برگزاری رزمایش دریایی مشترک جمهوری اسلامی، چین و روسیه در آبهای نزدیک چابهار در رسانههای کشورهای گوناگون بازتاب یافته است. شماری از رسانههای غربی با اشاره به ادامه تنشها در روابط آمریکا و اروپا، افزایش همکاریهای نظامی تهران، پکن و مسکو را قابل توجه دانستند.
رزمایش موسوم به «کمربند امنیت دریایی ۲۰۲۵»، سهشنبه ۲۱ اسفند آغاز شد و تا شنبه ۲۵ اسفند ادامه خواهد داشت.
سیانان با استناد به اظهارات تحلیلگران، برگزاری چنین رزمایشهایی را نشاندهنده «همکاری فزاینده میان سه قدرت اقتدارگرا» دانست و نوشت جمهوری اسلامی، چین و روسیه میکوشند «نفوذ آمریکا [در منطقه] را متعادل کنند و نظم جهانی تحت رهبری غرب را به چالش بکشند».
این رسانه افزود برگزاری رزمایش اخیر با توجه به شرایط کنونی در عرصه بینالمللی اهمیت بیشتری مییابد، زیرا «ترامپ با بر هم زدن اتحاد فراآتلانتیک - که دههها سنگ بنای امنیت غرب بوده - به بهای تضعیف اوکراین به روسیه تمایل پیدا کرده و همزمان، متحدان آسیایی را برای پرداخت هزینههای بیشتر در قبال اقدامات حفاظتی آمریکا تحت فشار قرار داده است».
به گزارش سیانان، نگرانیها در واشینگتن درباره شکلگیری یک «شراکت راهبردی» میان چین، روسیه، جمهوری اسلامی و کره شمالی رو به افزایش است. شراکتی که قانونگذاران آمریکایی از آن با عناوینی همچون «محور اقتدارگرایی»، «محور خودکامگان» و «محور دیکتاتورها» یاد کردهاند.
در هفتههای اخیر دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، کوشیده است از روابط مسکو و واشینگتن که در دوره جو بایدن، رییسجمهوری پیشین، به سردی گراییده بود، تنشزدایی کند. او همچنین ولودیمیر زلنسکی، رییسجمهوری اوکراین را بهشدت تحت فشار قرار داده تا به صلح با روسیه تن دهد.
این رویکرد با نارضایتی متحدان اروپایی آمریکا همراه شده و به نگرانیها در خصوص چشمانداز امنیتی اروپا در برابر تهدیدات مسکو دامن زده است.
رییسجمهوری ایالات متحده ۲۰ اسفند اعلام کرد از برگزاری رزمایش دریایی جمهوری اسلامی، چین و روسیه نگران نیست.
ترامپ در پاسخ به پرسشی درباره دلایل عدم نگرانی خود گفت: «ما از همه آنها قویتریم؛ قدرت بیشتری داریم و من ارتش را بازسازی کردم.»
تقویت «اتحاد هراسانگیز» تهران، پکن و مسکو
روزنامه بریتانیایی دیلی اکسپرس، ۲۱ اسفند گزارش داد جمهوری اسلامی، چین و روسیه با برگزاری این رزمایش «اتحاد هراسانگیز خود را تقویت میکنند» و «به غرب طعنه میزنند».
دیلی اکسپرس نوشت: «چین، روسیه و ایران در دو سال گذشته رزمایشهای دریایی مشابهی برگزار کردهاند زیرا همکاریهای راهبردی آنها در حال گسترش است.»
این روزنامه یادآور شد جمهوری اسلامی و چین از جنگ روسیه علیه اوکراین پشتیبانی کرده و موجب شدهاند مسکو با وجود تحریمهای غرب، همچنان بتواند به کارزار خود ادامه دهد.
روسیه عملیات نظامی خود را علیه اوکراین در اسفند ۱۴۰۰ کلید زد و از آن زمان تاکنون، درگیریهای مرگبار میان دو کشور ادامه داشته است. از زمان آغاز جنگ کنونی، روسیه حدود یکپنجم از خاک اوکراین را به تصرف خود درآورده است.
اهمیت راهبردی خلیج عمان
جروزالم پست ۲۱ اسفند گزارش داد هدف از برگزاری رزمایش در نزدیکی آبهای چابهار، کاستن از نفوذ ایالات منطقه در منطقه است.
این رسانه نوشت که این رزمایش تنها چند روز پس از آن آغاز میشود که علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، پیشنهاد ترامپ را برای مذاکره درباره برنامه هستهای تهران نپذیرفت.
این روزنامه اسرائیلی افزود: «خلیج عمان، محل برگزاری این رزمایش، یک گذرگاه دریایی حیاتی است که اقیانوس هند را به تنگه هرمز متصل میکند؛ تنگهای که بیش از یکچهارم تجارت نفت دریایی جهان از آن میگذرد.»
محل برگزاری رزمایش موسوم به «کمربند امنیت دریایی ۲۰۲۵» و اهمیت راهبردی آن مورد توجه سایر رسانهها، از جمله روزنامه واشینگتن تایمز و شبکه خبری دویچهوله، قرار گرفته است.
روزنامه پاکستانی اکسپرس تریبون، شریک بینالمللی نیویورک تایمز هم نوشت برگزاری این رزمایش از آن جهت حائز اهمیت است که تنشها در عرصه ژئوپلیتیک جهانی بالا گرفته و ترامپ «اتحاد سنتی» کشورهای غربی را مختل کرده است.
آب استان تهران عمدتا از طریق بارندگی، ذخیره برف در بالادست و منابع زیرزمینی تامین میشود اما برداشتهای شدید از منابع آب زیرزمینی استان در دهههای اخیر باعث شده که سفرههای زیرزمینی تهران سال به سال خالیتر شوند.
احد وظیفه، رییس مرکز ملی اقلیم و مدیریت بحران خشکسالی، سهشنبه ۲۱ اسفند به دیدهبان ایران گفت: «امسال با کاهش بیش از ۴۰ درصدی بارندگی در استان تهران نسبت به متوسط بلندمدت مواجه بودهایم و پیشبینیهای هواشناسی نشان میدهد که بعید است در ادامه سال آبی جاری، این کمبود جبران شود.»
یک روز پیش از این و در ۲۰ اسفند، سخنگوی صنعت آب کشور هشدار داد از ابتدای سال آبی جاری یعنی یکم مهر تاکنون، میزان بارندگیها در ایران نسبت به متوسط بلندمدت ۳۷ درصد کاهش یافته است.
از نظر پراکندگی بارش نیز ۲۸ استان زیر حد نرمال قرار دارند.
وظیفه در گفتوگوی جدید خود توضیح داد که در خوشبینانهترین حالت، استان تهران سال آبی جاری را با حدود ۳۰ درصد کمبارشی به پایان میرساند و با توجه به کاهش بارندگی زیر نرمال این استان در پنج سال گذشته، توان تابآوری و سازگاری با کمآبی برای تهران و ساکنانش دشوارتر شده است.
به گفته او، به احتمال زیاد به همین دلیل، آب استان تهران در تابستان سال بعد جیرهبندی شود.
علی شریعت، دبیر کل فدراسیون صنعت آب، نیز ۲۱ اسفند گفت چهار سد اصلی از مدار بهرهبرداری خارج شده و برای همین باید به زودی منتظر جیرهبندی آب بود.
او ادامه داد: «در اصفهان و با حجم ذخیره اندک سد زایندهرود قطعا جیرهبندی آب اتفاق خواهد افتاد و شرایط آبی کشور بسیار بحرانی است.»
شرکت مدیریت منابع آب به تازگی درباره وضعیت پرشدگی سدهای ایران هشدار داد و گفت این میزان با کاهش هفت درصدی نسبت به زمان مشابه سال گذشته، تنها ۴۳ درصد است.
بر اساس این گزارشها، وضعیت سدهای تهران از میانگین کشوری هم بدتر است. در میان پنج سد تامینکننده آب مورد نیاز استانهای تهران و البرز، چهار سد مهم امیرکبیر (کرج)، لتیان، لار و ماملو بهطور متوسط تنها شش درصد آب دارند.
در استان خوزستان نیز بهجز سدهای زنجیرهای کارون، سطح آب اغلب سدها به کمتر از ۴۰ درصد ظرفیت آنها رسیده است.
زنگ خطر بحران آب و خشکسالی در ایران از بیش از ۲۰ سال پیش و در دولت محمد خاتمی به صدا درآمده اما سیاستهای غلط گذشته در این دولت و دولتهای بعد همچنان ادامه یافته و در مواردی تشدید نیز شده است.
بسیاری از کارشناسان از آن زمان درباره تبعات تنشهای آبی مانند افزایش بروز خشکسالیهای ممتد، فرونشست و مخاطرات جوی چون طوفانهای گردوخاک هشدار دادهاند.
قانع در جلسهای در شورای حقوق بشر سازمان ملل متحد در ژنو گفت: «نمیتوان با ادعای خصوصی بودن آرامستان، تعهدات حکومت در رابطه با بزرگترین اقلیت دینی غیرمسلمان در کشور، یعنی بهائیان را نادیده گرفت.»
نازیلا قانع، استاد دانشگاه و حقوقدان ایرانیتبار، تیر ۱۴۰۱ به عنوان گزارشگر ویژه «آزادی ادیان و عقیده» در شورای حقوق بشر سازمان ملل انتخاب شد. قانع استاد دانشگاه آکسفورد است و تابعیت فرانسوی دارد.
او افزود: «صدها آرامستان بهائی در سراسر ایران طی دههها، تخریب، به آتش کشیده شده و با بولدوزر ویران شدهاند. دفن درگذشتگان بهائی به دلیل موانع بیاساس و بدخواهانهای که از سوی مقامات حکومتی ایجاد شده بیدلیل به تعویق افتاده است.»
این اظهارات پس از آن صورت گرفت که یکی از نمایندگان هیئت جمهوری اسلامی، یافتههای گزارش گزارشگر ویژه سازمان ملل در مورد تخریب آرامستانها و محدودیتهای سیستماتیک اعمالشده بر بهائیان ایران را انکار کرد.
در این گزارش آمده بود: «پیروان آیین بهائی از دفن درگذشتگان خود در زمینهای موجود در آرامستان منع و به جای آن مجبور شدهاند که درگذشتگان خود را در محل یک گور دستهجمعی دفن کنند.»
اسفند سال گذشته، جامعه جهانی بهائی گزارش داد که قبر بیش از ۳۰ تن از شهروندان بهائی درگذشته که در یک گور دستهجمعی در گورستان خاوران تهران دفن شده بودند، تخریب شده است.
پیش از انقلاب ۱۳۵۷، جامعه بهائی تهران دارای یک قبرستان ۸۰ هزار متر مربعی در خاوران و یک قبرستان یک و نیم میلیون متر مربعی در کبیرآباد بود.
هر دو ملک در دهه ۱۹۸۰ توسط جمهوری اسلامی (از یک سال پس از روی کار آمدن جمهوری اسلامی در ایران) مصادره شد و حداقل ۱۵ هزار قبر در خاوران تخریب شد.
پس از آن یک ملک کوچکتر به مساحت ۱۷ هزار متر مربع به نام گلستان جاوید تهران، مجاور گورستان دستهجمعی خاوران در اختیار جامعه بهائی قرار گرفت.
آرامگاه خاوران محل دفن پیکر اعدامشدگان دهه ۶۰ و به ویژه قربانیان اعدامهای گسترده سیاسی در سال ۶۷ است.
اما اکنون بهائیان دسترسی محدودی به این قبرستان دارند.
ماموران وزارت اطلاعات در سالهای اخیر این قبرستان را تصرف کردند و استفاده از آن را به طور فزایندهای برای بهائیان دشوار کردهاند.
فعالان جامعه بهائی و سازمانهای حقوق بشری در این مدت گزارشهای متعددی دادهاند که بر اساس آنها مقامهای جمهوری اسلامی مانع دفن پیکر بهائیان در گلستان جاوید تهران شدهاند و برخی از درگذشتگان بهائی را بدون اطلاع خانوادههایشان در آرامگاه خاوران دفن کردهاند.
مرداد امسال نیز، جامعه جهانی بهائی از آتشسوزی عمدی و تخریب درختان در آرامستان بهائیان اهواز خبر داد.
همچنین سازمان دیدهبان حقوق بشر، در دیماه امسال در گزارش مشروح خود درباره وضعیت حقوق بشر در سال ۲۰۲۴ میلادی، مقامات جمهوری اسلامی را بهدلیل بازداشت، آزار و اذیت بهائیان به «جنایت علیه بشریت» متهم کرد.
همچنین در اوایل اسفند و در ادامه فشارهای امنیتی جمهوری اسلامی بر شهروندان بهائی در ایران، خانههای ۱۴ شهروند بهائی در شهرهای کرج و قزوین به دست ماموران امنیتی تفتیش شد. همزمان دو تن از این افراد به نامهای فریبا میثاقی و عرفان اشراقی بازداشت و به مکان نامعلومی منتقل شدند.
اما هیئت جمهوری اسلامی در پاسخ به گزارشها درباره هتکحرمت آرامستانهای بهائی در بیانیهای ادعا کرد که «تخصیص زمین برای آرامستانها مطابق با مقررات ملی است که با هدف تضمین دسترسی عادلانه و مدیریت مناسب محلهای دفن اجرا میشود.»
گزارشگر سازمان ملل معتقد است حکومت ایران، این ادعا را برای انحراف از مسئلۀ اصلی مطرح کرد و به طور نادرست این مقررات را با رویههای استاندارد در سایر کشورها برابر دانست.
قانع، در پاسخی مستقیم به این ادعا بر زمینه گستردهتر سرکوب و آزار اقلیتهای دینی در ایران تاکید کرد و تلاش هیئت نمایندگی ایران برای نادیده گرفتن این موضوع را مورد انتقاد قرار داد.
در سالهای گذشته نیز، هاینر بیلفلدت، گزارشگر ویژه پیشین در زمینه آزادی دین یا عقیده، سرکوب و آزار بهائیان ایران را از «گهواره تا گور» خوانده و آن را «یکی از شدیدترین نمونههای سرکوب دینی حال حاضر» توصیف کرده بود.
سیمین فهندژ، نماینده جامعه جهانی بهائی در سازمان ملل متحد در ژنو گفت: «این گزارش اخیر گزارشگر ویژه در حالی منتشر میشود که حکومت ایران فشارهای خود را بر آرامستانهای بهائی در این کشور تشدید کرده است.»
او افزود: «در ایران، بهائیان نه تنها از حق زندگی در آرامش بلکه حتی از مرگ در آرامش نیز محروم هستند. هر انسان با وجدانی، حداقل شأن و کرامت درگذشتگان را حفظ کرده و حق خانوادهها را برای سوگواری و دفن عزیزانشان بر اساس باورهایشان محترم میشمارد. اقدامات حکومت ایران نهتنها تلاشی حسابشده برای پاکسازی فرهنگی هویت بهائیان ایران است، بلکه بر رنج روانی و فکری آنها نیز میافزاید.»
بر اساس گزارش جامعه بهائی، تنها در ۱۲ ماه گذشته، آرامستانهای بهائی در حداقل ۱۴ شهر اصلی ایران با هتک حرمت یا دخالتهای دیگری از سوی حکومت مواجه شدهاند.
ماموران اطلاعاتی جمهوری اسلامی مدیریت این آرامستانها را با اعمال زور در اختیار گرفته، بهائیان را مجبور به پرداخت هزینه برای دفن در زمینهای متعلق به خودشان کردهاند و در برخی موارد حق دفن عزیزانشان بر اساس آداب و رسوم دینیشان را از آنها سلب کردهاند.
جامعه بهائی تاکید کرده که این نقض حقوق انسانی در آرامستانهای شهرهای مختلف ایران از جمله تهران، کرج، شیراز، اهواز، کرمانشاه، کرمان، یزد، سمنان، مشهد و رفسنجان رخ داده است.
در جلسه شورای حقوق بشر که هفته گذشته برگزار شد، کانادا نیز حمایت خود را از حقوق بهائیان ایران اعلام کرد.
بیشتر بخوانید: آزار بهائیان به دست جمهوری اسلامی «جنایت علیه بشریت» است
این کشور با ابراز اینکه «همچنان نسبت به بیاحترامی به مراسم تدفین و تخریب آرامستانها و اماکن مذهبی نگران است» تاکید کرد که «حقوق تدفین برای اقلیتهای مذهبی، از جمله جامعۀ بهائی، باید همچنان محفوظ بماند».
اواخر دیماه و پیش از نشست بررسی ادواری جهانی شورای حقوق بشر در ژنو ، جامعۀ جهانی بهائی در بیانیهای از همه کشورهای عضو سازمان ملل خواست در این نشست، جمهوری اسلامی را به دلیل نقض مداوم و سیستماتیک حقوق جامعۀ بهائی مورد بازخواست قرار دهند.
این بیانیه گفت نه تنها جمهوری اسلامی هیچ گام معناداری در جهت رفع آزار و سرکوب بهائیان برنداشته، بلکه نقض حقوق بشر جامعۀ بهائی در ایران شدت گرفته است.
به نوشته دیدهبان حقوق بشر، تبعیض نظاممند علیه بهائیان ایران «یک سیاست رسمی حکومتی» است و «عضویت در دین بهائی پایه محرومیت از فرصتهای شغلی و تحصیلی در ایران، و همچنین توجیهی برای محرومیت از دریافت مستمری دولتی و مصادره اموال است.»
جامعه جهانی بهائی در آذرماه ۱۴۰۲ هشدار داد حکومت ایران برای اعمال فشار بر این اقلیت دینی به روشهای خشنتری روی آورده است که این موضوع نشاندهنده تشدید سیاست سرکوب سیستماتیک علیه بهائیان است.
در اردیبهشتماه سال گذشته، کمیسیون آزادی بینالمللی مذاهب آمریکا در گزارش سالانه خود از دولت این کشور خواست موضوع سرکوب اقلیتهای دینی در ایران را به دادگاه کیفری بینالمللی ارجاع دهد و بخواهد مقامهای جمهوری اسلامی به خاطر نقض حقوق بشر و جنایت علیه بشریت مورد پیگرد قرار بگیرند.
بر اساس اطلاعات رسیده به ایراناینترنشنال، ولیزاده صبح دوشنبه ۲۰ اسفند از سوی مسئولان زندان اوین احضار شد و ماموران وزارت اطلاعات به او گفتهاند اگر به اعتصاب خود پایان ندهد ممکن است مشکلات عدیدهای برایش رخ دهد.
اطلاعات رسیده حاکی است که اشاره ماموران وزارت اطلاعات به آزار و اذیت ولیزاده به دست زندانیان غیر سیاسی و در اصطلاح مرسوم در زندان، «زندانیان اجارهای» است.
به گفته یکی از زندانیان سابق، زندانیان اجارهای کسانی هستند که «با دستور مسئولین، زندانی سیاسی را به بهانه درگیریهای ساده مورد ضرب و شتم قرار میدهند.»
ایراناینترنشنال ۱۸ اسفند در گزارشی نوشت ولیزاده در اعتراض به عدم بررسی و رسیدگی به تمامی جوانب پروندهاش در «دادگاه فرمایشی» جمهوری اسلامی دست به اعتصاب غذا زده است.
ولیزاده در پیامی که همان روز از زندان اوین به ایراناینترنشنال رسید، تاکید کرد تا زمانی که تمامی ابعاد و موضوعات مطرحشده در روند بازجوییها و محاکمهاش مورد بررسی مجدد قرار نگیرد، به اعتصاب غذای خود ادامه خواهد داد.
به گفته یکی از زندانیان سیاسی بند هشت زندان اوین، حال جسمی ولیزاده در شامگاه ۱۹ اسفند خوب نبوده اما او از رفتن به بهداری زندان خودداری کرده است.
ویدا ربانی، روزنامهنگار و زندانی سیاسی زندانی در اوین نیز ۱۹ اسفند در پی دستور دادستان تهران برای انتقال او به زندان قرچک اعلام کرد که در صورت انجام انتقال دست به اعتصاب غذا خواهد زد.
نرگس محمدی، برنده نوبل صلح در واکنش به این رخداد در اینستاگرام نوشت: «تحت فشار قرار دادن زندانیان سیاسی و عقیدتی برای تبعید به زندانهای دیگر یکی دیگر از ابزار سرکوب جمهوری اسلامی است.»
بسیاری از زندانیان در ایران بهناچار از اعتصاب غذا بهعنوان آخرین راه برای رسیدن به خواستههایشان استفاده میکنند و جان خود را به خطر میاندازند.
آنها اغلب در اعتراض به برآورده نشدن مطالبات خود، از جمله تاخیر در رسیدگی به پرونده و مراعات نشدن حقوقشان بهعنوان زندانی، دست به اعتصاب میزنند.
ولیزاده ۱۶ اسفند ۱۴۰۲ پس از ۱۴ سال به ایران بازگشت و پس از بازجویی به دست ماموران سازمان اطلاعات سپاه پاسداران در بند دو الف زندان اوین، به بازداشتگاه وزارت اطلاعات، موسوم به بند ۲۰۹ زندان اوین، منتقل شد.
محمدحسین آقاسی، وکیل دادگستری، ۲۴ آذر خبر داد ولیزاده از سوی ایمان افشاری، رییس شعبه ۲۶ دادگاه انقلاب تهران، به ۱۰ سال حبس، منع اقامت در استان تهران و استانهای همجوار، و همچنین منع خروج از کشور و عضویت در احزاب به مدت دو سال محکوم شده است.
این وکیل دادگستری ۱۰ بهمن از تایید حکم ۱۰ سال زندان ولیزاده از سوی دادگاه تجدیدنظر استان تهران خبر داد و نوشت: «رویه دادگاه، تایید حکم بدوی است، ولی شاید اعاده دادرسی بتواند چشم بسته عدالت را باز کند.»
ولیزاده در حال حاضر در بند هشت زندان اوین، معروف به «تبعیدگاه»، در شرایطی بسیار نامطلوب، با محیطی آلوده، غیربهداشتی و مملو از ساس به سر میبرد.
او از تماس با تمام اعضای خانواده محروم بوده و حتی اجازه ندادهاند برای رسیدگی به امور شخصی او خارج از زندان، به یکی از اعضا خانوادهاش وکالت بدهد.
بیشتر بخوانید: کمیته حفاظت از روزنامهنگاران تایید حکم ۱۰ سال زندان رضا ولیزاده را محکوم کرد