افزایش قیمتها در ایران محدود به مواد غذایی نیست، قیمت دارو ۵۰ تا ۴۵۰ درصد، حق ویزیت ۳۰ تا ۱۲۵ درصد و خدمات دندانپزشکی تا ۱۸۰ درصد افزایش یافته است. بیمهها از پرداخت حقبیمه سر باز میزنند و با همه اینها، مرکز آمار میگوید تورم بخش بهداشت و درمان تنها ۳۰ درصد است.
مرکز آمار ایران در آخرین گزارش رسمی خود، افزایش قیمت بخش «بهداشت و درمان» در ۱۲ ماه منتهی به بهمنماه ۱۴۰۳ حدود ۲۹ درصد و تورم نقطه به نقطه این بخش در بهمنماه سال جاری نسبت به بهمنماه ۱۴۰۲ حدود ۳۱ درصد اعلام کرده است.
اما روایت شهروندان از گیلان، اصفهان، فارس، زنجان، خراسان رضوی و سمنان نشان میدهد تنها حق ویزیت پزشکان عمومی، متخصص و فوق تخصص، در بهمنماه سال جاری نسبت به بهمنماه سال ۱۴۰۳ به طور میانگین ۶۰ درصد افزایش داشته است.
این افزایش در بخش خدماتی مانند معاینات تخصصی و چند مرحلهای چشم یا گوارش در بیمارستانهای خصوصی تهران تا ۱۶۶ درصد و در خدمات مشاوره و روانکاوی تا ۸۰ درصد افزایش نشان میدهد.
به طور میانگین، پزشکیان عمومی به صورت آزاد، هر ویزیت را ۱۸۰ هزار تومان انجام میدهند. این حق ویزیت بسته به شهر و محله مطب پزشک عمومی، از ۸۰ تا ۲۵۰ هزار تومان متغیر است.
ویزیت پزشکیان متخصص نیز به طور میانگین ۳۲۰ هزار تومان است، این گروه هم مانند پزشکان عمومی از ۲۰۰ هزار تومان تا ۵۰۰ هزار تومان، حق ویزیت متغیری دارند.
بیشتر بخوانید: گزارشی از سوپرمارکتهای ایران؛ انفجار قیمتها و سقوط شهروندان به دهکهای پایینتر
در بخش دارو نیز، فهرست قیمتهای اسفندماه سال ۱۴۰۳ نسبت به زمان مشابه سال ۱۴۰۲، نشان میدهد به طور میانگین قیمت داروهای پر کاربرد ۱۷۷ درصد افزایش داشته است.
بعضی داروها افزایش به مراتب بالاتر داشته یا اساسا کمیاب و نایاب شدند. برای نمونه واکسن گارداسیل، که برای پیشگیری از زگیل دستگاه تناسلی کاربرد دارد، اسفندماه سال گذشته با یک میلیون و ۸۰۰ هزار تومان در دسترس بود، اما اکنون کمیاب شده و در صورت وجود، تا ۱۳ میلیون تومان به فروش میرسد، که این یعنی افزایش ۶۲۲ درصدی قیمت این محصول.
افزایش قیمت داروهای پر کاربرد ۵۰ تا ۴۵۰ درصد
برخی از داروها در داروخانههای ایرانی اصطلاحا «بدون نسخه» و پرکاربرد هستند. برای نمونه، آرتلاک ادونسد، قطرهای که برای افراد مصرف کننده لنز چشم ضروری است، سال گذشته ۵۰۰ هزار تومان قیمت داشت، اسفندماه امسال همین محصول با افزایش قیمت ۵۰ درصدی، ۷۵۰ هزار تومان به فروش میرسد، این کمترین افزایش قیمت در ۱۵ قلمی است که ایران اینترنشنال بررسی کرده است.
پماد آ چشمی، دیگر محصول مراقبت چشم که افراد مبتلا به زخم قرنیه یا خشکی چشم ناچارند به طور مداوم از آن استفاده کنند، اسفندماه سال گذشته ۱۳ هزار تومان بود، همین محصول اسفند امسال با نزدیک به ۲۱۰ درصد افزایش، ۴۰ هزار تومان به فروش میرسد.
قیمت داروی سلبرکس فایزر، که برای کاهش درد بیماران مبتلا به دردهای مفصلی نظیر آرتریت روماتوئید تجویز میشود و سال گذشته ۱۰۰ هزار تومان بود، اکنون به ۴۱۳ هزار تومان رسیده است.
بیشتر بخوانید: افزایش ۵ برابری قیمت دارو در ایران
آمپول آلتبرل، داروی سرکوب کننده ایمنی است که در درمان بیماری های التهابی کاربرد دارد از اوایل امسال در بازار به شدت کمیاب شده است، در اسفندماه سال گذشته این آمپول به صورت آزاد حدود یک میلیون تومان قیمت داشت. اکنون همین دارو با افزایش ۴۵۰ درصدی، به قیمت پنج میلیون و ۵۰۰ هزار تومان به فروش میرسد.
تهیه چنین داروهایی برای شهروندان ایرانی که در صورت نداشتن درآمد جانبی، نهایتا ۲۰ میلیون تومان در ماه دریافت میکنند، بسیار دشوار است.
آزمایش و بیمهای که دیگر بیمه نیست
در مورد آزمایشهای پزشکی موضوع متفاوت است. علاوه بر افزایش قیمت خدمات آزمایشگاهی، بحران دیگری که شهروندان با آن دست و پنجه نرم میکنند، بیمصرف شدن بیمه خدمات درمانی است.
به جز تعداد انگشت شماری از مراکز درمانی در هر شهر یا شهرستان، سایر آزمایشگاهها، با اینکه طرف قرارداد بیمهها هستند، اما صراحتا به مراجعین اعلام میکنند خدمات خود را به نرخ آزاد ارائه میدهند و دفترچه بیمه را نمیپذیرند.
از اوائل سال جاری، آن دسته از شهروندانی که بیمه تکمیلیشان پذیرفته میشود، باید پرداخت را در محل انجام دهند و بعد نامهای به بیمه تحویل دهند.
شهروندی در ایران با اشاره به همین موضوع به ایران اینترنشنال گفت با اینکه تمامی حق بیمه تامین اجتماعی و بیمه تکمیلی خود را پرداخت کرده است، اما شرکت بیمه بعد از مدتها رفت و آمد، در نهایت هیچ پولی واریز نکرده است.
بیشتر بخوانید: سازمانهای نظام پزشکی اردبیل و تبریز: برخی خدمات درمانی تنها بهصورت آزاد ارائه خواهند شد
در چنین شرایطی، تقریبا تمام هزینه آزمایشات پزشکی، به عهده شهروندان است.
از سوی دیگر، کیفیت خدمات آزمایشگاهی متفاوت است و بسیاری از پزشکان، تنها نتیجه یک آزمایشگاه خاص را میپذیرند که ممکن است در زمینه بیمه، با بیماران همکاری نکند.
تحمل درد دندان از وحشت هزینه
خدمات دندانپزشکی در اسفند ۱۴۰۳، به طور متوسط نسبت به زمان مشابه سال گذشته، ۱۱۰ درصد افزایش پیدا کرده است. شهروندان پر شماری با اشاره به هزینههای بالای زندگی از طرفی و افزایش قیمت خدمات دندانپزشکی، ترجیح دادند با دندان درد بسازند اما به دندانپزشک مراجعه نکنند. موضوع تنها خدمات زیبایی نیست، بلکه خدمات ضروری نیز کنار گذاشته شدند.
مالک یک کارگاه تولیدی که قطعاتی برای شرکتهای لوازم خانگی تولید میکند، با اشاره به کسادی بازار به ایران اینترنشنال گفت: «من که مالک کارگاه هستم و چند کارگر دارم، جرات مراجعه به دندانپزشک ندارم.»
او تاکید دارد در گذشته به طور منظم برای معاینه دندان، به دندانپزشک مراجعه میکرده، اما اکنون با اینکه هشت دندان او نیاز به معاینه دارد، اما از ترس هزینهها و با توجه به برگشت خوردن چکهای کارگاهش، نمیتواند به دندانپزشک مراجعه کند.
بیشتر بخوانید: افزایش قیمت ۴۰۰ داروی تحت پوشش سازمان تامین اجتماعی از ۱۰ درصد تا چند برابر
شهروند دیگری به ایران اینترنشنال گفت باید بابت عصبکشی، پرکردن و روکش یک دندان، ۱۵ میلیون تومان پرداخت میکرده، اما از آنجا که توانایی مالی نداشته است، دندانپزشک موافقت کرده هزینه را در ۵ قسط بدون سود دریافت کند.
او به درآمد ماهانه ۱۷ میلیونی خود اشاره کرد و با یادآوری هزینههای اجاره، خورد و خوراک و دیگر هزینهها گفت اگر یک دندان دیگرش خراب شود، دیگر توانایی مراجعه به دندانپزشک ندارد، چرا که هم اکنون نیز باید تا پنج ماه آینده با درآمد ۱۴ میلیونی (که سه میلیون آن بابت بازپرداخت قسط دندانپزشکی هزینه میشود) بسازد.
در حال حاضر یک تصویر برداری تشخیصی دندان موسوم به او.پی.جی، ۳۱۶ هزار تومان بدون بیمه هزینه دارد، هزینه همین خدمات سال گذشته ۲۰۰ هزار تومان بود که نشان دهنده افزایش ۶۰ درصدی این سرویس طی یک سال است. بیمهها به دلایل مختلف، مانند خدمات آزمایشگاهی، از پرداخت هزینه عکسهای رادیولوژی هم سر باز مینند.
شهروند دیگری از محله پاسداران تهران به ایران اینترنشنال گفت شب عید ۱۴۰۲، بابت پر کردن هر دندان دو و نیم میلیون پرداخت کرده است، اکنون همان مرکز همان خدمات را هفت میلیون تومان ارايه میکند.
شهروندی دیگری هم از تهران به ایران اینترنشنال گفت در یک مرکز واقع در محله ونک، سال گذشته یک دندان خود را به قیمت ۱۲ میلیون تومان ایمپلنت کرده است، او گفت امسال که برای ایمپلنت کردن دندان دیگر خود به همان مرکز مراجعه کرده، اما به او گفتهاند بابت خدمات مشابهی که سال قبل انجام داده، باید ۲۵ میلیون تومان پرداخت کند.
این شهروند با اشاره به اینکه این ایمپلنتها از برندهای کرهای «دنتیوم» هستند، گفت برندهای آلمانی و سوئیسی در ایران بالای ۵۰ میلیون تومان هزینه دارند.
بیشتر بخوانید: رییس انجمن رادیوآنکولوژی: داروهای جدید و گرانقیمت سرطان، بیمه نمیشوند
شهروند دیگری از محله آریاشهر تهران، که از خدمات ارزانتری استفاده میکند به ایران اینترنشنال گفت به دلیل مصرف بالای کورتون، به مرور تعدادی از دندانهای خود را در سالهای اخیر ایملنت کرده است.
او گفت زمستان سال گذشته دو دندان خود را به قیمت ۳۰ میلیون تومان ایمپلنت کرده، اکنون برای ایمپلنت دو دندان دیگر خود مراجعه کرده و این بار به او برای همان کیفیت و خدمات، ۴۵ میلیون تومان قیمت دادند.
عکس رادیولوژی و تقلب بیمهها
عکس رادیولوژی بابت عصب کشی دندان، در محله سهروردی تهران اکنون به صورت آزاد چهار میلیون تومان هزینه دارد.
شهروندی با اشاره به اینکه دارای بیمه پایه تامین اجتماعی و بیمه تکمیلی دی است، به ایران اینترنشنال گفت در خردادماه، با تجویز پزشک، یک عکس رادیولوژی داشته است، اما وقتی در دیماه، دوباره پزشک برای او عکس رادیولوژی تجویز کرده است، بیمه از پرداخت هزینه آن سر باز زده است.
او گفت بیمه از او هزینه کامل یکساله را دریافت کرده، اما اکنون که حق بیمه عکس رادیولوژی را درخواست کرده، به او گفته است هر ۳۶۵ روز، تنها یک بار میتواند از بیمه خود برای عکس رادیولوژی استفاده کند.
شهروند دیگری از مشهد به ایران اینترنشنال گفت به دلیل مشکل تیروئید، به طور دورهای باید آزمایشهایی داشته باشد، اما بیمه دیگر آزمایش تیروئید را تقبل نمیکند.
بیمههای تامین اجتماعی، دیگر عملا به جز در موارد خاص، کاربردی ندارند و شهروندان با پرداخت هزینههای مضاعف، از بیمههای تکمیلی استفاده میکنند، اما همان بیمهها نیز، با اضافه کردن بند و تبصرههایی در قوانین خود، از ارائه خدمات سر باز میزنند.
این موضوع کم کم دامنگیر بیماران خاص هم شده است. خبرگزاری ایلنا اخیرا در گزارشی به نقل از اعظم پناهی مهر عیسیلو، مدیر عامل و عضو هیات مدیره انجمن کلیوی ایران خبر داده است مراکز درمانی دیگر حاضر به انجام خدمات دیالیز با بیمه تامین اجتماعی نیستند.
عیسیلو تاکید کرده است: «بیماران کلیوی، به ویژه هنگامی که دیالیز میشوند، نمیتوانند به سر کار بروند و با مشکلات متعددی مواجه هستند.»
او هزینه دیالیز بیماران را دو میلیون تومان اعلام کرده و گفته است در نبود بیمهها، اکنون انجمن کلیه ایران هزینه دیالیز برخی از بیماران را تقبل کرده است.
بر اساس اطلاعات رسیده به ایراناینترنشنال، شرایط جسمی ناهید شیرپیشه، مادر دادخواه پویا بختیاری، بهدلیل ادامه اعتصاب غذا و خودداری از پذیرش غذای زندان، نگران کننده است.
پویا بختیاری از کشتهشدگان اعتراضات خونین آبان ۹۸ است. او ۲۵ آبان ۹۸، پس از شلیک گلوله نیروهای امنیتی جمهوری اسلامی به جمجمهاش در فاز چهار مهرشهر کرج کشته شد.
نرگس محمدی، جمعه ۱۰ اسفند در اینستاگرام خود نوشت: «اعتصاب غذای ناهید شیرپیشه پس از اقدام به خودکشی، یک خبر نیست، شرمی است بر وجدان بشریت و ننگی است بر پیشانی حکومت.»
او تاکید کرد: «اعتراض به برخورد بیرحمانه با دادخواهان، وظیفه ماست.»
به گفته یکی از اعضای خانواده بختیاری، شیرپیشه دستکم هشت کیلو از وزن خود را از دست داده و با ادامه حبس در انفرادی زندان زنجان، از نظر روحی نیز در شرایط وخیمی قرار دارد.
او در اعتراض به خودداری مسوولان قضایی از انتقالش به زندان کچویی کرج و بیش از دو سال حبس در انفرادی و قرنطینه، در هفتههای اخیر دو بار اقدام به خودکشی کرده و از دسترسی به خدمات پزشکی محروم مانده است.
به توصیه کارشناسان اگر با کسی یا کسانی روبهرو میشوید که از جملهها و عبارتهایی نشاندهنده افسردگی یا تمایل به پایان زندگی استفاده میکنند، از آنان بخواهید با پزشک متخصص معتمد، نهادهایی که در این زمینه فعالیت میکنند یا فردی مورد اعتماد درباره نگرانیهایشان صحبت کنند. اگر به خودکشی فکر میکنید، در ایران با اورژانس اجتماعی با شماره تلفن ۱۲۳ تماس بگیرید.
نرگس محمدی درباره شرایط ناهید شیرپیشه نوشت: «شرمآور و بیرحمانه است که جمهوری اسلامی هم فرزندان آنها را کشته و هم اعتراضشان را با بازداشت و زندان سرکوب میکند. خبرهای نگران کننده از وضعیت جسمی و روحی و روانی ناهید که منجر به خودکشی و اعتصاب غذای او شده است، غیر قابل تحمل است.»
این فعال مدنی تاکید کرد که در صورت عدم پاسخگویی و تداوم حبس و وضعیت نگران کننده ناهید شیرپیشه، اقدام به اعتراض خواهد کرد.
شیرین عبادی: ناهید شیرپیشه تاوان دادخواهی را با جانش پرداخت میکند
شیرین عبادی، حقوقدان و برنده جایزه نوبل صلح، با اشاره به اعتصاب غذای شیرپیشه، خواستار آزادی فوری و بدون قید و شرط او از زندان شد و در اینستاگرام خود نوشت: «او تاوان دادخواهی را با جان خودش پرداخت میکند. عدم آزادی او بدون شک منجر به فاجعه خواهد شد.»
عبادی تاکید کرد که حتی جنایتکارترین حکومتها، نتوانستند مانع صدای دادخواهی مادران شوند: «در آرژانتین، شیلی، ترکیه و بسیاری کشورهای دیگر وقتی صدای اعتراض و دادخواهی مادران شنیده میشد، جبارترین دستگاههای نظامی یک قدم به عقب میرفتند.»
به گفته این فعال مدنی، در بسیاری از کشورهای جهان، «صدای سرکوب نشدنی مادران»، به جنبشهای اجتماعی «حیات دوباره» داد اما: «در ایران، جمهوری اسلامی که فریادهای "جایگاه زن و مادر در اسلامش" گوش جهان را کر کرده، هیچ خط قرمزی برای اعمال فشار بر مادران دادخواه ندارد.»
منوچهر بختیاری و ناهید شیرپیشه، پدر و مادر پویا، پس از قتل او آشکارا با جمهوری اسلامی مخالفت کردهاند.
شیرپیشه تیرماه ۱۴۰۱ به دست نیروهای امنیتی بازداشت و به زندان کچویی کرج منتقل شد.
این مادر دادخواه در شهریور همان سال با حکم شعبه اول دادگاه انقلاب کرج، بابت اتهاماتی از جمله «اجتماع و تبانی و تبلیغ علیه نظام» به پنج سال زندان محکوم شد.
شیرپیشه نهم آبان ۱۴۰۱ از زندان کچویی کرج به زندان زنجان منتقل شد.
منوچهر بختیاری نیز پس از دادخواهی برای فرزندش بازداشت، محکوم و زندانی شده و دوران حبس خود را در زندان قزوین سپری میکند.
مهرداد بختیاری، عموی پویا، در ندامتگاه مرکزی کرج و آرین شیرپیشه، دایی پویا هم در زندان اوین در حبس به سر میبرند.
مونا و احمد بختیاری، خواهر و عموی پویا نیز ماه جاری با پروندهسازی علیه خود در دستگاه قضایی جمهوری اسلامی مواجه شدند.
خانوادههای دادخواه در سالهای گذشته همواره تحت فشار و آزار جمهوری اسلامی قرار داشته و با احکامی همچون حبس، جزای نقدی و مصادره اموال مواجه شدهاند.