با بازگشت ترامپ به کاخ سفید و احتمال اعمال دوباره سیاست فشار حداکثری، معاون وزیر خارجه جمهوری اسلامی در گفتوگو با فایننشال تایمز اعلام کرد درِ مذاکره با آمریکا باز است اما تهران تسلیم فشار حداکثری نمیشود. همزمان برخی نمایندگان در مجلس، در پی تغییر دکترین هستهای تهران هستند.
با مشخص شدن نمای کلی کابینه احتمالی دونالد ترامپ و معرفی گزینههایی همچون مارکو روبیو، پیت هگست و جان رتکلیف به عنوان اعضای این کابینه که مواضع سرسختانهای علیه جمهوری اسلامی داشته و دارند، رویکرد برخی مقامات وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی بر کاهش تنشها و خودداری از مواجهه با آمریکا متمرکز شده است.
تخت روانچی: در مذاکره با آمریکا باز است
مجید تخت روانچی، معاون سیاسی وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی در گفتوگو با فایننشالتایمز اعلام کرد تهران درها را برای مذاکره با دولت ترامپ باز نگه داشته اما: «هر گونه تلاش برای اعمال دوباره فشار حداکثری، شکست خواهد خورد.»
به گفته تخت روانچی، تهران موافق مذاکرات است اما تسلیم فشار حداکثری نمیشود.
او با اشاره به این که جمهوری اسلامی آمادگی مقابله با «جنگ تحمیلی» را دارد، گفت: «اگر دولت آینده ترامپ بخواهد اشتباه خود را تکرار کند، باز هم شکست خواهد خورد.»
روز شنبه ۲۶ آبان، فایننشال تایمز به نقل از منابع آگاه گزارش داد رییسجمهوری منتخب آمریکا، سیاست فشار حداکثری خود را علیه جمهوری اسلامی، با هدف وادار کردن تهران به مذاکره درباره برنامه هستهای و تغییر سیاستهای منطقهای خود، احیا خواهد کرد.
بقایی: تهران هرگز مذاکرات هستهای را ترک نکرده است
اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه با تاکید بر این که تهران هرگز مذاکرات هستهای را ترک نکرده است، گفت: «در تمام این سالها مذاکره در رابطه با رفع تحریمها و احیای برجام وجود داشته و جمهوری اسلامی حسن نیت خود را نشان داده است.»
به گفته بقایی، «جمهوری اسلامی تدابیر و اقدامات لازم را برای دفاع از منافع و صنعت هستهای اتخاذ کرده» است.
او حمله یا تعرض علیه تاسیسات هستهای کشورها را به مثابه «تهدید یا نقض صلح و امنیت بینالمللی» دانست.
بقایی با تاکید بر این که تحریمهای اقتصادی علیه جمهوری اسلامی بیپاسخ نمیمانند، اعلام کرد کانال ارتباطی میان تهران و واشینگتن که از قبل وجود داشته و همچنان برای رد و بدل کردن پیام وجود دارد، «دفتر حفاظت منافع خارجی سوئیس» است.
تکرار تکذیب دیدار ماسک و ایروانی
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، روز دوشنبه ضمن تکذیب دوباره دیدار ایلان ماسک با سعید ایروانی، نماینده جمهوری اسلامی در سازمان ملل، در شبکه ایکس نوشت: «برخی چون دوست داشتند این دیدار رخ داده باشد، بدون شواهد آن را پذیرفتند و برخی دیگر، بدون توجه به روند تصمیمگیری در حوزه سیاست خارجی، شتابزده اتهام زدند.»
روزنامه نیویورکتایمز روز پنجشنبه ۲۴ آبان، به نقل از دو مقام جمهوری اسلامی که نخواستند نامشان فاش شود، گزارش داد ماسک روز دوشنبه ۲۱ آبان با ایروانی در سازمان ملل دیدار و با او درباره راههای کاهش تنشها بین تهران و واشینگتن گفتوگو کرده است.
گروهی به دنبال تغییر دکترین هستهای
همزمان با این تحولات، مقامات وزارت امور خارجه در حالی از آمادگی برای مذاکرات هستهای خبر میدهند که برخی شخصیتهای نزدیک به علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی و نمایندگان مجلس شورای اسلامی، به دنبال تغییر دکترین هستهای تهران هستند.
احمد نادری، عضو هیات رییسه مجلس، روز شنبه «آزمایش بمب اتم» از سوی جمهوری اسلامی را تنها راه برقراری «تعادل» در منطقه دانست و بر ضرورت «تغییر دکترین هستهای» حکومت ایران، تاکید کرد.
به گفته او، برنامه هستهای جمهوری اسلامی تا امروز نتوانسته است از نظر امنیتی «هیچ» دستاوردی داشته باشد.
بهنام سعیدی، عضو کمیسیون امنیت ملی مجلس هم روز یکشنبه تغییر دکترین دفاعی جمهوری اسلامی را «ضروری و مشروع» خواند و گفت: «هر گونه بازنگری و تقویت در دکترین دفاعی ایران در راستای پاسخ به تهدیدات موجود و متناسب با چالشهای امنیتی منطقهای و بینالمللی خواهد بود.»
ابراهیم عزیزی، رییس کمیسیون امنیت ملی مجلس، با اشاره به صحبتهای رافائل گروسی مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی در هفته گذشته، گفت: «آقای گروسی در ایران اسلامی ترامپهراسی جایگاهی ندارد!»
گروسی، پیش از سفر به ایران اعلام کرد فضای مانور هستهای برای تهران، تنگتر میشود.
این نخستین بار نیست که مقامهای حکومت ایران از لزوم تغییر دکترین هستهای سخن میگویند.
این اظهارات بهویژه پس از شدت گرفتن تنشها میان جمهوری اسلامی و اسرائیل، بارها بهصورت علنی مطرح شدهاند.
کمال خرازی، رییس شورای راهبردی روابط خارجی و مشاور خامنهای، روز ۱۱ آبان در مصاحبه با شبکه المیادین، وابسته به حزبالله، تهدید کرد اگر جمهوری اسلامی در معرض «تهدید وجودی» قرار بگیرد، ممکن است دکترین هستهای خود را تغییر دهد.
سپاه پاسداران به دنبال انتقام
همزمان با انتشار گزارشهایی از پیام تهران به واشینگتن مبنی بر عدم تلاش برای ترور ترامپ، خبرگزاری فارس، وابسته به سپاه پاسداران، به نقل از یک منبع آگاه و بدون ذکر نام نوشت پیام تهران «حاوی این نکته بود که ایران پیگیری لازم را درباره قاتلین قاسم سلیمانی انجام خواهد داد و از این مساله کوتاه نخواهد آمد».
روزنامه نیویورکتایمز پیش از این به نقل از مقامهای آمریکایی، یک مقام ایرانی و یک تحلیلگر گزارش داد که جمهوری اسلامی در ماه اکتبر به دولت جو بایدن پیام داده تهران قصد کشتن ترامپ را ندارد.
آنها گفتهاند این پیام از طرف شخص خامنهای ارسال شده است.
این مقامها که نخواستهاند نامشان فاش شود، گفتهاند پیامهای تهران و واشینگتن از طریق سوئیس منتقل شدهاند.
رویارویی مجدد با ترامپ
ترامپ در دوره پیشین ریاستجمهوری خود، توافق هستهای قدرتهای جهانی با ایران (برجام) را کنار گذاشت و در چارچوب کارزار فشار حداکثری، تحریمهای بسیاری علیه جمهوری اسلامی اعمال کرد.
او اکنون صراحتا تاکید کرده اجازه دستیابی ایران به سلاح هستهای را نخواهد داد. چینش نیروهای سیاسی و نظامی اطراف او نیز نشان میدهد تیم جمهوریخواهی که راهی کاخ سفید خواهد شد، آمادگی مواجهه سخت با سناریوهای پیشبینی نشده را دارد.
ویدیوها و عکسهای منتشر شده در رسانههای اجتماعی نشان میدهند علاقهمندان به دیدن مجموعه چشم در چشم، در خیابان کارگر تهران، در صفی بلند مقابل موزه هنرهای معاصر میایستند تا با خریدن بلیت و ورود به این موزه، آثار این مجموعه را تماشا کنند.
این نمایشگاه که از ۱۵ مهر ماه آغاز شده، قرار بود ۲۷ آبان خاتمه پیدا کند که به دلیل استقبال زیاد تا روز چهارم آذر تمدید شده است.
در قالب نمایشگاه چشم در چشم، ۱۳۰ اثر از ۴۳ هنرمند ایرانی و ۵۳ هنرمند بینالمللی با موضوع «تحولات هنری و مفهومی هنر پرتره» در گالریهای شماره یک تا پنج موزه هنرهای معاصر به نمایش گذاشته شده است.
به گفته جمال عربزاده، نقاش و مسئول برگزاری این نمایشگاه، برخی از این پرترهها «از بهترین آثار موجود در گنجینه موزه هنرهای معاصر» هستند.
محمد خراسانیزاده، مدیرکل هنرهای تجسمی و سرپرست موزه هنرهای معاصر تهران درباره این موزه گفت: «این نمایشگاه با رویکرد روانشناسی اجتماعی آماده شده است.»
در این نمایشگاه آثاری از پابلو پیکاسو، ونسان ونگوگ، آنریدو تولوز لوترک، آلبرتو جاکومتی، ادوارد مونه، اندی وارهول، فرنان لژه، خوان میرو، کمالالملک، بهمن محصص، محمود جوادیپور، احمد اسفندیاری، مارکو گریگوریان، ژازه تباتبایی و برخی دیگر از هنرمندان به نمایش گذاشته شده است.
موزه هنرهای معاصر ۲۲ مهر ماه سال ۱۳۵۶، با تلاش شهبانو فرح پهلوی و با حضور محمدرضا شاه پهلوی، نلسون آلدریچ راکفلر، معاون رییسجمهوری وقت آمریکا، تامس مسر، رییس وقت موزه گوگنهایم و دو ویلد، رییس وقت موزه اشتدلیک آمستردام افتتاح شد و آثاری که در دهه ۵۰ به کوشش دفتر شهبانو فرح تهیه شده بود، در گنجینه این موزه قرار گرفت.
گنجینه موزه هنرهای معاصر یکی از مهمترین و منحصربهفردترین مجموعههای هنری در جهان است که پس از انقلاب اسلامی بسیاری از آنها با برچسب «ابتذال» از مقابل دیدهها کنار گذاشته شدند.
همزمان با برگزاری نمایشگاه چشم در چشم، آثار فرخ شایسته در گالریهای هفت تا ۹ و آثار ایران در بینال ونیز هم در گالری شش موزه هنرهای معاصر تهران به نمایش درآمده است.
خبرگزاری ایسنا روز دوشنبه ۲۸ آبان تصویر اطلاعیههای جدید علیمردان عظیمی، مدیرعامل گروه خودروسازی ایرانخودرو و جواد توسلیمهر، مدیرعامل گروه خودروسازی سایپا را منتشر کرد که شامل فهرست قیمتهای جدید محصولات این شرکتهاست.
ساعاتی پس از انتشار خبر بالا رفتن ناگهانی بهای خودرو در ایران، سایپا در بیانیهای اعلام کرد: «اصلاح قیمت، مشمول طرحهای فروش فوری و فروش فوقالعاده نمیشود. این اصلاح مشمول خودروهای تجاری نبوده و قیمتگذاری آنها در چارچوب دستورالعمل تنظیم بازارخودروهای سواری مصوب شورای رقابتی نیست.»
بر اساس گزارش ایسنا، قیمت محصولات ایرانخودرو در مجموع به طور متوسط ۳۳ درصد افزایش داشته و بهای محصولات سایپا با افزایشی ۲۳ درصدی روبهرو شده است.
ایرانخودرو در اطلاعیه خود نوشت که افزایش قیمت محصولات این شرکت «پس از گذشت بیش از یک سال از آخرین تاریخ تعیین قیمتهای فروش» به مرحله اجرا رسید.
این شرکت اضافه کرد که این قیمتهای جدید «بر اساس دستورالعمل تنظیم بازار خودرو سواری شورای رقابت و تصمیمات اتخاذ شده و محاسبات صورت گرفته» بوده است.
سایپا نیز در اطلاعیه خود علت این افزایش قیمت را «هزینههای تولید خودرو و مستند به اقلام هزینهای درج شده در صورتهای مالی و حسابرسی شده شرکتهای خودروساز» دانست.
افزایش قیمت خودرو در ایران در شرایطی است که آبان سال گذشته، بالا رفتن مکرر قیمت خودروهای ساخت خودروسازان داخلی، انتقادها را از عملکرد خودروسازان و استراتژی آنها در سیاست فروش تولیداتشان افزایش داده بود.
در آن زمان، روزنامه دنیای اقتصاد در گزارشی با انتقاد از این افزایش قیمتها آن را «شعبدهبازی خودروسازان در فروش خودرو و تقلب در فروش خودرو» توصیف کرد.
به نوشته این روزنامه، خودروسازان محصولات خود را با برچسبهایی همچون خودروی «ارتقایافته»، «پلاس» یا «مجهز به استانداردهای ۸۵گانه» با قیمتهای بالاتر عرضه میکنند.
در این گزارش تاکید شد خودروهای فاقد این برچسبها دیگر تولید نمیشوند و این «یک مسیر انحرافی در قیمتگذاری» است.
صداوسیمای جمهوری اسلامی نیز در گزارشی به موضوع افزایش مجدد قیمت خودرو پرداخت و اعلام کرد قیمت یک خودرو تنها به خاطر اضافه شدن سنسور نور و باران، ۱۳۰ میلیون تومان افزایش داشته است.
کارشناسان و حتی برخی مسئولان و نمایندگان مجلس، تاکنون بارها از کیفیت نازل خودروهای تولید داخل انتقاد کردهاند.
تیر ماه سال گذشته، مصطفی میرسلیم، نماینده تهران، بابت مناظرهاش با جلال رشیدی کوچی، نماینده دیگر، از مدیر شبکه پنج صداوسیما، مجری برنامه تهران ۲۰ و تهیه کننده این برنامه شکایت کرد.
در بخشی از شکایتنامه او آمده بود: «رشیدی کوچی در مناظره از خودروهای داخلی به عنوان آشغالهای داخلی نام برده که "بیاحترامی محرز به رهبر" است.»
علاوه بر نمایندگان، تیمور حسینی، جانشین پلیس راهنمایی و رانندگی در ایران نیز سال گذشته اعلام کرد: «در ۱۰ سال گذشته حتی به اندازه یک درصد هم شاهد افزایش کیفیت خودروهای تولید داخل در راستای ایمنی و ارتقای ایمنی نبودهایم.»
صنعت خودروسازی در ایران «رانتی و فاسد» خوانده میشود. برخی منابع و کارشناسان از خودروسازان داخلی با عنوان «مافیا» یاد میکنند و غیررقابتی بودن بازار داخل با منع و محدودیت واردات خودرو را حمایت دولت از این مافیا میدانند.