز، رسانه نزدیک به شورای عالی امنیت ملی، چهارشنبه سوم اردیبهشت گزارشی از خبرگزاری فارس را در مطلبی تحت عنوان «فولاد ایران در شوک تعرفهای؛ اقدام غیرقابل توجیه آنکارا علیه ایران» بازنشر کرد و به انتقاد از رویکرد دولت ترکیه پرداخت.
خبرگزاری فارس، وابسته به سپاه پاسداران، اول اردیبهشت از قول یک تولیدکننده فولاد که نخواست نامش فاش شود، نوشت که رجب طیب اردوغان، رییسجمهوری ترکیه، روی هر کیلوگرم واردات فولاد ایران «تا ۴۵ درصد» تعرفه وضع کرده است.
جزییاتی از زمان وضع این تعرفه و رقم دقیق آن منتشر نشده است.
نور نیوز نوشت: «ترکیه با وضع تعرفه ۴۵ درصدی بر واردات فولاد از ایران، عملا مسیر صادرات فولاد کشور را مسدود کرده است. این اقدام در کنار رکود داخلی و بحران انرژی، زنگ هشدار نابودی زنجیره فولاد را به صدا درآورده است.»
تاثیر کسری انرژی بر صنعت فولاد
ابوالفضل حشمتی، کارشناس صنعتی، «ناترازی انرژی» - اصطلاحی که جمهوری اسلامی از آن برای توصیف کمبود انرژی استفاده میکند - را یکی از عوامل مهم تضعیف زنجیره تولید فولاد ارزیابی کرد.
او در گفتوگو با فارس تاکید کرد قطع گاز و برق بهویژه در فصول سرد و گرم، عملا تولیدکنندگان را به حالت نیمهفعال درآورده است.
ترکیه همواره از مقاصد اصلی صادرات فولاد ایران بوده است. این کشور علاوه بر اینکه خود از فولاد ایران استفاده میکند، به عنوان یک واسطه نیز در مسیر صادرات فولاد ایران نقش بازی میکند.
بهمن ۱۴۰۳، بورس نیوز گزارش داد پیش از سقوط بشار اسد حجم قابل توجهی از محصولات فولادی ایران بهطور غیرمستقیم به سوریه صادر میشد اما با به قدرت رسیدن مقامات جدید در دمشق، ایران به طور کامل از معادلات اقتصادی سوریه کنار گذاشته شده و ترکیه بازار این کشور را در اختیار گرفته است.
واسطهگری ترکیه در تجارت فولاد ایران
کیوان جعفری طهرانی، کارشناس بازارهای جهانی آهن و فولاد، در مورد واسطهگری ترکیه گفت: «در زمان ریاستجمهوری اسد، فولاد ایران به ترکیه ارسال میشد و از آنجا با تغییر گواهی مبدا، به قیمتهایی بین ۲۰ تا ۳۰ دلار بالاتر به سوریه، اروپا و دیگر کشورها صادر میشد که در این حالت تولیدکننده فولاد ایرانی به اندازه ترکیه سودی نمیبرد.»
گزارش ۱۱ ماهه (تا اسفند) سال ۱۴۰۳ انجمن تولیدکنندگان فولاد ایران نشان میدهد در این مدت، وزن صادرات کل زنجیره فولاد و آهن ایران نسبت به ۱۱ ماه مشابه سال ۱۴۰۲، افزایش ۰.۸ درصدی داشته است اما ارزش این صادرات در سال ۱۴۰۳ نسبت به سال ۱۴۰۲ کاهش ۱۳ درصدی نشان میدهد.
در ۱۱ ماه سال ۱۴۰۳، جمعا ۲۷ میلیون و ۱۶۳ هزار تن انواع فولاد و آهن به ارزش شش میلیارد و ۳۵ میلیون دلار صادر شده است.
بر اساس اعلام گمرک جمهوری اسلامی، در ۱۱ ماه سال ۱۴۰۳، ارزش کل صادرات غیرنفتی کشور ۵۳ میلیارد و ۳۷۶ میلیون دلار بوده که نشان میدهد سهم فولاد از مجموع صادرات غیرنفتی کشور بیش از ۱۱ درصد بوده است.
خبرگزاری رویترز به نقل از یک موسسه تخصصی گزارش داد همزمان با تقویت احتمال حمله، جمهوری اسلامی در حال ایجاد محیط امنیتی گسترده در اطراف دو مجموعه تونلی زیرزمینی است که به تاسیسات اتمی نطنز متصلاند.
بر اساس گزارش چهارشنبه مؤسسه علوم و امنیت بینالمللی و طبق استناد به تصاویر ماهوارهای اخیر؛ تمهیدات جدید امنیتی ایران در آستانه دور سوم مذاکرات آمریکا و ایران اجرا شده است.
دیوید آلبرایت، رییس این موسسه، گفت که محیط امنیتی جدید نشان میدهد این مجموعههای تونلی که در چند سال گذشته در زیر کوه «کلنگگزلا» در نزدیکی نطنز ساخته میشوند، ممکن است بهزودی وارد فاز عملیاتی شوند.
به گفته آلبرایت، ایران به بازرسان آژانس بینالمللی انرژی اتمی اجازه دسترسی به این تاسیسات را نداده است.
رویترز نوشت این موضوع نگرانیهایی ایجاد کرده مبنی بر اینکه این تونلها ممکن است برای انبار اورانیوم غنیشده یا مواد هستهای اعلامنشده و سانتریفیوژهای پیشرفتهای استفاده شوند که میتوانند به سرعت اورانیوم لازم برای ساخت بمب را تولید کنند.
آلبرایت همچنین گفت که این تونلها در عمقی بسیار بیشتر از تاسیسات غنیسازی فردو، در نزدیکی قم، ساخته میشوند.
تصاویر ماهوارهای تجاری گرفتهشده در ۲۹ مارس، ورودیهای مستحکم به تونلها، دیوارهای بلند در امتداد جادهای که دور قله کوه است و عملیات حفاری برای نصب دیوارهای بیشتر را نشان میدهد.
در شمال این منطقه، محیط امنیتی به حلقه امنیتی سایت نطنز متصل میشود.
طبق گزارش، ساختوساز مداوم نشان میدهد که تهران خواستههای مربوط به برچیدن کامل برنامه هستهایاش در مذاکرات با آمریکا را رد میکند.
در هفتههای اخیر گزارشهای متعددی از آمادگی اسرائیل برای حمله نظامی احتمالی به ایران منتشر شده است.
مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا گفت که دونالد ترامپ مصمم است که از دستیابی ایران به سلاح هستهای جلوگیری کند و ترجیح میدهد این کار از طریق مذاکره انجام شود. به گفته او، ترامپ ترجیح میدهد کار به نیروی نظامی مقابل جمهوری اسلامی نکشد.
روبیو در یک گفتوگوی پادکستی افزود: «ما خواهان جنگ نیستیم. ما نمیخواهیم شاهد وقوع جنگ باشیم. این رییسجمهوری نیست که با وعده آغاز جنگها وارد کارزار انتخاباتی شده باشد.»
او اضافه کرد: «و همانطور که بهصراحت گفته، ایران قرار نیست به سلاح هستهای دست پیدا کند و او حق کامل دارد که از وقوع این مسئله جلوگیری کند، اما ترجیح میدهد که کار به آنجا نکشد.»
روبیو تاکید کرد: «ترجیح میدهد که نیازی به توسل به نیروی نظامی نباشد، نه از سوی ما، نه از سوی هیچ کشور دیگری. او ترجیح میدهد که این مسئله از طریق مذاکره حلوفصل شود.»
روبیو همچنین از فرستاده ویژه آمریکا، استیو ویتکاف، حمایت کرده و گفت: «ما مذاکرهکنندگان خوبی داریم.»
سفیر جمهوری اسلامی در وزارت خارجه لبنان حضور یافت. بیروت ضمن اعلام خبر حضور مجتبی امانی در مقر وزارت خارجه، عنوان کرد که در این دیدار ضرورت پایبندی به اصول دیپلماتیک مندرج در معاهدات بینالمللی مرتبط با حاکمیت کشورها به این مقام ایرانی ابلاغ شده است.
بر اساس اعلام سفارت جمهوری اسلامی در بیروت، امانی پنجشنبه چهارم اردیبهشت توضیحاتی را در خصوص پست ایکسی که اخیرا منتشر کرده، به طرف لبنانی ارائه داده است.
او تاکید کرده که محتوای این پست «جنبهای کلی و فراگیر» داشته و شامل همه کشورها بدون استثنا، از جمله جمهوری اسلامی ایران، میشود.
بر پایه این اعلامیه، این دیدار با هدف پیشگیری از هرگونه سوءتفاهم یا برداشت نادرست احتمالی میان دو کشور در خصوص محتوای این پیام صورت گرفته است و امانی، بر لزوم «جلوگیری از بهرهبرداری دشمنان برای ایجاد شکاف میان ایران و لبنان» تاکید کرده و هوشیاری و همکاری میان دو کشور را «ضامن ناکام گذاشتن چنین تلاشهایی» دانسته است.
سفیر جمهوری اسلامی در بیروت، شامگاه چهارشنبه سوم اردیبهشت گفت تهران در مساله خلع سلاح حزبالله لبنان دخالت نمیکند چرا که این موضوعی داخلی و مربوط به خود لبنان است.
امانی، حزبالله را «حزبی قانونی با دهها سال تجربه و سلاح» معرفی و تاکید کرد: «دولت لبنان مکلف به رایزنی با طرفهای مختلف درباره احزاب، مقاومت و سلاح آن و مسائل مرتبط است. این مسائل امور داخلی لبنان است که در آن دخالت نمیکنیم.»
او پیشتر در صفحه ایکس خود مساله خلع سلاح حزبالله را «توطئه آشکار» خوانده و نوشته بود: «ما دیگران را از افتادن در دام دشمنان بر حذر میداریم.»
این اظهارات در حالی بیان شد که وزارت خارجه آمریکا در پی شکلگیری دولت جدید لبنان تاکید کرده است حزبالله باید خلع سلاح شود. همچنین برخی سناتورهای جمهوریخواه آمریکا نیز بر رهایی لبنان از «سلطه جمهوری اسلامی» تاکید کردهاند.
پس از پستی که امانی منتشر کرد، دوم اردیبهشت ماه خبرنگار شبکه البیسیآی لبنان خبر داد که وزیر خارجه این کشور قصد دارد امانی را در رابطه با اظهاراتش در مورد خلع سلاح حربالله، احضار کند.
امانی چارشنبه شب (سوم اردیبهشت)، در مصاحبه با شبکه الجدید احضار خود را به وزارت خارجه لبنان تایید کرد.
خبرگزاری ایسنا نوشت امانی «دعوت» وزارت خارجه لبنان را دریافت کرده و گفته که «مشغول است و بعدا موعد را مشخص خواهد کرد».
تاکید بر داخلی بودن مساله خلع سلاح حزبالله لبنان که مقامهای جمهوری اسلامی از جمله امانی آن را «مقاومت» مینامند در حالی است که امانی دی ماه ۱۴۰۳ به المیادین گفت «شایعات» در خصوص توقف حمایت جمهوری اسلامی از گروههای مقاومت ساخته و پرداخته اسرائیل است.
او تاکید کرد: «جمهوری اسلامی اگر میخواست از حمایت از مقاومت دست بکشد، ۴۵ سال این مسیر را ادامه نمیداد.»
امانی همچنین در بهمنماه ۱۴۰۳ گفت: «جمهوری اسلامی قاطعانه از مقاومت در منطقه حمایت میکند و این یک تصمیم قطعی است.»
او افزود: «اسرائیل از جنایاتش بهرهای نمیبرد و فقط جمهوری اسلامی را تقویت میکند.»
این مقام جمهوری اسلامی، ۲۲ بهمن در گفتوگو با شبکه المنار گفت: «ما موافق مقاومت هستیم و از آن حمایت میکنیم چرا که حقی مشروع در همه قوانین و عرفها برای دفاع از میهن است.»
او افزود: «جایگاه حسن نصرالله در دل ایرانیها بزرگ است و ملت ایران او را بسیار دوست دارند.»
هفتم مهر ماه ۱۴۰۳، سخنگوی ارتش اسرائیل اعلام کرد در حمله ارتش این کشور به بیروت حسن نصرالله، دبیرکل حزبالله لبنان کشته شد.
او افزود: «... پیام ساده است. هر کسی که شهروندان اسرائیل را تهدید میکند، ما میدانیم چگونه به او برسیم.»
جمهوری اسلامی سالها با صرف میلیاردها دلار از حزبالله لبنان حمایت کرده است.
پس از مرگ نصرالله، نعیم قاسم، دبیرکل جدید حزبالله لبنان، از اختصاص ۱۲ تا ۱۴ هزار دلار به هر خانوار لبنانی از سوی جمهوری اسلامی خبر داد.
اظهارات سفیر جمهوری اسلامی درباره عدم دخالت تهران در مساله حزبالله لبنان در حالی است که تقریبا تمامی مقامات ارشد حزبالله از زمان ایجاد تاکنون، با جمهوری اسلامی و رهبران، روسای جمهوری و فرماندهان سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، رابطه مستقیم داشتهاند.
جواد آرینمنش، نماینده سابق مجلس شورای اسلامی، درباره «اسفناک» بودن شرایط اقتصادی و اجتماعی ایران و نگرانی جمهوری اسلامی نسبت به «شرایط خطرناک» هشدار داد. او همچنین زمینههای اعتراضات سال ۱۳۹۶ را به امام جمعه مشهد نسبت داد و تاکید کرد «مجموعه نظام» به تندروها «بیاعتنا شده» است.
آرینمنش، نماینده اصولگرای مجلس در سالهای ۱۳۸۳ تا ۱۳۹۱ در گفتوگو با وبسایت جماران، وابسته به خانواده روحالله خمینی، تاکید کرد در حال حاضر «بدنه مردمی جریان تندرو» به شدت در حال کاهش است و حتی ایدئولوژیهای مذهبی نیز نمیتواند مردم را به این جریان وصل کند.
او شرایط کشور را «بحرانی» ارزیابی کرد و با اشاره به سال ۱۴۰۴ که سال پایانی سند چشمانداز توسعه جمهوری اسلامی است، گفت: «ما اکنون میبایست قدرت اول اقتصادی و نظامی در منطقه باشیم اما وضعیت کشور در تمام زمینههای اقتصادی، اجتماعی و ... بسیار اسفناک است.»
نماینده سابق مشهد و کلات به زمینههای آغاز اعتراضات سال ۱۳۹۶ پرداخت و گفت: «در چنین شرایطی، هرگونه تجمع و اعتراضی میتواند به ضرر کشور باشد و مقدمه را برای ایجاد یک آشوب بزرگتر فراهم کند. کما اینکه در مقاطعی مانند سال ۱۳۹۶ شاهد بودیم جریان رادیکال مقدمات یک اعتراض را فراهم کرد اما در ادامه کنترل کار از دستشان در رفت و خسارتهای مالی و جانی فراوانی به جامعه وارد شد.»
تحلیل بخشهایی از جریان اصولگرا و اصلاحطلب در جمهوری اسلامی در مورد آغاز اعتراضات سال ۱۳۹۶ این است که احمد علمالهدی، امام جمعه مشهد، آغازگر آن اعتراضات بود.
این نماینده سابق مجلس در گفتوگویی با همین وبسایت در مرداد سال ۱۳۹۷، با انتقاد از امام جمعه مشهد، گفت: «ما در کشور دچار یک سلسله مشکلات و بحرانهای اقتصادی هستیم که مردم را اذیت میکند؛ مسئله فقر، فساد، تبعیض و نابرابریها در کنار بالا رفتن نرخ تورم، گرانیهای فزاینده، کاهش قدرت خرید مردم، کاهش ارزش ریال و دهها مسئلهای که در حوزه اقتصاد وجود دارد .... علما، روحانیت و ائمه جمعه باید نماد وحدت، انسجام و حل مشکلات باشند. دسترسی نماینده ولی فقیه به مقامات بالا در حدی است که نیاز نداشته باشد مردم را بسیج کند که به خیابان بیایند و شعار بدهند.»
مقامات سابق و فعلی جمهوری اسلامی، از نیمه سال ۱۴۰۳، به طور مکرر در خصوص انباشت نارضایتی و احتمال بروز اعتراضات گسترده هشدار دادند.
عبدالرضا رحمانی فضلی، وزیر کشور دولت حسن روحانی که در زمان بروز اعتراضات سراسری آبان ۱۳۹۸ یکی از بلندپایهترین مقامات امنیتی کشور بود، ۱۹ بهمن ۱۴۰۳، با یادآوری وقایع آبان خونین ۹۸، در هشدار به دولت مسعود پزشکیان از انباشت نارضایتی در جامعه ابراز نگرانی کرد و شرایط فعلی را «خیلی نگرانکنندهتر» از آبان ۹۸ دانست.
تندروها با بیاعتنایی مجموعه نظام خودشان را جمع کردند
آرینمنش اعتقاد دارد که اکنون شرایط بینالمللی و منطقهای حساستر شده و کمبودها و ناترازیها، نارضایتی جامعه را افزایش داده است و جمهوری اسلامی نگران است شرایط به گونهای رقم بخورد که اعتراضات گستردهای را به همراه داشته باشد.
این نماینده سابق مجلس گفت: «به نظر میرسد حتی بزرگان جریان تندرو که همواره سعی کردهاند از هر شرایطی بهرهبرداری جناحی خود را کنند نیز اکنون نگرانند که در صورت انجام یک حرکت غیرعاقلانه، کنترل شرایط از دستشان خارج شود؛ خصوصا که بیاعتناییهای مجموعه نظام به آنان نیز باعث شده است تا حدی خودشان را جمع کنند.»
این فعال سیاسی اصولگرا تاکید کرد: «به هر حال اکنون حاکمیت به مرحله خطرناکی رسیده است و به جز عقلانیت و تجدیدنظر در سیاستهای اشتباه، راه دیگری در پیش رو ندارد.»
مردم از اصلاحطلب و اصولگرا عبور کردند
آرینمنش با تایید اینکه مردم دیگر هم به اصولگرایان بیاعتمادند و هم به اصلاحطلبان، گفت: «عامه مردم به دلیل ناکارآمدی جریانات سیاسی، از آنها عبور کردهاند.»
او باقی ماندن حامیان «اندک» تندروها را به دلیل منافع شخصی دانست و تصریح کرد: «همین اندک حامیان مردمی جریان تندرو هم عمدتا منافع خود را در پرداختن به موضوعاتی نظیر حجاب، مخالفت با مذاکرات و ... نمیدانند و لذا تعدادشان روزبهروز در حال کاهش است و شاید اگر امروز یک نظرسنجی انجام گیرد، مشاهده شود که بخش زیادی از همان ۲۰ درصدی هم که در انتخابات به آقای جلیلی رای داده بودند، تفکراتشان تغییر کرده است.»
رسانههای ایران گزارش دادند فاطمه سلطانی، دختر ۱۸ ساله، به دست پدرش و با ضربات چاقو، مقابل چشمان مردم در یکی از خیایانهای اسلامشهر به قتل رسید. او به دلیل خشونت خانگی جدا از خانواده زندگی میکرد و در یک سالن آرایش زنانه در منطقه بیستمتری اسلامشهر مشغول به کار بود.
پایگاه خبری پارسینه در گزارشی نوشت این دختر جوان پنجشنبه ۲۸ فروردین به دست پدرش به قتل رسید.
در این گزارش به نقل از منابع آگاه آمده سلطانی متولد سال ۱۳۸۶ بود و به دلیل ترس از واکنشهای خشونتبار پدرش، شغل خود را بهصورت پنهانی دنبال میکرد.
پارسینه با انتشار ویدیویی از لحظه قتل این دختر که قربانی خشونت پدرش شد، نوشت مرد ۴۸ ساله با وارد کردن چند ضربه چاقو، دخترش را به قتل رساند.
این ویدیو از لحظه این زنکشی نشان میدهد که پدر فاطمه با خونسردی دختر خود را با ضربات چاقو میکشد و پس از آن سوار خودرو میشود و میرود.
فاطمه سلطانی
یکی از نزدیکان خانواده سلطانی در گفتوگو با رسانهها گفته است: «فاطمه مدتی بود به دلیل خشونت خانگی پدرش، از او و خانواده جدا زندگی میکرد و به استقلال مالی رسیده بود.»
به گفته این منبع آگاه، روز حادثه، پدر با استفاده از شمارهای که فاطمه در صفحه اینستاگرام خود برای رزرو نوبت درج کرده بود، با او تماس گرفت، محل کارش را شناسایی کرد و او را در همان خیابان به قتل رساند.
محمدرضا علیزاده، فرمانده انتظامی شهرستان اسلامشهر در گفتوگو با رسانهها با بیان اینکه «این قتل در نتیجه خشم پدر از استقلال دخترش» رخ داده است، گفت: «قاتل پس از ارتکاب به جرم خود را به پلیس معرفی کرده است.»
انتشار این خبر در رسانهها و شبکههای اجتماعی با واکنشهای گستردهای همراه شد و بسیاری از «نبود مجازات مناسب برای پدرانی که فرزندان خود را به قتل میرسانند»، به عنوان یکی از عوامل تکرار موارد زنکشی در ایران نام بردند.
آزاده مختاری، روزنامهنگار، در گزارشی در خبرگزاری رکنا در این باره نوشت: «یک پدر، یک چاقو، یک خیابان و فاطمه، دختری که زیر تیغههای پدرش جان داد. نه در خلوت خانه، بلکه در برابر چشمان رهگذران. آنچه این قتل را به فاجعه تبدیل میکند، فقط جنایت نیست؛ تماشای خاموش و بیواکنش مردمیست که دیدند، دانستند و عبور کردند.»
شکنجه، تجاوز، آزار جنسی، خودکشی یا قتل زنان در ایران، بارها و بارها گزارش شدهاند و نگرانیها نسبت به بالا رفتن آمار زنکشی در ایران طی سالهای گذشته افزایش یافته است.
روزنامه اعتماد ۲۵ فروردين در گزارشی در خصوص «زنکشی در ایران» نوشت که در سال ۱۴۰۳، دستکم ۱۳۷ زن و دختر به دست مردان نزدیک خود کشته شدند.
در این گزارش آمده است که درصد بيشتر اين زنان به دست همسران خود به قتل رسيدهاند و درصد كمی به وسیله پدر، برادر، پسر، عمو، دايی و دیگر اعضای خانواده خود كشته شدهاند.
ایراناینترنشنال بهمن ۱۴۰۳ در گزارشی نوشت طی شش روز، هفت زن و دختر در شش شهر ایران به دست پدر، همسر یا دیگر بستگان خود به قتل رسیدند.
در این گزارش با اشاره به اینکه انگیزه وقوع این قتلها «ناموسی یا اختلافات خانوادگی» عنوان شده، آمده است که این موضوع باعث شده نگرانیها نسبت به بالا رفتن آمار زنکشی در ایران افزایش یابد.
روزنامه اعتماد ۲۸ آبان ۱۴۰۳ گزارش داد در سه ماه نخست سالهای ۱۴۰۱، ۱۴۰۲ و ۱۴۰۳، دستکم ۸۵ زن و دختر به دست شوهر، پدر، برادر یا دیگر مردان نزدیک به آنها کشته شدند.
این روزنامه تیر ماه سال گذشته نیز با ارائه آماری نوشت ۲۲ زن در سه ماهه نخست سال ۱۴۰۱ به دست مردان نزدیک به آنها از جمله شوهر، پدر و برادر خود به قتل رسیدند.
این آمار در بازه زمانی مشابه در سالهای ۱۴۰۲ و ۱۴۰۳، سیر صعودی داشت و به ترتیب به ۲۸ و ۳۵ زن مقتول رسید.
تیر ماه ۱۴۰۲ نیز روزنامه شرق خبر داد از خرداد ۱۴۰۰ تا خرداد ۱۴۰۲، در هر چهار روز بهطور میانگین یک مورد زنکشی در ایران رخ داده است.