جو لیبرمن، سناتور پیشین آمریکا، در پی زمین خوردن در سن ۸۲ سالگی درگذشت
جو لیبرمن، سناتور سابق ایالات متحده و نامزد معاون ریاست جمهوری حزب دموکرات، روز چهارشنبه در سن ۸۲ سالگی و بهدلیل عوارض ناشی از زمین خوردن، در شهر نیویورک درگذشت. او از منتقدان مذاکره با جمهوری اسلامی و رییس گروه «اتحاد علیه ایران هستهای» بود.
لیبرمن که دموکراتی میانهرو بود، اولین بار در سال ۱۹۹۸ به عضویت سنای ایالات متحده انتخاب شد و در سال ۲۰۱۳، پس از چهار دوره ششساله بازنشسته شد.
جورج دبلیو بوش، رییسجمهوری سابق جمهوریخواه، در بیانیهای به مناسبت درگذشت جو لیبرمن گفت: «جو یک آمریکایی خوب و یکی از شایستهترین افرادی بود که من در دوران حضورم در واشینگتن ملاقات کردم.»
لیبرمن در انتخابات ریاست جمهوری سال ۲۰۰۰ نامزد معاونت ریاست جمهوری حزب دموکرات بود، اما در آن انتخابات جورج دبلیو بوش بر ال گور پیروز شد. لیبرمن اولین کاندیدای یهودی در انتخابات ریاست جمهوری یکی از دو حزب اصلی در ایالات متحده بود.
او در تلاش برای نامزدی ریاست جمهوری در سال ۲۰۰۴ از حزب دموکرات شکست خورد و در دوره بعد، با فاصله گرفتن از حزب دموکرات از نامزدی جان مک کین، سناتور جمهور خواه، حمایت کرد.
لیبرمن همچنین رییس گروه «اتحاد علیه ایران هستهای» بود که سال ۲۰۰۸ برای جلوگیری از تبدیل شدن جمهوری اسلامی به یک قدرت هستهای تشکیل شد.
او از منتقدان مذاکره با جمهوری اسلامی بود و در این زمینه گفته بود: «کسانی که میخواهند با رژیم ایران مذاکره کنند، بدانند این راه قبلا پیموده شده و به جایی نرسیده است.»
لیبرمن همچنین در تیرماه سال ۱۴۰۰ پس از افشای طرح ربودن مسیح علینژاد، روزنامهنگار و فعال سیاسی، با اشاره به مذاکرات جاری بین جمهوری اسلامی و آمریکا گفت: «آمریکا نباید در پی اقدامات ایران در منطقه و طرح ربودن مسیح علینژاد با این کشور مذاکره کند.»
او افزود:« آمریکا تا زمانی که ایران از قوانین پیروی نکند و استفاده از تروریستهای تحت حمایتش را کنار نگذارد، باید مذاکرات وین را متوقف کند.»
جو لیبرمن در دورههای بعدی انتخابات، در سال ۲۰۱۶ از هیلاری کلینتون و در سال ۲۰۲۰ از جو بایدن حمایت کرد.
لیبرمن از دو ازدواج سه فرزند داشت. ازدواج اول او به طلاق ختم شد.
قرار است مراسم خاکسپاری او روز جمعه در زادگاهش استمفورد در کنتیکت برگزار شود.
ولادیمیر پوتین، رییسجمهوری روسیه، روز چهارشنبه هشت فروردین به خلبانهای نظامی روسیه گفت جنگندههای اف۱۶ میتوانند سلاح هستهای حمل کنند، اما نمیتوانند در اوکراین کاری انجام دهند و وضعیت میدان جنگ را عوض کنند.
به گزارش رسانههای روسی، او گفت این جنگندهها میتوانند سلاح هستهای حمل کنند و مسکو باید این نکته را در برنامهریزی نظامی خود در نظر بگیرد.
پیشتر، دیمیترو کولبا، وزیر امور خارجه اوکراین صبح روز چهارشنبه گفته بود که هواپیماهای جنگنده اف۱۶ باید در ماههای آینده به اوکراین برسند.
ولودیمیر زلنسکی، رییسجمهوری اوکراین نیز سال گذشته در ۲۱ اوت ۲۰۲۳ در دانمارک گفت که تحویل هواپیماهای جنگنده اف۱۶ ساخت آمریکا به او اطمینان داده است که اوکراین میتواند به تهاجم روسیه پایان دهد.
دانمارک و هلند روز یکشنبه ۲۰ اوت ۲۰۲۳اعلام کردند که اولین هواپیماهای اف۱۶ را به اوکراین تحویل خواهند داد و شش فروند اولیه در حدود سال نو میلادی تحویل خواهند شد. واشینگتن تحویل این جتها را پیش از سفر زلنسکی به کپنهاگ تایید کرده بود.
هنوز جنگندههای وعده داده شده، به اوکراین تحویل داده نشدهاند.
با این حال پوتین روز چهارشنبه، هشت فروردین، در یک گردهمایی در شمال غرب مسکو به خلبانان نظامی گفت:«اگر کشورهای غربی جنگندههای اف۱۶به اوکراین بدهند و یا خلبانانی را آموزش دهند، وضعیت در میدان جنگ را تغییر نمیدهد.»
رییسجمهوری روسیه افزود:«همانطور که امروز تانکها، خودروهای زرهی و سایر تجهیزات از جمله پرتابگرهای موشکی متعدد را نابود میکنیم، هواپیماها را هم نابود خواهیم کرد.»
او گفت:« اف۱۶ها در هر کجا که باشند، و یا از فرودگاههای کشورهای ثالث استفاده کنند، اهدافی مشروع و قانونی خواهند بود.»
اوکراین ماهها است که به دنبال دستیابی به جنگندههای اف۱۶ است.
بلژیک و نروژ از دیگر کشورهایی هستند که متعهدشدهاند هواپیماهای اف۱۶ به اوکراین اهدا کنند. برخی دیگر از کشورها نیز قول دادهاند به آموزش خلبانان اوکراینی برای استفاده از این هواپیماها کمک کنند.
حامد اسماعیلیون در گفتوگو با ایراناینترنشنال گفت در نشست کمیسیون دخالتهای خارجی کانادا درباره نفوذ حکومت ایران در این کشور صحبت کرده و خواستار قرار گرفتن جمهوری اسلامی در فهرست کشورهای مورد بررسی این کمیسیون شده است.
کانادا از اواخر ژانویه ۲۰۲۴ تحقیقاتی علنی را درباره دخالت دولتهای خارجی به ویژه چین، روسیه و هند در فرآیندهای انتخاباتی فدرال و نهادهای دموکراتیک این کشور آغاز کرد.
کمیسیون شکل گرفته در این زمینه قرار است درباره اضافه کردن جمهوری اسلامی به فهرست کشورهای تحت نظر تصمیمگیری کند.
این کمیسیون در نشست روز چهارشنبه، هشت فروردین، خود میزبان نمایندگانی از جامعه مهاجران از کشورهای ایران، روسیه، چین و هند بود.
حامد اسماعیلیون نیز که به نمایندگی از انجمن خانوادههای جانباختگان پرواز پی اس ۷۵۲ در این جلسه حضور داشت، با اشاره به اقدامات عوامل جمهوری اسلامی در کانادا بر اهمیت قرار گرفتن جمهوری اسلامی در فهرست کشورهای مورد بررسی این کمیسیون تاکید کرد.
پیشتر نهاد «کالکتیو عدالت برای ایرانیان» اعلام کرده بود برای همکاری در تحقیقات کمیسیون بررسی دخالتهای خارجی در کانادا انتخاب شده است و در فاز دوم، در جایگاه شاهد حاضر خواهد شد.
این نهاد از جامعه ایرانی-کانادایی خواسته بود در این تحقیقات همکاری کند.
انجمن خانوادههای جانباختگان هواپیمای اوکراینی هم در اواخر بهمن ماه سال گذشته با انتشار بیانیهای درباره گسترش اعمال نفوذ جمهوری اسلامی در سیاستهای کانادا و انتخابات پیش رو در این کشور هشدار داد و از کمیسیون بررسی دخالت خارجی در کانادا خواست حکومت ایران را به لیست کشورهای مورد بررسی خود اضافه کند.
کمیسیون بررسی دخالتهای خارجی در کانادا برای انتخاب کشورهای مورد بررسی اختیار تام دارد.
حامد اسماعیلیون در حاشیه این نشست به ایراناینترنشنال گفت:« در اولین روز از شروع تحقیقات درباره دخالتهای روسیه، چین و هند، اگرچه متاسفانه نام جمهوری اسلامی هنوز در این فهرست نیست، من در این جلسه شرکت کردم تا مسائل و مشکلات جامعه ایرانیان در کانادا و دخالتهای جمهوری اسلامی در امور کانادا را مطرح کنم.»
او افزود:« در این جلسه به مسائل مختلفی از ورود مقامهای جمهوری اسلامی به کانادا گرفته تا وجود نهادهایی که در اقلیت هستند اما میکوشند بر سیاستهای کلان کانادا تاثیر بگذارند سخن گفتم.»
اسماعیلیون گفت:«اگر جمهوری اسلامی در فهرست کشورهای مورد بررسی این کمیسیون قرار بگیرد، دستگاهها و مقامهای امنیتی و اطلاعاتی کانادا موظف خواهند شد اطلاعات محرمانه خود را در اختیار این کمیسیون قرار دهند تا آنها بررسی کنند که آیا جمهوری اسلامی نقشی در انتخابات ۲۰۱۹ و ۲۰۲۱ داشته و آیا بهطور کلی نقشی در سیاست داخلی کانادا بازی میکند یا خیر.»
با توجه به نزدیکی کانادا به آمریکا، و وجود جامعه بزرگ ایرانی در این کشور، کانادا هدفی جذاب برای جمهوری اسلامی محسوب میشود.
علاوه بر اینکه بسیاری از مقامهای جمهوری اسلامی یا فرزندان و اعضای خانوادههای آنها در کانادا زندگی میکنند، جمهوری اسلامی با استفاده از عوامل خود در کانادا همچنان بر فعالان جامعه ایرانی- کانادایی فشار میآورد.
سال گذشته، شماری از کنشگران ایرانی کانادایی، از جمله حامد اسماعیلیون، در بیانیهای با اشاره به اینکه کنگره ایرانیان کانادا به ابزاری برای دفاع از جمهوری اسلامی تبدیل شده، خواستار استعفای اعضای کنونی هیاتمدیره این سازمان و تشکیل یک کمیته موقت برای برگزاری انتخابات منصفانه در مدت سه ماه شدند.
در این بیانیه گفته شده بود: «در این سالها کنگره ایرانیان کانادا را رفتهرفته از سازمانی که باید به اهداف خود خدمت میکرد به ابزاری بدل کردند تا مقاصد سیاسی و اقتصادیشان را برآورده کند. آنها با تغییر آییننامههای این نهاد بدون مشورت کافی با اعضا و جامعه، جز عدم شفافیت و فرار از پاسخگویی چیزی در چنته نداشتهاند.»
کارین ژان پیر، سخنگوی کاخ سفید روز چهارشنبه هشتم فروردین، به خبرنگاران گفت:«دفتر نخستوزیر اسرائیل موافقت کرده است که زمان دیگری برای برگزاری جلسه اختصاص داده شده به عملیات نظامی رفح تعیین شود.»
بنیامین نتانیاهو، روز دوشنبه پس از آنکه آمریکا قطعنامه شورای امنیت سازمان ملل برای آتشبس فوری در غزه را وتو نکرد، سفر از قبل برنامهریزی شده یک هیات بلندپایه اسرائیلی به واشینگتن را لغو کرد. این اقدام به عنوان تازهترین نشانه از تشدید تنش در روابط آمریکا و اسرائیل در نظر گرفته شد.
قرار بود در این نشست، طرحهای نظامی اسرائیل در رفح مورد بررسی قرار گیرد. آمریکا با حمله زمینی اسرائیل به رفح مخالف است و میگوید چنین اقدامی به انزوای بینالمللی اسرائیل میانجامد.
در مقابل، بنیامین نتانیاهو تاکید کرده است که اسرائیل با یا بدون کمک آمریکا به رفح حمله میکند تا پایگاههای باقیمانده حماس در غزه را نابود کند.
سخنگوی کاخ سفید روز چهارشنبه تایید کرد که دولت بایدن در حال هماهنگی با دولت اسرائیل است تا تاریخی مناسب برای سفر هیات اسرائیلی به واشینگتن تعیین شود.
یک مقام اسرائیلی در واشینگتن نیز که نخواست نامش فاش شود، به خبرگزاری رویترز گفت که نتانیاهو در حال بررسی اعزام هیئت خود به واشینگتن در اوایل هفته آینده است.
رویترز همچنین به نقل از یک منبع مطلع گزارش داد که هیات اسرائیلی را همچنان ران درمر، وزیر امور راهبردی اسرائیل و تیم اسرائیلی همچنان توسط ران درمر، وزیر امور استراتژیک و تزاچی هانگبی، مشاور امنیت ملی اسرائیل، که هر دو از نزدیکان نتانیاهو هستند، رهبری خواهند کرد.
این در حالی است که بنیامین نتانیاهو روز چهارشنبه، هشت فروردین، در دیدار با سناتور جمهوریخواه ریک اسکات در دفتر خود در اورشلیم، از لغو سفر نمایندگانش به واشینگتن دفاع کرد و گفت تصمیم آمریکا برای وتو نکردن این قطعنامه «بسیار بسیار بد» بود.
با وجود این، لیندسی گراهام، دیگر سناتور جمهوریخواه، تنشهای موجود بین جو بایدن و بنیامین نتانیاهو را کماهمیت دانست و گفت:«اوضاع آنقدر هم که به نظر میرسد بد نیست.»
متیو میلر، سخنگوی وزارت امور خارجه آمریکا، نیز روز چهارشنبه در پاسخ به این سوال که آیا ایالات متحده معتقد است که یک عملیات نظامی محدود در رفح میتواند فرماندهان باقیمانده حماس را از بین ببرد، پاسخ مثبت داد و گفت: «ما این کار را انجام میدهیم.»
کاخ سفید هفته گذشته اعلام کرده بود که قصد دارد طرحهای جایگزینی را برای از بین بردن گردانهای باقیمانده حماس در رفح را بدون حمله زمینی تمامعیار با مقامهای اسرائیلی در میان بگذارد.
جو بایدن، رییسجمهوری آمریکا و نامزد انتخابات ریاست جمهوری که روز پنجم نوامبر برگزار میشود، نه تنها از سوی متحدان ایالات متحده، بلکه از سوی شمار فزایندهای از دموکراتها برای مهار واکنش نظامی اسرائیل در غزه تحت فشار است.
جو بایدن، رییسجمهوری آمریکا، روز سهشنبه هفتم فروردین در حالی تنها یک روز پس از تصویب قطعنامه شورای امنیت سازمان ملل با درخواست آتشبس در غزه، با انتقادهایی مواجه شد که همزمان اسماعیل هنیه، رییس دفتر سیاسی حماس، به تهران رفت و «انزوای سیاسی» اسرائیل را ستایش کرد.
قطعنامه آتشبس فوری و پایدار در غزه روز ششم فروردین با خودداری دولت بایدن از استفاده از حق وتو و رای مثبت سایر اعضای شورای امنیت، قدرتمندترین نهاد سازمان ملل، به تصویب رسید.
این تصمیم خشم دولت اسرائیل و حامیان آن در واشینگتن را برانگیخت.
مخالفان این قطعنامه معتقدند دولت بایدن به اسرائیل «خیانت» و از حماس حمایت کرده است.
این انتقادات همزمان با سفر رییس دفتر سیاسی حماس به ایران که برخی منتقدان جو بایدن آن را «دور پیروزی» خواندند، تشدید شد.
در تهران برای استقبال از هنیه فرش قرمز پهن کردند؛ نمایشی که به دقت طراحی شده و هدف آن برانگیختن خشم دشمنان و مهمتر از همه تقویت وجهه جمهوری اسلامی به عنوان مدافع تزلزلناپذیر آرمان فلسطین بود.
هنیه در تهران گفت: «ایران در خط مقدم حمایت از آرمان و مردم فلسطین ایستاده است. از رهبر معظم انقلاب اسلامی ایران، رییسجمهوری و ملت ایران تشکر ویژه دارم.»
منتقدان دولت بایدن، عمدتا جمهوریخواهان، این سخنان را مظهر سیاست خارجی شکستخورده بایدن، بهویژه در مورد خاورمیانه و رژیم تهران تفسیر کردند.
جان بولتون، مشاور سابق امنیت ملی آمریکا در این خصوص در نشریه هیل نوشت: «سیاست آشفته و متناقض بایدن در مورد مبارزه اسرائیل علیه حماس و ایران خطرناک است.»
او افزود: «آمریکا باید صراحتا مخالفت خود را با "وتوی تروریستی" حماس در مقابل حق اسرائیل در دفاع از خود اعلام کند. اگر این کار را نکنیم، اسرائیل و تلاشهای ضد تروریسم ما در سطح جهانی به طور قابل توجهی تضعیف میشوند.»
جنگ غزه و واکنش ایالات متحده به آن، به محل اختلاف دیگری تبدیل شده و شکاف حزبی را در سیاست آمریکا عمیقتر کرده است؛ شکافی غیرقابل عبور که رییسجمهوری بایدن را در موقعیتی بسیار چالشبرانگیز قرار میدهد، به گونهای که هر تصمیمی که اتخاذ میکند، همزمان در معرض انتقاد هر دو طرف قرار میگیرد.
بیل هگرتی، سناتور جمهوریخواه تنسی، در ایکس نوشت: «امروز بایدن به اسرائیل خیانت کرد و در کنار تروریستهای حماس و مورد حمایت جمهوری اسلامی قرار گرفت که همچنان شهروندان ایالات متحده را به گروگان گرفتهاند.»
هگرتی افزود: «بایدن آنقدر در فکر راضی کردن چپهای طرفدار حماس است که مایل است علیه منافع متحدان ما و شهروندان خودمان که هنوز گروگان هستند، اقدام کند.»
طبیعتا دموکراتها، بهویژه آنهایی که از سوی هاگرتی بهعنوان «چپ طرفدار حماس» نام برده میشوند، وضعیت یا نقش رییسجمهوری بایدن را اینگونه نمیبینند. از نظر آنها، بایدن در رویارویی با دولت اسرائیل و توقف آنچه که تقریبا همه سازمانهای بینالمللی و امدادرسانی آن را یک «بحران انسانی» میدانند، به اندازه کافی خوب عمل نکرده است.
سناتور دموکرات، برنی سندرز، روز سهشنبه پس از اینکه سخنگوی وزارت امور خارجه به خبرنگاران گفت هیچ دلیلی برای زیر سوال بردن تعهد اسرائیل به رعایت قوانین بشردوستانه در غزه وجود ندارد، اعلام کرد: «تظاهر به اینکه اسرائیل قوانین بینالمللی را نقض نمیکند یا در کمکهای بشردوستانه ایالات متحده دخالت نمیکند، مضحک است».
سندرز ادامه داد: «موضع وزارت خارجه، تمسخر قوانین ایالات متحده و تضمینهای ارائه شده به کنگره است.»
جرمی کونیندیک، یکی از مقامات ارشد سابق دولت بایدن که اکنون ریاست سازمان بینالمللی پناهندگان را بر عهده دارد، واشینگتن را متهم کرد که به اندازه کافی برای تحت فشار گذاشتن اسرائیل اقدام نمیکند.
کونیندیک در ایکس نوشت: «شما نمیتوانید با اقدامات نصفه و نیمه با قحطی مبارزه کنید. کاری که به نظر میرسد دولت بایدن در حال حاضر در حال انجام آن است و قحطی تا زمانی که بایدن دولت نتانیاهو را با عواقب سیاسی جدی روبهرو نکند، ادامه خواهد داشت.»
با توجه به پافشاری هر دو جناح بر مواضعشان، پیشبینی اقدامات دولت بایدن در روزها و هفتههای آینده دشوار است.
احتمال حمله نیروهای اسرائیل به رفح، روابط پرتنش حال حاضر میان آمریکا و اسرائیل را تا نقطه فروپاشی تهدید میکند.
کامالا هریس، معاون رییسجمهوری آمریکا، چنین اقدامی را از سوی اسرائیل «اشتباهی بزرگ» خواند که میتواند برای این کشور «عواقبی» به همراه داشته باشد.
تهران به این تحولات با شادی پیروزی مینگرد. رژیم ایران بدون شک نفوذ خود را از زمان حمله هفتم اکتبر افزایش داده است. در همین حال، وجهه اسرائیل اگر نگوییم خدشهدار شده، به طور جدی به چالش کشیده شده است.
در چنین شرایطی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و گروههای نیابتی مسلح آن در سراسر منطقه با اطمینان به گسترش نفوذ خود ادامه میدهند.
اکنون علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، احتمالا از اهرمهای بیشتری در مدیریت روابط با واشینگتن و دشمنان منطقهای، بهویژه در مورد مسایل داخلی مانند آزادی و حقوق بشر استفاده میکند. مسایلی که در نگاه قدرتهای بینالمللی غالبا از اهمیت کمتری نسبت به امنیت منطقه برخوردار هستند.
موقعیت کنونی منطقه بهای گزافی البته نه برای جمهوری اسلامی، بلکه برای مردم ایران به همراه داشته است.
