بیانیه اول کروبی پس از پایان حصر: زبان در کام نمیگیرم و متعهد به دفاع از حقوق مردمم
مهدی کروبی، رییس پیشین مجلس شورای اسلامی و از رهبران اعتراضات به نتایج انتخابات سال ۱۳۸۸، در نخستین بیانیه خود پس از پایان حصر خانگی، ضمن اعلام پایبندی به مواضع گذشتهاش، از آنچه «مهندسی انتخابات ۱۳۸۴» و «پروژه جمهوریتزدایی» خواند انتقاد کرد و گفت که زبان در کام نخواهد گرفت.
کروبی در این بیانیه که وبسایت انصافنیوز شنبه ۱۶ فروردین آن را منتشر کرد، با اشاره به ادامه حصر میرحسین موسوی و زهرا رهنورد نوشت: «تاکید کردم با آنکه آزادی را حق طبیعیام میدانم اما ترجیح میدهم همانطور که در یکروز به حصر رفتیم، به اتفاق از حصر خارج شویم.»
در پی اعتراضات گسترده پس از انتخابات ریاستجمهوری خرداد ۱۳۸۸ که به جنبش سبز معروف شد، موسوی و کروبی، دو نامزد معترض انتخابات به همراه همسرانشان، رهنورد و فاطمه کروبی، از بهمن ۱۳۸۹ حصر خانگی شدند.
فاطمه کروبی مدتی بعد و در سال ۱۳۹۰ از حصر خارج شد و مهدی کروبی نیز در چند سال اخیر امکان ملاقات با برخی افراد را داشته است اما حسین کروبی، فرزند مهدی، ۲۷ اسفند ۱۴۰۳ به سایت جماران گفت که ماموران امنیتی به پدرش گفتهاند حصر برطرف شده اما: «به لحاظ مسائل امنیتی و حفاظتی تا ۲۰ فروردین در محل اقامت او حضور خواهند داشت.»
او تاکید کرد ماموران به پدرش گفتهاند پروسهای که در مورد او اجرا شده طی چند ماه آینده در مورد موسوی هم انجام و او نیز رفع حصر خواهد شد.
نتیجه همکاری شورای نگهبان، سپاه پاسداران و بسیح
کروبی در بیانیه خود با اشاره به بحرانهای فزایندهای که کشور با آنها مواجه است، به وقایع انتخابات ریاستجمهوری سال ۱۳۸۴ پرداخت و گفت که ریشه مشکلات کنونی ایران را باید در «تخلف و تقلب» در آن انتخابات و دخالت شورای نگهبان، سپاه پاسداران و بسیج به نفع محمود احمدی نژاد جستوجو کرد.
او افزود درباره این موضوع در همان زمان هشدار داده اما «نبود گوش شنوا» باعث شد این روند در سال ۱۳۸۸ نیز تکرار شود و به اعتراضات گسترده مردمی منجر گردد.
کروبی نوشت: «در سال ۸۸ با آگاهی وارد میدان شدم و ایستادگی در برابر این جریان فاسد را جهاد فیسبیلالله دانستم. از حصر، تهدید، آزار و تخریب نهراسیدم و سکوت نکردم.»
او در ادامه بیانیه خود تاکید کرد آزادی زمانی برایش معنی پیدا میکند که «نگرشهای مستبدانه جمعی تشنه قدرت و ثروت برای همیشه از این کشور رخت ببندد» و مردم بر سرنوشت خود حاکم شوند.
این رهبر اعتراضات سال ۸۸ همچنین گفت: «آزادی بیقید و شرط زندانیان سیاسی به خصوص زنان در بند از هر مرام و مسلکی که باشند را مطالبه به حقی میدانم که انشاالله از همین امروز پیگیر آن خواهم بود.»
وبسایت انصافنیوز دوم فروردین با انتشار تصاویری خبر داد در پی لغو حصر خانگی کروبی، محمد خاتمی به دیدار او رفته است.
بر اساس این گزارش، خاتمی در این دیدار کروبی را «از صاحبان اولیه» انقلاب ۱۳۵۷ خواند که «رنجهای فراوانی» کشیده است.
کروبی نیز در این دیدار درباره «وضعیت خطرناک کشور» ابراز نگرانی کرده است.
او در پایان بیانیه اول خود پس از بیرون آمدن رسمی از حصر، تاکید کرد که همچون گذشته خود را در «دفاع از حقوق یکایک مردم، فارغ از نگاه و باورشان» متعهد میداند و زبان در کام نمیگیرد و از «حقوق شرعی و قانونی و آزادیهای مشروع مردم» دفاع خواهد کرد.
اقدام فرماندهان سابق سپاه پاسداران برای رفع حصر
بیش از ۵۰۰ تن از فرماندهان سابق سپاه پاسداران و خانوادههای کشتهشدگان و مجروحان جنگ ایران و عراق، پیش از این در بیانیهای اعلام کرده بودند برای پایان حصر موسوی و رهنورد، به شکل «قانونی و مسالمتآمیز» تجمع خواهند کرد.
۲۵ بهمن ۱۴۰۳ و در پی اعلام فراخوان تجمع برای رفع این حصر، نیروهای امنیتی در خیابان انقلاب و محدوده اطراف دانشگاه تهران حضور گسترده یافتند و تعدادی از افراد حاضر در محل اعلام شده برای تجمع را بازداشت کردند.
به دنبال آغاز این تجمع، سایت کلمه خبر داد برخی همراهان «کارزار رفع حصر» از جمله عبدالرحیم سلیمانی اردستانی، در خانه خود زندانی شدهاند و ماموران با استقرار در مقابل خانههای ایشان، به آنها اجازه خروج ندادهاند.
محمدباقر بختیار، یکی از فرماندهان سابق سپاه پاسداران، ویدیویی از حضور نیروهای امنیتی در این منطقه را در ایکس منتشر کرد.
همزمان با سفر مورگان اورتگاس، معاون فرستاده ویژه آمریکا در امور خاورمیانه به لبنان و دیدار با مقامات این کشور، سامی جمیل، رهبر حزب کتائب لبنان، گفت که موضوع خلع سلاح حزبالله دیگر قابل بحث نیست.
جمیل، شنبه ۱۶ فروردین در گفتوگو با شبکه البیسیآی تاکید کرد وجود سلاح خارج از کنترل دولت، «نقض قانون اساسی، قانون کشور و اصل برابری شهروندان» است.
او تاکید کرد که آشتی ملی نباید به پوششی برای ادامه این وضعیت تبدیل شود.
جمیل در بخش دیگری از سخنانش گفت دولت سوریه، گروه حزبالله و حکومت جمهوری اسلامی سالها مانع آشتی لبنانیها شدند اما: «امروز پس از پنج دهه، فرصتی واقعی برای گفتوگوی مشترک و ساختن آینده داریم.»
این چهره سیاسی لبنان گفت که آشتی باید بر پایه گفتن حقیقت و احترام متقابل به روایتهای مختلف لبنانیها باشد: «تا زمانی که برخی تصور میکنند میتوانند اراده خود را با زور سلاح تحمیل کنند، به تفاهم ملی نمیرسیم.»
سفر اورتگاس به لبنان
به گزارش رسانههای عرب زبان، دفتر ریاستجمهوری لبنان اعلام کرد که میشل عون، رییسجمهوری این کشور، شنبه در دیدار با اورتگاس، درباره وضعیت جنوب و شرق لبنان، اصلاحات مالی و اقتصادی و راههای مبارزه با فساد گفتوگو کرده است.
پیش از نشست رسمی، دیداری خصوصی میان عون و اورتگاس برگزار شده است.
پیشبینی میشد که گفتوگو درباره خلع سلاح حزبالله لبنان و محدود کردن فعالیتهای این گروه، یکی از موضوعات این دیدارها باشد.
اورتگاس پیش از این و در ۱۹ بهمن ۱۴۰۳ در کاخ ریاست جمهوری لبنان در بعبدا اعلام کرد آمریکا خط قرمزی تعیین کرده که بر اساس آن، حزبالله نباید در دولت آینده لبنان حضور داشته باشد.
او با اشاره به «شکست حزبالله» در جنگ با اسرائیل، گفته بود «دوران وحشتآفرینی حزبالله» تمام شده است.
بیستم بهمن، محمد رعد، رییس فراکسیون «وفاداری به مقاومت» پارلمان لبنان از گروه حزبالله، اظهارات اورتگاس را «دخالت آشکار در حاکمیت لبنان و خارج از تمامی آداب دیپلماتیک و الزامات روابط بینالملل» توصیف کرد و آن را «سرشار از کینه و بیمسئولیتی» دانست.
سناتورهای ارشد جمهوریخواه و دموکرات در کمیته روابط خارجی سنای آمریکا ۱۴ فروردین هشدار دادند ارتش لبنان باید اجرای آتشبس میان حزبالله و اسرائیل را که با میانجیگری آمریکا به دست آمده تسریع کند و در غیر این صورت، کمکهای نظامی واشینگتن به بیروت مورد بازنگری قرار خواهد گرفت.
طبق توافق آتشبس اسرائیل و حزبالله، این گروه موظف است نیروها و تسلیحات خود را دستکم ۳۲ کیلومتر از مرز لبنان و اسرائیل دور کند. در مقابل، اسرائیل باید از باقیمانده مناطق اشغالشده لبنان بهطور کامل خارج شود و ارتش لبنان کنترل مناطق تخلیهشده را بر عهده بگیرد.
در دیدار عون و اورتگاس، دو طرف به بررسی مسائل مربوط به جنوب لبنان، فعالیتهای کمیته نظارت بینالمللی، روند عقبنشینی اسرائیل و وضعیت امنیتی مرز لبنان با سوریه پرداختند.
به گزارش شبکه الحدث، اصلاحات مالی و اقتصادی و اقدامات دولت لبنان برای مقابله با فساد، بخش دیگری از مذاکرات بود.
اورتاگوس در ادامه سفر خود به لبنان با نواف سلام، نخستوزیر این کشور دیدار و با او درباره تقویت همکاریهای اقتصادی، اجرای اصلاحات ساختاری و تقویت شفافیت مالی گفتوگو کرد.
سفر دوباره فرستاده آمریکا به لبنان در شرایطی انجام میشود که این کشور همچنان با رکود اقتصادی، بحران سیاسی و ضعف شدید زیرساختهای عمومی مواجه است.
وزیر اطلاعرسانی دولت یمن اعلام کرد در حمله هوایی آمریکا به مواضع حوثیهای مورد حمایت جمهوری اسلامی در روز ۱۲ فروردین، ۷۰ نفر از حوثیها، از جمله فرماندهان میدانی برجسته این گروه و نیروهایی از سپاه پاسداران کشته شدند.
خبرگزاری تسنیم، نزدیک به سپاه پاسداران، با تکذیب این خبر، آن را در راستای «جنگ روانی» ارزیابی کرد و نوشت که هیچ فرد ایرانیای در یمن «به شهادت نرسیده» است.
تسنیم در ادامه نوشت: «به نظر میرسد این خبر کذب در راستای جنگ روانی و در جهت پیش بردن منطقه به سمت جنگی فراگیر منتشر شده است، در حالی که مسئولان و فرماندهان نظامی جمهوری اسلامی ایران بارها اعلام کردهاند نیروهای انصارالله یمن کاملا مستقل در حال مبارزه با آمریکا و اسرائیل هستند.»
شبکه تلویزیونی الیمن، شنبه ۱۶ فروردین با انتشار این خبر به نقل از معمر الاریانی، وزیر دولت، حمله ایالات متحده به محل تجمع شبهنظامیان حوثی در جنوب منطقه ساحلی الفازه در استان الحدیده را تایید کرد.
الاریانی در یک بیانیه مطبوعاتی توضیح داد که به گفته منابع میدانی موثق، این حمله نقطهای را هدف قرار داده که «برای برنامهریزی حملات تروریستی علیه کشتیهای تجاری و نفتکشها در دریای سرخ، بابالمندب و خلیج عدن مورد استفاده قرار میگرفت».
حوثیها پیش از این خبر داده بودند که تعداد کشتهشدگان حملات هوایی سهشنبه آمریکا به استان حدیده یمن افزایش یافته است.
رسانههای وابسته به این گروه، شامگاه سهشنبه گزارش دادند هواپیماهای جنگنده آمریکا به پادگانهای حوثیها در شرق حدیده حمله کردهاند.
ایالات متحده همچنین برای دومین بار در شامگاه سهشنبه، سه حمله هوایی در شرق صعده انجام داد.
دو روز پیش از آن، رسانههای حوثی خبر دادند جنگندههای آمریکایی با انجام ۱۸ عملیات، به چندین استان یمن حمله کردند.
به گزارش این رسانهها، نیروی هوایی ایالات متحده نشست فرماندهان ارشد حوثی را در منطقه ساقین در شرق شهر صعده هدف قرار داد که این رویداد به کشته و زخمی شدن شماری از افراد انجامید.
پیشتر مشاور امنیت ملی کاخ سفید، مستشاران نظامی جمهوری اسلامی و دیگر تجهیزات مرتبط با حملات حوثیها به اقتصاد جهانی را جزو اهداف احتمالی آمریکا در حملات نظامی به یمن اعلام کرده بود.
هشدار ترامپ به تهران در مورد حمایت از حوثیها
یک مقام ارشد ایرانی ۱۴ فروردین به روزنامه تلگراف گفت که جمهوری اسلامی با توجه به تشدید حملات هوایی آمریکا علیه حوثیها، دستور خروج نیروهای نظامی خود را از یمن صادر کرده است.
به گفته این مقام، هدف از این تصمیم، جلوگیری از درگیری مستقیم با آمریکا در صورت کشته شدن احتمالی نیروهای ایرانی است.
این مقام افزود که جمهوری اسلامی راهبرد خود مبنی بر حمایت از گروههای نیابتی منطقهای را کاهش داده و بر مقابله با تهدیدهای مستقیمِ آمریکا متمرکز است.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، پیش از این هشدار داده بود که از این پس هرگونه شلیک از سوی حوثیهای یمن مستقیما بهعنوان اقدامی منتسب به جمهوری اسلامی ایران تلقی خواهد شد و عواقب جدی برای تهران در پی خواهد داشت.
او دوشنبه ۲۷ اسفند در پیامی در تروث سوشال، شبکه اجتماعی خود، نوشت: «از این لحظه به بعد، هر شلیکی که به دست حوثیها انجام شود، بهعنوان شلیکی از سوی تسلیحات و رهبری ایران در نظر گرفته خواهد شد. ایران مسئول شناخته خواهد شد، پیامدهای آن را متحمل خواهد شد، و این پیامدها جدی خواهند بود.»
ترامپ افزود: «هیچکس نباید فریب بخورد! صدها حملهای که توسط حوثیها، این تبهکاران و اوباش شرور مستقر در یمن که مورد نفرت مردم یمن هستند، انجام میشود، همگی از ایران نشات میگیرند و از سوی ایران هدایت میشوند.»
ارتش ایالات متحده از ۲۵ اسفند ۱۴۰۳ در عملیاتی گسترده دهها موضع متعلق به حوثیها در یمن را هدف قرار داده است.
محمد جمالیان، عضو کمیسیون بهداشت مجلس شورای اسلامی، با اشاره به مشکلات اقتصادی در ایران، گفت که موضوع سلامت در کشور به یک بحث امنیتی تبدیل شده است چون فردی که به دنبال دارو میگردد و پیدا نمیکند، میتواند دست به کارهای خطرناکی بزند.
این نماینده مجلس شنبه ۱۶ فروردین گفت: «وقتی پدر یا مادری دنبال داروی فرزندش است یا بچهای برای پدر و مادرش دنبال دارو میگردد و پیدا نمیکند یا توان پرداخت مالی آن را ندارد، باید بپذیریم که این فرد میتواند هر کار خطرناکی بکند.»
به گفته جمالیان، امروز بیماران و عموم مردم مشغول تابآوری هستند: «شهروندان به ما به عنوان نمایندهشان مراجعه میکنند. ما پیگیری میکنیم ولی جواب درستی نمیگیریم و اتفاق خوبی نمیافتد.»
پیش از این نیز محمدعلی محسنی بندپی، عضو هیات رییسه کمیسیون بهداشت مجلس، خبر داده بود تعداد داروهای کمیاب به بیش از ۲۰۰ قلم رسیده و اگر چارهای اندیشیده نشود، ممکن است کمبود دارو به یک «بحران اجتماعی و سیاسی» تبدیل شود.
به گفته ناظران، احتکار، قاچاق و قیمتهای دستوری، از عوامل کمیاب یا نایاب شدن دارو در ایران هستند.
جمالیان اما در بخش دیگری از صحبتهای خود گفت: «ما منکر قاچاق دارو نیستیم و به خاطر اینکه دارو در ایران نسبت به کشورهای همسایه ارزانتر است، قاچاقش اتفاق میافتد. ولی سرمنشا این قاچاق قبل از شبکه توزیع کشور در مراکز تولیدکننده دارو است که وزارت بهداشت باید خودش به صورت جدی ورود کند.»
گزارشهای رسیده به ایراناینترنشنال در هفتههای اخیر از تشدید مشکلات داروخانهداران و قرار گرفتن بسیاری از داروخانهها در آستانه ورشکستگی حکایت دارند.
همزمان، سخنگوی سازمان نظام پزشکی کشور از افزایش سهم شهروندان در هزينههای درمان تا حدود ۷۰ درصد خبر داده است.
پیش از این و در ۱۴ بهمن ۱۴۰۳، انجمن داروسازان ایران با ارسال نامهای به علیاکبر احمدیان، دبیر شورای عالی امنیت ملی، درباره پرداخت نشدن مطالبات داروخانهها از سوی سازمانهای بیمهای هشدار داد و تاکید کرد سازمان تامین اجتماعی تنها ۸/۸ درصد از مطالبات داروخانهها را پرداخت کرده است.
در سال گذشته قیمت دارو در ایران ۵۰ تا ۴۵۰ درصد، حق ویزیت ۳۰ تا ۱۲۵ درصد و خدمات دندانپزشکی تا ۱۸۰ درصد افزایش یافت. این در حالی است که مرکز آمار ایران میگوید تورم بخش بهداشت و درمان تنها ۳۰ درصد بوده است.
مسعود پزشکیان، رییس دولت چهاردهم، شهرام دبیری، معاون پارلمانی خود را به دنبال واکنشها به سفر او به قطب جنوب، برکنار کرد.
پزشکیان شنبه ۱۶ فروردین در حکم برکناری دبیری، خطاب به معاون خود نوشت: «در این ایام پس از بررسی خبر، قطعی شد که در نوروز در سفر تفریحی قطب جنوب بودید. در دولتی که مفتخر به اقتدا به مولای متقیان است و در شرایطی که هنوز در کشورمان فشارهای اقتصادی بر مردم زیاد و محرومان پرشمارند، سفر پرهزینه تفریحی مسئولان رسمی، حتی با هزینههای شخصى، قابل دفاع و توجیهپذیر نبوده و با معیار سادهزیستی مسئولان سازگار نیست.»
اقدام پزشکیان در برکناری دبیری به دلیل سفری خارجی با هزینه شخصی در شرایطی انجام شده است که رییس دولت چهاردهم پیشتر به اعتراضها در زمینه فساد اقتصادی معاون پارلمانی خود توجهی نکرده بود.
دبیری خرداد سال ۱۳۹۹ به اتهام مشارکت در فسادهای اقتصادی سریالی در شورا و شهرداری تبریز بازداشت شد.
چهار سال پیش از آن و در آبان ۱۳۹۵ هم فرماندار تبریز از احراز محکومیت او در پرونده «مسافرتهای خارجی» خبر داده بود.
با وجود این سوابق متعدد از بازداشت و محکومیت در پروندههای فساد مالی، پزشکیان بیتوجه به اعتراضها، این عضو سابق شورای شهر تبریز را در مرداد ۱۴۰۳ به سمت معاون پارلمانی رییسجمهوری منصوب کرد.
دبیری که در سالهای ۱۳۹۲ تا ۱۳۹۶ عضو شورای شهر تبریز بود، دوم فروردین به سایت خبرآنلاین گفته بود شیرینترین اتفاق سال گذشته برای او، انتخاب پزشکیان به عنوان رییسجمهوری بوده است.
پنجم فروردین، تصاویر متعددی از او همراه یک زن، در فضای مجازی منتشر شد که او را در کنار یک کشتی و اماکنی در بوئنوس آیرس آرژانتین نشان میداد.
همان زمان خبرگزاری فارس، وابسته به سپاه پاسداران، از سفر دبیری به «یکی از کشورهای منطقه» خبر داد اما برخی از رسانههای حامی دولت تصاویری از حضور او را در آرژانتین منتشر کردند.
پس از انتشار خبر سفر دبیری به قطب جنوب، خبرگزاری ایرنا، رسانه رسمی دولت، به نقل از یک عضو دفتر معاون پارلمانی رییسجمهوری، انجام این سفر در تعطیلات نوروزی را تکذیب کرد و نوشت: «عکس منتشر شده مربوط به سالهای گذشته است.»
روابط عمومی معاونت پارلمانی ریاستجمهوری نیز اصل سفر دبیری به قطب جنوب را تایید کرد اما تاکید کرد تصاویر قدیمی هستند و مربوط به نوروز امسال نیستند.
در حال حاضر هزینه تور قطب جنوب برای دو نفر، برابر با ۱۲ سال حقوق یک کارمند ساده در ایران است.
با پایان تعطیلات نوروزی، رضا صالحی امیری، وزیر گردشگری دولت پزشکیان اعلام کرد از مجموع ۸۶ میلیون نفر جمعیت کشور، حدود ۶۰ درصد مردم در نوروز سفر نکردند.
دیوید پترائوس، فرمانده پیشین سنتکام، در گفتگویی اختصاصی با ایران اینترنشنال، با اشاره به سابقه آمادگی ارتش آمریکا برای انجام عملیات علیه برنامه هستهای ایران، گفت چنین عملیاتی نه فقط زیرساختهای هستهای، که پدافند هوایی و پایگاههای موشکی ایران را هدف قرار داده و از بین میبرد.
پترائوس، فرمانده پیشین ستاد فرماندهی مرکزی ایالات متحده و مدیر سابق سیا، سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا در این گفتوگو از وجود «یک طرح جامع حمله به تاسیسات هستهای و مراکز کلیدی نظامی ایران» پرده برداشت.
او گفت این نقشه نزدیک به ۱۵ سال پیش پایهریزی شده و البته مرتب بهروزرسانی شده است و در دورهای که او فرمانده سنتکام بود، آمریکا حتی یکبار در خاک خود، بهصورت عملیاتی آن را تمرین کرده است.
یک برنامه قدیمی؛ اما همچنان کارآمد ژنرال پترائوس، که در فاصله سالهای ۲۰۰۸ تا ۲۰۱۰ فرماندهی سنتکام را برعهده داشت، میگوید طرح نابود کردن برنامه هستهای ایران «از سالها پیش» تهیه شده است.
او در این گفتوگو یادآوری کرده که نیروهای آمریکایی یکبار به مرحله «آمادهباش کامل» رسیدند و تمامی هواپیماها، پایگاههای پروازی، بمبها، سوخترسانی هوایی و حتی تامین غذا و آب، همگی از قبل مهیا شده بودند.
پترائوس با اشاره به ضرورت عملیات همهجانبه گفت «هیچچیز "محدودی" در چنین عملیاتی وجود ندارد، عملیاتی که نهفقط زیرساختهای هستهای ایران را هدف میگیرد، بلکه باید سامانههای پدافند هوایی و موشکی ایران را نیز از بین ببرد. چون نمیشود هواپیماهای سرنشیندار را به پرواز درآورد، در حالیکه این سیستمها همچنان فعال هستند.»
پترائوس در ادامه با یادآوری اینکه اسرائیل پیشتر موفق شده به سامانه پدافند پیشرفته روسی اس۳۰۰ ایران خسارت قابل توجهی وارد کند، گفت این تاکیدی است بر این نکته که اگر ایالات متحده وارد رویارویی نظامی شود، احتمالا هدف صرفا زیرساختهای غنیسازی اورانیوم نخواهد بود؛ بلکه سامانههای دفاعی و موشکی ایران، و حتی بخشهایی از ظرفیت تلافیجویانه تهران هم در دایره اهداف حمله قرار میگیرند.
نفوذگر عظیم؛ بمبی که تنها آمریکا میتواند استفاده کند
از دید فرمانده پیشین سنتکام، استقرار بمبافکنهای رادارگریز بی-۲ در پایگاه دیهگو گارسیا در اقیانوس هند و پروازهای متعدد به منطقه، نهتنها پیامی بازدارنده، بلکه بخشی از «آمادهسازی احتمالی» برای حمله است. این بمبافکنها قادر به حمل دستکم دو نوع بمب سنگرشکن هستند:
«نفوذگر عظیم» (MOP) با وزنی نزدیک به ۱۴ تن که مخصوص هدف قرار دادن تاسیسات به شدت مستحکم در عمق زمین است.
بمبی کوچکتر با وزن تقریبا ۲.۵ تن وزن برای اهدافی است که در عمق کمتری از زمین قرار گرفتهاند.
پترائوس با تاکید بر اینکه اسرائیل چنین بمبی را ندارد و هواپیمایی هم که بتواند آن را حمل کند، در اختیارش نیست، گفت «اینها سلاحهایی بسیار سنگین و ویرانگر هستند، و توانایی وارد کردن خسارات عظیمی را دارند، بهویژه با توجه به اینکه بسیاری از تاسیسات هستهای ایران در مناطق دورافتاده واقع شدهاند.
او در ادامه تاکید کرد امکان استفاده از این بمبها، بهویژه بمب اماوپی علیه زیرساختهای هستهای ایران نه تنها ممکن است، بلکه ضروری خواهد بود.
حمله مشترک یا حمله مستقل آمریکا
همکاری احتمالی آمریکا و اسرائیل برای حمله احتمالی به ایران، از دیگر موضوعاتی است که پترائوس دربارهاش در این گفتوگو صحبت کرد.
او معتقد است واشینگتن توانایی کامل برای اجرای عملیاتی مستقل را دارد و الزاما نیازی به ورود اسرائیل نیست.
به گفته این فرمانده پیشن سنتکام، در سناریوهای مختلف مدنظر او، «مزایایی برای درگیر کردن اسرائیل وجود دارد»، اما او هشدار داد در چنین وضعیتی، ملاحظه عبور از حریم هوایی کشورهای ثالث و حساسیتهای منطقهای ممکن است مانع یک عملیات تمامعیار مشترک شود.
فرمانده پیشین سنتکام با اشاره به سابقه ارتش اسرائیل در حمله به تاسیسات هستهای سوریه یا عملیات محدود علیه تاسیسات ایران، گفت: «اسرائیل دو بار موفق شده به سامانه پدافند ایران نفوذ کند و حتی تاسیسات تولید موتورهای موشکی سوخت جامد را تخریب کند.»
اما به گفته او، اینکه در صورت تصمیم قطعی واشینگتن، تلآویو نیز همگام با آمریکاییها وارد میدان شود یا نه، بسته به شرایط منطقه خواهد بود.
پاسخ احتمالی ایران؛ «خانه شیشهای» یا آسیبهای گسترده؟
پترائوس با اشاره به تهدیدهای اخیر فرماندهان سپاه پاسداران مبنی بر هدف قرار دادن پایگاههای آمریکا در منطقه به ایران اینترنشنال گفت که واشینگتن این تهدیدها را «بسیار جدی» میگیرد و استقرارهای جدید نظامی دقیقا برای مقابله با این خطر برنامهریزی شدهاند.
اما او همزمان هشدار داد که ایران در «خانهای شیشهایتر» نسبت به نیروهای آمریکایی نشسته است: «بهنظر من، آنها در «خانهای شیشهایتر» از ما قرار دارند. و اگر ایران دست به اقدامی بزند که منجر به کشته شدن نیروهای آمریکایی یا نیروهای متحدان ما شود، ایالات متحده توانایی وارد کردن خساراتی بهمراتب گستردهتر و جدیتر به ایران را دارد—پاسخی که بسیار سنگین خواهد بود.»
به باور پترائوس، در صورت وقوع حمله، هر برنامه اقدام تلافیجویانه ایران نیز بخش مهمی از اهداف حمله آمریکا خواهد بود؛ از جمله پایگاههای موشکی بالستیک، سامانههای پدافندی و هر نقطه دیگری که امکان شلیک به پایگاهها و کشتیهای ایالات متحده و متحدانش را داشته باشد.
دیپلماسی یا برخورد نظامی؟ ژنرال پترائوس با اشاره به اینکه بر اساس آنچه از ترامپ دیدهایم او «جنگها را تمام میکند» و ترجیح میدهد درگیری جدیدی آغاز نشود، گفت اما در عین حال، «ترامپ بهخوبی نشان داده که اگر جنگی اجتنابناپذیر شود، آمادگی و توان لازم را برای ورود به آن دارد.»
فرمانده پیشین سنتکام در ادامه با اشاره به اینکه آمریکا و اسرائیل پیشتر روشنکردهاند اجازه نمیدهند ایران به سلاح هستهای دست پیدا کند، گفت «نگرانی عمیقی درباره این وجود دارد که ایران تا چه اندازه به ساخت سلاح هستهای نزدیک شده است. آنها عملاً فقط یک مرحله از فرآیند غنیسازی فاصله دارند تا به اورانیوم با غنای لازم برای تولید سلاح هستهای برسند.»
پترائوس با اشاره به تقویت چشمگیر نیروهای نظامی آمریکا در منطقه گفت «رییسجمهور ترامپ بارها تاکید کرده او به هیچوجه اجازه نخواهد داد ایران به سلاح هستهای دست یابد و بنابراین آنچه امروز شاهد آن هستیم، هم تدارکات نظامی احتمالی است، و هم تلاشی برای ارسال پیام بازدارنده به ایران، پیامی جدی و روشن تا بگوید این مسیر را ادامه ندهید، چرا که در غیر این صورت، ایالات متحده ناچار به واکنش خواهد شد.»
پترائوس در نهایت تصریح کرد که اگر راههای دیپلماتیک به نتیجه نرسد و جمهوری اسلامی از رفتن به سمت ساخت تسلیحات هستهای دست نکشد، نقشه حمله آمریکا که زمانی او شخصا در طراحیاش نقش داشته و بهروزرسانی شده، اجرا میشود.
ایران، حزبالله و حماس؛ استراتژی نیابتی و ضربهپذیری منطقهای
پترائوس در بخش دیگری از گفتوگوی خود، با نام بردن از حزبالله لبنان و حماس بهعنوان مهمترین گروههای نیابتی ایران در خاورمیانه، به تأثیر فشارهای اخیر اسرائیل و تحولات منطقه بر این نیروهای مورد حمایت تهران اشاره کرد.
او معتقد است که بخشی از توان تلافیجویانه ایران، نهتنها در توان موشکی و پدافندی جمهوری اسلامی، بلکه در شبکهای از گروههای متحد منطقهای ریشه دارد؛ اما تغییرات میدانی چند سال گذشته ضربههایی جدی به این گروهها وارد کرده است.
حزبالله لبنان؛ «مهمترین نیروی نیابتی ایران» فرمانده پیشین سنتکام، با تاکید بر اینکه حزبالله لبنان را «مهمترین» اهرم نفوذ منطقهای جمهوری اسلامی میداند، گفت پس از عملیات زنجیره تامین، اسرائیل با حملات هدفمندی توانست زرادخانه موشکها، راکتها و پهپادهای حزبالله لبنان از حدود ۱۴۰ هزار عدد، به چیزی در حدود ۱۰ هزار کاهش پیدا کرده است.»
به گفته او، عملیات زنجیره تامین اسرائیل در گذشته ضربهای سنگین به فرماندهان ارشد حزبالله وارد کرده و توان تهاجمی این گروه را موقتاً فلج کرد: «این عملیات نهفقط ساختار فرماندهی حزبالله را هدف قرار داد، بلکه عملا سطوح ارشد آن را نابود کرد. این یک اقدام صرفا در سطح قطع سر فرماندهی نبود، بلکه عملا کمر حزبالله را شکست.»
پترائوس یادآوری کرد ایران برای حفظ قدرت حزبالله، همواره بهدنبال انتقال سلاح و مهمات از طریق سوریه بوده، اما دگرگونیهای سیاسی و نظامی در منطقه،از جمله تغییر معادلات در سوریه، توان ارسال تسلیحات به لبنان را بهطور قابل توجهی کاهش داده است.
نقش سوریه در زنجیره تامین ایران از نگاه پترائوس، سوریه زمانی حلقه کلیدی انتقال تسلیحات و حمایت لجستیکی ایران به حزبالله لبنان محسوب میشد. او اما اشاره میکند که «سقوط بشار اسد» و تحولاتی که در مناطق شمالی سوریه رخ داد، مسیرهای حیاتیِ زمینی و هوایی ایران برای پشتیبانی از نیروهای نیابتی در لبنان و حماس را ناامن کرده است.
او ضمن اشاره به موارد متعددی که اسرائیل، حتی در عمق خاک ایران، تاسیسات حساس نظامی یا سامانههای دفاعی را هدف قرار داده، نتیجه میگیرد که استراتژی نیابتی ایران در محیط فعلی خاورمیانه شکنندهتر شده است:
«در کنار سقوط رژیم بشار اسد... نقشه ژئوپلیتیکی منطقه شمال و شمالشرق اسرائیل کاملاً تغییر کرده. ایران دیگر نمیتواند بهراحتی از خاک سوریه بهعنوان مسیر انتقال سلاح برای حزبالله لبنان استفاده کند، و اسرائیل هم بهشکل نظاممند زیرساختهای ایرانی در سوریه را هدف قرار میدهد.»
