۲۲ شهروند در اصفهان با اتهامات سیاسی در مجموع به ۱۶۱ سال حبس محکوم شدند
دادگاه انقلاب اصفهان در یک محاکمه گروهی، ۲۲ شهروند را در اصفهان در پروندهای مرتبط با خیزش انقلابی ۱۴۰۱ در مجموع به ۱۶۱ سال حبس محکوم کرد. دادگاه همچنین در مجازاتهای تکمیلی، برای هر یک از این افراد حکم دو سال منع خروج از کشور و دو سال ممنوعیت فعالیت در فضای مجازی صادر کرده است.
سایت حقوق بشری هرانا ضمن اعلام خبر صدور حکم برای بیش از ۲۰ شهروند در اصفهان در ارتباط با خیزش «زن، زندگی، آزادی»، نوشت این حکم از سوی شعبه اول دادگاه انقلاب این شهر به ریاست محمد توکلی صادر و اواسط آبان ماه به صورت شفاهی به متهمان این پرونده ابلاغ شده است.
بر اساس این حکم، سمانه عموشاهی به ۲۳ سال حبس، مرجان بشتام و مینو حیدری هر کدام به ۱۱ سال حبس و شمیم بهارزاده به هشت سال حبس محکوم شدند.
مهرشاد برجیان، زینب (مریم) پرنده، سیما ترکیان، پارسا حاجیآقایی، عرفان خلیلیان، روزبه دانا، پویا دانا، امیر سالاری، محمد سخنور، بهار سلیمانی، هدی صادقی، کیان طالبی، پویا طالبیان، امیر عجمیان، مریم فرهنگ، محمدرضا قطبی زاده، مهشاد کشانی و مینا ندایی نیز هر کدام به شش سال حبس محکوم شدهاند.
هر یک از این افراد بابت مجازاتهای تکمیلی نیز به دو سال منع خروج از کشور و دو سال ممنوعیت فعالیت در فضای مجازی محکوم شدند.
اتهامات این شهروندان «تشکیل گروه با هدف بر هم زدن امنیت کشور، تبلیغ علیه نظام، توهین به علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، عضویت در دستهها و جمعیتها با هدف بر هم زدن امنیت کشور و اغوا یا تحریک مردم به جنگ و کشتار با یکدیگر به قصد بر هم زدن امنیت کشور» عنوان شده است.
جلسه دادگاه رسیدگی به اتهامات این افراد در تاریخ ۱۷ مهر در مجتمع قضایی دادگاه انقلاب اصفهان برگزار شد.
هرانا به نقل از یک منبع مطلع نزدیک به خانواده این افراد نوشت که جلسه دادگاه به صورت عمومی و همزمان برای تمامی متهمان برگزار شد و به دلیل کمبود فضای کافی، در نمازخانه برای متهمان و وکلای آنها صندلی چیده شده بود.
متهمان این پرونده در ماههای تیر و مرداد ۱۴۰۲، همزمان با خیزش «زن، زندگی آزادی» به دست نیروهای امنیتی در اصفهان بازداشت شدند و پرونده آنها پس از بررسی در شعبه ۱۳ دادسرای عمومی و انقلاب اصفهان به ریاست بازپرس علی صباغ، به دادگاه انقلاب ارجاع شد.
هرانا به نقل از یک منبع مطلع نزدیک به خانواده یکی از این افراد نوشت: «در زمان بازجوییها آقایان به دست یک بازجو که به اسم دکتر شناخته میشد، مورد ضرب و شتم قرار گرفتند. زنان نیز مورد آزار روانی قرار گرفتند.»
جمهوری اسلامی از زمان روی کار آمدن، همواره فعالان مدنی، کارگری و سیاسی منتقد حکومت و شهروندان معترض را بازداشت، شکنجه و زندانی کرده است.
از آغاز خیزش سراسری ایرانیان علیه جمهوری اسلامی از شهریور ۱۴۰۱ تاکنون، سرکوب فعالان مدنی و سیاسی و معترضان از سوی حکومت شدت گرفته و همچنان ادامه دارد.
همزمان با ادامه رزمایش «شهدای امنیت» در شهرستان راسک، بنا بر اعلام قرارگاه قدس نیروی زمینی سپاه پاسداران، در جریان یک درگیری مسلحانه در همین منطقه که روز پنجشنبه ۲۴ آبان رخ داد، چهار عضو سپاه پاسداران و چهار فرد مسلح کشته شدند و شش فرد دیگر دستگیر شدهاند.
قرارگاه قدس نیروی زمینی سپاه پاسداران در اطلاعیه روز جمعه ۲۵ آبان خود اعلام کرد رضا برزگر، یکی از بسیجیان عضو این قرارگاه که در درگیری پنجشنبه در راسک مجروح شده بود، در اثر شدت جراحات وارده، کشته شد.
روز پنجشنبه خبر کشته شدن سه عضو سپاه پاسداران در این درگیری منتشر شده بود.
روابط عمومی قرارگاه قدس نیروی زمینی سپاه پاسداران، ۲۴ آبان در اطلاعیهای نوشت رزمایش «شهدای امنیت» با مشارکت یگانهای مختلف بسیج و یگانهایی از فراجا و ردههای اطلاعاتی از جمله اداره کل اطلاعات، سازمان اطلاعات سپاه پاسداران و فرماندهی انتظامی استان سیستان و بلوچستان در حال انجام است.
سایت حالوش که اخبار استان سیستان و بلوچستان را پوشش میدهد، در گزارشی نوشت روز ۲۴ آبان در پی تیراندازی به سمت شهروندان در نزدیکی محل درگیری نیروهای نظامی و امنیتی با افراد مسلح جیشالعدل، یک شهروند بلوچ از اهالی جلالآباد با اصالت گلوله نیروهای نظامی مجروح و دستکم پنج تن دیگر همراه با ضرب و شتم بازداشت شدند.
حالوش به نقل از منابع خود نوشت که نیروهای نظامی در حین درگیری، با شهروندانی که در نزدیکی محل حضور داشتند مشاجره کرده و آنها را بازداشت کردهاند.
طبق این گزارش، این درگیری از پیش از طلوع آفتاب آغاز شد و هلیکوپترهای نظامی علاوه بر پرواز در شهرستان راسک، بر فراز منطقه محل درگیری نیز به پرواز درآمدند.
ساعاتی پس از این حمله گروه «جیش العدل» در اطلاعیهای نوشت که یک دسته از اعضایش در پی حمله نیروهای ویژه سپاه پاسداران و اطلاعات به آنها در منطقه جلالآباد شهرستان سرباز، درگیر شدهاند.
حالوش، همان زمان نوشت که شماری از نیروهای امنیتی و نظامی، محور مواصلاتی سرباز به راسک در حوالی روستای پاکندر و دپکور در حوالی روستای جلالآباد را مسدود کرده و به خودروها نیز اجازه تردد نمیدهند.
احمد شفاهی، جانشین قرارگاه قدس نیروی زمینی سپاه پاسداران، پیش از این گفته بود که رزمایش «شهدای امنیت» به دنبال «حادثه تروریستی پنجم آبان» که به کشته شدن تعدادی از نیروهای سپاه پاسداران انجامید، برگزار شد.
شفاهی، روز ۲۵ آبان در گفتوگو با خبرگزاری دولتی ایرنا اعلام کرد که همزمان با اجرای این رزمایش، ۲۳ نفر از اعضای «گروهکهای تروریستی» در سیستان و بلوچستان کشته شدند و ۴۶ نفر دیگر نیز دستگیر شدند.
او بدون اشاره به تعداد نیروهای نظامی کشته شده جمهوری اسلامی در جریان این رزمایش، اعلام کرد که هفت نفر نیز خود را تسلیم کردهاند.
در حمله روز ۱۸ آبان افراد مسلح به رزمایش «شهدای امنیت» در شهرستان راسک نیز یکی از نیروهای سپاه پاسداران کشته شد.
روز ۱۴ آبان هم قرارگاه قدس نیروی زمینی سپاه اعلام کرد یک فروند هواپیمای فوق سبک نیروی زمینی این سازمان در حین انجام عملیات رزمی در منطقه مرزی جنوب شرق سیرکان دچار حادثه شد و به دنبال آن، حمید مازندرانی، فرمانده تیپ نینوای استان گلستان و خلبان حامد جندقی، کشته شدند.
وزارت کشور روز پنجم آبان از کشته شدن ۱۰ نفر از نیروهای نظامی در محور مواصلاتی گوهرکوه شهرستان تفتان در استان سیستان و بلوچستان خبر داد و «جیش العدل»، مسئولیت این حمله را به عهده گرفت.
از پاییز سال ۱۴۰۱ و پس از جمعه خونین زاهدان و سرکوب اعتراضات مردمی در نمازهای جمعه متمادی در شهرهای مختلف استان سیستان و بلوچستان، برخی عوامل امنیتی و نظامی جمهوری اسلامی به دست افراد مسلح کشته شدهاند.
در برخی از این موارد گروه جیش العدل، با صدور بیانیههایی مسئولیت این حملات را بر عهده گرفته است.
جیشالعدل که هم جمهوری اسلامی و هم آمریکا آن را «سازمانی تروریستی» خواندهاند، در سالهای گذشته نیز حملاتی مشابه به مواضع سپاه پاسداران و نیروهای نظامی در استان سیستان و بلوچستان انجام داده است.
بر اساس اطلاعات رسیده به ایراناینترنشنال، پیکر کیانوش سنجری در قطعه ۲۵۰ بهشت زهرای تهران به خاک سپرده شد. طبق این گزارش، نیروهای امنیتی این قطعه را بسته و به مردم اجازه ورود ندادند. یک کانال تلگرامی نزدیک به حکومت، تصاویری از مزار سنجری منتشر کرد.
اطلاعات رسیده به ایراناینترنشنال حاکی است شهروندانی که قصد داشتند در مراسم خاکسپاری سنجری شرکت کنند، سعی کردهاند از مسیرهای دیگر خود را به قطعه ۲۵۰ برسانند اما ماموران اجازه ورود آنها را به محل دفن این زندانی سیاسی پیشین ندادند.
بر اساس این اطلاعات، ماموران امنیتی دستکم دو تن از شهروندانی که خود را برای حضور در مراسم سنجری به بهشت زهرای تهران رساندند، بازداشت کرده و به مکان نامعلومی منتقل کردند.
بنا بر اطلاعات رسیده از منابع مطلع که در نزدیکی محل خاکسپاری سنجری حضور داشتهاند، ماموران امنیتی تلفنهای همراه برخی از شهروندان حاضر در محل را بازرسی کرده و به حاضران در آن محل گفتهاند حق هیچگونه تصویربرداریای ندارند.
ماموران امنیتی، همچنین از پلاک خودروهایی که در حوالی قطعه ۲۵۰ بهشت زهرا در تردد بودند، عکسبرداری کرده و به گفته ناظران، تلاش کردهاند تا به هر طریق ممکن با ایجاد جو رعب و وحشت، از حضور مردم بر مزار سنجری جلوگیری کنند.
او روز سهشنبه در ایکس نوشته بود اگر تا غروب چهارشنبه آرشام رضایی، فاطمه سپهری، نسرین شاکرمی و توماج صالحی از زندان آزاد نشوند، «در اعتراض به دیکتاتوری [علی] خامنهای و شرکایش» به زندگی خود پایان میدهد.
به توصیه کارشناسان اگر با کسی یا کسانی روبهرو میشوید که از جملهها و عبارتهایی نشاندهنده افسردگی یا تمایل به پایان زندگی استفاده میکنند، از آنان بخواهید با پزشک معتمد، نهادهایی که در این زمینه فعالیت میکنند یا فردی مورد اعتماد، درباره نگرانیهایشان صحبت کنند. اگر به خودکشی فکر میکنید در ایران با اورژانس اجتماعی با شماره تلفن ۱۲۳ تماس بگیرید.
مولوی عبدالحمید اسماعیلزهی، روز ۲۵ آبان در خطبههای نماز جمعه زاهدان از افزایش خودکشی در ایران ابراز تاسف کرد و گفت: «نباید عملکرد ما به گونهای باشد که بیزاری از دین و زندگی به جایی برسد که افراد دست به خودکشی بزنند.»
سنجری، با وجود پیامهای زیادی که زیر نوشتهاش در شبکه ایکس دریافت کرد و اینکه به گفته فعالان داخل ایران، دو تن از پزشکان متخصص و شماری از فعالان سیاسی شناختهشده با او در تماس بودند، ساعت هفت شب تصویری از پل حافظ در تهران منتشر کرد.
او دقایقی بعد (ساعت ۷:۲۰ شامگاه چهارشنبه)، متنی دیگر در شبکه ایکس خود منتشر کرد و نوشت: «الوعده وفا. هیچ کس نباید به خاطر بیان عقایدش زندانی شود. اعتراض حق هر شهروند ایرانیست. زندگی من پس از این توییت به پایان خواهد رسید اما فراموش نکنیم که ما برای عشق به زندگی جان داده و میدهیم و نه مرگ. آرزومندم روزی ایرانیان بیدار و بر بردگی چیره شوند. پاینده ایران.»
این زندانی سیاسی پیشین، در بیوگرافی شبکه ایکس خود نوشته است «هنوز زنده» است.
محمد شهریاری، سرپرست دادسرای امور جنایی تهران، روز ۲۴ آبان درباره مرگ سنجری گفت: «او سابقه چند بار بستری در بیمارستان داشته و به گفته همراهانش، مشکلات روحی و روانی داشته است.»
سنجری سابقه چندین بار بازداشت و زندانی شدن در ایران را داشت. او پس از آزادی بارها درباره وضعیت سلامتی، شکنجههایی که بر او اعمال شده بود و آزاری که در بیمارستان روانی امینآباد دیده بود، اطلاعرسانی کرد.
نیویورکتایمز روز پنجشنبه ۲۴ آبان، به نقل از دو مقام جمهوری اسلامی که نخواستند نامشان فاش شود، گزارش داد ایلان ماسک روز دوشنبه ۲۱ آبان با امیرسعید ایروانی، سفیر جمهوری اسلامی در سازمان ملل، دیدار و با او درباره راههای کاهش تنشها بین تهران و واشینگتن گفتوگو کرده است.
طبق این گزارش، این دیدار که به تقاضای ایلان ماسک صورت گرفت، بیش از یک ساعت طول کشید و در مکانی محرمانه که ایروانی انتخاب کرده بود، برگزار شد.
این دو مقام جمهوری اسلامی دیدار ماسک و ایروانی را «مثبت» و «خبری خوب» ارزیابی کردند.
در پی انتشار این گزارش، یکی از نمایندگان هیات دائمی جمهوری اسلامی در سازمان ملل متحد در نیویورک، در پاسخ به پرسشی در مورد این دیدار گفت: «در این باره نظری نداریم.»
استیون چونگ، مدیر ارتباطات دونالد ترامپ، در پاسخ به سوال نیویورکتایمز درباره صحت خبر برگزاری این جلسه گفت: «ما در مورد گزارشهای مربوط به جلسات خصوصی که اتفاق افتاده یا نیفتاده است، اظهار نظر نمیکنیم.»
ایلان ماسک هم به پرسشهای این روزنامه در این زمینه پاسخ نداده است.
کارولین لیویت، سخنگوی تیم انتقال دولت آینده ترامپ-ونس، در بیانیهای گفت: «مردم آمریکا رییسجمهوری ترامپ را دوباره انتخاب کردند زیرا به او اعتماد دارند و بر این باورند که او میتواند کشور ما را رهبری کند و صلح را از طریق قدرت به سراسر جهان بازگرداند. او وقتی به کاخ سفید بازگردد، اقدامات لازم را برای انجام این کار انجام خواهد داد.»
ایلان ماسک در کارزار انتخاباتی ترامپ نقشی پررنگ داشت و رییسجمهوری منتخب آمریکا پس از پیروزی در انتخابات، او را به همراه ویوک راماسوامی، نامزد پیشین جمهوریخواهان در انتخابات ریاستجمهوری، بهعنوان رییس اداره تازه تاسیس بهرهوری دولت منصوب کرد.
ماسک چند هفته پیش نیز در تماس تلفنی ترامپ و ولودیمیر زلنسکی، رییسجمهوری اوکراین حضور داشت. او نقشی کلیدی در ارائه امکانات ارتباطاتی به اوکراین در جنگ با روسیه ایفا کرده است.
نیویورکتایمز در گزارش خود نوشت با وجود پیشینهای که بین ترامپ و حکومت ایران وجود دارد، یک دیدار مستقیم زودهنگام بین یک مقام ارشد جمهوری اسلامی و ایلان ماسک، احتمال تغییر لحن بین تهران و واشینگتن در دولت ترامپ را افزایش می دهد.
این دو مقام جمهوری اسلامی به نیویورکتایمز گفتند که ملاقات با آقای ماسک راهحلی برای جمهوری اسلامی فراهم کرد و به تهران اجازه داد از دیدار مستقیم با یک مقام آمریکایی خودداری کند؛ هر چند ماسک بهزودی کار خود را بهعنوان یک مقام دولتی شروع خواهد کرد.
یکی از مقامات وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی گفت که ایروانی در این دیدار به ماسک گفته است باید از وزارت خزانهداری معافیت تحریمها را دریافت کند و برخی از مشاغل خود را به تهران بیاورد.
هیات نمایندگی ایران در سازمان ملل متحد گفت که بهطور علنی در مورد این نشست اظهار نظر نخواهد کرد.
دیدار ایلان ماسک و امیرسعید ایروانی در روز دوشنبه ۲۱ آبان در حالی صورت گرفته که ترامپ مجموعهای از سیاستمداران جمهوریخواه را بهعنوان اعضای کلیدی دولت خود برگزیده است که همگی به داشتن رویکردی سختگیرانه در قبال جمهوری اسلامی شهرت دارند.
از سوی دیگر، دولت آمریکا تایید کرده است که جمهوری اسلامی بهصورت فعالانه در پی ترور ترامپ و شماری از مقامات دولت اول او بوده است.
با این همه، ترامپ روز سهشنبه ۱۵ آبان، پس از انداختن رای خود به صندوق گفت: «ما مترصد ضربه زدن به ایران نیستیم ولی آنها نمیتوانند سلاح هستهای داشته باشند.»
در ایران، بهرغم سکوت علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، برخی دیگر از مقامات از جمله مسعود پزشکیان، رییس دولت و عباس عراقچی، وزیر امور خارجه، اظهار امیدواری کردهاند که «ترامپ از گذشته درس بگیرد» و در دور دوم ریاست جمهوری خود، سیاست «عقلانیت حداکثری» را به جای سیاست «فشار حداکثری» در پیش گیرد.
شاهزاده رضا پهلوی روز پنجشنبه، ۲۴ آبان، در پیامی ویدیویی به صراحت از آمادگی خود برای ایفای نقش رهبری دوران گذار از جمهوری اسلامی و تشکیل یک دولت ملی سخن گفت و از مردم ایران خواست که با عزمی راسخ، به سوی آیندهای روشن، آزاد، مرفه و آباد حرکت کنند.
او در پیامی که در شبکههای اجتماعی منتشر کرد، خطاب به «ملت بزرگ ایران» گفت: «من بنا به خواست شما، آمادگی خود را برای هدایت تغییر و رهبری دوران گذار اعلام کردهام. توان من ناشی از قدرت شماست. نیرویی را که از تداوم مبارزه و اعتراضات حقطلبانهتان میگیرم، در مسیر استقرار دولتی ملی، و جلب حمایت حداکثری جهانی برای تحقق آن، به کار میبندم.»
شاهزاده رضا پهلوی در این پیام گفت: «تحولات جهانی و منطقهای، فرصت تازهای را برای بازپسگیری و نجات ایران عزیزمان پیش روی ما قرار داده است. امروز، جمهوری اسلامی از هر زمان دیگری ضعیفتر، و در مواجهه با بحرانها، درماندهتر است. در این میان، بزرگترین نقطهٔ ضعف این رژیم، نداشتن مشروعیت و مقبولیت مردمی است.»
بهنظر میرسد اشاره او به تضعیف بیسابقه نیروهای نیابتی جمهوری اسلامی در پی کشته شدن رهبران و کادر فرماندهی حزبالله و حماس و نیز حملات تلافیجویانه اسرائیل به ایران و نیز پیروزی دونالد ترامپ در انتخابات ریاست جمهوری آمریکا باشد.
او افزود: «ایران ما سرشار از منابع طبیعی و ثروت انسانی است، و مردمش هرگز نباید دغدغهٔ آب و نان، دارو و درمان، و سوخت و برق را در گرما و سرما داشته باشند؛ به ریال دستمزد بگیرند، اما با دلار ۷۰هزارتومانی و گرانی افسارگسیخته، به سختی روزگار بگذرانند. مشکلات روزافزونی که شما با آن مواجه هستید، ناشی از بیکفایتی و فسادی است که با تار و پود این رژیم، گره خورده است. جمهوری اسلامی، اساسا، اراده و توان اداره کشور و تامین ابتداییترین نیازهای مردم را ندارد.»
شاهزاده رضا پهلوی گفت: «آنها که به ملت ایران، وعده آب و برق مجانی میدادند، سرزمین ثروتمند ما را خشک کردند و به عصر تاریکی بازگرداندند: چشمانداز تمدن بزرگ ما را با وحشتی بزرگ، جایگزین کردند.»
او افزود: «اما اکنون، در این دورهٔ حساس، در این فرصت نو، دو راه پیش روی ماست: یا نظارهگر و منتظر باشیم تا شاید دیگران، تغییرات دلخواه خود را برای ما رقم بزنند؛ یا اینکه با عزم و اراده ملی، خود، موتور محرک تغییر باشیم؛ و خواست ملتِ ایران را در میهنمان، و در اتاقهای فکر و دالانهای قدرت در سراسر جهان، به کرسی بنشانیم. انتخاب من، بدون تردید، گزینهٔ دوم است.»
او خطاب به مردم ایران گفت: «اینک، زمان انتخاب است. بیاییم با عزمی راسخ، به سوی آیندهای روشن، آزاد، مرفه و آباد حرکت کنیم.»
تحلیلگران مشغول بررسی رویکرد احتمالی دولت آینده آمریکا در قبال جمهوری اسلامی هستند. به گزارش ایراناینترنشنال، انتخابهای دونالد ترامپ برای پستهای کلیدی کابینه، نشاندهنده بازگشت به سیاست فشار حداکثری علیه تهران است.
با اعلام تدریجی نامهای پیشنهادی برای کابینه، مشخص میشود که دولت آتی مسیری متفاوت از رویکرد دولت بایدن-هریس را در پیش خواهدگرفت.
برخلاف سیاست فعلی که بر تحریمهای محدودتر و راهکارهای دیپلماتیک تکیه دارد، به نظر میرسد دولت جدید فشار بر تهران را افزایش خواهدداد.
هدف این فشار، کسب امتیازات بیشتر و دستیابی به توافقی جامعتر است که هم برنامه هستهای و هم سیاستهای منطقهای جمهوری اسلامی را در بر میگیرد.
الیز استفانیک، سفیر آمریکا در سازمان ملل
ترامپ، الیز استفانیک را به عنوان نماینده آمریکا در سازمان ملل متحد برگزید. استفانیک که هماکنون نماینده منطقه بیستویکم نیویورک و رییس کنفرانس جمهوریخواهان مجلس است، به عنوان حامی سرسخت اسرائیل شناخته میشود و از پیشگامان سیاست «صلح از طریق قدرت» ترامپ به شمار میرود.
او در تازهترین موضعگیری خود، بر ضرورت بازگشت به راهبرد فشار حداکثری علیه ایران تاکید کردهاست.
مایک والتز، مشاور امنیت ملی دولت آینده
رییسجمهور منتخب، مایک والتز را به عنوان مشاور امنیت ملی دولت آینده معرفی کرد. والتز، نماینده جمهوریخواه کنگره و از نیروهای ویژه پیشین ارتش، از منتقدان سرسخت سیاستهای دولت بایدن در قبال تهران است و مواضع سختگیرانهای علیه جمهوری اسلامی دارد.
دیدگاههای والتز همسو با سیاستهای ترامپ است، او شکست کامل حماس را ضروری میداند و خواستار مهار حامی اصلی آن یعنی جمهوری اسلامی است. والتز بر این باور است که سیاست فشار حداکثری تنها راه جلوگیری از دستیابی تهران به توانمندی هستهای است.
مارکو روبیو، وزیر امور خارجه پیشنهادی
ترامپ، سناتور مارکو روبیو را برای تصدی وزارت خارجه معرفی کرد. روبیو که با مواضع تند خود علیه جمهوری اسلامی شناخته میشود، از منتقدان جدی سیاستهای دولت بایدن است و به تازگی از حق اسرائیل برای حمله به تاسیسات هستهای ایران دفاع کردهاست.
هرچند انتخاب روبیو و دیگر چهرههای پیشنهادی کابینه باید به تایید سنا برسد، اما این گزینشها نشان میدهد دولت آینده سیاستی به مراتب سختگیرانهتر از دولت بایدن را در قبال ایران دنبال خواهدکرد.
بازگشت سیاست فشار حداکثری علیه ایران
گرگوری برو، تحلیلگر مسائل ایران در گروه اوراسیا، بر این باور است که انتخابهای ترامپ برای کابینه و تیم امنیت ملی، نشانگر بازگشت به سیاست فشار حداکثری است.
به گفته برو، دوره دوم ریاستجمهوری ترامپ شباهت زیادی به دوره نخست خواهد داشت. یعنی احیای سیاست فشار حداکثری با تمرکز بر اهرمهای اقتصادی و دیپلماتیک علیه جمهوری اسلامی، بهویژه از طریق تحریمها و انزوای منطقهای این کشور.
این تحلیلگر معتقد است انزوای دیپلماتیک و تحریمهای اقتصادی در صدر اولویتهای احتمالی دولت آینده ترامپ قرار خواهدداشت.
روابط پرتنش ترامپ و تهران، از رویارویی تا احتمال مذاکره
دوره نخست ریاستجمهوری ترامپ، با رویارویی جدی با جمهوری اسلامی از خروج از برجام و کارزار فشار حداکثری علیه رهبران جمهوری اسلامی گرفته تا صدور دستور کشتن سردار قاسم سلیمانی، همراه بود.
گزارشهای سازمانهای اطلاعاتی آمریکا حاکی از تلاشهای تهران برای ترور ترامپ است و کانالهای تلگرامی منتسب به سپاه پاسداران نیز تهدیدهایی علیه جان او منتشر کردهاند.
تازهترین نمونه این تلاشها در هشتم نوامبر فاش شد، زمانی که وزارت دادگستری آمریکا از طرح ترور ترامپ توسط فردی افغانستانی مرتبط با جمهوری اسلامی پرده برداشت.
گرگوری برو، تحلیلگر مسائل ایران، بر این باور است که این تهدیدها میتواند بر تصمیمگیریهای ترامپ درباره ایران تاثیرگذار باشد. با این حال، او تاکید میکند که این تنشها لزوما به معنای بسته شدن درهای گفتگو نیست.
الکس وطنخواه، مدیر برنامه ایران در موسسه خاورمیانه، بر تمایل ترامپ به گفتگو با ایران تاکید میکند. او یادآور میشود که در سال ۲۰۱۹، ترامپ از شینزو آبه، نخستوزیر وقت ژاپن، خواست تا نقش میانجی را ایفا کند.
سفر آبه به عنوان نخستین رهبر ژاپن پس از چهار دهه به ایران، با پاسخ منفی علی خامنهای روبرو شد و بینتیجه ماند.
به باور وطنخواه، ایران اکنون در برابر تصمیمی سرنوشتساز قرار دارد. او میگوید تکرار رویکرد گذشته در برابر تلاشهای میانجیگرانه به سود ایران نخواهدبود و با توجه به ترکیب سختگیرانه کابینه احتمالی ترامپ، تهران باید راهی برای تعامل با آمریکا و احتمالا اسرائیل در موضوعات مختلف بیابد.
احتمال درگیری نظامی
در صورت به بنبست رسیدن مذاکرات، پرسش کلیدی درباره احتمال وقوع جنگ با ایران مطرح میشود.
بر اساس تحلیل الکس واتانکا در گفتگو با ایران اینترنشنال، برای یافتن پاسخ این پرسش باید به جای تمرکز بر تصمیمهای ترامپ، به افرادی که او از انتخابشان خودداری کرده توجه کرد.
نکته قابل تامل، کنار گذاشتن چهرههایی مانند نیکی هیلی (سفیر پیشین) و مایک پمپئو (وزیر خارجه سابق) است. این دو از نومحافظهکارانی هستند که از برتری نظامی جهانی آمریکا حمایت میکنند و عدم انتخاب آنها میتواند نشانگر گرایش ترامپ به اجتناب از رویارویی نظامی باشد.
این برداشت با اظهارات مکرر ترامپ همخوانی دارد. او در سخنرانی پیروزی خود در ششم نوامبر در فلوریدا تاکید کرد: «من آغازگر جنگ نخواهم بود، من به جنگها پایان میدهم.»
تحلیل واتانکا نشان میدهد که اگرچه تیم ترامپ در شرایط کنونی تمایلی به درگیریهای طولانیمدت ندارد، اما نمیتوان درباره پایداری این رویکرد با قطعیت سخن گفت.
عوامل بیرونی میتوانند این معادله را دگرگون کنند. در این میان، تنشهای موشکی بین ایران و اسرائیل و پیشرفتهای برنامه هستهای ایران از اهمیت ویژهای برخوردارند.
گرگوری برو در این باره میگوید: «گرایش ترامپ به گزینه نظامی علیه ایران، تابعی از شرایط مختلف خواهدبود. دو عامل کلیدی در این زمینه، تحولات مربوط به برنامه هستهای ایران و احتمال تشدید درگیری نظامی میان ایران و اسرائیل، مشابه تبادل حملات موشکی اخیر، خواهند بود.»
دیدگاه فعالان ایرانی-آمریکایی
سارا راویانی، بنیانگذار گروه «ایرانیان برای ترامپ»، از گزینههای پیشنهادی کابینه آینده استقبال میکند.
راویانی که پیش از این با همکاری سازمان اِنیواِفدیآی در تصویب «قانون مهسا» نقش داشته، معتقد است تیم در حال شکلگیری اطراف ترامپ، رویکردی دوگانه دارد، از یک سو نسبت به مردم ایران همدلی نشان میدهد و از سوی دیگر موضعی سختگیرانه در برابر حکومت ایران اتخاذ میکند.
راویانی در گفتگو با ایران اینترنشنال تاکید کرد: «تمامی این افراد، شناخت عمیقی از تهدیدهای حکومت ایران دارند.»
با وجود ابهامات فراوان، به نظر میرسد ترامپ که به تازگی در انتخابات پیروز شده، در مسیر تشکیل دولتی است که ضمن حمایت از اسرائیل، مخالفتی جدی با سیاستهای ایران دارد.
