شرکت هواپیمایی ترکیش ایرلاینز اعلام کرد یک خلبان این شرکت در میانه پروازی از سیاتل آمریکا به شهر استانبول ترکیه، جان خود را از دست داد و این هواپیما مجبور به فرود اضطراری در نیویورک شد. این خلبان ۵۹ ساله، از سال ۲۰۰۷ برای ترکیش ایرلاینز کار میکرد.
این حادثه روز چهارشنبه ۱۸ مهر ماه رخ داد و خلبان ترکیش ایرلاینز حین انجام وظیفه در پروازی بینالمللی درگذشت.
بر اساس بلومبرگ، کاپیتان ایلجهین پهلیوان، روز چهارشنبه پس از برخاستن هواپیمای ایرباس ۳۵۰ از فرودگاه سیاتل، دچار بیهوشی شد و با وجود تلاشهای پزشکی اولیه از سوی کادر پرواز، وضعیت او بهبود نیافت.
در پی این اتفاق، خدمه پرواز تصمیم به فرود اضطراری در نیویورک گرفتند اما کاپیتان پهلیوان پیش از نشستن هواپیما جان خود را از دست داد.
ترکیش ایرلاینز در بیانیهای اعلام کرد که این خلبان از سال ۲۰۰۷ در این شرکت مشغول به کار بوده است.
طبق گفته این شرکت هواپیمایی، آخرین معاینه پزشکی دورهای پهلیوان در ماه مارس امسال انجام شده بود و هیچ مشکلی که مانع از انجام وظایفش باشد، مشاهده نشده بود.
کمیته نوبل روز چهارشنبه ۱۸ مهر، دیوید بیکر از آمریکا را برای طراحی محاسباتی پروتئینها و دمیس هسابیس و جان جامپر از انگلیس را به خاطر پیشبینی ساختار پروتئینها، به عنوان برگزیدگان دریافت جایزه نوبل شیمی ۲۰۲۴ معرفی کرد.
بر اساس بیانیه کمیته علمی نوبل، نیمی از این جایزه به دیوید بیکر برای تحقیق درباره طراحی رایانشی پروتئین تعلق میگیرد و نیمی دیگر، به طور مشترک به دمیس هسابیس و جان جامپر، محققان دیپمایند گوگل در انگلیس برای پیشبینی ساختار پروتئین میرسد.
بیکر، متولد ششم اکتبر ۱۹۶۲، بیوشیمیدان و زیستشناس محاسباتی آمریکایی است که به دلیل پیشگام بودن در طراحی پروتئین و پیشبینی ساختارهای سهبعدی آنها شناخته میشود.
او که استاد بیوشیمی در دانشگاه واشینگتن و یکی از پژوهشگران موسسه هاوارد هیوز است، بیش از ۱۲ شرکت بیوتکنولوژی بنیان گذاشته و در لیست ۱۰۰ فرد تاثیرگذار در حوزه سلامت مجله تایم در سال ۲۰۲۴ قرار گرفته است.
بیکر بهخاطر توسعه الگوریتم «روزتتا» برای پیشبینی و طراحی پروتئینها شهرت دارد و همچنین پروژههایی مانند فولدیت که یک بازی محاسباتی برای پیشبینی ساختار پروتئینهاست، ایجاد کرده است.
تحقیقات او بهطور گستردهای در زیستشناسی مولکولی و بیوشیمی استفاده میشود و بیش از ۶۰۰ مقاله علمی منتشر کرده است.
جان مایکل جامپر، دانشمند ارشد آمریکایی در شرکت دیپمایند تکنولوژیز است. او همراه تیم خود، «آلفافولد»، یک مدل هوش مصنوعی را توسعه داده که توانایی دارد ساختار پروتئینها از توالی اسیدهای آمینه را با دقت بالا پیشبینی کند.
سال ۲۰۲۱، مجله علمی نیچر او را به عنوان یکی از ۱۰ شخصیت برجسته علمی در لیست سالانه خود معرفی کرد.
تحقیقات جامپر بر روی الگوریتمهای پیشبینی ساختار پروتئین متمرکز است.
آلفافولد به عنوان اولین الگوریتم یادگیری ماشینی که توانست ساختار سهبعدی پروتئینها را با دقت بالا پیشبینی کند، شناخته میشود. جامپر به خاطر این دستاورد جوایز متعددی از جمله جایزه بریکثرو در علوم زیستی، جایزه گایردنر کانادا و جایزه لسکر را دریافت کرده است.
دمیس هسابیس، متولد ۲۷ ژوییه ۱۹۷۶، دانشمند علوم کامپیوتر، پژوهشگر هوش مصنوعی و کارآفرین بریتانیایی-قبرسی است.
او به عنوان مدیرعامل و یکی از بنیانگذاران شرکت دیپمایند و آیزومورفیک لبز شناخته میشود و همچنین به عنوان مشاور هوش مصنوعی دولت بریتانیا فعالیت میکند.
هسابیس در دوران حرفهای اولیه خود به عنوان برنامهنویس هوش مصنوعی بازیهای ویدیویی کار میکرد و در طراحی بازیها نیز تخصص داشت.
او در سالهای بعد به تحصیلات عالی در حوزه علوم اعصابشناختی روی آورد و مدرک دکترای خود را از دانشگاه کالج لندن دریافت کرد.
هسابیس جوایز متعددی از جمله جایزه بریکثرو، جایزه بینالمللی گایردنر کانادا و جایزه لسکر را برای تحقیقات پیشگامانهاش دریافت کرده و در سال ۲۰۲۴ برای خدماتش به هوش مصنوعی به «مقام شوالیه» دست یافته است.
برندگان نوبل شیمی ۲۰۲۳
مونگی باوندی، لوئیس بروس و الکسی اکیموف در سال ۲۰۲۳، به خاطر دستاوردهایشان در زمینه ایجاد نقاط کوانتومی، موفق به دریافت جایزه نوبل شیمی شدند.
نقاط کوانتومی، ذراتی فوقالعاده کوچک هستند که اندازه آنها تقریبا یک میلیون برابر کوچکتر از سر یک سوزن است. این نقاط به دلیل اندازههای مختلف خود، قادر به تولید رنگهای متنوعی از نور هستند و کاربردهای گستردهای در فنآوریهای نوری و الکترونیکی دارند.
برندگان نوبل فیزیک ۲۰۲۴
کمیته نوبل در روزهای گذشته برندگان جایزه نوبل پزشکی و فیزیک ۲۰۲۴ را نیز معرفی کرد.
این کمیته روز سهشنبه ۱۷ مهر، جان هاپفیلد و جفری هینتون را برای اکتشافات و اختراعاتی اساسی که یادگیری ماشین را با شبکههای عصبی مصنوعی امکانپذیر میکند، به عنوان برندگان جایزه نوبل فیزیک سال ۲۰۲۴ معرفی کرد.
برندگان نوبل پزشکی ۲۰۲۴
روز دوشنبه، کمیته نوبل در موسسه کارولینسکا در استکهلم سوئد، ویکتور آمبروس و گری روکون را به عنوان برندگان جایزه نوبل پزشکی و فیزیولوژی سال ۲۰۲۴ معرفی کرد.
آنان این جایزه را بر بستر کشف میکرو آر.ان.ایها به خود اختصاص دادند که اصل جدیدی را در تنظیم ژنتیکی معرفی کرده و نشان داده است این مولکولها برای موجودات چندسلولی، از جمله انسان، ضروری هستند.
جایزه نوبل
جایزه نوبل در سال ۱۸۹۵ به وسیله آلفرد نوبل، شیمیدان و مخترع سوئدی، بنیانگذاری شد.
نوبل، مخترع دینامیت، پس از مواجهه با انتقادات درباره آثار مخرب اختراعش، در وصیتنامهاش تصمیم گرفت ثروت خود را بهمنظور اعطای جوایز به افرادی که بزرگترین دستاوردها را در زمینههای فیزیک، شیمی، فیزیولوژی یا پزشکی، ادبیات و صلح به دست میآورند، وقف کند.
هدف او از این اقدام، تشویق نوآوریهایی بود که به نفع بشریت باشد.
اولین جوایز نوبل در سال ۱۹۰۱ اهدا شدند.
در طول سالها، جایزه نوبل به یکی از معتبرترین و شناختهشدهترین جوایز در سطح جهان تبدیل شده است.
علاوه بر جوایز اصلی، در سال ۱۹۶۸ بانک مرکزی سوئد نیز جایزهای در زمینه علوم اقتصادی به یاد آلفرد نوبل تاسیس کرد که به آن جایزه نوبل اقتصاد گفته میشود.
فرایند انتخاب برندگان با دقت و از طریق کمیتههای علمی و کارشناسی مرتبط انجام میشود و اسامی نامزدها و سایر اطلاعات در مورد نامزدی و روند انتخاب، تا ۵۰ سال بعد فاش نمیشود.
نوبل ادبیات ۲۰۲۴
روز پنجشنبه ۱۹ مهر، برنده جایزه نوبل ادبیات ۲۰۲۴ اعلام خواهد شد.
در سال ۲۰۲۳، یون فوسه، نویسنده نروژی، به دلیل آثار برجستهاش در ژانر نمایشنامه و داستانهای تخیلی، به ویژه موضوعات الهیاتی، موفق به دریافت جایزه نوبل ادبیات شد.
آکادمی سوئد در بیانیه خود به طور خاص از رمان چند جلدی فوسه با عنوان «سپتولوژی» قدردانی کرد.
این اثر درباره یک نقاش است که در آن به موضوعاتی چون مرگ، حافظه، اعتیاد به الکل و هنر پرداخته و تامل میکند.
نوبل صلح ۲۰۲۴
روز جمعه ۲۰ مهر، کمیته صلح نوبل، برنده جایزه صلح نوبل ۲۰۲۴ را معرفی خواهد کرد.
در سال ۲۰۲۳، نرگس محمدی، فعال حقوق بشر زندانی در ایران، برنده این جایزه شد و کمیته نوبل نروژ از او به خاطر «مبارزه علیه ستم بر زنان در ایران و مبارزه برای ارتقای حقوق بشر و آزادی برای همه» قدردانی کرد.
این جایزه توجه بینالمللی را به مبارزه برای حقوق زنان در ایران معطوف کرد؛ جایی که زنان پس از کشته شدن مهسا ژینا امینی در بازداشت گشت ارشاد در پاییز ۲۰۲۲، در اعتراض به خیابانها آمدند.
محمدی، بعد از شیرین عبادی دومین ایرانی است که این جایزه را به خود اختصاص داده است.
او پنجمین فردی بود که در حبس این جایزه را دریافت کرد.
نوبل علوم اقتصادی
به گفته کمیته نوبل، روز دوشنبه ۲۳ مهر، برنده جایزه نوبل علوم اقتصادی ۲۰۲۴ معرفی خواهد شد.
در سال ۲۰۲۳، پروفسور کلودیا گلدین، اقتصاددان برجسته دانشگاه هاروارد، این جایزه را برای تحقیقات خود در زمینه بررسی نقش زنان در بازار کار دریافت کرد.
گلدین با تحلیل بیش از ۲۰۰ سال دادههای نیروی کار ایالات متحده، نشان داد نرخ اشتغال و شکاف دستمزد جنسیتی نه تنها به عوامل اقتصادی، بلکه به تغییرات در هنجارهای اجتماعی مرتبط با آموزش و نقش زنان در خانه و خانواده بستگی دارد.
گلدین سومین زنی بود که برنده جایزه نوبل اقتصاد شد؛ جایزهای که تاکنون به ۹۰ مرد اهدا شده است.
کیم یونگ هیون، وزیر دفاع کره جنوبی، از کشته شدن تعدادی از سربازان کره شمالی در جبهههای جنگ روسیه و اوکراین خبر داد و گفت پیونگیانگ احتمالا سربازان خود را برای جنگیدن و کشته شدن در اوکراین در کنار سربازان روسیه، به این کشور میفرستد.
به گزارش پولیتیکو، هیون با اشاره به امضای معاهده دوجانبه میان روسیه و کرهشمالی، آن را شبیه یک اتحاد نظامی توصیف کرد و گفت احتمال چنین استقراری بسیار محتمل است.
روز جمعه ۱۳ مهر، منابع اطلاعاتی نشریه کییفپست در گزارشی از کشتهشدن بیش از ۲۰ سرباز در نتیجه یک حمله موشکی به سرزمینهای تحت اشغال روسیه در نزدیکی دونتسک خبر داد و نوشت در این حملات شش افسر از کره شمالی که برای گفتوگو با همتایان روسی خود آمده بودند، کشته و سه نظامی دیگر کره شمالی زخمی شدند.
بر اساس گزارشهای رسانههای اجتماعی روسیه، قبل از این حمله موشکی، روسها مشغول آموزش اقدامات تهاجمی و دفاعی به نمایندگان کره شمالی بودند.
۲۹ خرداد امسال، ولادیمیر پوتین، رییسجمهوری روسیه، برای اولین بار در ۲۵ سال گذشته به کره شمالی سفر کرد و در این سفر، دو کشور با امضای یک قرارداد دفاعی، روابط خود را گسترش دادند.
در این پیمان که نشاندهنده قویترین مشارکت بین مسکو و پیونگیانگ از زمان جنگ سرد است، کمکهای نظامی متقابل روسیه و کره شمالی در صورت حمله به هر یک، پیشبینی شده است.
یک روز پس از این پیمان، وزیران امور خارجه آمریکا و کره جنوبی در تماسی، پیمان نظامی جدید بین روسیه و کره شمالی را محکوم کردند و آن را تهدیدی برای صلح و ثبات منطقه خواندند.
دو طرف تاکید کردند که واشینگتن و سئول از نزدیک وضعیت موجود را رصد خواهند کرد
کشورهای عضو پیمان نظامی آتلانتیک شمالی (ناتو)، روز ۲۱ تیر از بلاروس، کره شمالی و جمهوری اسلامی ایران بهعنوان سه کشوری نام بردند که به روسیه برای ادامه جنگ اوکراین کمک میکنند و گفتند که پیونگیانگ و تهران، با ارائه حمایت نظامی مستقیم از مسکو از جمله با ارسال مهمات و پهپاد، به «جنگ تجاوزکارانه روسیه علیه اوکراین» دامن میزنند.
پوتین پس از دیدار با کیم جونگ اون، رهبر کره شمالی، او را متقاعد کرد که دفاتر دیپلماتیکی برای کره شمالی در دونتسک و لوهانسک باز کند.
مرکز مقاومت ملی اوکراین شهریور ماه سال گذشته خبر داد که روسیه قصد دارد شهروندان کره شمالی را برای کارهای ساختمانی به سرزمینهای اشغالی دونتسک و لوهانسک بیاورد.
بر اساس گزارش کییفپست، سال قبل نیز اداره اصلی اطلاعات اوکراین از ورود یک گروه محدود از نیروهای نظامی از کره شمالی به سرزمین موقتا اشغال شده اوکراین، از جمله واحدهایی از نیروهای مهندسی خبر داد که نشان دهنده همکاری فعال بین روسیه و کره شمالی است.
با نزدیک شدن طوفان میلتون، یکی از شدیدترین طوفانهای تاریخ خلیج فلوریدا با بادهایی با سرعت ۲۶۰ کیلومتر بر ساعت به این منطقه، دستور تخلیه اجباری بیش از یک میلیون نفر از ساکنان مناطق ساحلی صادر شد. مردم فلوریدا تنها یک روز برای تخلیه و خروج از محدوده این طوفان فرصت دارند.
به گزارش خبرگزاری رویترز، در پی این اتفاق مردم برای فرار از مسیر طوفان به جادهها سرازیر شدهاند و این امر منجر به ترافیک سنگین و کمبود سوخت در پمپهای بنزین شده است.
طوفان میلتون در حال حرکت به سمت منطقه متروپولیتن «تمپا بی»، با جمعیتی بیش از سه میلیون نفر است.
پیشبینی میشود این طوفان با امواجی مرگبار که ممکن است به ارتفاع سه متر برسد، به بخش زیادی از سواحل خلیج فلوریدا خسارت وارد کند.
مرکز طوفان در شامگاه سهشنبه به وقت محلی، حدود ۶۵۰ کیلومتری جنوب غربی تمپا بود و با سرعت ۱۹ کیلومتر بر ساعت به سمت شمال شرقی حرکت میکرد.
شدت طوفان میلتون
میلتون یکی از سریعترین طوفانهای تقویتشده در تاریخ اقیانوس اطلس است که تنها در ۲۴ ساعت از رده یک به رده پنج در مقیاس سافیر-سیمپسون رسیده است.
شدت طوفانها در ردهبندی بر اساس مقیاس سافیر-سیمپسون، بر اساس سرعت بادهای پایدار آنها به پنج دسته تقسیم میشود.
در رده یک، طوفانها با بادهایی بین ۱۱۹ تا ۱۵۳ کیلومتر بر ساعت، کمترین شدت را دارند و معمولا باعث خسارتهای جزئی میشوند. طوفانهای رده پنج، با بادهایی با سرعت بیش از ۲۵۲ کیلومتر بر ساعت میتوانند تخریب گسترده و خطرناک ایجاد کنند.
به دلیل اندازه وسیع و قدرت بالای این طوفان، بخشهای گستردهای از فلوریدا در خطر قرار دارند و مقامات نگران وقوع طغیانهای مرگبار و آسیبهای جدی به زیرساختها هستند.
برخی پیشبینیها از احتمال تغییر مسیر طوفان قبل از رسیدن به خشکی در اواخر چهارشنبه شب یا اوایل صبح پنجشنبه خبر میدهند.
اخطار مقامات
مقامات، از جمله جو بایدن، رییسجمهوری آمریکا، به مردم هشدار دادند مناطق مورد تهدید را تخلیه و ترک کنند و جان خود را به خطر نیندازند. با این حال عدهای از ساکنان محلی همچنان در خانههای خود ماندهاند.
ترافیک سنگین در جادههای خروجی از تمپا روز سهشنبه به اوج خود رسید و حدود ۱۷ درصد از پمپهای بنزین فلوریدا خالی از سوخت شد.
مایکل تیلندا، یکی از افرادی که به سرعت منطقه را ترک کرده به رویترز گفت: «ماندن در خانه اصلا ارزشش را ندارد. خانه و وسایل قابل جایگزینی هستند اما جان انسان اینطور نیست.»
بیش از ۱۲ شهرستان ساحلی دستور تخلیه اجباری صادر کردهاند، از جمله شهرستان هیلزبرو که شهر تمپا در آن واقع است و شهرستان پینلاس که شهر سنت پترزبورگ را شامل میشود، تخلیه بیش از ۵۰۰ هزار نفر را اعلام کرده و شهرستان لی نیز اعلام کرده ۴۱۶ هزار نفر از ساکنانش باید مناطق خود را تخلیه کنند.
خانههای متحرک، خانههای سالمندان و مراکز مراقبت نیز دستور تخلیه دریافت کردهاند.
مایکل تیلندا که به دیدار پسرش در تمپا رفته بود به رویترز گفت: «اگر کسی چیزی در مورد فلوریدا بداند، وقتی دستور تخلیه داده میشود و شما آن را انجام ندهید، احتمالا میمیرد. خیلی از مردم اینجا در خانههای خود میمانند و در نهایت غرق میشوند. این اصلا ارزشش را ندارد. خانه قابل جایگزینی است. وسایل هم قابل جایگزینی هستند. پس بهتر است از شهر خارج شوید.»
حدود ۲/۸ درصد تولید ناخالص داخلی آمریکا در مسیر مستقیم طوفان میلتون قرار دارد.
شرکتهای هواپیمایی، شرکتهای انرژی و پارک تفریحی یونیورسال استودیو از جمله شرکتهایی هستند که عملیاتهای خود را در فلوریدا به حالت تعلیق درآوردند.
ارتش اوکراین اواخر روز دوشنبه ۱۶ مهر، کمتر از یک هفته پس از سقوط شهر ووهلدار، اعلام کرد که نیروهای روسیه وارد حومه شهر تورتسک در خط مقدم شرق اوکراین شدهاند.
آناستازیا بوبو نیکوا، سخنگوی گروه عملیاتی تاکتیکی «لوهانسک» به شبکه ملی اوکراین گفت: «وضعیت ناپایدار است، جنگ به معنای واقعی کلمه در تمام ورودیهاd شهر در جریان است.»
وزارت دفاع روسیه اوایل روز دوشنبه گفته بود که نیروهایش به نیروی انسانی و تجهیزات نزدیک چندین شهرک در این منطقه، از جمله در نزدیکی تورتسک، خسارت وارد کردهاند.
به گفته وبلاگ نویسان نظامی روسیه، نیروهای روسی به پیشروی خود به سمت مرکز این شهر ادامه میدهند.
پنج روز پیش، فرماندهی ارتش اوکراین به سربازان خود دستور داد از شهر ووهلدار در شرق این کشور عقبنشینی کنند تا در حلقه محاصره نیروهای روسیه گرفتار نشوند.
همزمان کانالهای روسی، ویدیوهایی را در تلگرام منتشر کردند که نشان میدهند سربازان، پرچم روسیه را بر روی ساختمانهای ویران شده در این شهر به اهتزاز در میآورند.
پیشروی مسکو نشاندهنده برتری گسترده روسیه در نیروی انسانی و تجهیزات نظامی است؛ اوکراین مدتهاست از متحدان غربی که از آن حمایت می کنند تسلیحات بیشتری درخواست کرده است.
بر اساس این گزارش، روسیه که اکنون کمی کمتر از یک پنجم خاک اوکراین را کنترل می کند، از ماه اوت به سمت تورتسک پیشروی کرده و با کمک پیاده نظام و افزایش استفاده از بمب های هدایت شونده بسیار مخرب، روستا به روستا در حال پیشروی است.
ولودیمیر زلنسکی، رییسجمهوری اوکراین با از دست دادن مناطق بیشتری از این کشور، به مقامات ارشد خود دستور داده است تا برای به حداقل رساندن پیشروی مسکو در خط مقدم هر کاری که میتوانند انجام دهند.
تورتسک در ۱۰ سال گذشته و پس از تصرف از سوی جدایی طلبان مورد حمایت روسیه در خط مقدم درگیریهای روسیه و اوکراین بوده است.
پوتین پس از ناکامی در تصرف کییف در ابتدای جنگ، تمرکز خود را بر تصرف منطقه صنعتی قدیمی در شرق اوکراین به نام دونباس، که شامل مناطق لوهانسک و دونتسک است، گذاشت.
دونباس از آن زمان به صحنه اصلی جنگ تبدیل شده است، جایی که برخی از بزرگترین نبردها در اروپا برای نسلها در آن رخ داده است.
در خبری دیگر ارتش اوکراین روز دوشنبه ۱۶ مهر در بیانیهای اعلام کرد: «پایانه فئودوسیا از نظر انتقال فرآوردههای نفتی که از جمله برای رفع نیازهای ارتش اشغالگر روسیه استفاده میشد، بزرگترین پایانه کریمه است.»
مسکو شبهجزیره کریمه را در سال ۲۰۱۴ از اوکراین تصرف و به خاک روسیه ضمیمه کرد.
کمیته نوبل روز سهشنبه ۱۷ مهر جایزه نوبل فیزیک سال ۲۰۲۴ را به جان هاپفیلد و جفری هینتون اهدا کرد. این دو برای اکتشافات و اختراعاتی اساسی که یادگیری ماشین را با شبکههای عصبی مصنوعی امکان پذیر میکند، برنده نوبل فیزیک شدند.
جان جوزف هوپفیلد (متولد ۱۵ ژوییه ۱۹۳۳)، فیزیکدان آمریکایی است که بیشتر به دلیل مطالعاتش در زمینه شبکههای عصبی تداعیگر در سال ۱۹۸۲ شناخته میشود.
این مدل که اکنون به نام شبکه هوپفیلد معروف است، نقش مهمی در توسعه شبکههای عصبی مصنوعی و یادگیری ماشینی داشته است.
هوپفیلد در سال ۱۹۵۸ مدرک دکترای فیزیک خود را از دانشگاه کرنل دریافت کرد و به عنوان استاد در دانشگاههای معتبر از جمله پرینستون و کلتک فعالیت کرده است.
جفری اورست هینتون (متولد شش دسامبر ۱۹۴۷)، دانشمند بریتانیایی-کانادایی است که در حوزه علوم کامپیوتر و روانشناسی شناختی فعالیت میکند.
هینتون به عنوان یکی از پیشگامان شبکههای عصبی مصنوعی شناخته میشود و اغلب از او به نام «پدرخوانده هوش مصنوعی» اسم میبرند.
او از سال ۲۰۱۳ تا ۲۰۲۳ در گوگل (Google Brain) و دانشگاه تورنتو فعالیت داشت و در سال ۲۰۲۳ به دلیل نگرانیهایش درباره خطرات هوش مصنوعی، از کار در گوگل کنارهگیری کرد.
هینتون همچنین برنده چندین جایزه دیگر از جمله مدال دیراک و جایزه آلبرت اینشتین است و به عنوان یکی از تاثیرگذارترین دانشمندان در زمینه فیزیک و زیستشناسی محاسباتی شناخته میشود.
نوبل فیزیک سال گذشته به چه کسانی رسید؟
در سال ۲۰۲۳، پیر آگوستینی، فرنک کراوس و آن لوهیلیر، موفق به دریافت جایزه نوبل فیزیک شدند.
آنها به خاطر توسعه پالسهای لیزری فوقالعاده کوتاه که امکان مطالعه حرکات الکترونها را فراهم میکند، این جایزه را دریافت کردند.
مراسم اهدای جایزه نوبل فیزیک در دهم دسامبر در استکهلم برگزار میشود و برندگان این جایزه، مدال، دیپلم و مبلغ جایزه را دریافت میکنند.
برندگان جایزه نوبل پزشکی ۲۰۲۴ چه کسانی بودند؟
روز دوشنبه، کمیته نوبل در موسسه کارولینسکا در استکهلم سوئد، ویکتور آمبروس و گری روکون را به عنوان برندگان جایزه نوبل پزشکی و فیزیولوژی سال ۲۰۲۴ معرفی کرد.
این دو دانشمند آمریکایی به دلیل کشف میکرو آر.ان.ایها (microRNA)، مولکولهای کوچک آر.ان.ای که نقشی کلیدی در تنظیم ژنها ایفا میکنند، این جایزه را دریافت کردند.
کشف میکرو آر.ان.ایها، اصل جدیدی را در تنظیم ژنتیکی معرفی کرده و نشان داده است این مولکولها برای موجودات چندسلولی، از جمله انسان، ضروری هستند.
جایزه نوبل
جایزه نوبل در سال ۱۸۹۵ به وسیله آلفرد نوبل، شیمیدان و مخترع سوئدی، بنیانگذاری شد.
نوبل، مخترع دینامیت، پس از مواجهه با انتقادات درباره آثار مخرب اختراعش، در وصیتنامهاش تصمیم گرفت ثروت خود را بهمنظور اعطای جوایز به افرادی که بزرگترین دستاوردها را در زمینههای فیزیک، شیمی، فیزیولوژی یا پزشکی، ادبیات و صلح به دست میآورند، وقف کند.
هدف او از این اقدام، تشویق نوآوریهایی بود که به نفع بشریت باشد.
اولین جوایز نوبل در سال ۱۹۰۱ اهدا شدند.
در طول سالها، جایزه نوبل به یکی از معتبرترین و شناختهشدهترین جوایز در سطح جهان تبدیل شده است.
علاوه بر جوایز اصلی، در سال ۱۹۶۸ بانک مرکزی سوئد نیز جایزهای در زمینه علوم اقتصادی به یاد آلفرد نوبل تاسیس کرد که به آن جایزه نوبل اقتصاد گفته میشود.
فرایند انتخاب برندگان با دقت و از طریق کمیتههای علمی و کارشناسی مرتبط انجام میشود و اسامی نامزدها و سایر اطلاعات در مورد نامزدی و روند انتخاب، تا ۵۰ سال بعد فاش نمیشود.
جایزه نوبل شیمی ۲۰۲۴
روز چهارشنبه ۱۸ مهر، کمیته نوبل برنده جایزه نوبل شیمی ۲۰۲۴ را معرفی خواهد کرد.
در سال ۲۰۲۳، مونگی باوندی، لوئیس بروس و الکسی اکیموف، به خاطر دستاوردهایشان در زمینه ایجاد نقاط کوانتومی، موفق به دریافت جایزه نوبل شیمی شدند.
نقاط کوانتومی، ذراتی فوقالعاده کوچک هستند که اندازه آنها تقریبا یک میلیون برابر کوچکتر از سر یک سوزن است. این نقاط به دلیل اندازههای مختلف خود، قادر به تولید رنگهای متنوعی از نور هستند و کاربردهای گستردهای در فنآوریهای نوری و الکترونیکی دارند.
جایزه نوبل ادبیات ۲۰۲۴
روز پنجشنبه ۱۹ مهر، برنده جایزه نوبل ادبیات ۲۰۲۴ اعلام خواهد شد.
در سال ۲۰۲۳، یون فوسه، نویسنده نروژی، به دلیل آثار برجستهاش در ژانر نمایشنامه و داستانهای تخیلی، به ویژه موضوعات الهیاتی، موفق به دریافت جایزه نوبل ادبیات شد.
آکادمی سوئد در بیانیه خود به طور خاص از رمان چند جلدی فوسه با عنوان «سپتولوژی» قدردانی کرد.
این اثر درباره یک نقاش است که در آن به موضوعاتی چون مرگ، حافظه، اعتیاد به الکل و هنر پرداخته و تامل میکند.
جایزه نوبل صلح ۲۰۲۴
روز جمعه ۲۰ مهر، کمیته صلح نوبل، برنده جایزه صلح نوبل ۲۰۲۴ را معرفی خواهد کرد
در سال ۲۰۲۳، نرگس محمدی، فعال حقوق بشر زندانی در ایران، برنده این جایزه شد و کمیته نوبل نروژ از او به خاطر «مبارزه علیه ستم بر زنان در ایران و مبارزه برای ارتقای حقوق بشر و آزادی برای همه» قدردانی کرد.
این جایزه توجه بینالمللی را به مبارزه برای حقوق زنان در ایران معطوف کرد؛ جایی که زنان پس از کشته شدن مهسا ژینا امینی در بازداشت گشت ارشاد در پاییز ۲۰۲۲، در اعتراض به خیابانها آمدند.
محمدی، بعد از شیرین عبادی دومین ایرانی است که این جایزه را به خود اختصاص داده است.
او پنجمین فردی بود که در حبس این جایزه را دریافت کرد.
نوبل علوم اقتصادی
به گفته کمیته نوبل، روز دوشنبه ۲۳ مهر، برنده جایزه نوبل علوم اقتصادی ۲۰۲۴ معرفی خواهد شد.
در سال ۲۰۲۳، پروفسور کلودیا گلدین، اقتصاددان برجسته دانشگاه هاروارد، این جایزه را برای تحقیقات خود در زمینه بررسی نقش زنان در بازار کار دریافت کرد.
گلدین با تحلیل بیش از ۲۰۰ سال دادههای نیروی کار ایالات متحده، نشان داد نرخ اشتغال و شکاف دستمزد جنسیتی نه تنها به عوامل اقتصادی، بلکه به تغییرات در هنجارهای اجتماعی مرتبط با آموزش و نقش زنان در خانه و خانواده بستگی دارد.
گلدین سومین زنی بود که برنده جایزه نوبل اقتصاد شد؛ جایزهای که تاکنون به ۹۰ مرد اهدا شده است.