رسم «ضیافت شام» روسای جمهوری اسلامی در آمریکا از کجا آمده است؟
حضور برخی چهرههای ایرانی و ایرانیالاصل در ضیافت شام مسعود پزشکیان در نیویورک مورد توجه رسانهها قرار گرفته است؛ تا حدی که برخی میهمانان صورتهای خود را پوشانده بودند.
حضور برخی چهرههای ایرانی و ایرانیالاصل در ضیافت شام مسعود پزشکیان در نیویورک مورد توجه رسانهها قرار گرفته است؛ تا حدی که برخی میهمانان صورتهای خود را پوشانده بودند.
علی واعظ، مسئول بخش ایران در اندیشکده «گروه بینالمللی بحران»، هومان مجد، روزنامهنگار ایرانی-آمریکایی، تریتا پارسی، بنیانگذار نایاک، علیاکبر موسوی خوئینی، فعال اصلاحطلب، نگار مرتضوی، روزنامهنگار ایرانی-آمریکایی، ابراهیم نبوی و محسن میلانی، نویسنده، از جمله چهرههای شناختهشدهای بودند که در هتل محل اقامت هیات ایرانی در نیویورک حضور داشتند.
پزشکیان در این ضیافت شام با اشاره به اعتراضات سال ۱۴۰۱ در پی کشته شدن مهسا ژینا امینی گفت: «متاسفانه برخی در خارج از کشور موضوع حجاب را به بهانه و ابزاری برای براندازی نظام جمهوری اسلامی ایران بدل کردهاند.»
حضور چهرههای ایرانی-آمریکایی در این ضیافت با انتقاد برخی کاربران در رسانههای اجتماعی مواجه شده است.
رسم ضیافت شام روسای جمهوری اسلامی از کجا آمده است؟
تا دوره ریاست جمهوری محمد خاتمی که از سال ۱۳۷۶ آغاز شد، سفر هر ساله روسای جمهوری اسلامی به سازمان ملل مرسوم نبود. البته علی خامنهای در دوران ریاست جمهوری خود در دهه شصت در این نشست شرکت کرده بود، اما اکبر هاشمی رفسنجانی هرگز در مجمع عمومی سازمان ملل سخنرانی نداشت.
خاتمی هم طی هشت سال ریاست جمهوری خود، دو بار به مجمع عمومی سازمان ملل رفت و در آن سخنرانی کرد.
از سال ۱۳۸۴ و آغاز ریاست جمهوری محمود احمدینژاد شرایط تغییر کرد. احمدینژاد در هشت سال ریاست جمهوری خود، در تمام نشستهای سازمان ملل شرکت کرد.
این تنها سنتشکنی او نبود. ضیافتهای شام با حضور ایرانیان مقیم ایالات متحده آمریکا در حاشیه سفر به نیویورک هم از ابداعات او به شمار میرود.
هومان مجد که در آن زمان به عنوان مترجم احمدینژاد فعالیت میکرد، درباره میهمانی شامی که احمدینژاد در سفر سال ۱۳۸۵ ترتیب داده شده بود، نوشت با ایمیل به همراه ۵۰۰ نفر دیگر به میهمانی دعوت شده بود.
مجد درباره آن ضیافت گفت تا پیش از برگزاری جزئیات محرمانه بود و او تنها یک ایمیل دریافت کرده بود که در آن نوشته شده بود: «خيابان ششم ، هتل هيلتون»
او درباره میهمانان آن ضیافت نوشت اتاق کنفرانس مملو از مردانی موفق تحصیلکرده، تاجر و دانشمند بود که به عنوان ایرانیان مسلمان موفق شناخته میشدند.
او توضیح داد همه میهمانان از احمدینژاد که «پهلو به پهلوی» محمدجواد ظریف -نماینده وقت جمهوری اسلامی در سازمان ملل- بود، استقبال میکردند.
مجد افزود یکی از حضار از او درباره سهلتر شدن قوانین مربوط به حجاب سوال کرده و احمدینژاد در این هنگام به نوشتن ادامه داده تا اینکه همسرش با چادر به همراه دو زن دیگر وارد شدند و در نوشتن احمدینژاد وقفه ایجاد شد.
سال ۱۳۸۷ هم فرناز فصیحی، خبرنگار ایرانی-آمریکایی، گزارشی از حضورش در میهمانی شام احمدینژاد در والاستریت ژورنال منتشر کرد که در آن آمده بود در دعوتنامه از مهمانان درخواست شده بود حجاب را رعایت کنند.
فصیحی نطق طولانی احمدینژاد را در آن ضیافت «ساده و خاکی» توصیف کرد و نوشت او «جوک» تعریف میکرد.
در سالهای بعد هم این میهمانیها با حضور احمدینژاد و این حاشیهنویسیها ادامه پیدا کرد.
حسن روحانی در سال ۱۳۹۲ پس از آغاز ریاست جمهوری خود سنت احمدینژاد را ادامه داد. او هم مثل احمدینژاد در تمام سالهای ریاست جمهوری به نیویورک سفر کرد.
مانند احمدینژاد، روحانی هم ضیافتهای شام با ایرانیان مقیم آمریکا ترتیب میداد. یکی از مهمترین ضیافتهای شام روحانی در جریان سفر سال ۱۳۹۳ ترتیب داده شد.
در آن زمان که فضای عمومی به استقبال توافق هستهای موسوم به برجام رفته بود، تعداد زیادی از ایرانیان، در ضیافت شام روحانی شرکت کردند.
در آن ضیافت نه تنها کسی صورت خود را نپوشاند، بلکه بلکه شرکت کنندگان با ظریف، وزیر امور خارجه روحانی و شخص روحانی عکس یادگاری هم گرفتند. در آن مراسم از فضلالله رضا، استاد ریاضیات، هم تجلیل شد.
در دوره ریاست جمهوری باراک اوباما، میهمانیهای شام روحانی ئپر رونق برگزار میشد. اما رفته رفته از رونق ضیافتهای سالانه روحانی کاسته شد.
آخرین ضیافت شام روحانی سال ۱۳۹۸ در حالی برگزار شد که ترامپ از برجام خارج شده بود. دولت ترامپ با تهران تنشهای زیادی داشت و به همین دلیل این سفر و ضیافتهای جانبی آن با محدودیتهایی مواجه بود و به این خاطر، مراسمهای کمتری نسبت به سالهای قبل برگزار شد.
پس از آن هم با شیوع کرونا، روحانی نتوانست در سال ۱۳۹۹ ضیافتی ترتیب بدهد و نوبت به ابراهیم رئیسی رسید.
سال ۱۴۰۰ و در سال اول ریاست جمهوری، رئیسی به دلیل شیوع کرونا نتوانست حضوری به نیویورک برود. در سال دوم و سوم یعنی ۱۴۰۱ و ۱۴۰۲ هم گزارشی از ضیافت شام در حاشیه سفرش منتشر نشده است.
یک منبع نزدیک به خانواده بهروزی به ایراناینترنشنال گفت: «ناهید بهروزی در مکان بسیار نامطلوبی بهسر میبرد و اخیرا به علت سمپاشی زندان مشکل آسم او شدت یافته و موجب نگرانی نزدیکانش شده است.»
به گفته این منبع آگاه، با وجود پیگریهای مداوم خانواده بهروزی برای پذیرش وثیقه از سوی مسئولان قضایی و امنیتی، با درخواست آنها موافقت نشده است.
بهروزی روز هشتم مرداد به دست نیروهای وزارت اطلاعات در منزل شخصی خود در فردیس کرج بازداشت شد.
این شهروند بهائی روز ۲۵ مرداد با پایان مراحل بازجویی از بازداشتگاه اداره اطلاعات به زندان کچویی کرج منتقل شد.
محاکمه ۱۵ زن بهائی در دادگاه انقلاب
مژگان پورشفیع اردستانی، نسرین خادمی قهقرخی، آزیتا رضوانیخواه، شعله آشوری، مژده بهامین، بشری مطهر، سارا شکیب، سمیرا شکیب، رویا آزادخوش، نوشین همت، شورانگیز بهامین، ساناز راسته، مریم خورسندی، فرخنده رضوان پی و فیروزه راستینژاد، روز چهارم مهر ماه در دادگاه انقلاب اصفهان محاکمه شدند.
در جریان این جلسه که با عنوان (دادگاه اصلاحی) در شعبه اول دادگاه انقلاب اصفهان برگزار شد، آنها بابت اتهام «فعالیت آموزشی و تبلیغی مغایر با شرع اسلام» محاکمه شدند.
این زنان بهائی اردیبهشت امسال در پروندهای مشترک، به صورت گروهی محاکمه و با حکم دادگاه انقلاب اصفهان در مجموع به ۷۵ سال زندان، ۷۵۰ میلیون تومان جریمه نقدی و محرومیتهای اجتماعی محکوم شدند.
بر اساس این حکم، هر یک از این شهروندان به پنج سال حبس، ۵۰ میلیون تومان جریمه نقدی، پنج سال محرومیت از خدمات اجتماعی و دو سال منع خروج از کشور محکوم شدند.
سایت حقوقبشری هرانا در گزارشی نوشت که این پرونده در شهریور امسال پس از اعتراض به رای صادرشده به دادگاه تجدیدنظر استان اصفهان ارسال شد.
طبق این گزارش، دادگاه تجدیدنظر پس از بررسی، ایراداتی به احکام صادر شده وارد کرد و پرونده را برای رفع این ایرادات به دادگاه انقلاب بازگرداند.
کیفرخواست پرونده این زنان بهائی روز ۲۰ فروردین امسال به اتهام «تبلیغ علیه نظام جمهوری اسلامی و مشارکت در انجام فعالیت تبلیغی و آموزشی انحرافی مغایر با شرع مقدس اسلام» در دادسرای اصفهان صادر شد.
آنها به دلیل شرکت در مراسم مذهبی بهائیان که با عنوان «ضیافت» شناخته میشود، از سوی شعبه ۱۸ بازپرسی دادسرای اصفهان متهم شناخته شدند.
بهائیان بزرگترین اقلیت دینی غیرمسلمان ایران هستند که از زمان انقلاب سال ۱۳۵۷ به طور سیستماتیک هدف آزار و اذیت قرار گرفتهاند.
فشارهای جمهوری اسلامی بر بهائیان در ایران طی ماههای گذشته شدت گرفته است.
جامعه جهانی بهائی، روز دوم مهر ماه در بیانیهای با اشاره به وعدههای پزشکیان برای احترام به حقوق تمامی اقلیتهای قومی و دینی در کشور، نوشت که بهائیان همچنان در ایران هدف آزار و اذیت قرار میگیرند.
پزشکیان در آخرین روز سفر خود به نیویورک چهارشنبه شب چهارم مهرماه با گروهی از ایرانیان مقیم ایالات متحده دیدار کرد.
او در ضیافت شامی که در هتل میلنیوم برگزار شد، با اشاره به اعتراضات سال ۱۴۰۱ در پی کشته شدن مهسا ژینا امینی گفت: «متاسفانه برخی در خارج از کشور موضوع حجاب را به بهانه و ابزاری برای براندازی نظام جمهوری اسلامی ایران بدل کردهاند.»
پزشکیان ادامه داد: «این در حالی است که برنامه اساسی طراحان اصلی این مساله در ورای تضعیف جمهوری اسلامی، تجزیه و چند پاره کردن ایران است که این به نفع هیچ شهروند ایرانی در دنیا نخواهد بود.»
تصویب لایحه «عفاف و حجاب» در شورای نگهبان
ساعاتی پیش از سخنان پزشکیان در روز چهارشنبه چهارم مهرماه ۱۴۰۳، احمد راستینه، سخنگوی کمیسیون فرهنگی مجلس گفت: «لایحه عفاف و حجاب به تصویب شورای نگهبان رسیده و رییس مجلس بهزودی آن را ابلاغ خواهد کرد.»
هفته گذشته ۲۸ شهریور ۱۴۰۳ نیز موسی غضنفرآبادی، رییس کمیسیون حقوقی و قضایی مجلس، گفته بود لایحه عفاف و حجاب را شورای نگهبان تایید کرده است و باید ابلاغ شود.
این لایحه در اردیبهشتماه سال ۱۴۰۲ از سوی قوه قضاییه جمهوری اسلامی تهیه و دولت ابراهیم رئیسی آن را برای تصویب به مجلس ارائه کرد. نمایندگان مجلس یازدهم مرداد سال ۱۴۰۲ با ۱۷۵ رای موافق از مجموع ۲۳۸ رای، این لایحه را تصویب کردند.
شهریور ۱۴۰۲ که اولین سالگرد قتل مهسا ژینا امینی بود، نمایندگان مجلس با اجرای آزمایشی سه ساله این لایحه موافقت کردند.
آبان ۱۴۰۲ شورای نگهبان اعلام کرد این لایحه به دلیل ابهامات تاییدنشده و برای رفع ابهامات به مجلس بازگردانده شده است.
مواضع پزشکیان درباره حجاب اجباری
موضوع حجاب اجباری و گشتهای ارشاد که نسخه جدید آن با عنوان «طرح نور» از سوی نیروهای فراجا اجرا میشود، بر انتخابات زودهنگام ریاست جمهوری سال ۱۴۰۳ سایه انداخته بود.
در تاریخ ۲۵ خرداد ۱۴۰۳ پزشکیان در یک جلسه تبلیغاتی با اشاره به «طرح نور» گفت: «در مورد طرح نور ما ترکها مثالی داریم که ترجمهاش این است به سیاهی نور میگویند.»
او اضافه کرد: «چهل سال است با مداخلات میخواهیم حجاب را درست کنیم آیا بدتر نکردهایم؟ طرح نور ما را به سمت سیاهی میکشاند.»
با این حال او مواضع دوگانهای درباره حجاب اجباری اتخاذ کرد.
پزشکیان تیرماه ۱۴۰۳ در یک مناظره تلویزیونی گفت: «اگر اشکالی هست، دختران و زنان ایران را ما تربیت کردیم. بهجای نقد خودمان به آنها میتازیم.»
با وجود وعدههای پزشکیان، گشتهای ارشاد تحت عنوان «طرح نور» همچنان پس از ریاست جمهوری او ادامه پیدا کرد.
احمدرضا رادان، فرمانده کل انتظامی جمهوری اسلامی ۲۷ مرداد ۱۴۰۳ اعلام کرد «طرح نور» در دولت پزشکیان ادامه خواهد یافت.
در مردادماه ۱۴۰۳ یک زن جوان به نام آرزو بدری با گلوله ماموران انتظامی به دلیل حجاب اجباری به شدت مجروح شد.
پزشکیان هیچ واکنشی به موضوع مجروح شدن بدری ۳۱ ساله نشان نداد و نیروهای امنیتی از او در بیمارستان اعتراف اجباری گرفتند.
بیش از یکماه پس از آن، ۲۶ شهریور ۱۴۰۳ مریم شبانی، خبرنگار نشریه «اندیشه پویا»، در اولین نشست مطبوعاتی پزشکیان که به طور زنده از صدا و سیمای جمهوری اسلامی پخش میشد، گفت: «از کلی میانبر و کوچه و پسکوچه گذشته تا به گشت ارشاد برخورد نکند.»
پزشکیان در پاسخ گفت: «باز هم گشت ارشاد اذیت میکند؟ قرار نبود ادامه دهند، پیگیری میکنم.» این پاسخ او با انتقادهای گسترده مواجه شد.
