آذربایجان اعلام کرد روسیه متعهد شده عاملان سرنگونی هواپیمای خطوط هوایی آذربایجان در قزاقستان را مجازات کند. این در حالی است که روسیه هنوز بهصورت رسمی مسئولیت این سانحه را نپذیرفته است.
دادستان کل آذربایجان دوشنبه ۱۰ دیماه در بیانیهای اعلام کرد رییس هیات تحقیق روسیه در مورد سانحه سقوط هواپیمای آذربایجانی وعده داده این موضوع مورد پیگیری قرار خواهد گرفت.
در این بیانیه آمده است روسیه به باکو اطلاع داده «اقدامات فشردهای برای شناسایی افراد خاطی [در این رویداد] و مجازات آنها در حال انجام است».
این بیانیه یک روز پس از آن منتشر میشود که الهام علیاف، رییسجمهوری آذربایجان، با انتقاد از رویکرد روسیه، این کشور را به پنهانکاری در خصوص سرنگونی هواپیمای آذربایجانی متهم کرد.
علیاف گفت: «متاسفانه در سه روز نخست، تنها روایتهای پوچی از طرف روسیه شنیدیم. ما شاهد تلاشهایی آشکار برای سرپوش گذاشتن بر این موضوع بودیم.»
او از مسکو خواست مسئولیت سرنگونی این پرواز را بپذیرد و عاملان این رخداد مرگبار را مجازات کند.
خبرگزاری فرانسه ۱۰ دیماه با اشاره به نزدیکی روابط باکو و مسکو، سخنان «صریح» علیاف در محکومیت مسکو را «نادر» ارزیابی کرد.
این هواپیما پنجم دیماه در نزدیکی شهر آکتائو قزاقستان سقوط کرد و ۳۸ نفر از سرنشینان آن جان باختند. ۲۹ سرنشین دیگر این هواپیما از این حادثه جان سالم به در بردند.
رویترز ششم دیماه با استناد به اطلاعات چهار منبع آگاه در تحقیقات درباره سقوط هواپیمای آذربایجانی گزارش داد سیستم پدافند روسیه عامل سقوط این هواپیما بوده است.
پیشتر مقامهای اوکراینی نیز روسیه را مسئول سرنگونی این هواپیما معرفی کرده بودند.
کرملین هشتم دیماه در بیانیهای اعلام کرد ولادیمیر پوتین، رییسجمهوری روسیه، به دلیل وقوع «حادثهای غمانگیز» برای این هواپیما، از همتای آذربایجانی خود عذرخواهی کرده است.
خبرگزاری فرانسه در ادامه گزارش خود با اشاره به بیانیه اخیر دادستان کل آذربایجان درباره تعهد مسکو به مجازات عاملان سرنگونی این هواپیما نوشت این موضوع هنوز از سوی روسیه اعلام نشده است.
این خبرگزاری افزود روسیه هنوز بهصورت رسمی به نقش سامانه دفاعی این کشور در سرنگونی هواپیمای آذربایجانی اذعان نکرده است.
رویترز هفتم دیماه به نقل از دو مسافر و یک خدمه هواپیمای سقوط کرده جمهوری آذربایجان گزارش داد سرنشینان این هواپیما هنگام نزدیک شدن به مقصد اصلی پرواز در جنوب روسیه، صدای بلند دستکم یک انفجار را شنیدند.
این منطقه از روسیه یکی از اهداف حملات پهپادی اوکراین است و به همین دلیل، سامانه پدافندی روسیه در آن بهطور مداوم در حالت آمادهباش قرار دارد.
درخواست بازداشت و بازجویی از او، در چارچوب تحقیقات در مورد این مسئله مطرح شده است که آیا اعلام حکومت نظامی از سوی یون به معنای شورش بوده است یا خیر.
دفتر تحقیقات فساد مقامات عالیرتبه در کره جنوبی، رهبری تحقیقاتی مشترک با پلیس و مقامهای نظامی را درباره تلاش چند ساعته یون برای تصاحب قدرت در این کشور در ۱۳ آذر بر عهده دارد.
این دفتر تایید کرد که درخواست بازداشت را به دادگاهی در سئول ارائه کرده است. آنها قصد دارند یون را در خصوص اتهامات سوءاستفاده از قدرت و طراحی یک شورش مورد بازجویی قرار دهند.
یون تاکنون از چندین درخواست تیم تحقیقاتی مشترک و دادستانهای عمومی برای حضور در بازجوییها طفره رفته و همچنین مانع از تفتیش دفاتر خود شده است.
هنوز مشخص نیست که دادگاه حکم بازداشت را صادر خواهد کرد یا اینکه میتوان یون را مجبور به حضور در بازجوییها کرد یا خیر.
این اولین بار در تاریخ کره جنوبی است که برای بازداشت اجباری یک رییسجمهوری، پیش از تکمیل روند استیضاح او تلاش میشود.
طبق قوانین این کشور، اماکنی که ممکن است با اسرار نظامی مرتبط باشند، بدون رضایت مسئول مربوطه قابل ضبط یا تفتیش نیستند. بعید است که یون بهطور داوطلبانه محل اقامت خود را ترک کند، بهویژه اگر احتمال بازداشت او وجود داشته باشد.
پس از آنکه مجلس ملی کره جنوبی در تاریخ ۲۴ آذر به دلیل اعلام حکومت نظامی، رای به استیضاح یون داد، اختیارات ریاستجمهوری او تعلیق شد.
این اقدام باعث هفتهها بحران سیاسی، توقف دیپلماسی در سطوح بالا و آشفتگی در بازارهای مالی کره جنوبی شد.
اکنون سرنوشت یون در دستان دادگاه قانون اساسی قرار دارد که بررسیها را برای تایید استیضاح و برکناری رسمی او از سمت یا بازگرداندنش به قدرت آغاز کرده است.
یون پیشتر از اعلام حکومت نظامی بهعنوان یک اقدام ضروری حکمرانی دفاع و آن را هشداری علیه حزب مخالف خود توصیف کرده بود که با در دست داشتن اکثریت کرسیها در پارلمان، برنامههای او را مختل کردهاند.
او هنگام اعلام حکومت نظامی هم متعهد شده بود «نیروهای بیشرم ضددولتی طرفدار کره شمالی» را ریشهکن کند و گفته بود چارهای جز اتخاذ تدابیری برای حفظ نظم و قانون اساسی ندارد.
یون در سال ۲۰۲۲ میلادی انتخاب شد و به دلیل سخنرانیهایش در دفاع از دموکراسی و آزادی جهانی، در واشینگتن و سایر پایتخت های غربی مورد استقبال گسترده قرار گرفته بود اما منتقدان میگویند که او با این موضعگیریها، میکوشید مشکلات فزاینده داخلی کشور خود را پنهان کند.
رییسجمهوری برکنار شده کره جنوبی پیشتر بارها با نمایندگان پارلمان احزاب مخالف درگیر شده و سازمانهای آزادی مطبوعات از رویکرد خشن او انتقاد کرده بودند.
پس از برکناری یون، هان داک-سو، نخستوزیر کره جنوبی کفیل ریاستجمهوری این کشور شد.
با اینحال پارلمان کره جنوبی در روزهای گذشته به استیضاح هان داک-سو نیز رای داد. دلیل این استیضاح، بیمیلی او برای تکمیل سه جایگاه خالی در دادگاه قانون اساسی پیش از بررسی پرونده یون اعلام شد.
چوی سانگ-موک، معاون نخستوزیر و وزیر دارایی کره جنوبی در حال حاضر رهبری موقت این کشور را بر عهده دارد.