لوفت‌هانزا تعلیق پروازهایش را به تل‌آویو، تهران و بیروت تمدید کرد

اظهارات وزیر خارجه آلمان در همان ابتدا تعجب بسیاری از فعالان سیاسی، حقوق بشر و رسانه‌ها را برانگیخت چرا که سه هفته پیش از آن، بوریس راین، وزیر اول ایالت هسن، ایالتی که سرکنسولگری ایران در فرانکفورت در آنجا قرار دارد، خواستار آن شده بود که در اعتراض به نقض حقوق بشر از سوی مقامات جمهوری اسلامی، سرکنسولگری‌های ایران در آلمان تعطیل شوند.

راین پیشنهاد کرده بود بستن سرکنسولگری ایران در فرانکفورت می‌تواند نقطه آغاز مناسبی برای این روند باشد.

اما وزیر خارجه فمینیست آلمان با این استدلال که ممکن است جمهوری اسلامی سفارت این کشور را در تهران تعطیل کند و ارتباط دولت آلمان با ایران و به طور خاص جامعه مدنی آن قطع شود، این پیشنهاد را رد کرده بود.

به هر حال، علی‌رغم چالش‌های بی‌شمار میان تهران و برلین بر سر موضوعاتی چون سرکوب معترضان و مخالفان در ایران، اقدامات خصمانه علیه یهودیان و منافع اسرائیل در آلمان، به گروگان گرفتن اتباع آلمان، جاسوسی و حملات سایبری به تاسیسات علمی و نظامی آلمان، کشته‌شدن جمشید شارمهد نقطه پایان شکیبایی آلمانی‌ها در مقابل جمهوری اسلامی بود.

سرنوشت سه سرکنسولگری ایران در آلمان

بر اساس آنچه که از منابع معتبر به دست ایران اینترنشنال رسیده است مقامات آلمان طی یک یادداشت رسمی تعطیلی این سه سرکنسولگری را بر اساس ماده ۴۵ کنوانسیون وین در امور دیپلماتیک به تهران اعلام کرده‌اند.

علی‌رغم اعلام این تصمیم از سوی وزیر خارجه آلمان، اما به نظر می‌رسد مقامات جمهوری اسلامی آن‌را را باور نداشته و تا روز دوشنبه ۱۴ آبان امیدوار بودند که این تصمیم تغییر کند. اسماعیل بقایی در نشست خبری هفتگی خود گفته بود هنوز هیچ دیپلماتی اخراج نشده است. اما تصمیم اخراج دیپلماتهای سرکنسولگری‌های ایران در برلین گرفته شده است.

یک منبع آگاه در دولت فدرال آلمان به ایران اینترنشنال گفت: «واضح است که این سه سرکنسولگری باید در اسرع وقت بسته شوند.»

با این حال حسین علیزاده دیپلمات سابق ایرانی معتقد است اتفاقات اخیر میان تهران و برلین از دیدگاه دیپلماتیک به معنی سردی در روابط است.

او گفت: «مقامات آلمانی در مقطع کنونی قصدی برای قطع رابطه با جمهوری اسلامی ندارند چرا که از یکسو فقط به تعطیلی سرکنسولگری‌ها بسنده کرده و از سوی دیگر هیچ یک از دیپلمات‌های ایرانی را «عنصر نامطلوب» اعلام و اخراج نکرده‌اند.»

این دیپلمات ایرانی با این حال معتقد است ایجاد تنش در روابط تهران-برلین دور از ذهن نیست اما تا رسیدن به مقطعی که سطح روابط از سفیر به کاردار کاهش یابد همچنان فاصله وجود دارد.

سرکنسولگری‌ها چه زمان پلمب و دیپلمات‌ها چه زمانی اخراج می‌شوند؟

باید گفت که تعطیلی کنسولگری‌ها به سادگی در یک شب قابل انجام نیست. زیرا ممکن است، شهروندان غیر ایرانی برای دریافت ویزا به آنجا مراجعه کرده و گذرنامه‌های خود را تحویل داده باشند و طبیعی است که این افراد باید گذرنامه های خود را پس بگیرند. برای این کار به زمان نیاز است.

همچنین از نظر عرف دیپلماتیک، به کشور اعزام کننده (ایران) فرصتی داده می‌شود تا کنسولگری را تخلیه کند. این شامل فعالیت‌هایی مانند از بین بردن یا بازگرداندن اسناد به کشور اعزام کننده می‌شود.

از آن‌جایی که ارتباط مراکز دیپلماتیک از طریق دستگاه‌ها و تجهیزات رمزنگاری انجام می‌شود بنابراین در صورت لزوم، این تجهیزات باید جمع آوری شوند تا در اختیار افراد غیر مجاز قرار نگیرد. این امر به این دلیل است که سرویس‌های اطلاعاتی خارجی (در اینجا آلمان) نتواند به سیستم‌های داخلی کنسولگری نفوذ کنند و به پیام‌های دیپلماتیک آنها دسترسی پیدا کنند.

حسین علیزاده در خصوص زمان آغاز روند تعطیلی سرکنسولگری‌های ایران با اشاره به اینکه از زمانی ارسال یادداشت رسمی به وزارت امور خارجه کشور اعزام کننده (ایران)، روند کار تعطیلی هم آغاز می‌شود گفت در حالت معمول، چند هفته زمان در نظر گرفته می‌شود.

او با این حال معتقد است نه آلمان و نه جمهوری اسلامی تمایلی برای قطع روابط ندارند. به ویژه آن‌که مقامات جمهوری اسلامی روایت جدیدی درباره مرگ آقای شارمهد ارائه کرده و گفته‌اند او بر اثر سکته درگذشته است.

از دیدگاه این دیپلمات پیشین ایرانی، تغییر روایت مرگ جمشید شارمهد از سوی مقامات جمهوری اسلامی ارسال این علامت به برلین است که آن‌ها هم تمایلی ندارند سطح روابط به مرحله تنش برود اما با این حال بازگشت روابط به حالت قبل حداقل در میان مدت و کوتاه مدت بعید به نظر می‌رسد.

این نخستین بار نیست که اماکن دیپلماتیک جمهوری اسلامی در سال‌های پس از انقلاب سال ۱۳۵۷ از سوی کشور میزبان تعطیل می‌شوند.

دولت کانادا در ۱۷ شهریور سال ۱۳۹۱ با صدور بیانیه‌ای اعلام کرد رژیم حاکم بر ایران را به عنوان بزرگترین تهدید برای صلح و امنیت جهانی و بزرگترین ناقض حقوق بشر می‌داند و به همین علت ضمن قطع روابط سیاسی، دیپلمات‌های ایرانی را عنصر نامطلوب دانسته، آن‌ها را اخراج کرده و همه اماکن دیپلماتیک ایران در این کشور را نیز می‌بنند.

دولت آلبانی هم که میزبان اعضای شورای ملی مقاومت (مجاهدین خلق) است، ۱۹ شهریور ۱۴۰۱ ضمن اخراج دیپلمات‌های ایرانی، سفارت و کنسولگری جمهوری اسلامی را در این کشور تعطیل کرد.

علت قطع روابط تیرانا و تهران حملات سایبری به زیر‌ساخت‌های دیجیتال آلبانی اعلام شد.

این در حالی است که یک بار هم در ماجرای ترور در رستوران میکونوس و محکوم شدن مقامات جمهوری اسلامی به تروریسم دولتی، نه فقط آلمان بلکه ۱۴ کشور اروپایی دیگر هم سفرای خود را از تهران فراخواندند.

مرحله بعدی چه خواهد بود؟

پس از تعطیلی ۵۲ مرکز اسلامی در آلمان، حالا سه سرکنسولگری ایران که بر اساس گزارش‌های متعدد نهادهای اطلاعاتی آلمان به شناسایی مخالفان و جاسوسی از آنها می‌پرداختند، تعطیل شده‌اند.

به نظر می‌رسد این روند همچنان ادامه خواهد داشت. زیرا حالا نام جامعه المصطفی، یکی دیگر از نهادهای وابسته به جمهوری اسلامی در آلمان مطرح است که گفته شده در پوشش یک نهاد علمی در جذب جاسوس و افرادی برای حملات خرابکارانه فعال است.

دستگاه‌های اطلاعاتی آلمان هفتم آبان ۱۴۰۳ اعلام کردند فهرستی ۷۰۰ نفره از افرادی را در اختیار دارند که با جامعه المصطفی در برلین ارتباط دارند.

اداره فدرال حفاظت از قانون اساسی آلمان در حال بررسی ارتباط این مرکز دانشگاهی با نیروی قدس سپاه پاسداران و فعالیت‌های آن در جذب جاسوس و همکار برای جمهوری اسلامی است.

شماری از رسانه‌های اسرائیلی با استناد به کیفرخواست تهیه شده از سوی آمریکا درباره طرح جمهوری اسلامی برای ترور دونالد ترامپ، خبر دادند که تهران همچنین برنامه‌هایی برای ترور دو تاجر یهودی و حمله به گردشگران اسرائیلی در سریلانکا در سالگرد حمله هفت اکتبر حماس داشت.

این کیفرخواست علیه شهروندی ایرانی با نام فرهاد شاکری صادر شده که به طراحی سوءقصد علیه ترامپ متهم است.

این فرد در برنامه حمله به گردشگران اسرائیلی در سریلانکا در ماه گذشته میلادی نیز دست داشته است.

طبق این کیفرخواست، شاکری از سوی فردی در سپاه پاسداران مامور شده بود تا هدفی اسرائیلی را در سریلانکا انتخاب کند و حمله‌ای گسترده در آنجا انجام دهد.

این برنامه شامل تلاش برای تیراندازی در منطقه گردشگری خلیج «آروگام» بود که مقصد محبوبی برای گردشگران اسرائیلی است.

طرح حمله شامل تامین چندین سلاح برای انجام حمله بود.

پس از هشدار دولت‌های آمریکا و اسرائیل، مقامات سریلانکا چندین مظنون از جمله فردی را که با عوامل جمهوری اسلامی همکاری داشت بازداشت کردند.

کیفرخواست نشان می‌دهد که در این توطئه، قصد بر این بوده که جان دو یهودی آمریکایی که به‌عنوان «حامی اسرائیل» توصیف شده‌اند، گرفته شود.

گفته شده که شاکری دستور داشت این قربانیان را در نیویورک پیدا کند و برای هر ترور، مبلغ ۵۰۰ هزار دلار به او وعده داده شده بود.

محمدرضا عارف، معاون اول دولت پزشکیان در نشست سران کشورهای عربی-اسلامی گفت: «همه ما مسئولیت داریم که در قبال اشغال‌گری و جنایات اسرائیل سکوت نکنیم.»

او افزود ساز و کارهای ملل متحد به دلیل حمایت آمریکا و چند کشور غربی دیگر، از پایان دادن به «نسل‌کشی فلسطینیان و کشتار وسیع مردم لبنان» ناتوان است.

عارف با اشاره به پیروزی ترامپ در انتخابات آمریکا گفت جهان منتظر وعده دولت جدید او برای توقف فوری جنگ علیه مردم غزه و لبنان است.

اجلاس کشورهای عربی-اسلامی روز دوشنبه در ریاض، پایتخت عربستان سعودی، آغاز شد و محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان سعودی این اجلاس را افتتاح کرد.

برخلاف بسیاری از کشورها مانند لبنان، اردن، مصر و ترکیه، جمهوری اسلامی با عالی‌ترین مقام دولت در این رویداد شرکت نکرده است.

در غیاب مسعود پزشکیان، معاون اول او و وزیر امور خارجه دولتش به اجلاس کشورهای عربی-اسلامی رفته‌اند.

جف سوننفلد، دانشیار دانشگاه ییل که سابقه آشنایی چندین دهه‌ای با ترامپ دارد، در گفت‌وگو با پادکست «Eye for Iran» گفت که نقش کوشنر در پیمان‌های ابراهیم، یک «استثنا» در سیاست‌های ترامپ محسوب می‌شود.

سوننفلد در سال ۲۰۱۹ به عنوان مشاور با جرد کوشنر در کنفرانس «صلح برای شکوفایی» در بحرین، کنفرانسی که زمینه‌ساز توافق‌نامه‌های ابراهیم شد، همکاری کرده‌است.

توافق‌نامه‌های ابراهیم که با میانجیگری آمریکا در سال ۲۰۲۰ به امضا رسید، به عادی‌سازی روابط میان اسرائیل و کشورهای امارات متحده عربی، بحرین و مراکش انجامید. در پی این توافق‌ها، به ویژه روابط اقتصادی و دفاعی میان امارات و اسرائیل به طور چشمگیری گسترش یافت.

به گفته سوننفلد این توافق‌نامه‌ها برخلاف رویکرد معمول ترامپ که مبتنی بر سیاست «تفرقه بینداز و حکومت کن»، استثنایی در کارنامه سیاست خارجی او محسوب می‌شود.

سوننفلد تاکید کرد که موفقیت غیرمنتظره توافق‌نامه‌های ابراهیم مدیون توانایی‌های ویژه جرد کوشنر در مذاکرات دیپلماتیک بوده‌است. این چهره دانشگاهی که پیش از این منتقد فعالیت‌های تجاری ترامپ بود، پس از یک پرونده حقوقی به دایره نزدیکان او راه یافت.

در دوره نخست ریاست جمهوری ترامپ، سوننفلد به درخواست کاخ سفید به تیم مشاوران کوشنر پیوست و در مذاکرات منتهی به توافق‌نامه‌های تاریخی عادی‌سازی روابط میان اسرائیل و کشورهای عربی مشارکت داشت.

او معتقد است با پیروزی ترامپ در انتخابات آینده، کوشنر می‌تواند با استفاده از اعتبار و نفوذ قابل توجهی که همچنان در خاورمیانه دارد، بسیاری از دستاوردهای پیشین را احیا کند.

تحریم‌های نفتی

روزنامه «اسرائیل هیوم» به نقل از یک منبع آگاه گزارش داد که جرد کوشنر به تیم برنامه‌ریزی دولت آینده ترامپ پیوسته است.

این در حالی است که تحلیلگران پیش‌بینی می‌کنند با شروع دوره دوم ریاست جمهوری ترامپ، سیاست‌های او در قبال جمهوری اسلامی به مراتب سخت‌گیرانه‌تر از دولت بایدن خواهد‌بود.

درآمدهای نفتی که حدود ۷۰ درصد بودجه دولت ایران را تشکیل می‌دهد، مهم‌ترین منبع درآمد این کشور به شمار می‌رود. در دوره نخست ریاست جمهوری ترامپ، تحریم‌های نفتی به کاهش ۹۵ درصدی صادرات نفت ایران انجامید و درآمدهای نفتی این کشور را حدود ۵۰ میلیارد دلار کاهش داد.

سوننفلد معتقد است ترامپ بار دیگر با هدف محدود کردن منابع مالی ایران، تحریم‌های نفتی را از سر خواهد‌گرفت.

به گفته او، در دور نخست این تحریم‌ها، کشورهای خلیج فارس به ویژه عربستان سعودی با افزایش تولید نفت، کمبود عرضه در بازار جهانی را جبران کردند که این امر به کاهش قیمت‌های جهانی نفت نیز منجر شد.

با تضعیف تحریم‌های نفتی در دولت بایدن، درآمدهای نفتی ایران افزایش چشمگیری داشته‌است.

بر اساس گزارش تازه آژانس اطلاعات انرژی آمریکا (EIA)، صادرات نفت ایران در سه سال نخست دولت بایدن به ۱۴۴ میلیارد دلار رسیده‌است.

این رقم نشان‌دهنده افزایش ۱۰۰ میلیارد دلاری نسبت به دو سال پایانی دولت ترامپ است، دوره‌ای که تحریم‌های سختگیرانه علیه فروش نفت ایران اعمال می‌شد.

برنامه هسته‌ای رژیم، چالش کلیدی دولت احتمالی ترامپ

دونالد ترامپ در جریان مبارزات انتخاباتی و مصاحبه‌های اخیر خود، مقابله با برنامه هسته‌ای ایران را یکی از اولویت‌های سیاست خارجی دولت آینده خود اعلام کرده‌است.

او با تاکید بر این‌که برنامه هسته‌ای ایران تهدیدی برای اسرائیل و امنیت منطقه است، وعده داده که مانع دستیابی ایران به سلاح هسته‌ای خواهد‌شد.

این در حالی است که بر اساس گزارش تازه آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، ذخایر اورانیوم غنی‌شده ایران به بیش از ۳۰ برابر سقف تعیین شده در توافق هسته‌ای ۲۰۱۵ رسیده‌است. مقام‌های ایران همواره تاکید کرده‌اند که برنامه هسته‌ای این کشور صرفا اهداف صلح‌آمیز دارد.

اعمال فشار حداکثری به جای جنگ

جف سوننفلد، مشاور نزدیک به دونالد ترامپ معتقد است درگیری‌های اخیر اسرائیل با حماس و حزب‌الله، قدرت بازدارندگی ایران در منطقه را به شدت تضعیف کرده و موقعیت تهران را آسیب‌پذیرتر از گذشته ساخته است.

با این حال، سوننفلد تاکید می‌کند که این شرایط به معنای احتمال وقوع جنگ نیست. او به سخنان اخیر ترامپ اشاره می‌کند که گفته است: «من جنگی را آغاز نمی‌کنم، من جنگ‌ها را متوقف می‌کنم.»

به گفته این استاد دانشگاه ییل، با پیروزی ترامپ در انتخابات، خاورمیانه با محوریت جرد کوشنر به سمت ثبات بیشتر حرکت خواهد‌کرد. به باور او، راهبرد دولت آینده ترامپ نه جنگ، بلکه ترکیبی از گسترش توافق‌نامه‌های ابراهیم و اعمال فشار حداکثری خواهد‌بود.

ارتش اسرائیل خبر داد که عصر روز دوشنبه بیش از ۹۰ راکت از لبنان به سوی شمال این کشور شلیک شد.

در اولین حمله ۸۰ راکت به سمت خلیج حیفا و منطقه جلیل شلیک شد که بیشتر آن‌ها به وسیله سامانه‌های دفاع هوایی رهگیری شدند.

شماری از این راکت‌ها به مناطق مسکونی برخورد کردند.

در حمله دوم ۱۰ راکت به سوی جلیل علیا، جلیل غربی و خلیج حیفا شلیک شد.

به گفته ارتش اسرائیل بیشتر این راکت‌ها رهگیری شده و تعدادی دیگر در مناطق خالی از سکنه فرود آمدند.

در جریان این حملات، به خانه‌ها و خودروها در کریات آتا خسارت وارد شد و سه نفر به‌صورت سطحی آسیب دیدند.