شبکه سیبیاس نیوز گزارش داد که دونالد ترامپ، رییسجمهوری ایالات متحده، محدودیتهای اعمالشده بر فرماندهان ارتش آمریکا برای صدور مجوز حملات هوایی، بمبارانها و نیز عملیات ویژه خارج از میدان نبردهای متعارف را لغو کرده است.
این شبکه پنجشنبه ۹ اسفند به نقل از مقامات آگاه آمریکایی که نامشان را نگفت، اعلام کرد که این تصمیم همچنین دامنه افرادی را که میتوانند هدف قرار گیرند، گسترش میدهد.
بر اساس این گزارش، این تغییر آرام اما اساسی، دستورات دوران بایدن را کنار میزند و بازگشت به سیاستهای تهاجمیتری در مبارزه با تروریسم را نشان میدهد که ترامپ در دوره اول ریاستجمهوری خود پایهگذاری کرده بود.
پیت هگست، وزیر دفاع آمریکا، در اولین سفر خارجی خود در اوایل فوریه، طی نشستی با فرماندهان ارشد نظامی آمریکا از فرماندهی آفریقا (آفریکام) در آلمان، دستوری را امضا کرد که محدودیتهای سیاستی و نظارت اجرایی بر حملات هوایی و اعزام کماندوهای آمریکایی را کاهش میدهد.
به گفته مقامات آگاه از این نشست، درباره گروه مسلح اسلامگرای الشباب در سومالی و حوثیها در یمن بهعنوان اهداف احتمالی بحث شده است اما هنوز مشخص نیست که آیا این دستور به دیگر فرماندهیهای رزمی آمریکا در سراسر جهان نیز ابلاغ شده است یا خیر.
ترامپ در دور اول ریاست جمهوری خود به سنتکام، فرماندهی مرکزی ایالات متحده که در خاورمیانه عمل میکند، دستور داد که قاسم سلیمانی را در حملهای پهپادی در بغداد بکشد.
خبر لغو محدودیتهای فرماندهان رزمی و گسترش دامنه اهداف در حالی منتشر میشود که گمانهزنیها درباره حمله احتمالی اسرائیل با تاسیسات اتمی ایران با کمک و یا همراهی آمریکا همچنان ادامه دارد.
حذف کنترل متمرکز چندلایه
به گفته مقامات آمریکایی، با حذف کنترل متمرکز چندلایهای که جو بایدن، رییسجمهوری پیشین آمریکا، بر حملات هوایی و عملیات نیروهای ویژه اعمال کرده بود، انعطافپذیری در اولویت قرار میگیرد و به فرماندهان ارتش ایالات متحده اختیار بیشتری برای انتخاب اهداف داده میشود.
یک مقام ارشد وزارت دفاع به سیبیاس نیوز گفت که سیاستهای جنگی بایدن کپیبرداری از سیاستهای دوران دوم ریاستجمهوری باراک اوباما بود. در دوره بایدن، حملات هوایی معمولا بر رهبران ارشد سازمانهای تروریستی متمرکز بود.
او افزود که رویکرد ترامپ هم ریسک دارد و هم پاداش؛ زیرا از یکسو فرآیند سادهشده میتواند توانایی سازمانهای تروریستی خارجی را سریعتر تضعیف کند، اما از سوی دیگر، بهدلیل کاهش آستانه لازم برای حمله و انتخاب اهداف، خطر تصمیمگیریهای اشتباه و تلفات غیرنظامی ناخواسته را افزایش میدهد.
بر اساس آنچه در وبسایت فرماندهی آفریقا آمده، حملات هوایی نظامی آمریکا به دو دسته کلی تقسیم میشوند: حملات برنامهریزیشده و دفاعی. حملات برنامهریزیشده از فرآیند چندلایهای از مقررات و بررسیهای سطح بالا پیروی میکنند که در دولت بایدن از طریق ستاد مشترک و شاخه اجرایی انجام میشد.
در طول فرآیند حملات برنامهریزیشده، وکلای نظامی اطلاعات جمعآوریشده را بررسی میکنند تا مشخص شود آیا افراد هدف، بر اساس قوانین درگیری مسلحانه، جنگجویان قانونی هستند یا خیر. این کار برای کاهش خطر تلفات غیرنظامی و جلوگیری از کشتار هدفمند افراد بیگناهی که به اشتباه مظنون تروریستی تلقی شوند، انجام میشود.
حملات هوایی دفاعی، طبق وبسایت فرماندهی آفریقا، در «شرایط محدود» انجام میشوند؛ زمانی که نیروهای آمریکایی یا شرکای مشخصشده در خطر قریبالوقوع از سوی نیروهای متخاصم باشند. این نوع حملات معمولا از سوی فرماندهی رزمی تایید میشوند و نیازی به تصویب شاخه اجرایی ندارند.
گذار از دوران اوباما و بایدن
مطالعه طبقهبندیشدهای که در سال ۲۰۱۳ از سوی اینترسپت فاش و منتشر شد، جزییاتی را درباره مجوز حملات پهپادی آمریکا در یمن و سومالی بین سالهای ۲۰۱۱ و ۲۰۱۲ در دوران اوباما نشان میدهد؛ سیاستهایی که بهطور مشابه در دوره بایدن اجرا شدند.
پیش از انجام حمله، فرماندهان نظامی باید اطمینان حاصل میکردند که معیارهای سختگیرانهای رعایت شده و تاییدیههای لازم از سوی هفت مقام تصمیمگیرنده، از جمله رییسجمهوری، دریافت شده است. فرد هدف باید با استفاده از دو منبع مستقل اطلاعاتی بهعنوان عضو یک سازمان تروریستی تاییدشده شناسایی میشد، تلفات غیرنظامی باید در حداقل ممکن میبود و هیچ «اطلاعات متناقضی» نباید وجود میداشت.
این رویکرد به یک فرآیندی پرمخاطره تبدیل شده بود. گروه ضربت که بسته هدف را تهیه میکرد، فرمانده رزمی، رییس مرکز ماموریت سیا و دولت میزبان، همگی باید حمله را تایید میکردند. یک مخالفت در این مسیر، عملیات را متوقف میکرد.
مشخص نیست که آیا این شروط در دستور جدید گنجانده شدهاند یا خیر. با این حال، این شروط در دوره اول ترامپ، با برخی استثناها درباره تایید دولت میزبان در کشورهایی مانند افغانستان، وجود داشتند.
ترامپ وعده داده است بر خودروها و سایر کالاهای اروپایی تعرفه ۲۵ درصدی اعمال کند؛ اقدامی که اتحادیه اروپا آن را تهدیدی جدی دانسته و هشدار داده است بهسرعت پاسخ خواهد داد.
این مساله نگرانیها را درباره آغاز یک جنگ تجاری جدید افزایش داده است.
وزیر صنعت فرانسه گفت که اروپا باید به تهدیدهای تعرفهای جدید ترامپ «قاطعانه اما متناسب» واکنش نشان دهد. سخنگوی دولت فرانسه نیز در واکنش به اظهارات ترامپ مبنی بر اعمال تعرفه ۲۵ درصدی بر واردات از اتحادیه اروپا گفت: «جنگ تجاری به نفع هیچکس نیست اما اگر لازم باشد، پاسخ خواهیم داد.»
بر اساس گزارش رویترز، شاخص استوکس ۶۰۰ تا ساعت ۸:۱۳ صبح بهوقت گرینویچ ۰/۷ درصد کاهش یافت. استوکس ۶۰۰ یکی از مهمترین شاخصهای بازار اروپا است که عملکرد ۶۰۰ شرکت از ۱۷ کشور اروپایی را دنبال میکند و بهعنوان معیاری برای سنجش سلامت کلی بازار سهام اروپا شناخته میشود.
سهام برخی از بزرگترین خودروسازان اروپایی که نخستین قربانیان تعرفه ۲۵ درصدی ترامپ خواهند بود، بیشترین آسیب را دید.
شاخص خودروسازان و قطعهسازان اروپا بیش از سه درصد کاهش یافت. ارزش سهام استلانتیس، فولکسواگن و پورشه حدود دو درصد افت کرد، در حالی که سهام فراری بیش از شش درصد سقوط کرد.
با این حال، برخلاف کاهش سهام خودروسازان اروپایی، در بریتانیا اوضاع متفاوت بود. سهام رولزرویس هولدینگز، شرکت تولیدکننده موتورهای هواپیما، ۱۶ درصد رشد کرد. این افزایش ناشی از عملکرد مالی مثبت شرکت و افزایش پروازهای هواپیماهای پهنپیکر بود.
این تحولات پس از آن رخ داد که رییسجمهوری آمریکا، چهارشنبه هشتم اسفند، در نخستین نشست کابینه خود از تصمیمش برای اعمال تعرفه ۲۵ درصدی بر واردات از اتحادیه اروپا در آیندهای نزدیک خبر داد.
او به خبرنگاران گفت: «ما تصمیم خود را گرفتهایم و بهزودی آن را اعلام خواهیم کرد. بهطور کلی، این تعرفه ۲۵ درصد خواهد بود و شامل خودروها و همه کالاها میشود.»
اتحادیه اروپا هشدار داده است در برابر هر اقدامی که ناقض اصول تجارت آزاد باشد، واکنش سریع و قاطع نشان خواهد داد.
این اتحادیه در حال حاضر بر خودروهای سواری وارداتی تعرفه ۱۰ درصدی اعمال میکند که چهار برابر تعرفه ۲/۵ درصدی آمریکاست.
آمریکا بارها از مالیات بر ارزش افزوده در اروپا که حداقل ۱۷/۵ درصد است، ابراز نارضایتی کرده است.
ترامپ، چهارشنبه هشتم اسفند، در اولین نشست کابینهاش به خبرنگاران گفت: «ما تصمیم خود را گرفتهایم و خیلی زود آن را اعلام خواهیم کرد. بهطور کلی، این تعرفه ۲۵ درصد خواهد بود و شامل خودروها و همه چیز میشود.»
اتحادیه اروپا در حال حاضر بر خودروهای سواری تعرفهای ۱۰ درصدی اعمال میکند که چهار برابر تعرفه ۲.۵ درصدی آمریکا برای خودروهای سواری است.
مقامهای ایالات متحده همچنین بارها از مالیات بر ارزش افزوده در اروپا، که دستکم ۱۷.۵ درصد است، ابراز نارضایتی کردهاند.
در هفتههای اخیر، سیاست ترامپ در اعمال یا افزایش تعرفهها علیه واردات محصولات از اروپا، کانادا، چین و سایر کشورها خبرساز شده است.
ترامپ ۱۴ بهمن اتحادیه اروپا را به «سوءاستفاده» از واشینگتن متهم کرد و گفت: «آنها خودروهای ما را نمیخرند، محصولات کشاورزی ما را نمیخرند، تقریبا هیچ چیزی از ما نمیخرند. با این حال، ما از آنها همه چیز میگیریم.»
ترامپ همچنین ۲۲ بهمن تعرفههای واردات فولاد و آلومینیوم به آمریکا را به ۲۵ درصد افزایش داد.
واکنش اتحادیه اروپا به جنگ تعرفهها
سخنگوی کمیسیون اروپا، هشتم اسفند، در پاسخ به اظهارات ترامپ گفت: «اتحادیه اروپا قاطعانه و بلافاصله به هرگونه مانع غیرموجه علیه تجارت آزاد و منصفانه واکنش نشان خواهد داد. این شامل مواردی است که در آن تعرفهها برای به چالش کشیدن سیاستهای قانونی و غیرتبعیضآمیز استفاده میشوند.»
او افزود: «اتحادیه اروپا برای آمریکا یک مزیت بوده است. ما آماده همکاری هستیم، مشروط بر اینکه قواعد بازی رعایت شوند.»
یوناس گار استوره، نخستوزیر نروژ، هم هشدار داد تصمیم ترامپ برای اعمال تعرفه ۲۵ درصدی علیه اتحادیه اروپا به یک «منازعه تجاری جدی» میان دو طرف منجر خواهد شد.
نروژ اگرچه عضو اتحادیه اروپا نیست، اما در حوزه اقتصاد و تجارت ارتباطی تنگاتنگ با این اتحادیه دارد.
پیشتر در ۲۳ بهمن، اورسولا فون در لاین، رییس کمیسیون اروپا، در واکنش به شدت گرفتن جنگ تعرفهها تاکید کرد اتحادیه اروپا در دفاع از منافع اقتصادیاش تردیدی به خود راه نخواهد داد و دست به اقدامات متقابل خواهد زد.
سرنوشت تعرفههای آمریکا علیه کانادا و مکزیک
رییسجمهوری ایالات متحده در جلسه کابینه خود همچنین اعلام کرد اعمال تعرفه علیه واردات از کانادا و مکزیک بار دیگر به تعویق خواهد افتاد.
ترامپ به خبرنگاران گفت تعرفهها علیه این دو کشور به جای ۱۴ اسفند، از ۱۳ فروردین به اجرا در خواهد آمد.
ترامپ ۱۶ بهمن نیز تصمیم خود مبنی بر اعمال تعرفههای سنگین علیه مکزیک و کانادا را در ازای تعهداتی از این دو کشور برای تشدید نظارت مرزی و مبارزه با جرم و جنایت، بهمدت ۳۰ روز به حالت تعلیق درآورده بود.
خبرگزاری رویترز هشتم اسفند گزارش داد در پی تصمیم ترامپ برای تعلیق مجدد تعرفهها، ارزش دلار کانادا و پزو مکزیک در برابر دلار آمریکا افزایش یافت.
با این حال، رویترز به نقل از یک مقام کاخ سفید نوشت ضربالاجل ۱۴ اسفند ترامپ برای اعمال تعرفه ۲۵ درصدی بر کالاهای مکزیکی و کانادایی «تا این لحظه» همچنان پابرجاست.
او افزود تصمیم نهایی در خصوص تعلیق تعرفهها پس از بررسی اقدامات مکزیک و کانادا در زمینه تامین امنیت مرزهایشان و جلوگیری از ورود مهاجران و مواد مخدر فنتانیل به آمریکا اتخاذ خواهد شد.
معاون وزیر تجارت خارجی مکزیک هم در همین رابهط اعلام کرد این کشور در حال همکاری با مقامهای آمریکا برای دستیابی به توافقی درباره تعرفهها پیش از مهلت تعیینشده است.
ترامپ ۲۵ بهمن با صدور فرمانی اجرایی، تیم اقتصادی خود را موظف کرد تا طرحی را برای وضع تعرفههای متقابل بر هر کشوری که بر واردات محصولات آمریکا تعرفه اعمال میکند، تهیه کند.
ترامپ چهارشنبه هشتم اسفند در تروث سوشال، شبکه اجتماعی خود، نوشت: «ما بدینوسیله امتیازاتی را که جو بایدن فاسد به نیکولاس مادورو و ونزوئلا در توافق مربوط به معاملات نفتی مورخ ۲۶ نوامبر ۲۰۲۲ داده بود، لغو میکنیم.»
او افزود این تصمیم همچنین به «شرایط انتخاباتی» در ونزوئلا مربوط میشود که «رژیم مادورو به آنها پایبند نبوده است».
به گفته رییسجمهوری آمریکا، این تصمیم از ۱۱ اسفند به اجرا درمیآید و قابل تمدید خواهد بود.
مادورو که به تقلب در انتخابات ریاستجمهوری ونزوئلا متهم شده، با بحران مشروعیت بینالمللی دست و پنجه نرم میکند و بسیاری از کشورهای غربی و آمریکای لاتین پیروزی او در انتخابات را به رسمیت نشناختهاند.
مادورو ۲۱ دی برای سومین دوره شش ساله متوالی بهعنوان رییسجمهوری ونزوئلا سوگند یاد کرد.
مارکو روبیو، وزیر خارجه ایالات متحده، ۲۷ دی در جریان رسیدگی به صلاحیتش در سنای این کشور، از صدور مجوز برای ادامه فعالیت شرکتهای آمریکایی در ونزوئلا انتقاد کرد و گفت این سیاست، میلیاردها دلار در اختیار کاراکاس قرار داده و حکومت ونزوئلا را تقویت کرده است.
روبیو هشدار داد: «شرکتهایی مانند شِورون اکنون میلیاردها دلار به خزانه رژیم [ونزوئلا] وارد میکنند، اما رژیم هیچکدام از قولهای خود را عملی نکرده است. تمام این مسائل باید دوباره بررسی شوند.»
با وجود تحریمهای واشینگتن علیه کاراکاس، شرکت نفتی شِورون آمریکا در سالهای اخیر تحت مجوز ویژهای همچنان به فعالیت خود در ونزوئلا ادامه میداد.
ترامپ: مادورو تعهد خود در بازگرداندن مجرمان به ونزوئلا را نقض کرده
ترامپ در ادامه پیام خود در تروث سوشال، مادورو را به پایبند نبودن به تعهدات خود در زمینه بازگرداندن مهاجران غیرقانونی از آمریکا به ونزوئلا متهم کرد.
او گفت: «رژیم [مادورو] جنایتکاران خشنی را که به کشور ما فرستاده است، با سرعتی که طبق توافق متعهد شده بود، به ونزوئلا بازنمیگرداند.»
ترامپ در کارزار انتخاباتی خود بارها بر لزوم مقابله با مهاجرت غیرقانونی تاکید کرده و وعده داده بود بزرگترین برنامه اخراج مهاجران غیرقانونی را «در تاریخ آمریکا» به اجرا در خواهد آورد.
او پس از آغاز به کار رسمی خود در کاخ سفید، این سیاست را در دستور کار قرار داده است.
مادورو از سال ۲۰۱۳ و پس از مرگ هوگو چاوز، قدرت را در ونزوئلا در دست دارد. این کشور در دوران ریاستجمهوری مادورو، شاهد فروپاشی اقتصادی و مهاجرت حدود یک سوم از جمعیت ۲۸ میلیونی خود بوده است.
ماریا کورینا ماچادو، رهبر اپوزیسیون ونزوئلا، آبانماه گفت سیاستهای ترامپ میتواند زمینه را برای خروج مادورو از قدرت در ونزوئلا فراهم آورد و دموکراسی را در این کشور نجات دهد.
ونزوئلا یکی از متحدان اصلی حکومت ایران به شمار میرود. در سالهای اخیر، مواضع سیاسی تهران و کاراکاس و همچنین تحریمهای نفتی واشینگتن علیه این دو، موجبات نزدیکی بیش از پیش آنها را فراهم آورده است.
روزنامه اسرائیل هیوم ۱۶ دی گزارش داد جمهوری اسلامی به دنبال افزایش نفوذ خود در آمریکای لاتین، بهویژه ونزوئلا، است و توافقنامه همکاری ۲۰ ساله میان تهران و کاراکاس در ژوئن سال ۲۰۲۴ نهایی شده است.
ترامپ ۱۶ بهمن دستورالعملی را برای از سرگیری سیاست فشار حداکثری علیه جمهوری اسلامی و به صفر رساندن صادرات نفت ایران امضا کرد تا تهران را برای متوقف کردن برنامه هستهای خود تحت فشار بگذارد.