با گذشت سه هفته از جان باختن ۵۲ کارگر بر اثر انفجار یک معدن زغالسنگ در طبس، گزارشها از مرگ شمار دیگری از کارگران در شهرهای مختلف کشور حکایت دارند. شنبه و یکشنبه ۲۱ و ۲۲ مهر، دستکم پنج کارگر در ایران جان خود را از دست دادند و شمار دیگری نیز مصدوم و روانه بیمارستان شدند.
خبرگزاری ایلنا روز ۲۳ مهر در گزارشی با اشاره به کشته شدن ۵۲ کارگر معدن در طبس نوشت که بعد از این حادثه، مسئولان فریاد «وا کارگرا» سر دادند و به گونهای وانمود کردند که گویا معدن طبس «یک نمونه نادر» بوده است که از سر بدشانسی اتفاق افتاده و هیچ کس مقصر نبوده است.
این گزارش با بیان این که حرفهای کارگران لابهلای «اخبار بزرگان» گم شد، خاطرنشان کرد اخبار کارگری نشان میدهند معدنجوی طبس، «یک نمونه نادر نبوده» و این اتفاقات مرگبار، «هر روز» تکرار میشوند.
در همین زمینه، کلکتیو سندیکایی فرانسه شامل پنج اتحادیه کارگری، روز ۱۹ مهر با صدور بیانیهای «قتلعام» ۵۲ کارگر و زخمی شدن ۲۰ تن دیگر در جریان انفجار معدن طبس را محکوم کرد و جمهوری اسلامی را در قربانی شدن کارگران مسئول دانست.
مرگ کارگران
ایلنا در گزارش روز دوشنبه خود خبر داد که روز ۲۱ مهر، یکی از کارگران مجتمع مس سرچشمه به دلیل گاز گرفتگی جان خود را از دست داد.
طبق این گزارش، این مرگ، پنجمین حادثه طی دو ماه گذشته در این مجتمع بوده است.
به نوشته ایلنا، در همان روز، بر اثر گاز گرفتگی در چاهی در تهران، یک کارگر چاهکَن جان خود را از دست داد و کارگر دیگری با مصدومیت به بیمارستان منتقل شد.
همزمان، در جریان وقوع حادثه انفجار در یک معدن سنگ لاشه در محور هفتکل به باغملک، سه کارگر مصدوم شدند.
طی همان روز، یک کارگر فصلی بخش کشاورزی مجتمع کشت و صنعت هفتتپه که در محل کار خود اقدام به خودسوزی کرده بود، در بیمارستان جان باخت.
۲۲ مهر یک کارگر آرماتوربند شاغل در ایلام بر اثر سقوط از ارتفاع ساختمان، دچار حادثه شد و جان باخت و در همان روز، یکی دیگر از کارگران حادثه انفجار کارخانه کرمان جان خود را از دست داد.
ایلنا با اشاره به این گزارشها نوشت: «نتیجه کاملا واضح است که در هر روز حداقل دو یا سه کارگر در اثر بیصدایی، محکومیت به کار در هر شرایطی و فشار اقتصادی، جان خود را از دست میدهند.»
طبق این گزارش، هر روز دستکم سه تا پنج کارگر بر اثر کار در چنین شرایطی مصدوم و روانه بیمارستان میشوند که اخبار فوت آنها در روزهای بعد به تدریج به رسانهها میرسد.
محکوم به کار در هر شرایطی
ایلنا در بخشی از گزارش ۲۳ مهر خود نوشت: «محکومیت به کار در هر شرایطی، سرنوشت مشترک همه کارگرانی است که در محیطهای ناایمن، هر روز دوش به دوش مرگ میایستند و کار میکنند و خیلی اتفاقی، مرگ همدوش، آنها را میبلعد.»
حسین حبیبی، فعال کارگری با تاکید بر این که کارگر نمیتواند از کار کردن در شرایط ناایمن و مرگبار امتناع کند، به ایلنا گفت: «کارگران صنایع در مواردی حتی جرات رسانهای کردن حادثه را ندارند.»
بیشتر بخوانید: روایت کارگران از وضعیت «سراسر مشکل» معدن طبس
حبیبی با بیان این که در رابطه استاد-شاگردی، «اوسا یا کارفرما در کلیه موارد حق حاکمیت دارد»، گفت: «ساعت کار، دستمزد، مرخصی و غیره را اوستا تعیین میکند و کارگر محکوم است بپذیرد.»
او این شرایط را حاصل وضعیت امروز جامعه کارگری دانست که در آن کارگران از حق داشتن تشکل کارگری آزاد و مستقل و قدرتمند بدون دخالت کارفرما و دولت محروماند و در نتیجه از حق ایمنی محروماند و هر روز چند کارگر کشته میشوند.
ما عدد نیستیم!
روزنامه شرق در شماره ۲۳ مهر خود در گزارشی با عنوان «ما عدد نیستیم» درباره کارگرانی که کشته میشوند، نوشت: «یکی-دو هفته اخیر بوی مرگ میدهد. بوی مرگ مفت و ارزان.»
نویسنده این گزارش با یادآوری این که این مرگها محصول جنگ و عملیات نظامی، نتیجه همهگیری یک بیماری ناشناخته یا سیلاب و زلزله نیستند، نوشت: «ما در اثر اهمال مردهایم. ما در این چند روز مرگ سهلانگارانه را تجربه کردهایم. پنج نفر از ما از درخت گردو در فصل گردوچینی همدان افتاده و مردهاند.»
شرق در گزارش خود به مرگ ۵۲ کارگر معدن طبس و مرگ ۴۷ نفر در گیلان، مازندران و همدان به دلیل نوشیدن الکل مسموم اشاره و تاکید کرد: «اینها همه غیر از آمار مرگومیر در اثر تصادفات جادهای و آمار مرگومیر آلودگی هواست.»
در بخشی از این گزارش آمده است: «نماینده مجلس آمار میدهد ۳۰ هزار نفر در یک سال بر اثر آلودگی هوا جان باختهاند. آماری قابل مقایسه با تلفات جنگ غزه!»
نویسنده گزارش شرق با تاکید بر این که همه اینها ورای مجروحان و مصدومان و بازماندههای نقص عضو بعد از این حوادث است، این پرسش را طرح کرد که آیا چیزی جز اهمال و بیاهمیتی جان انسانها در این فجایع سلسلهوار دیده میشود؟
در بخش پایانی این گزارش آمده است: «ما همان مردم شریف و با شعور به وقت انتخابات هستیم که حضورمان پای صندوق رای زینتبخش رخدادهای سیاسی است. کاش به وقت حوادثی که مسببش بیاعتنایی و بیتعهدی است، یادی از ما بکنید. کاش ما را عدد نبینید.»
رییس گروه بررسی صحنه جرم سازمان پزشکی قانونی کشور، اردیبهشت امسال از جان باختن دو هزار و ۱۱۵ کارگر و مصدوم شدن ۲۷ هزار کارگر به دلیل حوادث ناشی از کار در سال ۱۴۰۲ خبر داد.
ایلنا همان زمان در گزارشی با انتقاد از «لاپوشانی آماری وزارت کار، تعاون و رفاه اجتماعی» نوشت که این آمار به معنای مرگ ۵/۷۹ کارگر در هر روز سال است.
بازنشستگان معترض مخابرات در استانهای ایلام، تهران، خوزستان و گیلان، برای برآورده شدن مطالبات بیپاسخمانده خود، راهی خیابان شدند.
در برخی شهرها نیز این تجمعات در برابر ساختمانهای شرکت مخابرات شکل گرفت.
معترضان در شهرهای مختلف پلاکاردهایی حاوی شعارهای اعتراضی و لیستی از خواستههای خود در دست گرفته و با سر دادن شعارهایی، به بیتوجهی مسئولان جمهوری اسلامی به مطالبات خود اعتراض کردند.
تجمع اعتراضی بازنشستگان مخابرات تهران با سر دادن شعارهایی از جمله «معیشت و خواربار، حق مسلم ماست»، «شرکت شده صد پاره، بخور بخور تو کاره»، «یه اختلاس کم بشه/ مشکل ما حل میشه»، «وعدههای دروغین، دیگر اثر ندارد»، «به جای مرد کاری/ نشسته یک سپاهی» و «مدیر سپاهی، نمیخوایم نمیخوایم» همراه شد.
بازنشستگان معترض در اهواز، تبریز و تهران، «ستاد اجرایی فرمان امام» و «بنیاد تعاون سپاه پاسداران» را که سهامداران عمده شرکت مخابرات هستند، مخاطب قرار دادند و پلاکاردهایی با شعار «سهامدار حیا کن/ مخابرات رو رها کن» در دست گرفتند.
در ایلام، بازنشستگان مخابرات در تجمع خود شعارهایی از جمله «اجرای آییننامه، حق مسلم ماست» سردادند.
در تجمع بازنشستگان در رشت، شعارهایی از جمله «بازنشسته داد بزن/ حقت رو فریاد بزن»، «فریاد بازنشسته/ اجرای آییننامه» و «اجرای آییننامه، حق مسلم ماست» سر داده شد.
«فقر، فساد، تورم/ بلای جان مردم» و «بیمه بیفرانشیز، حق مسلم ماست» از جمله شعارهای سر داده شده در تجمع بازنشستگان کرمانشاه بود.
بازنشستگان مخابرات در اهواز نیز در تجمع و راهپیمایی اعتراضی خود شعارهایی از جمله «ما به جز حق نمیخوایم/ صدقه سهامدار نمیخوایم» سر دادند.
تجمع اعتراضی بازنشستگان شرکت مخابرات سنندج هم در برابر اداره مرکزی این شرکت در استان کردستان شکل گرفت.
این نخستین بار نیست که بازنشستگان مخابرات تجمع اعتراضی برگزار میکنند.
کارکنان و بازنشستگان مخابرات در سالهای گذشته بارها در اعتراض به تاخیر در پرداخت مطالبات و کمک هزینههای رفاهی و مشکلات بیمه تکمیلی، در مراکز استانهای ایران تجمع کرده و خواستار رسیدگی به مطالبات خود شدهاند.
با وجود وعدههای جمهوری اسلامی، وضعیت معیشتی بازنشستگان در ایران هر روز وخیمتر میشود.
خبرگزاری ایلنا روز ۲۳ مهر ماه گزارش داد کارشناسان میراث فرهنگی در استان فارس با ارسال تصویری از کاهگل کردن محوطه باستانشناختی شهر باستانی گور فیروزآباد گفتهاند این اقدام به لایههای باستانشناختی شناسایی شده از دورههای مختلف، آسیب جدی میرساند.
به گفته این کارشناسان، کاهگل کردن دیواره ترانشه (فرورفتگیهای مصنوعی یا طبیعی در سطح زمین که ژرفای آنها از پهنایشان بیشتر و پهنای آنها از درازایشان بسیار کمتر است) همجوار با تنها نقاشی ساسانی قابل اطمینان که هزار و ۷۰۰ سال قدمت دارد، منجر به نفوذ رطوبت حبس شده در زمین به این نقاشی ارزشمند دوره ساسانی شده و در آینده نزدیک، این اثر را تخریب میکند.
این نقاشی، پیکره زنی را نشان میدهد که هدیهای برای پادشاه آورده و مشابه نقشهای پلکان هدیهآورندگان تختجمشید بر آن ترسیم شده که به گفته باستانشناسان، «تنها نقاشی مطمئن دوره ساسانی» است.
شهر باستانی گور در فیروزآباد متعلق به دوره ساسانیان است و در کنار هشت اثر دیگر از این دوره، با عنوان «چشمانداز باستانشناسی ساسانی منطقه فارس»، در سال ۱۳۹۷ در فهرست میراث جهانی یونسکو به ثبت رسید.
۲۰ مهر ماه نیز خبرگزاری ایسنا به نقل از سیاوش آریا، فعال میراث فرهنگی، از ایجاد رطوبت و ریزش بخشی از سقف آرامگاه اردشیر دوم هخامنشی در تخت جمشید خبر داد و نوشت این یادگار هخامنشیان با تهدید جدی روبهروست.
آریا با اشاره به عکسهایی که چند ماه پیش از داخل آرامگاه اردشیر دوم گرفته شده است، وضعیت سقف آن را وخیم اعلام کرد و از پدیداری نم و رطوبت در آن خبر داد.
حالا میلاد وندائی، باستانشناس و متخصص دوره ساسانی با انتقاد از کاهگل کردن ترانشه باستانشناختی شهر جهانی گور به ایلنا گفته است: «متاسفانه در تصاویری که به دستم رسیده، مشاهده کردم که کف ترانشه باستانشناختی شهر گور هم کاهگل شده و اطراف نقاشی ساسانی این ترانشه را کاهگل کردهاند.»
وندائی با اشاره به این که یکی از مهمترین مصالح مرمتی در باستانشناسی کاهگل است، گفت: «این که اطراف یک نقاشی ساسانی آن هم بر دیوارههای لایهنگاری شده داخل زمین که بیانگر یک دوره ویژه در تاریخ هنر ایران و جهان است، کاهگل کشیده شود، یک فاجعه به تمام معناست.»
مدیر پایگاه میراث جهانی محور ساسانی فارس: دور نقاشی کاهگل شده نه روی آن
افشین ابراهیمی، معاون میراث فرهنگی استان فارس، درباره اقدامات صورتگرفته در محور ساسانی فارس و کاهگل کردن ترانشه باستانشناختی شهر گور فیروزآباد به ایلنا گفت که هیچ اقدامی روی نقاشیهای کف ترانشه باستانشناختی انجام نشده است.
به گفته ابراهیمی، «فقط بدنههای خاکی» کاهگل شده و در کف اثر، «آن نقاطی که نقاشی نداشتند»، کاهگل شدهاند.
همزمان کاشناسان میراث فرهنگی به ایلنا گفتهاند استفاده از کاهگل در بناها ایرادی ندارد اما استفاده از کاهگل در لایههای عمق زمین و دیوارههای محوطه باستانی شهر گور، آسیبزا است.
آنها با بیان این که نمیتوان رطوبت خاک را با کاهگل تخلیه کرد، تاکید کردند این شیوه منجر به حبس رطوبت و آسیب زدن به آثار در عمق میشود.
تخریب آثار تاریخی در استان فارس
موضوع تخریب آثار و اماکن تاریخی در شیراز پیش از این نیز بارها خبرساز شده است.
خبرگزاری ایلنا روز ۱۴ مهر در گزارشی نوشت شهرداری شیراز خط دو مترو را که بر اساس تصویب دوره پنجم شورای این شهر باید در یک کیلومتری آرامگاه حافظ متوقف میشد، تا ۵۰۰ متری حافظیه ادامه داده است.
با ادامه اقدامات شهرداری شیراز در حفر تونل مترو در این مسیر، آرامگاه حافظ، آب انبار تاریخی و گورستان هزار ساله این شهر در شرف تهدید و تخریب قرار گرفتهاند.
فروردین امسال ویدیویی به ایراناینترنشنال رسید که حاکی از یادگارینویسی روی دیوارهای ارگ کریمخان در شیراز بود. عاملی که باعث تخریب زودتر این آثار میشود.
بهمن ماه ۱۴۰۱، روزنامه اعتماد در گزارشی نوشت در طرح توسعه حرم شاهچراغ، ۳۶۰ هکتار از بافت تاریخی شیراز تخریب خواهد شد.
به گفته طراحان این طرح، قرار است شیراز به «بزرگترين شهر زیارتی خاورميانه» تبدیل شود.
روزنامه شرق همان زمان در گزارشی نوشت طرح تخریب ۲۰۰ خانه تاریخی در شیراز برای توسعه شاهچراغ با روی کار آمدن ابراهیم رئیسی به عنوان رییس دولت سیزدهم، دوباره در دستور کار دولت قرار گرفت.
در سالهای اخیر تعدادی از آثار جهانی ایران به دلیل ساختوساز در حریم آنها در خطر خروج از فهرست جهانی یونسکو قرار گرفتهاند.