دهها شهروند با ارسال پیامهایی به ایراناینترنشنال، مشکل بزرگ ایرانیان را فراتر از فقر، گرانی، نبود آزادیهای اساسی و مانند آن وجود «جمهوری اسلامی» در قدرت خواندند. اشاره آنان به سخنان اخیر ابراهیم رئیسی است که گفته بود در ایران «هیچ مشکل حلناشدنی» نداریم.
شمار زیادی از پیامهای ارسال شده به ایراناینترنشنال به این مساله اشاره داشت که منظور رئیسی «مشکلات خودیها» است و این حرفها را درباره معیشت مردم و دیگر مشکلات ایرانیان نمیگوید.
رئیسی روز پنجشنبه ۲۰ اردیبهشت در جلسه شورای اداری استان قم، وظیفه مسوولان را «ثروتآفرینی برای کشور» خواند و گفت: «بسیاری از مسائل حل شدنی است، هیچ مشکل حلنشدنی در کشور نداریم این یکنگاه راهبردی است.»
رئیسی مشابه همین جملات را آذر سال ۱۳۹۸ و هنگامی که ریاست قوه قضاییه را بر عهده داشت مطرح کرده بود.
او در آن سخنرانی نیز گفته بود با «مدیریت جهادی و استفاده از همه ظرفیتها» هیچ مشکل حلنشدنی در کشور وجود ندارد.
با تکرار این حرفها، ایراناینترنشنال از مخاطبان خود پرسید نظرشان درباره سخنان اخیر ابراهیم رئیسی چیست؟
در پاسخ، شهروندی به کنایه گفت آنقدر در ایران مشکل نداریم که حکومت هر سال میلیونها دلار به کشورهایی مانند سوریه و لبنان و گروههای نیابتی خود در منطقه کمک مالی میکند.
اواخر فروردین امسال روزنامه تایمز چاپ لندن در گزارشی اختصاصی نوشت جمهوری اسلامی در فاصله سالهای ۲۰۱۴ تا ۲۰۲۰ (۱۳۹۳ تا ۱۳۹۹) یعنی در عرض شش سال، دستکم ۲۲۲ میلیون دلار به حماس پرداخته است.
تاکید شهروندان بر دروغگو بودن رئیسی و دیگر مقامهای حکومتی
برخی از پیامهای ارسال شده به ایراناینترنشنال نیز بر دروغگو بودن ابراهیم رئیسی و سایر مقامهای جمهوری اسلامی تاکید داشتند.
شهروندی در پیام خود نوشت: «از کسی که با ۱۵ درصد رای رییسجمهور کشورش شده، سواد ندارد و حرفهایش سر تا پا دروغ است، چه انتظاری دارید؟»
شهروندی دیگر در پیامی مشابه گفت: «مردم ایران به چهار دهه دروغ و دروغگو و خیانت و اختلاس میلیاردی عادت دارند.»
مخاطبی این سخنان را نتیجه «۴۵ سال دروغ، فساد، ریا و جنایت جمهوری اسلامی» دانست و رئیسی را فردی «بیسواد» خواند.
شمار دیگری از پیامها نیز به بیسوادی ابراهیم رئیسی اشاره داشت و مخاطبان از او با عنوان «دکتر شش کلاسه» یاد کردند و یکی از آنها نوشت: «وجود نحس خودش و تمامی شاهدزد بیلیاقت اطرافش را اصلا به چشم مشکل نمیبیند.»
یکی دیگر از پیامها حرفهای ابراهیم رئیسی را مانند سایر چهرههای دینی «مغلطه و سفسطه» خواند و گفت: «رئیسی بهعنوان یکی از عاملان اصلی مشکلات کشور، جملهای بدیهی میگوید و ریشه و راهحل مشکل را در ادامه به ناکجا ربط میدهد.»
شهروندی نیز گفت: «بله؛ هیچکس در ایران زیر خط فقر نیست، مردم جز رقص و پایکوبی کار دیگری ندارند. چون کیسه پول ماه به ماه جلوی در خانهمان میآید. ایشان واقعا راست میگوید اما درباره نزدیکان خودشان و آقازادههایشان.»
تعدادی پیام دیگر نیز با همین مضمون برای ایراناینترنشنال ارسال شد که میگفت جامعه مخاطب رئیسی «آخوندها، حکومتیها و آقازادهها» است.
شهروندی در این زمینه گفت: «خودشان که هیچ مشکلی ندارند. این ماییم که نابود شدیم. وقتی سران این مملکت میگویند مشکلی نداریم، یا اقتصاد رونق گرفته، تورم وجود ندارد و هزاران نطق مانند آن، منظورشان زندگی شخصی و کسب و کار و تجارت خودشان است، نه مردم ایران.»
خرداد سال گذشته مرکز پژوهشهای مجلس در گزارشی «افزایش و تعمیق» فقر در ایران را در یک دهه اخیر تایید و اعلام کرده بود حدود یکسوم جمعیت کشور در پنج سال گذشته زیر «خط فقر مطلق» بودهاند.
این گزارش نشان میداد نرخ فقر در کشور از سال ۱۳۸۵ روند فزایندهای داشته و از سال ۱۳۹۷ به بعد، به «بالای ۳۰ درصد» رسیده است.
علاوه بر آن، شاخصهای فلاکت سال گذشته که مجموع شاخص بیکاری و تورم است نشان میداد شاخص فلاکت ۵۰ درصدی، رکوردی بیسابقه در چهار سال گذشته ثبت کرده است.
فقر، گرانی و بدبختی مردم را نمیبینند
برخی از مخاطبان در پیامهای خود به فقر، گرانی، تورم و دیگر مشکلات روزافزون ایرانیان زیر سایه ناکارآمدی جمهوری اسلامی اشاره کردند.
یکی از مخاطبان که خود را استاد بازنشسته دانشگاه معرفی کرد، گفت: «ما ۴۵ سال است در همهچیزهای جزیی تا اساسی مشکل داریم؛ از دارو درمان و خوراک گرفته تا درآمد کم، کرایه خانه بالا و دغدغه تحصیل فرزندانمان...»
شهروندی دیگر گفت خیلی از ایرانیان دیگر نه توان پرداخت هزینه دارو و درمان دارند، نه تامین خرج اولیه ازدواج و نه پول خرید گوشت، مرغ، میوه و خشکبار.
به گفته او، وقتی یک وسیله برقی در خانه خراب میشود همه خانواده «عزا میگیرند» چون نه میتوانند آن را با وسیله نو جایگزین و نه حتی تعمیرش کنند.
این شهروند خطاب به مقامهای جمهوری اسلامی گفت: «آقایان از خواب بیدار شوید.»
اوایل اردیبهشت امسال روزنامه اعتماد با بررسی اطلاعات موجود در خصوص دادههای نرخ فقر نوشت افزایش ۱۰ درصدی نرخ فقر در دو سال به معنی افزایش حدود هشت میلیون نفر به تعداد فقرا در کشور است.
روز ۱۹ فروردین امسال هم یک روزنامه سراسری چاپ تهران به نقل از واحدهای صنفی گزارش داد دزدی مواد غذایی از فروشگاههای ایران افزایش یافته و گرانیها و افزایش گرسنگی در میان مردم از دلایل آن است.
پیش از آن در هفتم فروردین تجارتنیوز در گزارشی از باز شدن پای پای دهه هشتادیها به بازار فروش اعضای بدن خبر داد و نوشت نوجوانان و جوانان ۲۰ ساله، برای تامین نیازهای مالی، کلیه و مغز استخوان خود را میفروشند.
مشکل اصلی خود جمهوری اسلامی است
راهکار پیشنهادی شماری از شهروندان برای مقابله اساسی با این مشکلات که روز به روز بر حجم و تعدادشان افزوده میشود، «سرنگونی جمهوری اسلامی» است.
شهروندی در همین زمینه گفت جمهوری اسلامی با سیستمی که در حدود نیم قرن اخیر پیاده کرده است، ثابت کرد کارایی ندارد.
به گفته او، وضعیت نابسامان محیط زیست، ورشکستگی اقتصاد، عقبماندگی و نبود توسعه، امید به زندگی پایین ایرانیان و مشکلات دیگر مردم را به سوی تلاش برای تغییر اساسی در ساختار سیاسی ایران سوق داده است.
اواخر اسفند سال گذشته و در آستانه نوروز نیز دهها شهروند آرزوی سال نوی خود را در پیامهایی صوتی با ایراناینترنشنال در میان گذاشتند که موضوع محوری اکثر آنها خواست «سرنگونی جمهوری اسلامی و برقراری ایرانی آزاد و آباد» بود.
شمار دیگری از شهروندان در پیامهای جدید خود به ایراناینترنشنال مشابه آن آرزو را تکرار و تاکید کردند: «مشکل بزرگ و فعلا حل ناشده ما وجود جمهوری اسلامی است که به زودی آن را برطرف میکنیم.»
دانشگاه خواجهنصیر با بیان اینکه در حال حاضر هیچ یک از گروههای دانشجویی که در بستر فضای مجازی فعال هستند، مجوز قانونی ندارند، اعلام کرده با استناد به تبصره ۲ ماده ۳۲، تشکیل گروههای مجازی دانشجویی با جمعیت بالای ۱۰۰ نفر، نیاز به مجوز کمیته ناظر بر نشریات دانشجویی دارد.
این دانشگاه برای توجیه محدودیتهای اعمال شده بر دانشجویان، به مواردی چون «سوءاستفاده دانشجویان از رسانهها و فضای مجازی برای هتک حرمت افراد و انتشار مطالب و محتوای بسیار نامناسب در شبکههای اجتماعی» استناد کرده و نوشته رسانهها و فضای مجازی مورد استفاده دانشجویان باید توسط ایجادکنندگان گروهها و کانالها تحت عنوان ادمینها یا مدیران، کنترل و مراقبت شوند.
وبسایت خبرآنلاین در گزارشی از محدودیتهای اعمال شده بر دانشجویان با عنوان «قوانین عجیب دانشگاه صنعتی خواجه نصیر برای دانشجویان» نام برده است.
دانشجویان دانشگاه خواجهنصیر تهران، روز سهشنبه ۱۸ اردیبهشت امسال پوسترهایی اعتراضی با محتوای محکومیت «جنگ خیابانی خامنهای علیه زنان» در دانشگاه نصب کردند.
آنها اعلام کردند که در اعتراض به ادامه تحمیل حجاب اجباری به زنان و بازگشت گشت ارشاد به خیابانها و تکرار برخوردهای خشونتآمیز با زنانی که تن به حجاب اجباری نمیدهند، این اقدام اعتراضی را انجام دادهاند.
جمهوری اسلامی از زمان اعتراضات سراسری که پس از قتل حکومتی مهسا ژینا امینی در بازداشتگاه گشت ارشاد در روزهای پایانی شهریور ۱۴۰۱ آغاز شد، فشارها بر دانشجویان معترض و استادان حامی دانشجویان را افزایش داده است.
در جریان این اعتراضات، صدها دانشجو بازداشت، احضار و از ادامه تحصیل تعلیق و تهدید شدند اما کنشهای اعتراضی باوجود این سرکوبهای حکومتی همچنان در دانشگاهها ادامه دارد.
دانشجویان دانشگاه خواجهنصیر از جمله دانشجویانی بودند که از روزهای آغازین این اعتراضات، تجمعات اعتراضی برگزار کرده و همراه با سرودخوانی و سردادن شعارهای اعتراضی دست به اعتصاب زدند.
آنها روز ۲۸ بهمن ۱۴۰۲ در اعتراض به تفکیک جنسیتی غذاخوری پردیس سیدخندان، در اقدامی اعتراضی سفرههایشان را بیرون از سلف پهن و ناهارشان را در محوطه اطراف آن صرف کردند.
یک هفته پس از اعتصاب و اعتراض این دانشجویان، امیررضا شاهانی، رییس دانشگاه خواجه نصیرالدین طوسی در گفتوگو با خبرگزاری فارس، وابسته به سپاه پاسداران از این اقدامات اعتراضی با عنوان دورهمی چند دانشجو و راه انداختن جنجال یاد کرد.
هرانا در گزارشی که روز جمعه ۲۱ اردیبهشت ماه منتشر کرد، نوشت که سقط جنین غیرقانونی در ایران به دلیل سختگیریهای مضاعف و محدودیت دسترسی به خدمات ایمن، خطرات جسمانی و عواقب جبرانناپذیری برای زنان به همراه دارد.
این گزارش با بیان اینکه سیاستهای حکومت از سال ۱۳۹۱ تا کنون با هدف افزایش جمعیت، حقوق باروری زنان را به شدت محدود کرده و دسترسی آنها به خدمات پیشگیری و سقط جنین ایمن را کاهش داده، تاکید کرد با وجود تلاشهای بینالمللی برای بهبود شرایط، این قوانین همچنان حقوق زنان را نادیده میگیرند و سلامت جسم و روان آنها را به خطر میاندازند.
در سالهای اخیر، مسئولان و مقامهای جمهوری اسلامی از جمله علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، تلاشهای زیادی برای تشویق ایرانیان به فرزندآوری صورت داده و با وضع قوانین سختگیرانه، سعی در افزایش نرخ جمعیت داشتهاند.
با وجود این تلاشها، آمار ارائه شده از سوی سازمان ثبت احوال کشور از شکست سیاست حکومتی فرزندآوری حکایت دارد و نشان میدهد در سال ۱۴۰۲ بیش از ۱۷ هزار فرزند کمتر از سال ۱۴۰۱ در ایران به دنیا آمدهاند.
هرانا با اشاره به نقش خامنهای در تبیین و اجرای سیاستهای سختگیرانه برای محدود کردن حقوق بنیادین زنان، تاکید کرد که ایدئولوژی مذهبی در ایران نقش مهمی در شکل دادن به بحثهای مربوط به حقوق باروری دارد.
ارگان خبری مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران از «لایحه افزایش نرخ باروری و جلوگیری از کاهش جمعیت»، «قانون جوانی جمعیت و حمایت از خانواده» و «لایحه جوانی جمعیت و تعالی فرزندآوری»، به عنوان برخی سیاستهای جمهوری اسلامی که باعث محدود شدن حق باروری زنان و کاهش دسترسی به خدمات پیشگیری و سقط جنین ایمن شده، نام برد.
روند کاهش میزان تولد در کشور در حالی است که مقامهای جمهوری اسلامی و ائمه جمعه در سالهای گذشته برای تشویق ایرانیان به فرزندآوری تلاشهای بسیاری انجام دادهاند.
نمایندگان مجلس شورای اسلامی سال ۱۴۰۰ قانون جوانی جمعیت و حمایت از خانواده را تصویب کردند.
خامنهای هم بارها خواهان اجرای طرحهایی برای افزایش جمعیت ایران شده است.
رسیدگی به نقض سیستماتیک حقوق جنسی و باروری زنان در ایران
روز جمعه ۲۱ اردیبهشت، ۱۶ سازمان حقوق بشری با صدور بیانیهای مشترک با اشاره به تلاشها و سیاستهای جمهوری اسلامی در راستای محدود کردن حقوق اساسی زنان بهویژه در حوزه خودمختاری باروری، از جامعه جهانی خواستند نسبت به سرکوب حق انتخاب و سلامت و نقض سیستماتیک حقوق جنسی و باروری زنان در ایران اعتراض کند.
امضاکنندگان این بیانیه با بیان اینکه جمهوری اسلامی قوانین تبعیضآمیزی وضع کرده که به شدت دسترسی به مراقبتهای بهداشتی حیاتی جنسی و باروری و خدمات تنظیم خانواده را محدود میکنند، تاکید کردهاند که این اقدامات باعث مجرم شناخته شدن ارائهدهندگان خدمات بهداشتی، سلب خودمختاری زنان از تن و تبعیض سیستماتیک میشود.
مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران، بنیاد عبدالرحمن برومند، دیدهبان حقوق بشر، حالوش، سازمان حقوق بشر کردپا، کمپین فعالین بلوچ، رسانک، انجمن حقوق بشر مردم آذربایجانی در ایران، کانون مبارزه با نژادپرستی در ایران، هیرکانی، انجمن حقوق بشر کردستان – ژنو، میان، اوترایت اینترنشنال، بنیاد سیامک پورزند، توهرا و سازمان جهانی علیه شکنجه، سازمانهای حقوق بشری امضا کننده این بیانیه هستند.
احیای برنامههای جامع تنظیم خانواده، لغو قوانین محدود کننده، رعایت استانداردهای بینالمللی بهداشت، مبارزه با تبعیض جنسیتی و همکاری با سازمان ملل متحد، خواستههای امضاکنندگان این بیانیه از جمهوری اسلامی است.
روز ۱۱ اردیبهشت، رضا منصوری، رییس بسیج جامعه پزشکی خواستار مداخله همه نهادهای جمهوری اسلامی برای مقابله با سقط جنین شد و گفت با جلوگیری از پایان خودخواسته بارداری، نگرانیها درباره کاهش جمعیت ایران تا حد زیادی رفع میشود.
ایراناینترنشنال سال ۱۴۰۰ بررسیهایی انجام داد که بر اساس نتایج آن تمایل به فرزندآوری در ایران رو به کاهش بوده و ۷۰ درصد از مردم با سیاستهای جمعیتی حکومت مخالف هستند.
نتایج نظرسنجی ایسپا در بهمن همان سال نشان میداد ۲۸ درصد از مردم، داشتن فرزند را باعث خوشبختی زوجها نمیدانند و ۱۲ درصد جمعیت هم اعتقادی به داشتن فرزند ندارند.
در سالهای گذشته گزارشهایی از تاثیر مشکلات اقتصادی و معیشتی بر کاهش علاقهمندی ایرانیان به فرزندآوری یا داشتن فرزندان زیاد منتشر شده است.