کاخ سفید اعلام کرد جو بایدن در تماس با نتانیاهو، ضمن تاکید بر ضرورت تسریع در نهایی کردن توافق آتشبس در جنگ غزه و آزادی گروگانها، درباره تلاشهای آمریکا برای حمایت نظامی از اسرائیل در برابر تهدیدهای جمهوری اسلامی و نیروهای نیابتیاش از جمله حماس، حزبالله و حوثیها گفتوگو کرد.
بنا بر اعلام کاخ سفید، رییسجمهور ایالات متحده در این تماس همچنین بر اهمیت حیاتی مذاکرات پیشرو در قاهره برای رفع موانع باقیمانده برای رسیدن به آتشبس تاکید کرده است.
این تماس پس از سفر غیرمنتظره آنتونی بلینکن، وزیر خارجه ایالات متحده، به خاورمیانه انجام شد که سهشنبه ۳۰ مرداد بدون توافق میان اسرائیل و حماس بر سر یک آتشبس در نوار غزه به پایان رسید.
تلاش تیمهای مذاکرهکننده برای نهایی کردن یک توافق آتشبس، ماههاست ادامه دارد و قرار شده طرفین به همراه میانجیها در روزهای آینده در قاهره دوباره دیدار کنند.
تاکید رییسجمهور ایالات متحده بر حمایت نظامی از اسرائیل در برابر تهدیدهای جمهوی اسلامی در شرایطی تکرار شده است که تهران بهخاطر کشته شدن اسماعیل هنیه، رییس دفتر سیاسی حماس، در ۱۰ مرداد در تهران تهدید کرده که از اسرائیل انتقام خواهد گرفت. اسرائیل مسئولیت کشتن هنیه را تائید یا رد نکرده است.
پیشتر پنتاگون اعلام کرده بود یک زیردریایی موشکی هدایتشونده ایالات متحده به خاورمیانه اعزام میشود و ناو هواپیمابر آبراهام لینکلن و ناوشکنهای همراه آن بهمنظور تقویت دفاع از اسرائیل، سرعت استقرار خود در منطقه را افزایش میدهند.
بلینکن و میانجیگران مصر و قطر امیدوارند که یک پیشنهاد از سوی ایالات متحده بتواند فاصله میان دو طرف در جنگ ده ماهه غزه را بریا رسیدن به آتشبس کاهش دهد.
کاخ سفید، پیشتر هم در بیانیهای دیگر اعلام کرده بود که چهارشنبه ۳۱ مرداد جو بایدن و کامالا هریس در تماس تلفنی با بنیامین نتانیاهو درباره توافق آتشبس و آزادسازی گروگانها و تلاشهای دیپلماتیک برای کاهش تنشهای منطقهای گفتگو کردهاند.
کامالا هریس، معاون رییسجمهور، پنجشنبه ۲ مرداد در شیکاگو رسما نامزدی خود را بهعنوان نامزد دموکراتها برای انتخابات ریاستجمهوری در ۵ نوامبر سال جاری خواهد پذیرفت.
بهگفتهی یک مقام رسمی ایالات متحده به رویترز، انتظار میرود بایدن که در حال گذراندن تعطیلات خود در کالیفرنیا است، نتانیاهو را تحت فشار قرار دهد تا در درخواست جدید اسرائیل مبنی بر اجازه استقرار نیروهای اسرائیلی از کریدور فیلادلفی، یک نوار باریک به طول ۱۴.۵ کیلومتر در امتداد مرز جنوبی نوار ساحلی غزه با مصر تجدیدنظر کند.
همزمان دفتر نتانیاهو، گزارش یک تلویزیون اسرائیلی مبنی بر اینکه این کشور با عقبنشینی نیروهای خود از کریدور فیلادلفی موافقت کرده است را تکذیب کرد.
دستیابی به توافق آتشبس در غزه یکی از اولویتهای مهم جو بایدن است. جمعه ۲۶ مرداد، یک مقام ارشد ایالات متحده گفت طرفین به توافق بسیار نزدیک شدهاند اما هنوز توافق نهایی حاصل نشده است.
در مذاکرات برای متوقف کردن جنگ دهماهه، حماس خواستار عقبنشینی کامل اسرائیل از غزه، از جمله کریدور فیلادلفی است اما اسرائیل میخواهد کنترل این کریدور را که در اواخر ماه مه سال جاری به دست گرفت، حفظ کند.
اسرائیل در آن زمان اعلام کرد دهها تونل زیر این کریدور را که «برای قاچاق سلاح به گروههای شبهنظامی غزه مورد استفاده قرار میگرفت»، تخریب کرده است.
وزیر خارجه آمریکا دوشنبه ۲۹ مرداد گفته بود اسرائیل پیشنهاد جدید ایالات متحده برای توافق آتشبس در غزه و آزادی گروگانها را پذیرفته است و کاخ سفید نیز اعلام کرد مذاکرات قاهره در هفته جاری از سر گرفته خواهد شد.
این پیشنهاد که هفته گذشته در جریان مذاکرات دوحه مطرح شد، ساز و کاری را ارائه میدهد که مورد قبول همه طرفهای درگیر باشد.
مذاکرات آتشبس روز ۲۵ مرداد با حضور آمریکا، مصر و قطر به عنوان کشورهای میانجی در دوحه از سر گرفته شد.
بلینکن دیدار خود با نتانیاهو را «بسیار سازنده» خواند و افزود در گام بعدی، این حماس است که باید به طرح آتشبس «بله بگوید».
این نهمین سفر بلینکن به خاورمیانه از زمان آغاز مناقشه کنونی است. بلینکن تاکید کرد او در این سفر قصد دارد تلاشهای صورت گرفته برای خاتمه دادن به درگیریهای مرگبار در منطقه را «به خط پایان برساند».
وزیر امور خارجه ایالات متحده در عین حال هشدار داد مذاکرات کنونی آتشبس ممکن است «آخرین فرصت» برای دستیابی به توافقی برای آزادی گروگانهای در بند حماس باشد.
اعضای حماس ۱۵ مهر سال گذشته (هفتم اکتبر) با حمله به جنوب اسرائیل حدود هزار و ۲۰۰ نفر را کُشتند و بیش از ۲۵۰ تن را به گروگان گرفتند.
اسرائیل در واکنش به این تهاجم، عملیات نظامی گستردهای را در نوار غزه آغاز کرد که بنا بر اعلام وزارت بهداشت حماس، تاکنون بیش از ۴۰ هزار کشته و ۹۲ هزار مجروح بر جای گذاشته است.
نتانیاهو نیز دیدار با وزیر امور خارجه آمریکا را «بسیار خوب و مهم» توصیف کرد.
او تاکید کرد تلاشها برای توافق بر سر آزادی «بیشترین تعداد گروگانهای زنده» در مرحله اول طرح آتشبس در جریان است.
نتانیاهو همچنین اقدامات واشینگتن را در راستای تامین «منافع امنیتی حیاتی» اسرائیل و آزادی گروگانهای اسیر در غزه ستود.
یکی از موارد اصلی اختلاف میان حماس و اسرائیل در مذاکرات آتشبس، تاکید دولت نتانیاهو بر لزوم کنترل «کریدور فیلادلفیا» به دست نیروهای اسرائیلی است.
کریدور فیلادلفیا که با نام محور صلاحالدین نیز شناخته میشود، مسیری ۱۴ کیلومتری است که باریکه غزه را به مصر متصل میکند.
شبکه خبری العربیه به نقل از یک مقام اسرائیلی نوشت بلینکن راهحل قابل قبولی درباره کریدور فیلادلفیا به نتانیاهو پیشنهاد کرده است.
بلینکن پیش از این با اسحاق هرتزوگ، رییسجمهور و یوآو گالانت، وزیر دفاع اسرائیل دیدار کرده بود.
گالانت در این دیدار بر ضرورت تداوم فشار سیاسی اسرائیل و فشار سیاسی آمریکا بر حماس تا زمان آزادی گروگانهای در بند این گروه تاکید کرد.
در روزهای اخیر و پس از کشته شدن اسماعیل هنیه، رهبر پیشین حماس، در تهران، آتش تنشها در خاورمیانه شعلهورتر شده است و بیم آن میرود حمله احتمالی جمهوری اسلامی و گروههای نیابتی آن به اسرائیل، جبهههای جدیدی از درگیری را در منطقه به وجود آورد.
خبرگزاری رویترز روز ۲۴ مرداد به نقل از سه مقام ارشد حکومت ایران گزارش داد که تنها دستیابی به توافق آتشبس در غزه در مذاکرات آتی، تهران را از حمله مستقیم به خاک اسرائیل باز میدارد.