وزارت خارجه روسیه: بهدنبال راهحلی برای تضمین منافع مشروع برنامه هستهای ایران هستیم
ماریا زاخارووا، سخنگوی وزارت خارجه روسیه، پنجشنبه ۱۴ فروردین در واکنش به تهدیدهای دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا مبنی بر بمباران مواضع جمهوری اسلامی در صورت عدم دستیابی به توافق با واشینگتن درباره برنامه هستهای تهران، گفت مسکو بر این باور است که هرگونه استفاده از نیروی نظامی علیه ایران «غیرقانونی و غیرقابل قبول» است.
او افزود: «ما در جستوجوی راه حلی هستیم که ضمن احترام به منافع مشروع ایران، بر پیشداوریهای غرب درباره برنامه هستهای این کشور غلبه کند.»
زاخارووا تاکید کرد بمباران زیرساختهای هستهای پیامدهای فاجعهباری برای سراسر جهان خواهد داشت و گفت که جمهوری اسلامی حق دارد از انرژی هستهای بهصورت «صلحآمیز» استفاده کند.
بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، در یک نشست خبری مشترک با ویکتور اوربان، نخستوزیر مجارستان، جمهوری اسلامی را به رهبری آنچه «اسلام رادیکال» خواند، متهم کرد و گفت که اسرائیل در حال نبرد برای دفاع از آینده تمدن غربی و تمدن یهودی-مسیحی است.
نتانیاهو، پنجشنبه ۱۴ فروردین، در اولین روز سفر چهار روزه خود به مجارستان، گفت: «تمدن غربی و تمدن یهودی-مسیحی تحت حمله یک دشمن قدرتمند قرار دارد و آن دشمن، اسلام رادیکال به رهبری ایران است.»
او در ادامه گفت: «ایران با تکیه بر نیروهای نیابتیاش از جمله حزبالله، حماس و حوثیها، ما را هدف حمله قرار داده است اما ما محور تروریستی تحت حمایت ایران را تار و مار کردیم.»
نتانیاهو ضمن اشاره به «دوستی عمیق» میان اسرائیل و مجارستان، گفت که همکاریهای دو کشور در حوزههای دفاعی و فناوری، گسترش یافته است.
نخستوزیر اسرائیل با اشاره به حملات این کشور به نیروهای نیابتی جمهوری اسلامی گفت که اقدامات اسرائیل تنها به دفاع از خود محدود نمیشود، بلکه به گفته او، «اسرائیل حتی از اروپا هم محافظت میکند؛ اگرچه ممکن است متوجه آن نباشند».
اوربان در دیدار با نتانیاهو: بهدلیل سیاسی شدن دیوان کیفری، از این نهاد خارج شدیم
ویکتور اوربان، نخستوزیر مجارستان، همزمان با اولین سفر اروپایی نخستوزیر اسرائیل پس از صادر شدن حکم بازداشت او از سوی دیوان کیفری بینالمللی، اعلام کرد که کشورش بهدلیل «سیاسی شدن» این دیوان، از این نهاد خارج میشود.
او تاکید کرد تصمیمهای دیوان کیفری درباره اسرائیل، نشاندهنده «رویکرد سیاسی این نهاد» است.
اوربان در ادامه افزود که مجارستان از حق اسرائیل برای دفاع از خود حمایت میکند.
پس از اعلام این تصمیم، نتانیاهو خروج مجارستان از دیوان کیفری را «تصمیمی جسورانه و اصولی» خواند.
نتانیاهو و اوربان
ورود نتانیاهو به بوداپست
به گزارش روزنامه تایمز اسرائیل، نتانیاهو پنجشنبه برای یک سفر چهار روزه راهی بوداپست، پایتخت مجارستان شد و اوربان در مراسمی با گارد تشریفات نظامی از او استقبال کرد.
دعوت از نتانیاهو برای سفر به مجارستان زمانی انجام شد که قضات دیوان کیفری بینالمللی در اول آذر ۱۴۰۲ احکام بازداشت نتانیاهو و یوآو گالانت، وزیر دفاع پیشین اسرائیل و محمد دیاب المصری، ملقب به «ضیف»، فرمانده کشتهشده حماس را صادر و آنها را به ارتکاب «جنایات جنگی» و «جنایت علیه بشریت» متهم کرد.
صدور حکم بازداشت برای نتانیاهو و گالانت واکنشهای گستردهای به دنبال داشت و در حالی که فرانسه، ایرلند، ایتالیا، بریتانیا، کانادا، نروژ و برخی دیگر از کشورها به همراه مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا در آذر ۱۴۰۳ بر پایبندی به احکام دیوان کیفری بینالمللی تاکید کردند، نخستوزیر مجارستان از نتانیاهو برای سفر به بوداپست دعوت کرد و تضمین داد حکم بازداشت علیه او اجرا نشود.
همزمان با این سفر، سازمان عفو بینالملل در بیانیهای از رهبران اروپایی و جهانی خواست تا بر بوداپست فشار بیاورند و خواهان بازداشت نتانیاهو شوند.
به گفته عفو بینالملل، سفر نتانیاهو به مجارستان نباید به نمادی از آینده حقوق بشر در اروپا تبدیل شود و رهبران اروپا و جهان باید «سکوت و بیعملی شرمآور» خود را کنار بگذارند و از مجارستان بخواهند او را بازداشت کند: «در غیر این صورت، این سفر توهینی آشکار به رنج قربانیان فلسطینی در غزه خواهد بود.»
خروج مجارستان از دیوان کیفری بینالمللی
پنجشنبه و دقایقی پیش از آنکه نتانیاهو، در بوداپست مورد استقبال رسمی قرار گیرد، دولت مجارستان اعلام کرد از دیوان کیفری بینالمللی خارج میشود.
زولتان کوواچ، سخنگوی اوربان، گفت: «فرایند خروج از روز پنجشنبه آغاز میشود و مطابق با الزامات قانونی قانون اساسی و تعهدات بینالمللی مجارستان انجام خواهد شد.»
مجارستان یکی از ۱۲۴ کشور عضو این دیوان بود که احکام آن بر اساس قانون برای این کشورها الزامآور است.
با این موضعگیری، اوربان آشکارا در برابر سیاست رسمی اتحادیه اروپا در حمایت از دیوان بینالمللی کیفری ایستاده است.
طبق قوانین دیوان بینالمللی کیفری، کشورهای عضو موظفاند افرادی که علیه آنها حکم بازداشت صادر شده، از جمله نتانیاهو را در صورت ورود به خاکشان بازداشت کنند.
با این حال، این دادگاه ابزار اجرایی ندارد و اجرای تصمیمهای آن به همکاری کشورها بستگی دارد.
سخنگوی کمیسیون اروپا روز چهارشنبه در واکنش به خبرها درباره احتمال خروج مجارستان از این دیوان عمیقا ابراز تاسف کرده بود.
طبق ماده ۱۲۷ اساسنامه رم که سند بنیانگذار دیوان بینالمللی کیفری است، هر کشور عضو میتواند با اطلاع رسمی کتبی به دبیرکل سازمان ملل، از این دادگاه خارج شود اما خروج یک سال پس از دریافت اطلاعیه از سوی سازمان ملل اجرایی میشود و تا آن زمان، کشور مورد نظر موظف به همکاری با تحقیقات جاری خواهد بود.
بر اساس این ماده، اتحادیه اروپا معتقد است که مجارستان باید دستکم تا یک سال پس از اعلام خروج، به اجرای حکم بازداشت نتانیاهو پایبند باشد اما ابزار قانونی برای وادار کردن آن به این اقدام را در اختیار ندارد.
اوربان پیشتر نیز در موضوعات مختلفی از جمله جنگ اوکراین، روابط با روسیه و حقوق بشر با اتحادیه اروپا اختلافنظر داشته است. هر چند برخی دیگر از کشورهای عضو اتحادیه مانند آلمان و فرانسه نیز گفته بودند که قصد ندارند نتانیاهو را بازداشت کنند.
گیدئون سعار، وزیر خارجه اسرائیل، در جریان سفر به پاریس گفت این کشور مسیر دیپلماتیک را برای جلوگیری از دستیابی جمهوری اسلامی به سلاح هستهای رد نمیکند. او افزود نشانههایی وجود دارد که ممکن است گفتوگوهای غیرمستقیم میان تهران و واشینگتن آغاز شود.
سعار گفت: «ما، همانطور که میدانید، با ایرانیها مذاکرهای نداریم اما آنها صراحتا اعلام کردهاند که آماده گفتوگوهای غیرمستقیم با آمریکا هستند و اگر چنین مذاکراتی آغاز شود، من تعجب نخواهم کرد.»
سعار پس از دیدار با همتای فرانسویاش تاکید کرد که جمهوری اسلامی تهدیدی برای کل منطقه است، نه فقط برای اسرائیل.
وقتی از او درباره احتمال رویارویی مستقیم با جمهوری اسلامی پرسیده شد، سکوت کرد و تنها گفت: «ما اقدام دیپلماتیک را رد نمیکنیم.»
از سوی دیگر، ژان-نوئل بارو، وزیر خارجه فرانسه، چهارشنبه ۱۳ فروردین گفته بود اگر مذاکرات درباره برنامه هستهای جمهوری اسلامی شکست بخورد، «درگیری نظامی» تقریبا «اجتنابناپذیر» خواهد بود.
سعار هشدار داد: «میان ایران، حزبالله و حماس همکاری وجود دارد و ما اجازه نخواهیم داد فعالیتهای تروریستی از آنجا علیه اسرائیل و شهروندانمان انجام شود.»
وزارت خارجه اسرائیل پیش از این اعلام کرده بود که سعار برای گفتوگو با همتای فرانسوی خود درباره پرونده هستهای جمهوری اسلامی و دیگر مسائل منطقهای، عازم پاریس شده است.
پلیس راهور در ایران اعلام کرد آمار جانباختگان سوانح رانندگی در ۱۹ روز گذشته به ۷۹۶ نفر رسیده است. پلیس دلیل بیش از ۶۰ درصد تصادفات را «عدم توجه به جلو و خستگی و خوابآلودگی راننده» اعلام کرد و گفت دلیل بیش از ۳۶ درصد تصادفات، واژگون شدن خودرو بوده است.
طرح ترافیکی پلیس راه برای سفرهای نوروزی ۱۴۰۴، از ۲۵ اسفند سال گذشته آغاز شد.
تیمور حسینی، رییس پلیس راهور فراجا در خصوص آمار تصادفات نوروزی اعلام کرد از ۲۵ اسفند ۱۴۰۳ تا ۱۳ فروردین ۱۴۰۴، در مجموع ۹۲ هزار و ۸۲۳ فقره تصادف در سطح کشور به ثبت رسیده که از این تعداد، ۶۶۴ فقره تصادف منجر به جان باختن ۷۹۶ نفر شده است.
او در ادامه گفت که ۱۴ هزار و ۳۷۰ تصادف منجر به جراحت نیز ثبت شده و در مجموع ۱۸ هزار و ۸۲ نفر مجروح شدهاند.
در این مدت ۷۷ هزار و ۷۸۹ تصادف خسارتی نیز به ثبت رسیده است.
به گفته حسینی، استان فارس با ۷۱ فوتی، کرمان با ۶۷ فوتی، خراسان رضوی با ۵۴ فوتی و خوزستان و سیستان و بلوچستان هر کدام با ۴۸ فوتی در رتبههای اول تا پنجم استانهای دارای بیشترین آمار جانباختگان قرار دارند.
در نوبت قبل، طرح نوروزی پلیس ایران از ۲۴ اسفند ۱۴۰۲ آغاز و در یک بازه زمانی ۱۸ روزه تا ۱۲ فروردین ۱۴۰۳، مرگ ۶۹۸ نفر بر اثر حوادث رانندگی ثبت شد.
رییس پلیس راهور با اشاره به علل وقوع تصادفات فوتی گفت بیتوجهی به جلو با ۴۴ درصد، مهمترین عامل تصادفات منجر به فوت بوده و ناتوانی در کنترل وسیله نقلیه و تغییر مسیر ناگهانی هر کدام با ۱۵ درصد، از دیگر عوامل موثر در بروز تصادفات فوتی بودهاند.
به گفته پلیس، بررسیها نشان میدهند بازه زمانی بین ساعات ۱۶ تا ۲۰، اوج وقوع تصادفات فوتی در جادههای کشور است.
هر سال با آغاز سفرهای نوروزی، آمار تصادفات جادهای و کشتههای ناشی از آن بهطور چشمگیری در ایران افزایش مییابد.
در حوادث رانندگی ۱۰ ماه نخست سال ۱۴۰۳، حدود ۱۶ هزار نفر و در سوانح سال ۱۴۰۲ بیش از ۲۰ هزار نفر کشته شدند.
وبسایت تخصصی کپلر خبر داده است چین همزمان با تشدید فشارهای آمریکا، از ثبت سفارش جدید برای خرید نفت خام ایران خودداری میکند، به طوری که حتی پالایشگاههای خصوصی کوچک چینی هم سفارش جدید نداشتهاند. از سوی دیگر قیمت نفت ایران در بازار چین به شدت کاهش یافته است.
کپلر که به طور تخصصی، جریان انرژی در جهان را رصد میکند، در مقالهای نوشت به نظر میرسد پالایشگاههای مستقل چینی موسوم به «تیپاتها» (یا «قوریها»)، پس از آنکه یک پالایشگاه مستقر در شاندونگ برای نخستین بار از سوی ایالات متحده تحریم شد، از سفارشهای جدید برای خرید نفت خام ایران خودداری میکنند.
بر اساس این مقاله، از اول فروردین ۱۴۰۴ تاکنون، هیچ معامله جدیدی در این زمینه گزارش نشده است.
از سوی دیگر، پیشنهادهای خرید نفت سبک ایران که پیش از تحریمهای اخیر زیر ۰/۸ دلار قیمت نفت خام برنت بود، پس از تحریمها به زیر ۱/۵ دلار کمتر از قیمت نفت خام برنت رسیده است.
پالایشگران همچنان در حال ارزیابی ریسکهای دریافت نفت خام ایران در آینده هستند و به دقت تحولات پیرامون پالایشگاه ۶۰ هزار بشکهای «شوگوانگ لوکینگ پتروشیمی» را دنبال میکنند.
بیشتر نفت ایران را پالایشگاههای کوچکی در شمال شرقی چین میخرند که به «قوریها» معروف هستند. این پالایشگاهها برای سودآوری به نفت ارزان متکیاند و محصولات خود را در داخل کشور به ارز محلی میفروشند که آنها را در برابر تحریمهای ثانویه که شرکتهای آمریکایی را از معامله با هر شرکتی که بهطور آگاهانه نفت ایران را بخرد منع میکند، ایمن میدارد.
اما این پالایشگاهها در عین حال نیازمند نفتکشهایی هستند که در بندرهای چینی پهلو بگیرند و نفت ارزان ایران را به دست آنها برسانند.
۲۶ دی ۱۴۰۳، اکونومیست گزارش داد طراحان تحریمها با آگاهی از این موضوع، نفتکشهایی را هدف قرار دادهاند که مسئول آخرین مرحله از سفر نفت ایران، معمولا از مالزی به چین هستند.
اکنون بنادر چینی از ترس مجازات، شروع به رد درخواست این نفتکشها برای پهلو گرفتن کردهاند.
از سوی دیگر تاکنون نشانهای از قطع حمایت مالی بانکها از پالایشگاه لوکینگ که اخیرا تحریم شد، دیده نشده است.
اگر این پالایشگاه بتواند تامین مالی خود را حفظ کرده و به فعالیتش ادامه دهد، ممکن است دیگر پالایشگاههای مستقل -بهویژه آنهایی که به نفت خام ایران به عنوان خوراک اصلی خود وابستهاند- تشویق شوند که به دریافت محمولههای ایرانی ادامه دهند.
کپلر نوشت محمولههای ایرانی که تا هفتم فروردین ۱۴۰۴ به وسیله نفتکشهایی حمل شدهاند که در فهرست تحریمهای دفتر کنترل داراییهای خارجی آمریکا (OFAC) قرار ندارند، با موفقیت تخلیه شدهاند.
این نشان میدهد بنادر چینی علیرغم تشدید تحریمهای آمریکا، از پذیرش نفت خام ایران خودداری نکردهاند.
اقدام اخیر واشنگتن در تحریم «هویزهو هوایینگ»، یک پایانه نفتی در جنوب چین، ممکن است برخی بنادر را وادار به بازنگری در پذیرش نفتکشهای تحریمشده کند.
۱۸ دی ماه ۱۴۰۳، حدودا دو هفته مانده به آغاز کار رسمی دونالد ترامپ به عنوان رییسجمهوری آمریکا، بندر شاندونگ چین که مرکز اصلی واردات نفت تحریمشده ایران، روسیه و ونزوئلا به این کشور بود، ورود نفتکشهای تحریم شده از سوی ایالات متحده به مجموعه بنادر تحت مدیریت خود را ممنوع کرد.
با این حال، دادههای کپلر نشان میدهد دو نفتکش «آفرامکس» -از جمله «توراکو» و «نریوس سوفیا» که اخیرا به وسیله OFAC در لیست سیاه قرار گرفتهاند- اوایل این هفته موفق به تخلیه نفت خام ایران در بنادر «یانگشان» و «دونگیینگ» شدهاند.
بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل در اولین سفر اروپایی خود پس از اعلام حکم بازداشت از سوی دیوان کیفری بین المللی، وارد مجارستان شد. همزمان دولت مجارستان اعلام کرد از دیوان کیفری بینالمللی خارج میشود.
به گزارش روزنامه تایمز اسرائیل، روز پنجشنبه نتانیاهو برای یک سفر چهار روزه راهی بوداپست، پایتخت مجارستان شد و ویکتور اوربان، نخستوزیر مجارستان در مراسمی با گارد تشریفات نظامی از او استقبال کرد.
در این مراسم سوارکارانی با لباسهای سبز، طلایی و قرمز که پرچمهای مجارستان و اسرائیل را در دست داشتند، با اسبهای قهوهای و سفید وارد محوطه سنگفرش قلعه شدند. همزمان یک گروه موسیقی نظامی به اجرای قطعات رسمی پرداخت و نتانیاهو و همسرش سارا از خودرو پیاده شدند.
دو رهبر پس از گفتوگویی کوتاه در محوطه، برای برگزاری جلسه دوجانبه وارد قلعه شدند.
سفری برای مقابله با دادگاه لاهه
دعوت از نتانیاهو برای سفر به مجارستان زمانی انجام شد که قضات دیوان کیفری بینالمللی در اول آذر ۱۴۰۲ احکام بازداشت نتانیاهو و یوآو گالانت، وزیر دفاع پیشین اسرائیل و محمد دیاب المصری، ملقب به «ضیف»، فرمانده کشتهشده حماس را صادر و آنها را به ارتکاب «جنایات جنگی» و «جنایت علیه بشریت» متهم کرد.
صدور حکم بازداشت برای نتانیاهو و گالانت واکنشهای گستردهای به دنبال داشت و در حالی که فرانسه، ایرلند، ایتالیا، بریتانیا، کانادا، نروژ و برخی دیگر از کشورها به همراه مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا در آذر ۱۴۰۳ بر پایبندی به احکام دیوان کیفری بینالمللی تایید کردند؛ نخستوزیر مجارستان از نتایاهو برای سفر به بوداپست دعوت کرد و تضمین داد حکم بازداشت علیه او اجرا نشود.
همزمان با این سفر سازمان عفو بینالملل در بیانیهای از رهبران اروپایی و جهانی خواست تا بر بوداپست فشار بیاورند و خواهان بازداشت نتانیاهو شوند.
به گفته عفو بین الملل، سفر نتانیاهو به مجارستان نباید به نمادی از آینده حقوق بشر در اروپا تبدیل شود و رهبران اروپا و جهان باید سکوت و بیعملی شرمآور خود را کنار بگذارند و از مجارستان بخواهند او را بازداشت کند: «در غیر این صورت، این سفر توهینی آشکار به رنج قربانیان فلسطینی در غزه خواهد بود.»
خروج مجارستان از دیوان کیفری بینالمللی
روز پنجشنبه و دقایقی پیش از آنکه نتانیاهو، در بوداپست مورد استقبال رسمی قرار گیرد، دولت این کشور اعلام کرد که از دیوان کیفری بینالمللی خارج میشود.
زولتان کوواچ، سخنگوی اوربان گفت: «فرایند خروج از روز پنجشنبه آغاز میشود و مطابق با الزامات قانونی قانون اساسی و تعهدات بینالمللی مجارستان انجام خواهد شد.»
مجارستان یکی از ۱۲۴ کشور عضو این دیوان بود که احکام آن بر اساس قانون برای این کشورها الزامآور است.
با این موضعگیری، اوربان آشکارا در برابر سیاست رسمی اتحادیه اروپا در حمایت از دیوان کیفری ایستاده است.
طبق قوانین دیوان بین المللی کیفری، کشورهای عضو موظفاند افرادی که علیه آنها حکم بازداشت صادر شده، از جمله نتانیاهو را در صورت ورود به خاکشان بازداشت کنند.
با این حال، این دادگاه ابزار اجرایی ندارد و اجرای تصمیمهای آن به همکاری کشورها بستگی دارد.
سخنگوی کمیسیون اروپا روز چهارشنبه در واکنش به شایعات درباره خروج مجارستان از این دیوان عمیقا ابراز تاسف کرده بود.
طبق ماده ۱۲۷ اساسنامه رم، که سند بنیانگذار دیوان است، هر کشور عضو میتواند با اطلاع رسمی کتبی به دبیرکل سازمان ملل از این دادگاه خارج شود.
اما خروج یک سال پس از دریافت اطلاعیه از سوی سازمان ملل اجرایی میشود و تا آن زمان، کشور موظف به همکاری با تحقیقات جاری خواهد بود.
بر اساس این ماده، اتحادیه اروپا معتقد است که مجارستان باید دستکم تا یک سال پس از اعلام خروج، به اجرای حکم بازداشت نتانیاهو پایبند باشد، اما ابزار قانونی برای وادار کردن آن به این اقدام در اختیار ندارد.
اوربان پیشتر نیز در موضوعات مختلفی از جمله جنگ اوکراین، روابط با روسیه و حقوق بشر با اتحادیه اروپا اختلافنظر داشته است.
با این حال، برخی دیگر از کشورهای عضو اتحادیه مانند آلمان و فرانسه نیز گفتهاند که قصد ندارند نتانیاهو را بازداشت کنند.
