یک متخصص مغز: سونامی ۷ میلیون نفره تومور مغزی به دلیل آلودگی هوا در پیش است
آرمان سورانی يانچشمه، متخصص و جراح مغز در گفتوگو با روزنامه اعتماد گفت براساس یک تحقیق دوساله، پیشبینی کرد به زودی کشور با هفت میلیون بیمار مبتلا به تومور بدخیم مغز مواجه خواهد شد.
به گفته سورانی، علت اصلی این سونامی آلودگی هوا است. این متخصص مغز تاکید کرد با بروز این سونامی، کشور به هفت هزار بیمارستان تخصصی جدید نیاز خواهد داشت.
سورانی با اشاره به آلودگی شدید دو سال پیش در اصفهان گفت در آن زمان گروهی از اساتید دانشگاه به نیروگاه منتظری اصفهان رفتند و از مقامات نیروگاه علت آلایندگی آن را پرسیدند و در جواب، مسئولان نیروگاه به اساتید دانشگاه گفتند «نه تنها کاتالیزور (برای کاهش آلودگی) سر دودکشها نمیگذاریم، بلکه اجازه سوزاندن میلیونها لیتر مازوت را هم داریم.»
این متخصص مغز با تاکید بر اینکه دولتمردان در ایران به فکر این مساله نیستند تصریح کرد تنها نتیجه آلودگی هوا تومور مغزی نیست و آلزایمر، دمانس یا فراموشی، اختلالات حواس، پارکینسون و سکته هم با آلایندهها نسبت مستقیم دارند.
دور جدید آلودگی هوا در کشور از اوایل آبانماه آغاز شده است. ششم آبانماه، مهدی چمران، رییس شورای شهر تهران گفت: «آلودگی هوا درد همیشگی تهران است، امیدواریم خدا کمک کند که به آن شدت تکرار نشود.»
با وجود «دعای» چمران، علاوه بر تهران، از شرق تا غرب کشور در آذرماه با بحران آلودگی هوا دست و پنجه نرم کردند. در نیمه دوم آذرماه، تعطیلات گسترده در کشور به دلیل آلودگی هوا آغاز شد. تعطیلاتی که هر روز آن برای اقتصاد کشور خسارت پنج هزار میلیاردی داشت.
علاوه بر زیان اقتصادی، عباس شاهسونی رییس گروه سلامت هوا و تغییر اقلیم وزارت بهداشت، از مرگ ۳۰ هزار و ۶۹۰ نفر در سال ۱۴۰۲ در اثر آلودگی هوا خبر داد. این عدد در سال ۱۴۰۱ بیش از ۲۶ هزار نفر گزارش شده بود.
هشتم آذر ۱۴۰۳، محمدرضا ظفرقندی، وزیر بهداشت، تعداد مرگ و میر ناشی از آلودگی هوا را ۴۰ هزار نفر ارزیابی کرد و هشدار داد آلودگی هوا هر سال ۱۲ میلیارد دلار به کشور خسارت میزند.
در ویدیویی که به ایران اینترنشنال رسیده است، فاطمه ملکی، همسر محمد نوریزاد زندانی سیاسی، از ملاقات با او در زندان اوین خبر داد و گفت که شرایط جسمانی همسرش درپی اعتصاب غذای خشک وخیم است و توان راه رفتن ندارد.
به گفته همسر محمد نوریزاد، او هفته گذشته در جریان بازدید مسئولان از زندان، درباره وضعیت معیشتی کارگران در زندان، به کار گرفتن زندانیان در ازای حقوقی بسیار اندک و وجود و توزیع مواد مخدر در زندان اعتراض کرد، اما ماموران او را با دست و پای بسته به سلول انفرادی منتقل کردند.
فاطمه ملکی در این ویدیو گفت وقتی چهارشنبه پنجم دیماه برای ملاقات با همسرش به زندان رفت، مسئولان زندان گفتند که او ممنوعالملاقات است، اما پس از اصرار فراوان او این ملاقات صورت گرفت.
او گفت هنگام ملاقات پیشانی همسرش زخمخورده بود و توان راه رفتن نداشت.
ملکی گفت پس از آنکه نوریزاد به هیات مسئولان بازدیدکننده اعتراض خود را بیان کرد، رییس بند برکنار شد، اما ماموران نوریزاد را با دست و پای بسته به مدت دو شب و سه روز به یک سلول انفرادی سرد بدون هیچ امکانات گرمایشی منتقل کردند.
به گفته همسر نوریزاد، این فعال سیاسی در اعتراض به این وضعیت اقدام به اعتصاب غذای خشک کرد و پس از وخیم شدن حالش به بهداری و سپس به بند منتقل شد. نوریزاد تاکید کرده است تا زمانیکه به وضعیت زندانیان رسیدگی نشود، به اعتراضات خود ادامه خواهد داد.
پوران ناظمی، فعال سیاسی و از امضاکنندگان بیانیه «۱۴ فعال سیاسی» برای برکناری خامنهای و گذار از جمهوری اسلامی، نیز سهشنبه چهارم دیماه فایلی صوتی از محمد نوریزاد را در ایکس منتشر کرد.
نوریزاد در این فایل صوتی از قطع دسترسیاش به تلفن وخامت حال خود خبر داده بود. نوریزاد در این فایل گفت از سلول انفرادی با بدنی خونآلود به بهداری منتقل شده است.
محمد نوریزاد کارگردان، روزنامهنگار و فعال سیاسی و یکی دیگر از امضاکنندگان بیانیه ۱۴ است. او از بهمن ۱۳۹۸ به اتهام درخواست استعفای خامنهای از رهبری و تغییر قانون اساسی، به ۱۵ سال زندان، ۷۴ ضربه شلاق، سه سال تبعید به ایذه و سه سال ممنوعیت خروج از کشور محکوم شد.
نوریزاد هنگام گذراندن حبس نیز در دو پرونده مجزا با محکومیتهای دیگری مواجه شده است. این زندانی سیاسی در بهمن ۱۴۰۲ در تماسی تلفنی از زندان اوین اعلام کرد که به ۶۱ ماه زندان محکوم شده است.
نوریزاد تیرماه امسال در پیامی انتخابات ریاستجمهوری را «شعبده شرمآور» و شرکت در آن را «خیانت به ایران و ایرانی» خوانده بود.
محمد نوریزاد بارها هشدار داده است که هر حادثهای در زندان برای او رخ بدهد، مسئولیت مستقیم آن با علی خامنهای، سپاه و سیستم قضایی است.
در پایان معاملات چهارم دیماه ۱۴۰۳، دلار به قیمت تاریخی ۸۰ هزار تومان و پوند نیز به قیمت ۱۰۰ هزار تومان رسید. بررسیها نشان میدهد قیمت سایر ارزها در بازار تهران طی یکسال اخیر از ۲۷ تا ۷۷ درصد افزایش داشتند.
صرافیهای تهران در پایان معاملات سه شنبه، چهارم دیماه ۱۴۰۳، هر دلار آمریکا را در معاملات نقدی تا ۸۰ هزار تومان و برای حواله تا ۸۲ هزار تومان معامله کردند.
همچنین هر پوند بریتانیا نیز تا ۱۰۰ هزار تومان معامله شد.
بازار ارز تهران صبح چهارشنبه ششم دیماه ۱۴۰۳ نیز معامله دلار را با قیمت ۷۹ هزار تومان آغاز کرد، هر چند در ادامه روز، قیمت دلار تا ۷۷ هزار و ۹۰۰ تومان عقبنشینی کرد.
رکورد شکنی سایر ارز
سایر ارزها، به جز در مواردی خاص، که اقتصاد کشور در حوزه ارز مبداء تغییراتی داشته باشد (نظیر لیر ترکیه) تابعی از قیمتی دلار هستند.
یورو؛ هر یورو در بازار آزاد اکنون ۹۸ هزار و ۵۰۰ تومان معامله میشود، قیمت یورو نسبت به ماه گذشته، هشت هزار و ۷۰۰ تومان افزایش داشته که نشان دهنده رشد ۱۲ درصدی است. یورو نسبت به سال گذشته در چنین روزی که ۶۳ هزار و ۸۵۰ تومان معامله میشد، افزایش ۲۸ درصدی داشته است.
درهم امارات؛ قیمت درهم امارات که اکنون ۲۱ هزار و ۷۶۰ تومان معامله میشود، نسبت به ماه گذشته حدود ۱۴ درصد و نسبت به سال گذشته در چنین روزی که ۱۳ هزار و ۷۰۰ تومان معامله میشد، ۵۹ درصد افزایش داشته است.
یوآِن؛ قیمت یوآن چین در بازار آزاد هم اکنون ۱۰ هزار و ۷۵۰ تومان است، ماه گذشته در چنین روزی، یوآن نه هزار و ۵۷۵ تومان معامله میشد. بر این اساس قیمت یوآن چین طی یک ماه حدود ۱۲ درصد و نسبت به سال گذشته در چنین روزی که هفت هزار تومان معامله میشد، حدود ۵۳ درصد افزایش داشته است.
افغانی؛ هر افغانی در بازار آزاد تهران، هزار و ۱۱۵ تومان معامله میشود. قیمت افغانی ماه گذشته در چنین روزی هزار و ۲۰ تومان بود. این نشان دهنده افزایش حدود ۹ درصدی افغانی در یک ماه اخیر است. سال گذشته در چنین روزی قیمت افغانی در بازار تهران ۷۲۰ تومان بود. بر این اساس قیمت افغانی طی یک سال اخیر افزایش حدود ۵۵ درصدی داشته است.
کف قیمت دلار از نظر وزیر اقتصاد
سوم دیماه ویدیویی از جلسه عبدالناصر همتی، وزیر اقتصاد با نمایندگان مجلس شورای اسلامی منتشر شد که در آن همتی با استفاده از مدل برابری قدرت خرید، اعلام کرد کف قیمت دلار باید ۷۳ هزار تومان باشد.
در این ویدیو همتی ضمن تایید تاثیر رخدادهای سیاسی روی بازار ایران تصریح کرد این کف قیمتی ۷۳ هزار تومانی برای شرایط عادی از نظر سیاسی امنیتی است، در حالی که در یکماه گذشته، حوادث سوریه، پیروزی دونالد ترامپ در انتخابات آمریکا و تهدیدات او، تهدیدات تروئیکای اروپایی درباره فعال کردن مکانیزم ماشه و تهدیدات اسرائیل درباره حمله نظامی به جمهوری اسلامی رخ داده است؛ همتی با توجه به این موارد، عملکرد بانک مرکزی را قابل دفاع ارزیابی کرد.
همزمان با ادامه آلودگی هوای تهران در نهمین روز متولی، سازمان هواشناسی با صدور هشدار نارنجی از احتمال افزایش آلودگی هوا در تهران، کرج، اصفهان، قم، مشهد تا ظهر جمعه خبر داد. هوای استان البرز،۱۰ شهر استان خوزستان، مشهد، زنجان و اراک نیز آلوده اعلام شده است.
هوای تهران در روز چهارشنبه برای دومین روز متوالی در وضعیت قرمز یا ناسالم برای همه گروهها قرار گرفت. هوای این شهر در ۹ روز گذشته آلوده برای گروههای حساس یا برای همه بوده است.
در همین حال همه ادارات و دانشگاهها و سازمانهای دولتی و غیردولتی استان تهران در روز چهارشنبه به استثنای مراکز خدماترسان و بانکها تعطیل است.
همچنین دروس مقطع ابتدایی و مقاطع اول و دوم متوسطه به صورت غیرحضوری برگزار میشود.ادارات و مدارس دماوند و فیروزکوه تعطیل اعلام نشده است.
در هفتههای گذشته ادارات و مراکز آموزشی تهران و چند استان دیگر چندین بار به دلیل آلودگی هوا و یا کمبود انرژی تعطیل شده است.
محمدصادق معتمدیان، استاندار تهران، روز چهارشنبه ۲۸ آذر گفته بود تصمیم دولت برای تعطیلیها در تهران فقط «بحران را از یک نقطه به نقطه دیگر برده» و مصرف سوخت را افزایش داده است.
سازمان هواشناسی برای شهرهای تهران، کرج، اصفهان، قم، مشهد تا ظهر جمعه هشدار نارنجی صادر کرده و درباره افزایش غلظت آلایندهها هشدار داده است.
این سازمان اعلام کرد که آلودگی هوا در حد ناسالم برای تمام گروهها بوده و در صورت کنترل نشدن به حد بسیار ناسالم و آستانه خطرناک خواهد رسید.
علاوه بر تهران هوای برخی از شهرهای بزرگ نیز در چند روز گذشته آلوده است. از جمله سعید محمودی، سرپرست محیط زیست خراسان رضوی، گفت که هوای مشهد برای پنجمین روز پیاپی، در شرایط ناسالم برای همه قرار دارد.
در روز چهارشنبه همچنین هوای اهواز، سوسنگرد، هویزه، ماهشهر، خرمشهر ناسالم برای همه و قرمز و هوای بهبهان، شوشتر، آبادان، رامهرمز و شادگان در شرایط ناسالم برای گروههای حساس و نارنجی است. وضعیت هوای زنجان نیز ناسالم برای گروه های حساس اعلام شده است.
در همین حال مدارس استان البرز و همچنین شهرهای اراک و قم در روز چهارشنبه به صورت غیرحضوری برگزار میشود.
موضوع آلودگی هوا در تهران و دیگر شهرهای بزرگ ایران در حدود ۱۵ سال گذشته به یک بحران تبدیل شده است.
اسعد حسن الشیبانی، وزیر امور خارجه جدید سوریه، دوشنبه پنج دی، به جمهوری اسلامی هشدار داد که از ایجاد و گسترش هرجومرج در سوریه خودداری کند.این صریحترین هشدار علنی حاکمان جدید سوریه، از هنگام سقوط بشار اسد، به جمهوری اسلامی و رویکرد تهران در قبال تحولات سوریه است.
احمد الشرع، رهبر گروه تحریر شام که اکنون قدرت را در سوریه در دست دارد، پیش از این چند بار از عملکرد جمهوری اسلامی در این کشور انتقاد کرده بود و حضور نظامی جمهوری اسلامی و گروههای نیابتیاش برای دفاع از حکومت بشار اسد را عامل کشته و آواره شدن میلیونها شهروند سوری دانسته بود.
اما این اولین بار است که مقامات جدید سوریه آشکارا به اظهارات علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، و دیگر مقامات حکومت ایران در مخالفت با گروه تحریر شام و تحولات جاری در سوریه واکنش نشان میدهند.
اسعد حسن الشیبانی در پست خود در شبکه اجتماعی ایکس نوشت:«ایران باید به اراده مردم سوریه و حاکمیت و امنیت این کشور احترام بگذارد. ما به آنها هشدار میدهیم که از ایجاد هرجومرج در سوریه خودداری کنند و همچنین آنها را مسئول پیامدهای اظهارات اخیرشان میدانیم.»
علی خامنهای روز یکشنبه دوم دی ماه، در یک سخنرانی در جمع مداحان گفت:« پیشبینی میکنیم مجموعهای قوی و شرافتمند در سوریه نیز سربرآورد چرا که امروز جوانان سوری چیزی برای از دست دادن ندارند و مدرسه، دانشگاه، خانه و خیابان آنها ناامن است بنابراین باید با قوت اراده در مقابل طراحان و مجریان ناامنی بایستند و بر آنها فائق آیند.»
او پیشتر نیز در یک سخنرانی در روز ۲۱ آذر گفته بود:«همه بدانند قضایا اینگونه باقی نخواهد ماند که گروهی بیایند در دمشق و به خانههای مردم تعرض کنند و رژیم صهیونی هم با بمباران و توپ و تانک پیشروی کند. قطعاً جوانان غیور سوری بهپا خواهند خاست و با ایستادگی و حتی دادن تلفات، به این وضع فائق خواهند آمد، همچنانکه جوانان غیور عراق پس از اشغال آن به دست آمریکا، با کمک و سازماندهی و فرماندهی شهید عزیز ما (قاسم سلیمانی) توانستند دشمن را از خانه و خیابانهای خود بیرون کنند. البته این کار در سوریه ممکن است زمان طولانی ببرد اما نتیجه، حتمی و قطعی است.»
در مقابل احمد الشرع بدون آنکه به آینده روابط دمشق و تهران اشاره کند، چند بار به انتقاد از عملکرد جمهوری اسلامی و حضور نظامیاش در سوریه پرداخت و از جمله در مصاحبهای با روزنامه الشرق الاوسط که ۳۰ آذر ۱۴۰۳ منتشر شد، گفت که مخالفان با ساقط کردن حکومت بشار اسد، پروژه جمهوری اسلامی در منطقه را ۴۰ سال به عقب بازگرداندند.
او گفت سوریه در زمان اسد «به سکویی برای ایران تبدیل شده بود تا پایتختهای کلیدی عربی را تحت کنترل خود درآورد، جنگها را گسترش دهد و با مواد مخدری مانند کپتاگون خلیج فارس را بیثبات کند.»
الشرع افزود: «ما با حذف شبهنظامیان ایرانی و بستن راه نفوذ ایران در سوریه، به منافع منطقه خدمت کردهایم و آنچه را که دیپلماسی و فشار خارجی نتوانست محقق کند، با کمترین تلفات به دست آوردهایم.»
او روز سوم دی ماه نیز در دیدار با ولید جنبلاط، رهبر دروزیهای لبنان، گفت: «شبهنظامیان مورد حمایت ایران باعث تفرقه میان سوریها شده بودند و حضور آنها در سوریه مایه نگرانی برای همه بود.»
در پی سخنرانیهای علی خامنهای، دیگر مقامات نظامی و همچنین رسانههای وابسته به حکومت در ایران بر شدت حملات خود به تحولات جاری در سوریه و در راس آنان گروه تحریر شام و احمد الشرع، مشهور به ابو محمد الجولانی، افزودند تا آنجا که او را «یهودی و وابسته به اسرائیل» خواندند.
در حالی که پس از سقوط بشار اسد، آمریکا و کشورهای اروپایی و کشورهای منطقه بهسرعت هیاتهایی دیپلماتیک به دمشق اعزام کردند تا با حاکمان جدید در این کشور دیدار و گفتوگو و برخی کشورهای مانند ترکیه و فرانسه سفارتخانههای خود در سوریه را بازگشودند، مقامات وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی تایید کردهاند که هیچ ارتباط مستقیمی با دمشق ندارند.
اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه، روز سوم دی ماه در یک نشست خبری گفت که جمهوری اسلامی همچنان نتوانسته کانال ارتباط مستقیمی برای ارتباط با حاکمان جدید سوریه برقرار کند.
فاطمه مهاجرانی، سخنگوی دولت نیز روز چهارم دی ماه، در سخنانی متناقض با اظهارات علی خامنهای، درباره بازگشایی احتمالی سفارت جمهوری اسلامی در دمشق گفت:«رویکرد ما دیپلماتیک است و هم ما و آنان آمادگی داریم و در حال رایزنیهای دیپلماتیک برای بازگشایی سفارتخانههای دو کشور هستیم.»
سفارت جمهوری اسلامی در دمشق، تنها مکان دیپلماتیک در سوریه بود که روز ۱۸ آذرماه و با فرار بشار اسد به روسیه مورد حمله نیروهای شورشی قرار گرفت.
هاکان فیدان، وزیر امور خارجه ترکیه، که اکنون به بزرگترین حامی حاکمان جدید سوریه بدل شده است، پیشتر در اظهاراتی گفته بود که جمهوری اسلامی از تحولات سوریه درس خواهد گرفت.
باربارا لیف، معاون وزارت خارجه آمریکا در امور خاور نزدیک پس از سفر به سوریه و دیدار با احمد الشرع به ایراناینترنشنال گفت:«اگر بخواهم بر اساس شرایط امروز قضاوت کنم، ایران هیچ نقشی [در آینده سوریه] نخواهد داشت و نباید هم داشته باشد. بهصراحت بگویم، جمهوری اسلامی طی دههها رفتار و حضوری بسیار استثماری و مخرب در سوریه داشته است.»
او افزود: «در طول جنگ، ایران نیروهای شبهنظامی خارجی، نیروهای سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، نیروهای حزبالله و دیگران را [در سوریه] مستقر کرد و واقعا به مردم سوریه ظلم کرد و آنان را بهشدت مورد ستم قرار داد. بنابراین برای من دشوار است تصور کنم که ایران نقشی در آینده این کشور داشته باشد.»
«شورای عالی فضای مجازی»، به رفع محدودیت دسترسی به واتساپ و گوگلپلی رای دادند، اما تلگرام، اینستاگرام، یوتیوب و ایکس (توئيتر) همچنان فیلتر است. پیشتر، خبرگزاریهای داخلی کشور، دستور کار جلسه، از جمله تشدید مجازات برای «حاکمیت گریزی» و توسعه «اینترنت اقشار» را منتشر کرده بودند.
به گزارش ایرنا، در جلسه سهشنبه ۴ دیماه شورای عالی فضای مجازی، اعضا همچنین بر حمایت از سکوهای داخلی تاکید کردند.
نگاهی به دستور کار جلسه این شورا، نشان میدهد رفع فیلتر این دو سکو، تنها بخش کوچکی از دستور کار شورا بوده است.
مواردی نظیر تشدید مجازات قضایی با فیلترشکنها که در ادبیات شورا «ابزار پالایش شکن» و «ابزار حاکمیتگریز» نامیده میشود، تلاش برای پیدا کردن آی پی کاربران، دریافت مالیات از فعالان در سکوهای خارجی از دیگر دستورکارهای این جلسات بود.
راهاندازی پوسته داخلی برای تلگرام (مشابه طرح تلگرام طلایی که در آن دستگاه امنیتی جمهوری اسلامی از کاربران جاسوسی میکرد) و اعطای انحصار بیش از پیش به سکوهای داخلی هم از دیگر بخشهای دستور جلسه امروز شورا بود، که رسانهها درباره مصوبات آنها خبری منتشر نکردند.
پس از این جلسه، که با حضور سران سه قوه و اعضای حقیقی و حقوقی آن برگزار شد، ستار هاشمی وزیر ارتباطات و فنآوری اطلاعات در حساب کاربری خود در شبکه ایکس، نوشت: «امروز گام اول رفع محدودیت از اینترنت را با همدلی و وفاق برداشتیم ... این مسیر ادامه دارد.»
پیامرسان واتساپ، سال ۱۳۹۳ و در زمان ریاست جمهوری حسن روحانی فیلتر شد. مقامات جمهوری اسلامی با مسدود کردن دسترسی کاربران به این پیامرسانها، وعده ایجاد نمونههای داخلی آن را دادند، اما با وجود گذشت حدود ۱۰ سال از آغاز پروژههایی از این دست، نمونههای داخلی، هرگز بین مردم، محبوب نشدند.
علاقه اصلاحطلبان به شناسایی کاربران
یکی از دلایل اصلی مخالفت مسعود پزشکیان و حامیان اصلاحطلب او با فیلترشکن یا آنچه «ابزار پالایش گریز» و «ابزار حاکمیت گریز» مینامند، عدم توانایی جمهوری اسلامی در ردگیری فعالیت کاربران است.
در جریان رقابتهای انتخابات ریاست جمهوری سال ۱۴۰۳، پزشکیان با انتقاد از فروش فیلترشکن در ایران گفت که با رواج فیلترشکن، امکان رصد و تشخیص کاربران اینترنت و به تبع آن کنترل آنها از بین خواهد رفت.
شورای عالی فضای مجازی در سال ۱۳۹۰ به دستور خامنهای تشکیل شد. این شورا از مهمترین نهادهای اعمال فیلترینگ در جمهوری اسلامی است و سال ۱۳۹۶ به دلیل نقشش در سرکوب، سانسور و محدودسازی آزادی بیان و اینترنت از سوی آمریکا تحریم شد.
شورای مذکور، ۱۸ عضو حقوقی و ۱۰ عضو حقیقی دارد. اعضای حقیقی مستقیما از طرف خامنهای منصوب شدند. اعضای حقوقی آن هم مستقیم و غیرمستقیم منصوب رهبر جمهوری اسلامیاند.
از ۱۸ عضو حقوقی؛ رییس قوه قضاییه، رییس سازمان تبلیغات اسلامی، رییس سازمان صداوسیما، فرمانده کل سپاه پاسداران و فرمانده کل فراجا کسانی هستند که از طرف خامنهای منصوب شدند.
دادستان کل کشور دیگر عضو حقوقی این شورا از سوی رییس قوه قضاییه منصوب شده و وزرای اطلاعات، دفاع، ارشاد، علوم و آموزش و پرورش هم با نظر خامنهای منصوب میشوند.
