ایلان ماسک در نشستی مجازی با سرمایهگذاران شرکت تسلا اعلام کرد رباتهای انساننمای تسلا هنوز در مرحله آزمایش هستند، اما ممکن است تا پایان سال آینده آماده فروش شوند. ماسک قبلا گفته بود رباتهای تسلا بیشترین فروش این شرکت را به خود اختصاص خواهند داد.
سنای آمریکا، شامگاه سهشنبه چهارم اردیبهشت، یک بسته ۹۵ میلیارد دلاری برای کمک به اوکراین، اسرائیل و تایوان را تصویب کرد که به ابتکار مجلس نمایندگان آمریکا، با دو طرح «قانون مهسا» و «قانون کشتیرانی» برای افزایش تحریمها و فشارها بر جمهوری اسلامی نیز گره خورده بود.
اعضای دو حزب سنای آمریکا، با ۷۵ رای موافق و ۱۷ رای مخالف این بسته را تصویب کردند.
جو بایدن، رییسجمهوری آمریکا، اقدام سنا در تصویب «بسته امنیت ملی» را پاسخی به «خواست تاریخ در یک نقطه عطف حساس» خواند و گفت به محض اینکه این طرح به میز او برسد آن را به امضای نهایی خواهد رساند.
او گفت: «ما قاطعانه در حمایت از آزادی و دموکراسی و علیه ظلم ایستادهایم.»
جو بایدن پیشتر با استقبال از تصویب همین بسته در مجلس نمایندگان، از مجلس سنا خواسته بود که این بسته را به سرعت تصویب کند و آن را برای امضا به کاخ سفید بفرستد.
تاکید فراوان دموکراتها برای تصویب کمک ۶۰ میلیارد دلاری به اوکراین، و حمایت جمهوریخواهان از بسته ترکیبی لایحه دولت جو بایدن و طرحهای اکثریت جمهوریخواه برای کمک به اسرائیل و تایوان و نیز افزایش تحریمها علیه جمهوری اسلامی، باعث همکاری کم سابقه دو حزب در کنگره در سالهای اخیر شد.
پیشتر در روز شنبه، اول اردیبهشت، مجلس نمایندگان آمریکا این بسته را تحت عنوان «قانون صلح از طریق قدرت در قرن بیستویکم» با ۳۶۰ رای موافق و ۵۸ رای مخالف تصویب کرد.
این بسته قانونی ۹۵ میلیارد دلاری مسیر ارائه کمکهای امنیتی به اوکراین، اسرائیل و تایوان را هموار میکند و همچنین شامل چند طرح تحریمی علیه جمهوری اسلامی از جمله «قانون مهسا» است.
مایک جانسون، رییس مجلس نمایندگان آمریکا، چهارشنبه ۲۹ فروردین نسخه اصلی طرح «قانون مهسا» و نیز طرح دیگری که به «قانون کشتیرانی» معروف است را به لایحه کمکهای خارجی به اوکراین و اسرائیل اضافه کرد.
طرح قانون مهسا با هدف تحریم علی خامنهای و ابراهیم رئیسی به دلیل نقض حقوق بشر و سرکوب معترضان در ایران ارائه شده است.
طرح دیگر نیز که به «قانون کشتیرانی» معروف است و بنادر و پالایشگاههایی را هدف قرار میدهد که نفت ایران را حمل یا فرآوری آن را ممکن میسازند.
با اضافه شدن این دو طرح به بسته کمکهای به اسرائیل و اوکراین، سرنوشت آنها با این لایحه مهم گره خورد.
جو بایدن اقدام مجلس نمایندگان آمریکا در تصویب این بسته را در جهت پیشبرد منافع امنیت ملی آمریکا خواند و از سنا نیز خواست این بسته را فورا تصویب کند و آن را برای امضای نهایی به میز او در کاخ سفید بفرستد.
لوید آستین، وزیر دفاع آمریکا، نیز در شبکه اجتماعی ایکس نوشت که تصویب این بسته، باعث پیشبرد منافع امنیتی اصلی ایالات متحده خواهد شد.
نسخه اصلی قانون مهسا، پس از سرکوب خونین خیزش سراسری مردم ایران علیه جمهوری اسلامی در سال ۱۴۰۱ تدوین شد. این طرح در سپتامبر ۲۰۲۳ با رای قاطع اکثریت مجلس نمایندگان تصویب شد، اما هنوز در صحن سنا به رای گذاشته نشده است.
کمیته روابط خارجی سنای آمریکا پس از ماهها تاخیر، سرانجام روز سهشنبه، ۲۸ فروردین، نسخهای از این قانون را به تصویب رساند که خشم فعالان ایرانی-آمریکایی را که مدتها برای تصویب نسخه اصلی مبارزه میکردند، برانگیخت. فعالان ایرانی-آمریکایی نسخه «قانون مهسا» را که در کمیته روابط خارجی سنای آمریکا تصویب شد، به شدت «رقیقشده» دانستند.
اکنون با اقدام رییس مجلس نمایندگان آمریکا، نسخه اصلی طرح «قانون مهسا» و نیز طرح «قانون کشتیرانی» به بسته کمکها به اسرائیل، اوکراین و تایوان افزوده شدهاند و سرنوشت آنها به این طرحهای مهم گره خورده است.
بسته مصوب سنا برای کمک امنیتی به اوکراین، تایوان و اسرائیل که دربرگیرنده طرح قانون مهسا و چند طرح دیگر علیه جمهوری اسلامی و چین نیز هست، شرکت چینی بایتدنس را موظف میکند طی ۹ ماه بخش شبکه اجتماعی تیکتاک خود در آمریکا را واگذار کند یا با ممنوعیت در ایالات متحده مواجه شود.
بسته کمک به اسرائیل، اوکراین و تایوان
در طرحهای مصوب مجلس نمایندگان آمریکا ۹۵میلیارد دلار برای ارائه کمکهای امنیتی به اوکراین، اسرائیل و تایوان در نظر گرفته شده است.
این بستهها شامل ارائه ۶۰.۸۴ میلیارد دلار به اوکراین، ۲۶میلیارد دلار به اسرائیل و کمکهای بشردوستانه به غزه و همچنین ۸.۱۲میلیارد دلار به تایوان است.
ولودیمیر زلنسکی، رییسجمهوری اوکراین، در واکنش به این خبر، در صفحه ایکس خود از مجلس نمایندگان آمریکا تشکر کرد و گفت این تصمیم تاریخ را در مسیر درست خود نگه میدارد.
بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، نیز با قدردانی از تصویب این کمکها، در رسانه اجتماعی ایکس این اقدام را نشان دادن حمایت محکم دوحزبی از اسرائیل و دفاع از تمدن غرب توصیف کرد.
یسرائیل کاتز، وزیر امور خارجه اسرائیل نیز این اقدام را «پیامی محکم» برای دشمنان این کشور عنوان کرد.
از سوی دیگر دیمیتری پسکوف، سخنگوی کرملین در واکنش به تصویب این کمکها از سوی مجلس نمایندگان آمریکا گفت که این تصمیم باعث ویرانی بیشتر اوکراین و کشته شدن افراد بیشتری خواهد شد.
قطر روز سهشنبه، چهارم اردیبهشت، اعلام کرد در حالی که تلاشهای این کشور برای میانجیگری در جنگ غزه ادامه دارد، دوحه هیچ برنامهای برای بستن دفتر گروه حماس در قطر ندارد. پیشتر گزارشهایی مبنی بر احتمال خروج رهبران حماس از قطر منتشر شده بود.
ماجد الانصاری، سخنگوی وزارت امور خارجه قطر، در یک نشست مطبوعاتی گفت: «همانطور که همیشه گفتهایم، تا زمانی که حضور حماس در دوحه مفید و برای میانجیگری ما مثبت باشد، این گروه در اینجا خواهد ماند.»
الانصاری افزود که قطر همچنان به میانجیگری در جنگ غزه متعهد است، اما نقش خود را بهدلیل ناامیدی از حملاتی که به تلاشهای این کشور میشود، مورد ارزیابی قرار خواهد داد.
قطر بهطور مرتب انتقادهای بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، از نحوه میانجیگری خود برای آتشبس در غزه و آزادی گروگانهای اسرائیلی را رد کرده است.
با این حال، گروهی از سناتورهای جمهوریخواه نیز در هفتههای اخیر از طرحی سخن گفتند که به موجب آن در صورتیکه قطر همه اعضای حماس را از خاک خود اخراج و از نفوذ خود برای آزادی گروگانهای آمریکایی استفاده نکند، موقعیت قطر به عنوان متحد غیر ناتو آمریکا باید لغو شود.
رجب طیب اردوغان، رییسجمهوری ترکیه نیز روز سه شنبه بار دیگر تاکید کرد که به نظر میرسد حماس همچنان در قطر بماند.
رسانههای ترکیه به نقل از اردوغان گزارش دادند که او معتقد نیست حماس دفتر خود در قطر را ترک خواهد کرد.
نخستوزیر ترکیه روز شنبه در استانبول با اسماعیل هنیه، رییس دفتر سیاسی حماس که در حال حاضر در قطر اقامت دارد، دیدار کرد . حماس از سال ۲۰۱۱، زمانی که ترکیه به تضمین توافق این گروه برای آزادی سرباز اسرائیلی گیلاد شالیت کمک کرد، در ترکیه نیز دفتر داشته است.
پیشتر گزارش شده بود که سران سیاسی حماس در حال بررسی انتقال دفتر خود به خارج از قطر هستند، زیرا این کشور با فشار فزایندهای بر سر نفوذ خود بر گروه حماس در مذاکرات غیرمستقیم برای برقراری آتشبس و آزادی گروگانها مواجه است.
روزنامه وال استریت ژورنال به نقل از مقامهای عربی اعلام کرد که حماس اخیراً با دو کشور منطقه تماس گرفته تا و مساله اقامت رهبران خود در آنجا را مطرح کرده است. برپایه این گزارش، عمان یکی از این دو کشور بوده است.
به نوشته این روزنامه، اگر رهبران حماس دوحه را ترک کنند، مذاکرات با این گروه دشوارتر خواهد شد.
قطر از سال ۲۰۱۲ میزبان رهبران دفتر سیاسی حماس از جمله اسماعیل هنیه بوده است.
قطر به همراه مصر و آمریکا، ماهها است که درگیر گفتگوهای پشت پرده برای برقراری آتشبس در غزه بوده است.
اسرائیل از دیرباز روابط پیچیدهای با قطر داشته است. قطر یکی از اولین کشورهای عربی بود که در سال ۱۹۹۶ با اسرائیل روابط تجاری برقرار کرد.
به نوشته تایم اسرائیل اگرچه این رابطه ۱۳ سال بعد در بحبوحه جنگ غزه در سال ۲۰۰۹ قطع شد، اما اسرائیل در همه این سالها با قطر هماهنگ کرده است تا دوحه صدها میلیون دلار برای تأمین مالی پروژههای بشردوستانه غزه و رداخت حقوق کارمندان دولتی در نوار غزه کمک کند.
منتقدان میگویند که کمکهای قطر به تقویت حماس و تضعیف تشکیلات خودگردان فلسطینی کمک کرد و به دوحه اجازه داد تا با تقویت یک گروه اسلامگرای مخالف همپیمانان عرب اسرائیل، جایگاهی در این منطقه به دست آورد.
ایالات متحده و روسیه قرار است روز چهارشنبه در شورای امنیت سازمان ملل بر سر استقرار سلاحهای هستهای در فضا با یکدیگر رو در رو شوند. در این جلسه پیشنویس قطعنامهای به رای گذاشته میشود که در آن ایالات متحده از کشورها میخواهد از یک مسابقه تسلیحاتی هستهای در فضا جلوگیری کنند.
رویترز به نقل از برخی از دیپلماتها گزارش داد که انتظار میرود روسیه مانع تصویب پیشنویس قطعنامهای شود که آمریکا آن را پیشنهاد کرده است.
این اقدام ایالات متحده پس از آن صورت می گیرد که واشینگتن مسکو را به ساخت سلاح هستهای ضد ماهوارهای برای پرتاب و استقرار در فضا متهم کرد. وزیر دفاع روسیه این اتهام را به شدت تکذیب کرده است.
خبرگزاری رویترز در اسفند ماه به نقل از یک منبع آگاه گزارش داد که ایالات متحده معتقد است روسیه در حال توسعه یک سلاح هستهای ضد ماهواره در فضا است که پس از انفجار میتواند خدمات ماهوارهای را از ارتباطات نظامی گرفته تا خدمات مکانیابی جی پی اس، مختل کند.
لیندا توماس گرینفیلد، سفیر ایالات متحده در سازمان ملل متحد و یامازاکی کازویوکی، سفیر ژاپن در سازمان ملل متحد، روز جمعه در بیانیهای مشترک گفتند که به مدت شش هفته با اعضای شورای امنیت درباره متن پیشنویس مذاکره کردهاند.
این متن بر تعهد دولتها به تبعیت از معاهده فضای ماورای جو تأکید میکند و از کشورها میخواهد که «بهطور فعال در هدف استفاده صلحآمیز از فضا و جلوگیری از مسابقه تسلیحاتی در فضا مشارکت کنند.»
معاهده فضای ماورای جو در سال ۱۹۶۷، امضاکنندگان و از جمله روسیه و ایالات متحده را از قرار دادن «هر شیء حامل سلاح هستهای یا هر نوع سلاح کشتار جمعی در مدار زمین» منع میکند.
روسیه و چین قصد دارند ابتدا یک اصلاحیه را در شورای امنیت به رای بگذارند. این اصلاحیه منعکسکننده پیشنهاد سال ۲۰۰۸ این دو طرف برای معاهدهای است که استقرار «هرگونه سلاح در فضا» و تهدید «یا استفاده از زور علیه اجرام فضای بیرونی زمین» را ممنوع میکند.
نامتعادل و مضر
رویترز همچنین به نقل از دیپلماتها گزارش داد که انتظار نمی رود این اصلاحیه نیز به تصویب برسد. این اصلاحیه و پیشنویس قطعنامه هر کدام حداقل به ۹ رأی موافق و بدون وتو روسیه، چین، ایالات متحده، بریتانیا یا فرانسه نیاز دارند.
دیمیتری پولیانسکی، معاون سفیر روسیه در سازمان ملل، به رویترز گفت: «بدون اصلاحیه ما، بر اساس قطعنامه مجمع عمومی که در دسامبر ۲۰۲۳ تصویب شد، متن ارائه شده توسط ایالات متحده نامتعادل، مضر و سیاسی خواهد بود.»
پولیانسکی گفت: «تمام مسائل مربوط به این حوزه باید از سوی تمامی کشورهای عضو این معاهده و نه تنها توسط اعضای شورای امنیت سازمان ملل مورد بررسی قرار گیرد.»
مقامهای اطلاعاتی ایالات متحده، با استناد به اظهارات سه نفری که با یافتههای آنها آشنا هستند، معتقدند روسیه در حال ساخت یک بمب هستهای فضایی است که اگر منفجر شود پرتوهای الکترومغناطیسی آن منفجر شبکه گستردهای از ماهوارهها را از کار میاندازد.
جان کربی، سخنگوی شورای امنیت ملی کاخ سفید گفته است که روسیه هنوز چنین سلاحی را در فضا مستقر نکرده است.
ولادیمیر پوتین، رییسجمهوری روسیه در ماه فوریه گفت که روسیه مخالف استقرار سلاحهای هستهای در فضا است.
ارتش آمریکا روز سهشنبه، چهارم اردیبهشت، و پس از حملات نافرجام یک روز قبل شبهنظامیان شیعی تحت حمایت جمهوری اسلامی، از دولت عراق خواست تا اقداماتی را برای حفاظت از نیروهای آمریکایی در عراق و سوریه انجام دهد.
پس از وقفهای سه ماهه، نیروهای آمریکایی در عراق و سوریه در کمتر از ۲۴ ساعت، دو بار بهطور جداگانه مورد حمله قرار گرفتند.
ارتش آمریکا میگوید این حملات خسارات و تلفاتی نداشته است.
ژنرال پاتریک رایدر، سخنگوی نیروی هوایی، در سخنانی در پنتاگون، از گمانهزنی درباره عاملان حملات روزهای شنبه و یکشنبه و اینکه چرا این حملات از سر گرفته شدهاند خودداری کرد.
با این حال او از بغداد خواست که برای حفاظت از نیروهای آمریکایی در عراق و سوریه اقدامات بیشتری انجام دهد.
رایدر در یک نشست خبری گفت: «این حملات پرسنل ائتلاف و عراق را در معرض خطر قرار میدهد. ما از دولت عراق میخواهیم تا تمام اقدامات لازم را برای اطمینان از ایمنی نیروهای آمریکایی در عراق و سوریه در برابر حملات این گروهها انجام دهد.»
او افزود:«اگر این حملات ادامه یابد، مانند گذشته در دفاع از نیروهای خود تردید نخواهیم کرد.»
آمریکا حدود ۲۵۰۰ سرباز در عراق و ۹۰۰ سرباز در شرق سوریه دارد.
محمد شیاع السودانی، نخستوزیر عراق که به تازگی از سفری یک هفتهای به واشینگتن بازگشته است، در دیدار با جو بایدن، رییسجمهوری آمریکا، کوشید صفحه تازهای در روابط دو کشور باز کند.
او با اشاره به شرایط منطقه به صراحت گفت که خواستار باقیماندن نیروهای ائتلاف به رهبری آمریکا در کشورش است.
حملات فزاینده گروههای نیابتی جمهوری اسلامی به نیروهای آمریکایی در عراق و سوریه، پس از هشدارهای صریح آمریکا به رهبران جمهوری اسلامی و حمله تلافیجویانه ایالات متحده به گروههای شبهنظامی متحد جمهوری اسلامی در عراق، پس از کشته شدن سه سرباز آمریکایی در یک حمله پهپادی به پایگاهی در اردن، در ماه فوریه متوقف شد.
در جریان حمله موشکی و پهپادی جمهوری اسلامی به اسرائیل، آمریکا در کنار بریتانیا، فرانسه، عربستان سعودی، اردن و امارات متحده عربی به اسرائیل در رهگیری و انهدام این پرتابهها رساند.
اطلاعات رسیده به ایراناینترنشنال نشان میدهد نهادهای امنیتی جمهوری اسلامی با دخالت ارزی در دوبی، در تلاشاند تا با کنترل قیمت حواله درهم، قیمت دلار در بازار ایران را مدیریت کنند.
بر اساس این گزارش، نمایندگان سازمان اطلاعات سپاه پاسداران، بانک مرکزی، وزارت جهاد کشاورزی و وزارت صنعت، معدن و تجارت (صمت) در دوبی مستقر شدهاند و روی فرایند مدیریت بازار ارز و تامین اقلام مورد نیاز نظارت دارند.
فعالان غیر رسمی بازار ارز از سوی نهادهای امنیتی تهدید شده و فعالیت خود را به حداقل رساندهاند.
اطلاعات رسیده به ایراناینترنشنال حاکی از آن است که سپاه پاسداران با استفاده از ظرفیت و شبکه ایجاد شده از سوی صرافی ارز ایران، به مدیریت بازار ارز ایران از طریق تزریق درهم در دوبی روی آورده است.
برهمین اساس سپاه پاسداران با هدف کنترل نرخ ارز در ایران، در روزهای اخیر روزانه تا ۱۵۰ میلیون درهم ارز به بازار دوبی تزریق کرده است.
برخی منابع به ایراناینترنشنال گفتند علاوه بر صرافی ارز ایران، واسطههای صادرات فراوردههای نفتی نیز در مدیریت نرخ ارز با سازمان اطلاعات سپاه همکاری داشتهاند.
نرخ حواله درهم امارات در کنار نرخ دلار در سلیمانیه عراق و هرات افغانستان، بر نرخ دلار آمریکا در بازار آزاد تهران اثرگذار هستند.
بر اساس گزارش گمرک جمهوری اسلامی، امارات متحده عربی سال گذشته نزدیک به ۲۱ میلیارد دلار صادرات به ایران داشته و دومین شریک تجاری ایران است.
بازار ارز ایران پس از حمله مرگبار اسرائیل به کنسولگری جمهوری اسلامی در دمشق، هفتهای پر التهاب را پشت سر گذاشته بود.
این بازار ساعاتی پس از حمله تلافیجویانه جمهوری اسلامی به اسرائیل در شامگاه ۲۵ فروردین، رکورد جدیدی را تجربه کرد و بامداد یکشنبه ۲۶ فروردین، نرخ دلار از ۷۰ هزار تومان گذشت.
به گزارش ایراناینترنشنال، پس از این رکورد زنی، اطلاعرسانی درباره نرخ ارز در ایران با فشار نهادهای امنیتی و تهدید صرافها به بازداشت و پلمب مغازههایشان، متوقف شد.
در آن زمان، نهادهای امنیتی مانع از درج قیمت و تحولات بازار ارز از سوی رسانهها و کانالهای تلگرامی شدند.
این ممنوعیتها در روز ۲۸ فروردین نیز ادامه یافت.
با گذشت بیش از ۱۰ روز از عملیات نظامی جمهوری اسلامی علیه اسرائیل، فشار نهادهای امنیتی به صرافیها همچنان ادامه دارد و پس از احضار صرافان بزرگ از سوی سازمان اطلاعات سپاه پاسداران، خرید و فروش چندانی در بازار ارز انجام نمیشود.
گزارشهای رسیده به ایراناینترنشنال حاکی از آن است که ماموران امنیتی کماکان با حضوری پررنگ در میان دلالان، مانع از فعالیت روزانه آنها میشوند و با معرفی خود به عنوان دلال، قیمتهایی پایینتر از بازار اعلام میکنند.
در روزهای گذشته خبرگزاریهای حکومتی نیز در اقدامی کمسابقه، به شکلی هماهنگ شروع به درج روند نزولی قیمتهای بازار آزاد ارز کردند و قرار گرفتن دلار در کانال ۶۵ و ۶۶ هزار تومان را «دستاورد» حکومت پس از حمله به اسرائیل خواندند.
به گفته ناظران، حکومت و نهادهای وابسته به آن کوشیدند تا نشان دهند درگیری با اسرائیل تاثیری روی بازار ارز نداشته است.
در سالهای اخیر کاهش شدید ارزش پول ملی و تورم سنگین و ادامهدار، باعث گسترش بیشتر فقر شده و اوضاع اقتصادی مردم ایران را به شدت تضعیف کرده است.