خامنهای «جبهه مقاومت» را پیروز خواند اما درباره انتقام و حمله اسرائیل سکوت کرد
علی خامنهای امروز در جریان یک دیدار، گفت «مجاهدت نصرالله و سنوار سرنوشت منطقه را تغییر داد.» او در بخش دیگری از سخنانش، با حمله به اقدامات فرهنگی قبل از انقلاب اسلامی گفت: «امروز برخی تفالهها و پسماندههای تشکیلات دوران پهلوی بهدنبال جدا کردن هنر از معنویت و حماسهاند.»
خامنهای روز چهارشنبه، دوم آبان ۱۴۰۳، در دیدار با «دستاندرکاران برگزاری کنگره ۱۵ هزار شهید استان فارس» با اشاره به وقایع پس از حملات ۷ اکتبر حماس به اسرائیل گفت: «مجاهدت مقاومت و بزرگان آن همچون سیدحسن نصرالله و سنوار سرنوشت منطقه را تغییر داد.»
او در سخنان خود هیچ اشارهای به گرفتن انتقام از اسرائیل نکرد و در عین حال، درباره حمله قریبالوقوع اسرائیل به جمهوری اسلامی حرفی نزد.
از مهر ۱۴۰۲ که گروه حماس به اسرائیل حمله کرد تاکنون، تقریبا تمام رهبران و فرماندهان حماس به علاوه حسن نصرالله، رهبر حزب الله لبنان، مهمترین گروه نیابتی جمهوری اسلامی در منطقه کشته شدهاند؛ تعداد پرشماری از فرماندهان سایر نیروهای نیابتی جمهوری اسلامی در عراق و سوریه هدف قرار گرفتهاند؛ انصارالله یمن دو بار از سوی نیروهای اسرائیلی و آمریکایی بمباران شده است و در نهایت در شب تحلیف رییس دولت در جمهوری اسلامی، اسماعیل هنیه در تهران هدف قرار گرفت.
علاوه بر اینها در رویدادهایی بیسابقه، فرماندهان بلندپایه سپاه پاسداران از جمله سیدرضی، محمدرضا زاهدی و عباس نیلفروشان بهطور مستقیم از سوی نیروهای اسرائیلی هدف قرار گرفتند.
رهبر جمهوری اسلامی با اشاره به تظاهرات حامیان فلسطین در کشورهای غربی بهخصوص آمریکا گفت: «صهیونیستها فکر میکردند بهآسانی قادر به نابودی گروههای مقاومت هستند اما امروز بهرغم به شهادت رساندن بیش از ۵۰ هزار انسان بیدفاع و غیرنظامی و چند تن از سران برجسته مقاومت، و همچنین با وجود انبوه هزینهها و حمایتهای آمریکا و روسیاهی و نفرتی که در دنیا از آنها ایجاد شد بهطوری که حتی در دانشگاههای آمریکا علیه جنایتکاران راهپیمایی شد، جبهه مقاومت و جوانان مبارز در حماس، جهاد اسلامی و حزبالله و سایر گروههای مقاومت با همان عزم و قدرت در حال مبارزه هستند که این شکستی بزرگ برای رژیم صهیونیستی است.»
خامنهای درحالی از تداوم «مقاومت» سخن گفت که هاشم صفیالدین، جانشین نصرالله در حزب الله لبنان اندکی پس از انتصاب به عنوان رهبر این گروه، به همراه ۲۳ نفر از سران و فرماندهان ارشد حزبالله کشته شد. نعیم قاسم، معاون دبیرکل حزبالله هم از بیم کشته شدن، به صورت پنهانی با هواپیمای عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی از لبنان به ایران منتقل شده است.
غلط کردند جشن هنر شیراز به پا کردند
خامنهای در بخش دیگری از سخنان خود به برگزاری جشنهای هنر شیراز در دوران محمدرضا شاه پهلوی اشاره و گفت: «غلط کردند کسانی که در آن دوره خیال کردند با اقدامات سخیفی مانند جشن هنر شیراز میتوانند شیراز را از حرم اهلبیت(ع) و مرکز دین و ایمان به نقطه فساد برگردانند.»
جشن هنر شیراز، رویدادی فرهنگی و هنری بود که در سالهای ۱۳۴۶ تا ۱۳۵۶ هر سال در پایان تابستان در شیراز و تخت جمشید برگزار میشد. این رویداد زیر نظر دفتر شهبانو فرح پهلوی اداره میشد.
طی یازده جشن هنری که در شیراز برگزار شد، هر سال تعداد پرشماری از هنرمندان شناخته شده جهان به ایران سفر میکردند. پس از انقلاب سال ۱۳۵۷، این جشن تعطیل و بسیاری به جرم دست داشتن در برگزاری آن محاکمه شدند.
خامنهای در ادامه با اذعان به علاقه و توجه نسل جدید در ایران به اقدامات فرهنگی و هنری دوران پهلوی، یادآور شد: «البته امروز نیز برخی تفالهها و پسماندههای آن تشکیلات در کشور عزیز ما بهدنبال جدا کردن هنر از معنویت و حماسهاند اما آنچه موجب پیشرفت کشور و ملت است، ترکیب دین، حماسه و هنر است.»
مسعود پزشکیان، رییس دولت در جمهوری اسلامی، در نشست بریکس گفت این نهاد نباید صرفا یک «باشگاه گفتوگو» باشد. او خواهان اقدامات عملی برای مقابله با تحریمهای آمریکا شد و پنج پیشنهاد ارائه داد. محکوم کردن عملیات نظامی اسرائیل علیه حزبالله و حماس، دیگر موضوع مورد اشاره پزشکیان بود.
پزشکیان که برای شرکت در اجلاس بریکس راهی تاتارستان شده است، روز چهارشنبه، دوم آبان ۱۴۰۳، در آغاز سخنرانی خود با اشاره به عملیات نظامی اسرائیل علیه گروههای موسوم به محور مقاومت در لبنان و فلسطین، گفت: «جمهوری اسلامی ایران در ارتباط با تحولات فلسطین و لبنان خواستار آتشبس فوری و دائمی، عقبنشینی کامل نظامیان رژیم اشغالگر از مناطق تحت اشغال و امدادرسانی فوری به مردم غزه و آوارگان لبنان است.»
او با بیان اینکه نسل کنونی و آینده، میزان موفقیت بریکس را با اعداد و ارقام و سطح توسعهیافتگی و تحول در رشد شاخصهای اقتصادی خواهند سنجید، پنج پیشنهاد مطرح کرد.
پزشکیان از کشورهای عضو درخواست کرد در سال آینده، مسائل اقتصادی و مالی را در اولویت قرار دهند.
او با اشاره به اینکه «ایالات متحده بیش از سه برابر بیشتر از یک دهه قبل مبادرت به اعمال تحریم علیه سایر کشورهای جهان کرده است»، از اعضای بریکس خواست گامهای عملی و حساب شده علیه تحریمها بردارند، به طوری که «در آینده هیچ کشوری جرات و توان تحریم دیگران را نداشته باشد،»
این سخنان پزشکیان در حالی مطرح شده است که روسیه، بهعنوان یکی از بنیانگذاران اصلی بریکس، خود این روزها درگیر تحریمهای بینالمللی بهدلیل تهاجم به خاک اوکراین است.
پزشکیان با اشاره به نقش دلار در مبادلات تجاری جهان گفت دنیا بریکس را با هدف تلاش برای کاستن از قدرت دلار و افزایش مبادلات با پولهای ملی میشناسد. این اقدامات به همراه راهاندازی و استفاده از ارزهای دیجیتال و بسترسازی برای استفاده از سازوکارها و فناوریهای جدید مالی نظیر پیام رسانها، در راستای اهداف اصلی بریکس است.
جمهوری اسلامی بارها وعده حذف دلار از مبادلات تجاری خود را داده است. در آخرین مورد محمدرضا فرزین، رئیس کل بانک مرکزی در اردیبهشت ۱۴۰۳ پیش از مرگ ابراهیم رئیسی و در دولت قبلی، وعده داد با قید فوریت، به زودی «ریال آفشور» بین ایران و روسیه عملیاتی خواهد شد. موضوعی که دستکم از سال ۱۴۰۱ در چندین همایش و نشست وعده آن داده شده بود. در اسناد رسمی هم طی سالهای گذشته تنها نام دلار حذف و با یورو جایگزین شده است، اما همچنان مبنای محاسبات دلار باقی مانده است.
پزشکیان در ادامه با اشاره به مانعتراشی «کشورهای شمال» در دستیابی کشورهای جنوبی به فناوریهای نوین، خواهان تشریک مساعی و مبادله اطلاعات اعضای بریکس در زمینه فناوریهای نوین شد.
در پایان رئیس دولت چهاردهم جمهوری اسلامی با اشاره به تاسیس بانک توسعه نوین از سوی اعضای بریکس، گفت که جمهوری اسلامی آمادگی دارد با این بانک همکاریهای تنگاتنگی داشته باشد.
او افزود: « بانک توسعه نوین و صندوق اندوخته احتیاطی باید مسئولیت بیشتری در تامین مالی پروژههای کشورهای عضو و مقابله با ناترازی پرداختها بر عهده بگیرد»
شانزدهمین نشست بریکس با حضور ۳۶ کشور و ۶ سازمان بینالمللی از امروز دوم آبان ۱۴۰۳ در شهر کازان جمهوری تاتارستان آغاز به کار کرده است.
رؤسای هیاتهای کشورهای عضو شامل روسیه، برزیل، هند، چین، آفریقای جنوبی، مصر، امارات متحده عربی، اتیوپی و جمهوری اسلامی در این نشست حضور دارند.
بریکس با پیوست جمهوری اسلامی از دی ماه ۱۴۰۲ به این گروه موافقت کرد.
ولادیمیر پوتین در جریان نشست کازان به مسعود پزشکیان گفت که ایران به عضو کامل این گروه تبدیل شده است. پزشکیان نیز در مقابل از روسیه بهدلیل حمایت از جمهوری اسلامی برای عضویت در سازمان همکاری شانگهای و گروه بریکس تشکر کرد.
گروه بریکس یا اقتصادهای نوظهور سال ۱۳۸۹ با مشارکت برزیل، روسیه، هند و چین در روسیه تاسیس شد و در سال ۱۳۹۰ آفریقای جنوبی نیز به این گروه ملحق شد.
جنگ سایهها میان جمهوری اسلامی و اسرائیل وارد مرحله تازهای شده است. در حالی که رسانههای جهان بیشتر بر درگیریهای نظامی و تبادل آتش میان دو کشور متمرکز شدهاند، بر اساس گزارش تایمز لندن، نبرد پیچیده و پنهانتری در لایههای زیرین این مناقشه در جریان است.
بر اساس گزارش تایمز، شواهد نشان میدهند تهران با الگوبرداری از تاکتیکهای موساد، رویکرد جدیدی را در عملیاتهای جاسوسی خود در پیش گرفته است. مقامات امنیتی و قضایی اسرائیل به تازگی از کشف شبکهای از جاسوسان خبر دادهاند که با دریافت مبالغ هنگفت در قالب ارز دیجیتال، اطلاعات حساس نظامی را در اختیار تهران قرار میدادهاند.
پایگاه هوایی نِواتیم که به تازگی هدف موشکهای بالستیک سپاه پاسداران انقلاب اسلامی قرار گرفت، پایگاه آموزش نظامی گولانی که در آن چهار سرباز در حمله پهپادی حزبالله کشته شدند و همچنین موقعیت باتریهای سامانههای پدافند هوایی گنبد آهنین، از جمله مراکز نظامیای بودند که به وسیله شبکه جاسوسان تهران شناسایی شدند.
کشف شبکه جاسوسی در اسرائیل
شین بت (سازمان اطلاعات داخلی) و پلیس اسرائیل پس از تحقیقات گسترده، هفت نفر از ساکنان یهودی شهر حیفا را دستگیر کردند. در میان دستگیرشدگان، یک سرباز فراری و دو فرد زیر ۱۸ سال نیز حضور داشتند. طبق اظهارات دادستان، برخی از این افراد به مدت دو سال به جاسوسی مشغول بودهاند.
این دستگیریها در شرایطی صورت میگیرد که تنشهای اطلاعاتی در منطقه خاورمیانه رو به افزایش است و اسرائیل خود را برای واکنش به حملات موشکی اخیر جمهوری اسلامی آماده میکند.
روز جمعه ۲۷ مهر، اسناد بسیار محرمانهای از ایالات متحده که شامل جزییات تمرینات نظامی اسرائیل برای اجرای حملات تلافیجویانه علیه جمهوری اسلامی بود، در یک حساب تلگرام نزدیک به حکومت ایران منتشر شد.
این اتفاق در شرایطی رخ داده که «به نظر میرسد تهران با هدفگیری افراد بیخانمان، معتادان و بزهکاران، موفق به جذب دهها نفر در خاک اسرائیل شده» است.
بر همین اساس و به گزارش تایمز، یک مرد ۳۵ ساله به نام ولادیمیر وارخوفسکی هفته گذشته در تلآویو بازداشت شد. گزارشها حاکی از آن است که او در ازای دریافت ۱۰۰ هزار دلار برای قتل یک دانشمند اسرائیلی، اقدام به تهیه سلاح کرده بود.
چند روز پیش نیز دو نفر به نامهای ولادیسلاو ویکتورسون ۳۰ ساله و پارتنر او، آنا برنشتاین ۱۸ ساله، دستگیر شدند. این دو متهم هستند که در ازای دریافت ۲۰ دلار برای هر شعارنویسی علیه بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، در برخی مناطق اسرائیل اقدام به دیوارنویسی کردهاند.
ماه گذشته نیز پرونده مهمتری مطرح شد که مربوط به موتی ممان، بازرگان ۷۲ ساله اسرائیلی بود. او که به ایران سفر کرده بود، برای مشارکت در طرح ترور نتانیاهو، درخواست یک میلیون دلار کرده بود.
جاسوس برای استخدام
به گزارش تایمز، به نظر میرسد تهران با الگوبرداری از عملیاتهای اخیر موساد، رویکرد جدیدی در پیش گرفته و با پیشنهاد پاداشهای مالی کلان، در پی جذب همکار است.
در مقابل، موساد که زمانی با عملیات دستگیری آدولف آیشمن در آرژانتین در سال ۱۹۶۰ شهرت جهانی یافت، امروز کمتر به دنبال شکار نازیها در آمریکای جنوبی است. این سازمان در سالهای اخیر، موفقیتهای چشمگیری در انجام عملیاتهای خرابکارانه و ترور در تهران داشته است.
یوسی کوهن، رییس پیشین موساد، سه سال پیش در یک مصاحبه جنجالی، جزییات نادری را از عملیاتهای این سازمان در ایران افشا کرد.
او فاش کرد که در سرقت سال ۲۰۱۸ از بایگانی برنامه هستهای جمهوری اسلامی، ۲۰ مامور غیراسرائیلی مشارکت داشتهاند.
بن سبتی، یهودی ۵۲ ساله متولد تهران، در گفتوگو با تایمز میگوید: «برای ایرانیانی که تحت فشارهای حکومت هستند، طبیعی است که به سراغ موساد یا سیآیای بروند و در ازای پول، اطلاعاتی را در اختیارشان بگذارند. برای نمونه، چیزی را جاسازی کنند یا از همسایهای که ممکن است دانشمند [حکومتی] یا از فرماندهان سپاه پاسداران باشد، عکس بگیرند.»
او میافزاید: «میلیونها ایرانی آماده همکاری با اسرائیل هستند. در شرایطی که کسی درآمد مناسبی ندارد و قیمت مسکن سر به فلک کشیده، وضعیت شبیه روزهای پایانی شوروی شده است. چرا باید با حقوق ناچیز کارگری کرد وقتی میتوان جاسوس شد؟»
سبتی که مشاور ارتش اسرائیل در تولید محتوای فارسی و همچنین مشاور در ساخت سریال «تهران» است، درباره این سریال میگوید: «این مجموعه تلویزیونی اسرائیلی که داستان یک یهودی ایرانیتبار را روایت میکند که برای جاسوسی به نفع موساد به زادگاهش بازمیگردد، بیشتر بر پایه تخیل ساخته شده است تا واقعیت.»
بر اساس گزارش تایمز، از عملیاتهای مشهور موساد در ایران میتوان به ترور یک دانشمند هستهای با استفاده از سلاح خودکار کنترل از راه دور (محسن فخریزاده)، نفوذ با بدافزار به شبکه رایانهای تاسیسات هستهای جمهوری اسلامی (استاکسنت) و همچنین انفجار در محل اقامت اسماعیل هنیه، رییس دفتر سیاسی حماس، در خانهای امن در تهران اشاره کرد.
موساد همچنان به عنوان یکی از قدرتمندترین سازمانهای اطلاعاتی جهان، موفقیتهای چشمگیری در خاک ایران داشته است. از ترور دانشمندان هستهای با استفاده از فنآوریهای پیشرفته گرفته تا خرابکاری در تاسیسات هستهای و نفوذ در ساختارهای امنیتی، همگی نشان از توانمندی بالای این سازمان دارند.
نفوذ سرویسهای اطلاعاتی اسرائیل در حکومت ایران به حدی بوده است که زمانی محمود احمدینژاد، رییسجمهوری سابق در دولتهای نهم و دهم، فاش کرد رییس سازمان ضدجاسوسی کشور که مسئولیت مقابله با نفوذ جاسوسان را بر عهده داشته، خود جاسوس دوجانبه موساد از آب درآمده است.
این در حالی است که جمهوری اسلامی به طور مستمر افراد مظنون به خیانت را اعدام میکند.
در هفتههای گذشته، سهولت عملیات اسرائیل در ترور سید حسن نصرالله، دبیرکل حزبالله لبنان، بار دیگر گمانهزنیها درباره نفوذ و خیانت در تهران را افزایش داده است.
اسماعیل قاآنی، فرمانده ۶۷ ساله نیروی قدس سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، به مدت سه هفته در انظار عمومی دیده نشد که این غیبت طولانی، شایعاتی را درباره بازداشت و بازجویی از وی به اتهام جاسوسی دوجانبه به همراه داشت.
قاآنی سرانجام هفته گذشته در مراسم تشییع پیکر یکی از فرماندهان عالیرتبه سپاه پاسداران (عباس نیلفروشان) که همراه نصرالله در بیروت کشته شد، حضور یافت و در مقابل دوربینها اشک ریخت.
تهران نیز گزارشهای مربوط به جاسوسی قاآنی برای موساد را رد کرد.
اگر باید شلیک کنی، اول تو شلیک کن!
در قلب تلآویو، رستورانها قورمهسبزی، خورش سنتی ایرانی با ترکیب سبزیجات معطر، گوشت و لیمو امانی را در ظروف بخارپز سرو میکنند و آن را با ترشی و ارده اسرائیلی همراه میکنند.
به گزارش تایمز، بر دیوار شلوغ یک رستوران، در میان همهمه مشتریان، تصویری از محمدرضا شاه و همسرش فرح پهلوی، با تاجهای درخشان خودنمایی میکند.
یوآو ۳۵ ساله که خانوادهاش از اصفهان به اسرائیل مهاجرت کرده و رستورانی ایرانی در بازار لوینسکی راهاندازی کردهاند، به تایمز میگوید: «هویت من آمیزهای از ایرانی و اسرائیلی است. من به هر دو فرهنگ تعلق خاطر دارم.»
پس از انقلاب سال ۱۳۵۷ ایران، دهها هزار یهودی ایرانی که در دوران پهلوی از آزادیهای مذهبی برخوردار بودند، کشور را ترک کردند و اکنون شمار یهودیان ایران از ۸۰ هزار نفر در آستانه انقلاب ۵۷ به حدود ۱۰ هزار نفر رسیده است. با این حال، جامعه یهودیان ایران همچنان بزرگترین جمعیت یهودی خاورمیانه در خارج از اسرائیل به شمار میرود.
در این میان، جامعه یهودیان ایرانی در موقعیتی حساس قرار دارد. مقامات جمهوری اسلامی تلاش میکنند از این اقلیت مذهبی برای عملیاتهای روانی علیه اسرائیل استفاده کنند، در حالی که ارتباطات خانوادگی این جامعه با اسرائیل گاه زمینهساز عملیاتهای جاسوسی میشود. این وضعیت پیچیده، یهودیان ایرانی را در موقعیتی دشوار قرار داده است که میتواند پیامدهایی جدی برای آینده این جامعه داشته باشد.
رژیم تهران همواره میکوشد از اقلیت یهودی ایران به عنوان ابزاری تبلیغاتی علیه اسرائیل بهرهبرداری کند؛ از جمله با انتشار تصاویری از اعتراضهای این جامعه به واکنش اسرائیل در برابر حمله هفتم اکتبر حماس و وادار کردن آنها به همکاری در فعالیتهای پنهانی و عملیات روانی علیه این کشور.
یکی از نمونههای اخیر این تنشها به سال گذشته بازمیگردد؛ هنگامی که شین بت یک شهروند یهودی ایرانی را که در ظاهر برای دیدار خویشاوندان به اسرائیل رفته بود، بازداشت کرد. پس از آن که تجهیزات جاسوسی در جعبه دستمال کاغذی همراه او کشف شد، این فرد به ایران بازگردانده شد.
ایرانی-اسرائیلیها اغلب خود را میان دو قدرت نظامی خاورمیانه گرفتار میبینند.
حنا جهانفروز (مهرنوش)، خواننده ۵۳ ساله ساکن تلآویو در این باره به تایمز میگوید: «همیشه در فیسبوک و اینستاگرام پیامهایی از مردم دریافت میکنم. برخی مینویسند لطفا ما را نجات دهید. برخی میگویند به بیبی (نتانیاهو) بگو ادامه دهد و عدهای هم مینویسند انشاءالله رژیم تغییر میکند و شما میتوانید بیایید اینجا کنسرت بگذارید.»
خانواده یهودی او که اهل تهران بودند، در سال ۱۳۶۳ برای گریز از رژیم، از مرزهای کوهستانی به پاکستان گریختند.
ترانههای فارسی او که سرشار از مضامین عرفانی است، در زادگاهش طرفداران بسیاری دارد و ایرانیان پیوسته درخواست شنیدن آنها را دارند.
برخی هم میگویند که او با موساد در ارتباط است.
جهانفروز با وجود عشق عمیقی که به مردم ایران دارد، از شیوه رویارویی اسرائیل با تهدید جمهوری اسلامی پس از حمله موشکی اخیر حمایت میکند.
او میگوید: «در زمان ضرورت، حمله پیشدستانه بهترین دفاع است.»
وزارت صنعت، معدن و تجارت (صمت)، در اطلاعیهای اعلام کرد معدن «معدنجو» در طبس بعد از حادثه انفجار و کشته شدن دهها معدنچی تعطیل است و مجددا راهاندازی نشده. بر اساس این اطلاعیه، گزارش کارشناسی علت این حادثه تهیه و به مراجع ذیربط ارائه شده و موضوع در قوه قضاییه در حال پیگیری است.
اول مهر ۱۴۰۳ و یک روز پس از انفجار معدن معدنجوی طبس، قاسم خرمی، رییس مرکز رسانه و ارتباطات وزارت صمت خبر داد که «به دستور وزیر صنعت، معدن و تجارت فعالیت معدن معدنجو متوقف شده» است.
در این انفجار بیش از ۵۰ نفر از کارگران این معدن کشته شدند. یک ماه پس از این حادثه و در اول آبان ۱۴۰۳، مجلس شورای اسلامی در گزارشی اعلام کرد تجمع تدریجی گاز به دلیل تهویه ناکافی و نبود زهکشی مناسب، از دلایل اصلی انفجار معدن معدنجو بوده است.
بر اساس گزارش مجلس، وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی، وزارت صنعت، معدن و تجارت (صمت)، سازمان نظام مهندسی معدن، دارنده مجوز یا پروانه بهرهبرداری از معدن، کارفرما، مسئول ایمنی و وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، متهم به تخلف، سوء مدیریت و عدم اجرای وظایف قانونی محوله در این حادثه به شمار میروند.
در این گزارش آمده است وظیفه نظارت بر معادن بر عهده دفتر مسوول بازرسی و ایمنی بر معادن بوده که در دولت ابراهیم رئیسی منحل و به معاونت بهرهبرداری سپرده شده است.
گزارش مجلس تاکید کرده است اگر آموزشهای لازم و کاملی به کارگران، کارفرما و بازرسان داده شده بود، احتمالا میشد از افزایش تلفات انسانی جلوگیری کرد.
در ادامه تایید شده است که کارگران پیش از وقوع حادثه انتشار بوی گاز را خبر داده بودند و در صورت توجه به این هشدارها و توقف فعالیت معدن، احتمال جلوگیری از وقوع حادثه بیشتر میبود اما این هشدارها مورد توجه قرار نگرفت و درباره آن اطلاعرسانی نشد.
در زمان بروز این فاجعه، کارگران نجات یافته از انفجار معدن گفتند یک هفته قبل از انفجار، استادکار از پیمانکار خواسته بود تا به دلیل وجود گاز، نیروها را داخل نفرستند اما پیمانکار نیروها را تهدید به اخراج کرده و کارگران مجبور شده بودند داخل بروند.
با گذشت حدود دوماه از روی کار آمدن دولت پزشکیان روزنامهنگاران و خبرنگاران بر خلاف وعده دولت همچنان تحت فشار و برخوردهای امنیتی هستند.
در حالی که دولت چهاردهم بارها خبر داده پیگیری پروندههای روزنامهنگاران را متوقف کرده و شکایات مطرح شده علیه آنها را پس گرفته است، روایاتی که روزنامهنگاران ارائه میدهند خلاف ادعای این دولت است.
در این گزارش شماری از این روایتها ارائه شده است.
استرس روزانه
ح. که پیش از این روزنامهنگار بوده، بیش از چهار سال است دیگر در هیچ رسانهای فعالیت نمیکند.
او که اکنون برای امرار معاش آشپزی میکند، میگوید بازجویش همچنان با او تماس میگیرد و درباره همه جزییات زندگیاش باید به او پاسخ دهد.
ح. میگوید وقتی تلفنش زنگ میخورد و شماره روی آن نمیافتد، ناخودآگاه استرس میگیرم: «بار آخر که بازجو تماس گرفت با صدای برافروخته گفت این عکس بیحجاب با دامن را برای چی منتشر کردی؟ چرا کلمه رژیم صهیونیستی را در پستت به اسرائیل تغییر دادی؟ این پست را حذف کن و متنی را که برایت میفرستم بازنشر کن!»
به گفته ح.، وقتی او حاضر به انتشار پست مورد نظر نشده، یک هفته بعد به دادسرای مقدس احضار و صفحه اینستاگرامش مسدود شده است.
ایراناینترنشنال روز ۱۹ مهر در گزارشی خبر داد شماری از روزنامهنگاران و فعالان مدنی و سیاسی در ماههای گذشته و پس از قطع سیمکارتهای خود با دریافت ابلاغیههایی به نهادهای امنیتی و واحدهای دادسرا احضار و بازجویی شدهاند.
بر اساس اطلاعات رسیده به ایراناینترنشنال، برخی از این افراد با دستور ماموران امنیتی و بازپرسهای دادسراها به خصوص در دادسرای اوین، ناچار به حذف پستهای خود و انتشار مطالبی بر خلاف عقایدشان در شبکههای اجتماعی شدند.
رفتن و دور شدن
الف. روزنامهنگاری که به یکی از شهرهای شمال کشور نقل مکان کرده نیز تجربهای مشابه ح. دارد: «وقتی بازجو تماس گرفت، گفت بیا پایین. شوکه از پنجره بیرون را نگاه کردم و دیدم کنار ماشینی ایستاده است. همه حرف بازجو این بود که باید تمام ارتباطاتم را با همکاران قدیمی -چه در داخل و چه در خارج از ایران- قطع کنم تا دست از سرم بردارد.»
او تاکید میکند که هدف تهدید بازجو قرار گرفته است: «من را تهدید کرد و گفت فکر کردید دولت عوض شده قرار است چه اتفاقی بیفتد؟ این ماییم که تصمیم میگیریم چه کسی نفس بکشد و چهطور نفس بکشد.»
همراهی مدیران مسئول و بازجویان
ش. با تمام محدودیتها همچنان در یکی از رسانههای داخلی مجبور به کار است.
او میگوید که مدیر مسئول روزنامه بعد از بازداشت اولش به او گفته است اگر میخواهد کارش را از دست ندهد، باید آن چیزی که از او خواسته میشود انجام بدهد.
این روزنامهنگار میگوید که مدیر مسئول به او گفته قرار نیست به خاطرش روزنامه تعطیل شود.
ش. درباره تماس بازجو هم میگوید: «بازجو در تماسی به من گفت اگر متنهایی را که برایم ارسال میشود در شبکههای اجتماعی منتشر کنم، میتوانم مطالب انتقادی هم منتشر کنم. او گفت که البته خط قرمز، رهبری است.
به گفته الف. که در یکی از رسانهها به شکل آزاد کار میکند و در تپسی هم مشغول کار است، مدیر مسئول یک رسانه پس از این که او بارها از سوی اطلاعات سپاه تهران احضار شده، حکم «قطع همکاری» برایش صادر کرده است.
او میگوید: «در حال حاضر با تعهد کتبیای که دادهام، امکان همکاری برایم فراهم شده است.»
الف میگوید که عملا هیچ فعالیتی در شبکههای اجتماعی ندارد چون بر اساس تعهدی که داده است، در صورت احضار یا بازداشت، همین کار را هم از دست خواهد داد.
نه دولت حامی است نه حمایت صنفی داریم
م. در یکی از رسانههای محلی کار میکند. او میگوید شرایط در رسانههای محلی بسیار بد است و عموما حقوق ماهانه را با تاخیر پرداخت میکنند.
به گفته این روزنامهنگار، اعتراضها به این وضعیت با توجه به این که ارگان و حمایت صنفی نیز وجود ندارد، بینتیجه مانده است.
م. میگوید: «دولت پزشکیان هزار و یک وعده داد اما حالا عملا در بر همان پاشنه میچرخد. ما روزنامهنگاران مشکلات و واقعیات جامعه را منتشر میکنیم ولی وقتی نوبت به خودمان میرسد هیچکس نیست که بتواند به دادمان برسد.»
ط. هم به عنوان یک خبرنگار دیگر، با انتقاد از نبود سندیکا برای حمایت از روزنامهنگاران میگوید: «انجمن صنفی فقط محلی است برای خوش و بش و دیدار، آن هم نه برای همه که گزینشی است. حتی دوستان خود ما بعد از بازداشت، روابطشان را کم کردهاند.»
سانسور لحظهای
ع. بیش از یک دهه است مشغول به کار در رسانهها و مطبوعات است. او میگوید وقتی از دانشگاه فارغ التحصیل شده، تصور میکرده است قرار است مثل خبرنگاران نیویورک تایمز و گاردین کار کند اما: «زهی خیال باطل ...»
ع. میگوید مطالبش بارها از سوی دبیر، سردبیر و مدیر مسئول سانسور شده است.
او تاکید میکند: «ممکن است امروز گزارشی بنویسم که اجازه انتشار داشته باشد اما همان گزارش یک ساعت بعد اجازه نشر نداشته باشد.»
ک. هم تجربه تلخی از سانسور لحظهای دارد.
این روزنامهنگار میگوید: «بحث غربالگری و سقط جنین بود و گزارشم سه بار سانسور شد. بار آخر تلفنم زنگ خورد و فردی پشت خط گفت حواست را جمع کن! قرار نیست من با تو راه بیایم. تو قرار است با ما هماهنگ باشی.»
تجارب روزنامهنگاران در ایران عموما شبیه هم است: کار زیر تیغ سانسور، تهدید و بازداشت.
تغییر دولت در جمهوری اسلامی در طول این چهار دهه موجب تغییرات شگرف در عرصه روزنامهنگاری نشده است. این روزنامهنگاران هستند که تلاش میکنند با همه محدودیتها، راه سخت اطلاعرسانی را ادامه دهند.
همزمان با ابهام در مورد نحوه حمله اسرائیل به جمهوری اسلامی، ارتش اسرائیل تصمیم به انتشار عکسی از حمله پهپادی به خانه بنیامین نتانیاهو گرفته است. عکسهای منتشر شده نشان میدهد شیشههای بخشی از خانه نتانیاهو در اثر این حمله آسیب دیده است.
اکنون این سوال مطرح میشود چرا اسرائیل که در چند روز گذشته این عکسها را در اختیار داشته، اکنون تصمیم به انتشار آنها گرفته است؟ این اقدام ممکن است پیامدهایی برای حزبالله و جمهوری اسلامی داشته باشد و به نوعی نشان دهد که اسرائیل ممکن است بخواهد بگوید حق تلافیجویی دارد.
سوال اصلی این است که آیا اسرائیل قصد دارد همان بلایی را که با کشتن نصرالله و هنیه بر سر حماس و حزبالله آورد، بر سر جمهوری اسلامی و مقامات ارشد آن بیاورد؟ دیوید بارنیا، رئیس موساد، پیشتر گفته بود اسرائیل باید به سراغ مقامات جمهوری اسلامی برود.
اینکه آیا اسرائیل قصد دارد مقامات ارشد جمهوری اسلامی را هدف قرار دهد یا نه؛ به دو موضوع اراده و توان اسرائیل بستگی دارد. نخست اینکه، آیا میتواند این کار را انجام دهد؟ و دومی اینکه، آیا میخواهد این کار را انجام دهد؟
از طرف دیگر، جمهوری اسلامی نیز با همین دو موضوع و وضعیت یعنی اراده کشتن مقامات اسرائیلی و توانایی انجام آن روبهرو است. جمهوری اسلامی در سالهای گذشته تلاشهای متعددی برای ترور مقامات ارشد اسرائیل انجام داده، اما به دلیل کمبود توان اطلاعاتی و عملیاتی، نتوانسته موفق باشد.
از سوی دیگر، شواهد نشان میدهد که اسرائیل توانایی لازم برای هدف قرار دادن رهبران حماس و حزبالله و همچنین مقامات جمهوری اسلامی را دارد. نمونههای مشخصی از این توانایی شامل ترور محسن فخریزاده و حملات به تاسیسات هستهای ایران است.
سوال مهم این است که آیا اسرائیل اکنون میخواهد مقامات ارشد جمهوری اسلامی را هدف قرار دهد و هزینه و فایده این اقدام چیست؟ شواهد نشان میدهد زمانی که اسرائیل اراده کرده، توانسته است به هدفهایش برسد.
به عبارت دیگر، وضعیت دو طرف در مورد اراده و توانایی برعکس است. جمهوری اسلامی خواهان کشتن رهبران و فرماندهان اسرائیلی است، اما توان انجام این کار را ندارد. در عوض، اسرائیل توانایی لازم را دارد، و اکنون موضوع بر سر اراده و تمایل آن به اقدام است.
در تایید این موضوع؛ علی یونسی، وزیر پیشین اطلاعات جمهوری اسلامی، به نفوذ اطلاعاتی گسترده اسرائیل در ایران اشاره کرده و گفته که همه مقامات جمهوری اسلامی باید نگران جان خود باشند.
نکته دیگر اینکه جمهوری اسلامی که در ابتدا به حمله پهپادی به خانه نتانیاهو افتخار میکرد، اکنون با نگرانی از احتمال حملات تلافیجویانه اسرائیل از آن فاصله میگیرد.
این نگرانی به ویژه با اشاره برخی رسانهها به نقش سفارت جمهوری اسلامی در لبنان در حمله اخیر تشدید شده است. به همین دلیل، رسانههای حزبالله به سرعت اعلام کردند که این حمله به خانه نتانیاهو بهطور مستقل و از سوی حزب الله انجام شده است تا اتهامهای مربوط به دخالت جمهوری اسلامی را رد کنند.
در نهایت، مقامات جمهوری اسلامی میدانند که اسرائیل توانایی لازم برای هدف قرار دادن ساختار رهبری و شبکه فرماندهی حماس و حزبالله را داشته و ممکن است اگر اراده کند این الگو را در مورد آنها نیز تکرار کند. این واقعیت، آنها را به شدت نگران کرده است.
مراد ویسی در برنامه روزانهاش در ایران اینترنشنال، خبرهای مهمی را که در لابهلای اخبار دیده، همراه با نکات تحلیلی و سوابقی که هر خبر ممکن است داشته باشد، گردآوری میکند تا اگر کسی فرصت پیگیری اخبار را نداشته باشد، بتواند با دیدن این برنامه از مهمترین اخبار روز مطلع شود
این متن خلاصه مطالب مطرح شده در برنامه سیاست با مراد ویسی است که روزهای شنبه تا چهارشنبه اینجا به اشتراک گذاشته خواهد شد.
