مولوی عبدالغفار نقشبندی با انتشار ویدیویی در آستانه فرا رسیدن سالگرد سرکوب و کشتار«جمعه خونین» در زاهدان، با اشاره به جنایاتی که «یزید زمان خامنهای» مرتکب شده و عدم پاسخگویی حکومت، خواهان اعتراض سراسری در استان در روز جمعه هفتم مهر و اعتصاب عمومی در روز شنبه شد.
او گفت: «ما خون ندادیم که سازش کنیم، ما خون دادیم تا سرزمینمان را از خونخواران پاکسازی کنیم. یک سال گذشت حتی یک سرباز را محاکمه نکردند، بلکه به سران آنها ارتقاء درجه دادند. اگر همه ما را بکشید، همه ما را زندان کنید، ما یک سانت از حق خودمان عقبنشینی نمیکنیم.»
وبسایت وزارت علوم، تحقیقات و فناوری جمهوری اسلامی روز اول مهر به دلیل «حملات سایبری» گروه هکری «قیام تا سرنگونی»، نزدیک به سازمان مجاهدین خلق از دسترس خارج شد. روابطعمومی این وزارتخانه در بیانیهای گفت هدف این حمله «تلخ کردن کام دانشگاهیان» در آغاز سال تحصیلی بود.
گروه قیام تا سرنگونی اعلام کرد ۵۰۰ سرور، کامپیوتر، سایت و سامانه وزارت علوم را هک کرده و به بیش از ۲۰ هزار سند دسترسی پیدا کرده است.
این گروه در یک سال گذشته همچنین شهرداری تهران، وزارت امور خارجه، وزارت جهاد کشاورزی، وزارت ارشاد، صدا و سیما و نهاد ریاست جمهوری را هک کرده است.
روابطعمومی وزارت علوم،تحقیقات و فناوری بعد از ظهر شنبه با انتشار بیانیهای نوشت که «حمله خرابکارانه» امروز به منظور «تلخ کردن کام جامعه دانشگاهی» در آغاز سال تحصیلی و همزمان با حضور دانشجویان در دانشگاهها انجام گرفته است.
در بخشی دیگر از این بیانیه آمده که حملات هکری با «هوشیاری کارشناسان فنی» دفع شده، اما سایت وزارتخانه تا زمان اطمینان کارشناسان فنی، بهطور موقت از دسترس خارج شده است.
گروه قیام تا سرنگونی اسناد هکشده از این وزارتخانه از جمله درباره تصفیه، تعلیق و اخراج استادان منتقد، برنامهریزی برای اخراج هزاران دانشجو با هدف سرکوب جنبش اعتراضی و پذیرش نیروهای حشد شعبی را منتشر کرد.
تغییر ساختار گزینش دانشجو با هدف خالصسازی، اجرای دستورالعمل شورای عالی امنیت ملی مبنی بر استخدام ۱۵ هزار عضو هیات علمی همسو با حکومت و امنیتی کردن دانشگاهها تحت عنوان «انقلاب فرهنگی دوم» با دستور شورای امنیت کشور از دیگر مواردی است که قیام تا سرنگونی به عنوان سرفصل این اسناد یاد کرد.
جزییاتی از ترکیب سنی، جنسیتی، اعتقادی معترضان بازداشتشده
یکی از این اسناد با برچسب «خیلی محرمانه» مربوط به گزارش جلسه فوقالعاده شورای معین در ۱۳ مهر ۱۴۰۱ است که تاکید دارد اغلب دستگیرشدگان در دو هفته نخست خیزش انقلابی «نوجوانان و جوانان متولد اواخر دهه ۷۰ و دهه ۸۰» هستند.
در این سند که بر اساس گزارش دستگاههایی مانند وزارت اطلاعات، سازمان اطلاعات سپاه، فراجا و حراست وزارت علوم تهیه شده، آمده ۸۲ درصد از دستگیرشدگان زیر ۳۰ سال سن دارند و ۸۸ درصدشان مرد و ۱۲ درصد زن هستند.
بر اساس این گزارش همچنین ۸۳ درصد بازداشتشدهها مجرد و ۹۳ درصدشان «بدون هیچ سابقهای در پلیس» بودند.
این صورتجلسه نشان میدهد که دستگیرشدهها «همگی ادبیات و شعاری مشترک» در زمینه «اعتراض، اعتصاب و انقلاب» داشتند.
دستگاههای گزارشدهنده همچنین تاکید کردهاند که نوجوانان و جوانان دستگیر شده در خیزش انقلابی «تقید دینی» ندارند.
در این سند همچنین آمده که «انزجار از جمهوری اسلامی و عناد و نافرمانی اجتماعی» در اعتراضات مشهود بود و از سوی دیگر، برخی استادان دانشگاهها «حجاب را مرکز ثقل اعتراضات» بهعنوان موتور پیشروی حرکتهای اعتراضی قرار دادند.
نهادهای امنیتی جمهوری اسلامی در این گزارش به فعال بودن «بازار، مترو و بیآرتی در ترویج نافرمانی مدنی»، تاکید کردهاند که شکلگیری خیزش انقلابی دارای علل پیشینی نظیر تجمعهای صنفی ماههای پیش از آن است.
این نهادها در ادامه راهکارهای پیشنهادی خود را برای مقابله با اعتراضات شامل مواردی چون «محدودیت استفاده از موبایل و تبلت در مدارس»، «اتصال بدنه آموزش و پرورش و دانشگاه با خانوادهها»، «کنترل معلمان» و «کنترل پیشینه دانشجویان» مطرح کرده است.
ارزیابی عملکرد روسای دانشگاهها در «میزان همکاری» با سرکوب دانشجویان معترض
قیام تا سرنگونی همچنین یک نامه محرمانه از محمدعلی زلفیگل، وزیر علوم را خطاب به ابراهیم رئیسی منتشر کرده که در آن به انتقاد از برخی روسای دانشگاهها در همراهی نکردن با سرکوب دانشجویان پرداخته است.
بر اساس این گزارش، معاون آموزشی، رییس پارک علم و فناوری و رییس کتابخانه دانشگاه زنجان از امضاکنندگان بیانیههای اعتراضی بودند و به همین دلیل عزل شدند.
زلفیگل در این نامه گفته دانشگاه صنعتی شریف «بهطور کامل در اختیار اغتشاشگران قرار گرفت» و مدیریت دانشگاه هم همکاری لازم را با وزارت علوم به خوبی انجام نداد و برای همین شاک و شورای امنیت ملی «به شکل کتبی» خواهان تغییر رییس دانشگاه شدند.
وزیر علوم تاکید کرده است که دانشگاه شریف نیازمند «تحول اساسی» است و «در صورت بروز مشکلی مشابه» نمیتوان آن را مهار کرد.
عملکرد روسای دانشگاههای امیرکبیر و خواجه نصیر هم در کنترل اعتراضات دانشجویی به ترتیب «متوسط» و «ضعیف» ارزیابی شده است.
سندی دیگر حاکی از راهاندازی ۷۴۰ دوربین فعال در دانشگاه علم و صنعت و طراحی و اجرای فاز اول نرمافزار تشخیص چهره دانشجویان معترض با همکاری استادان دانشگاه است.
نگرانی وزیر علوم از تهدیدها و تلاش برای تشدید اقدامات حفاظتی از خود
گروه هکری قیام تا سرنگونی همچنین نامهای از زلفیگل را خطاب به رییس دیوان محاسبات کشور در مرداد امسال با موضوع «تشدید اقدامات حفاظتی» و تغییر در «تیم محافظان» در جریان خیزش انقلابی منتشر کرده است.
وزیر علوم در مرداد امسال همچنین در نامهای به احمد وحیدی، وزیر کشور خواهان حفظ ترکیب و تعداد نفرات تیم حفاظت از خود شده است.
نگرانی و ترس زلفیگل از اعتراضات دانشجویی در نامههای متعدد دیگر او به مقامهای جمهوری اسلامی نیز دیده میشود. بهطوریکه در یک نامه به حسین سلامی، فرمانده سپاه پاسداران در تاریخ ششم اسفند سال گذشته از او خواسته است تا با «اختصاص ۱۰ سلاح کمری به تیم محافظان وزیر علوم» موافقت کند.
وزیر علوم درخواست خود را در زمینه اختصاص سلاح، بعدتر و در نامه به معاونت پتشیبانی کل سپاه نیز تکرار کرده است.
یکی دیگر از اسناد هکشده وزارت علوم شامل نامهای از فرمانده تیم حفاظت وزارتخانه خطاب به زلفیگل در فروردین ۱۴۰۲ مبنی بر به کار بردن اقدامات امنیتی با توجه به «تهدیدهای متصور و شرایط خاص کشور» است.
در جریان خیزش انقلابی، بر اساس گزارش مجموعههای حقوق بشری مانند هرانا، اعتراضاتی در دستکم ۱۵۰ دانشگاه کشور شکل گرفت.
همچنین طی زمانی کمتر از سه ماه نخست خیزش، ۶۱۵ تظاهرات اعتراضی در این دانشگاهها برپا شد.
آذر ماه سال گذشته نیز خبرگزاری فارس، وابسته به سپاه پاسداران هک شد که اطلاعات بولتنهای داخلی و جلسات آن شامل اسنادی درباره اعتراضات دانشجویی بود.
بر اساس این اسناد به اذعان مقامهای جمهوری اسلامی، دستکم ۵۱ درصد دانشجویان دانشگاههای دولتی و ۱۸ درصد دانشجویان دانشگاه آزاد اسلامی در تجمعات دانشجویی علیه حکومت حضور داشتند.
خبرنامه دانشگاه امیرکبیر در مطلبی به نفوذ نیروهای امنیتی حکومت به فضای مجازی و رسانههای دانشجویی معترض پرداخت و نوشت این پروژه که با بازداشت مدیران و گردانندگان کانالهای توییتری و تلگرامی خبرنامههای دانشگاهها آغاز شده، عمده هدفش تغییر مسیر جنبشهای اعتراضی دانشجویی است.
در جریان خیزش انقلابی و با شکلگیری اعتراضات دانشجویی در دهها دانشگاه ایران، کانالهای توییتری و تلگرامی دانشگاهها به تریبون اصلی در انتشار وقایع و رویدادهای جنبش دانشجویی و منبع خبری رسانههای دیگر تبدیل شدند اما خیلی زود مدیران این کانالها بازداشت و از فعالیتشان جلوگیری شد و هر کدام سرنوشت متفاوتی پیدا کردند.
پیش از این گزارشهایی از «توقیف فلهای» مطبوعات دانشجویی در دانشگاههایی مانند بهشتی، امیرکبیر، صنعتی اصفهان، خواجهنصیر، طباطبایی، نوشیروانی بابل، شریف و ...، از ۱۹ مهر تا ۱۱ آبان منتشر شده بود.
شماری از این کانالها از جمله «نوشیروانی توییت» و «علامه توییت» با انتشار اطلاعیهای از سوی مقام قضایی به صورت رسمی مسدود شدند. بقیه کانالها اما پس از چند ماه تا یکسال، فعالیت خود را اینبار با رویکردی جدید و مطلوب حکومت، دوباره آغاز کردند.
خبرنامه امیرکبیر از این اتفاق با عنوان «توابسازی و نفوذ» یاد کرد و نوشت که پروژه جدیدی در ادارهکل اطلاعات استانها و با همکاری اطلاعات سپاه به جریان افتاده که هدفش «کنترل رسانه و دادن خوراک خبری به دانشگاهها» است.
بر اساس این گزارش پس از ناکام ماندن تلاش اطلاعات سپاه در کنترل رسانههای دانشجویی و به نتیجه نرسیدن تلاشهای بسیج، انجمنهای جعلی و حراست برای راهاندازی کانالهای تقلبی و جذب مخاطب، سوءاستفاده از کانالهای دانشجویی پرمخاطب کلید خورد.
گردانندگان صفحات توییتری و تلگرامی دانشگاهها به «تشکیل و اداره گروه و دسته جهت بر هم زدن امنیت کشور» و «تبلیغ علیه نظام جمهوری اسلامی در فضای مجازی» متهم شدند و به گفته خبرنامه امیرکبیر، اکثرا «چارهای جز همکاری با حکومت» نداشتند.
این خبرنامه یادآور شد: «طبق بررسیها، به جز چند کانال همگی حاضر به همکاری شدهاند. برای مثال یک ماه پس از دستگیری یکی از مدیران کانال توییتر شریف، مطلبی در خصوص ضعف رسانهای از کانالی امنیتی در آن بازنشر شد.»
از سوی دیگر نهادهای امنیتی میکوشند با در اختیار گرفتن کنترل مطرحترین رسانههای هر دانشگاه و نظارت بر تمامی مطالبشان، اهدافی همچون «شناسایی معترضان در فضای مجازی، تولید اخبار زرد، انتشار مطالب جهتدار و گسترش ایدئولوژی مذهبی-امنیتی» را دنبال کنند.
خبرنامه امیرکبیر از این روند با عنوان «بازی رسانهای» با سابقه در توییتر یاد کرد که منجر به مختل شدن روند اعتراضات با انتشار اخبار و فراخوانهای جعلی و نادرست شد.
این خبرنامه در ادامه به دانشجویان توصیه کرد رسانههای قدیمی را «بایکوت» و از اعتماد به «کانالهای قارچگونه جدید توییتری» خودداری کنند.
در پایان این مطلب درباره «نفوذی بزرگ در فضای مجازی» هشدار داده و تاکید شد که حکومت از این طریق در وهله اول به دنبال «ترویج اندیشههای امنیتی و ولایی در میان قشر خاکستری» و سپس «مدیریت و تغییر مسیر جنبشهای اعتراضی دانشجویی» است.
علاوه بر این، پیشتر نیز گزارشهایی درباره اقدامات حکومتی برای جلوگیری از شکلگیری مجدد اعتراضات در دانشگاهها منتشر شده بود.
مجازی شدن کلاسهای درس در کنار بازداشت و احضار دهها تن از دانشجویان دستگیر شده در سال گذشته و تشکیل پرونده و ممنوعیت از تحصیل آنها بخشی از تلاش حکومت در راستای سرکوب دانشگاههاست.
با این حال تاکید دانشجویان بر تداوم جنبش اعتراضی ادامه دارد.
به تازگی تشکلهای صنفی ۱۲ دانشگاه اعلام کردند مرحله تازه کنشگری دانشجویان، سرکوبگری حکومت را بیاثر میکند.
به دنبال برگزار شدن مراسم سالگرد کشته شدن پدرام آذرنوش، از کشتهشدگان خیزش انقلابی شهروندان علیه جمهوری اسلامی در شامگاه جمعه ۳۱ شهریور، گروهی از مردم در دهدشت تجمع کردند. ماموران انتظامی و عوامل امنیتی به این تجمع حمله و شماری از حاضران را بازداشت کردند.
ویدیوهای منتشر شده از این مراسم نشان میدهند شرکتکنندگان پیش از حمله ماموران حکومتی، تصنیف «از خون جوانان وطن» از عارف قزوینی را بر مزار پدرام آذرنوش همخوانی کردند.
کیومرث خرسندصفا و محمد معادی از جمله شهروندان بازداشتشده در نتیجه این حمله هستند.
پیشتر نیز شماری دیگر از شهروندان در شهرهای دهدشت، چرام، یاسوج، لیکک و دیشموک استان کهگیلویه و بویراحمد در ارتباط با خیزش انقلابی بازداشت شده بودند که تعداد آنان طی حدود دو هفته اخیر در مجموع به بیش از ۳۰ نفر رسیده است.
فروغ تقوی، بهزاد (توماج) شفیعیان، حسن داستان، محمود تورنگ، فرزانه معینی، محمد معینی، رضا مرادینژاد، بنیامین افرا، علیرضا فروهر، فرهاد چرامین، صمد پورشه، سام بیژننژاد، فردین پریسایی، داریوش پریسایی، علیمحمد پریسایی، داوود حدادی و امیر ناطق، تعدادی از این بازداشتشدگان هستند.
از تاریخ ۱۶ تا ۳۱ شهریور امسال همچنین مصطفی محمدحسینی، عیسی فروغی، حمید دادرس، حمید دستوانه، جمال عسگری، محسن افرنجیان، بابک آرمین، جابر فروغی، سجاد پرویش، فرشاد رنگیان، شیدا صابری و اصغر نیکوکار نیز بازداشت شدهاند.
این بازداشتها تا شامگاه گذشته و مراسم سالگرد قتل حکومتی پدرام آذرنوش ادامه یافته است.
این جوان ۱۸ ساله ۳۱ شهریور سال گذشته در جریان اعتراضات دهدشت با اصابت مستقیم گلوله ماموران حکومتی به قلبش کشته شد.
روزهای ۳۰ و ۳۱ شهریور برابر با سالگرد کشتهشدن دستکم ۸۳ شهروند به دست ماموران حکومتی در جریان خیزش انقلابی است.
در اعتراضاتی که سال گذشته از روز ۲۵ شهریور و پس از قتل حکومتی مهسا ژینا امینی آغاز شد، دستکم ۵۵۱ معترض از جمله ۶۸ کودک کشته شدند.
اکثر این معترضان با سلاح گرم یا ضربات باتوم به قتل رسیدند و به گفته سازمان حقوق بشر ایران، نهادهای رسمی جمهوری اسلامی تمام تلاش خود را به کار بستند تا قتل آنان را انکار یا با ارائه اطلاعات غلط، اخبار مربوط به مرگشان را مخدوش کنند.
از سوی دیگر بر اساس ادعای مقامهای جمهوری اسلامی، ۲۲ تن از معترضان شامل چهار کودک ۱۶ و ۱۷ ساله به نامهای عرشیا امامقلیزاده علمداری، ستایش شریفینیا، علیرضا فیلی و آرنیکا قائممقامی، با آنچه خودکشی اعلام شده است یا مرگی مشکوک از دنیا رفتهاند.
تشکلهای صنفی ۱۲ دانشگاه کشور در بیانیهای مشترک اعلام کردند جنبش دانشجویی پس از گذشت یک سال از خیزش انقلابی مردم، وارد مرحله تازهای از کنشگری و مقاومت شده که اقدامهای سرکوبگرانه حکومت را بیاثر خواهد کرد.
این بیانیه خاطرنشان کرد: در آستانه سال تحصیلی جدید «با انباشتی از تجربه و در امتداد مسیر بیبازگشتی که طی کردهایم، وقت بازپسگیری و بازتعریف دوبارهدانشگاه بهعنوان میدانی برای ساخت آینده و مبارزه برای رسیدن به آن است.»
این تشکلهای دانشجویی خاطرنشان کردند: «هماکنون در درون جنبش دانشجویی سنت و ادبیاتی درحال ساختهشدن است که خار چشم استبداد و آتشی روشنیبخش برای راهیست که به سوی فردا در پیش گرفتهایم.»
این بیانیه با اشاره به اینکه اکنون استبداد شاید بیش از هر زمان دیگری کمر به قتل دانشگاه بسته، حذف دانشجویان و اساتید غیرهمسو، تضعیف تشکلهای دانشجویی، محرومکردن دانشجویان از امکانات رفاهی و حرکت به سوی حذف آموزش رایگان را از جمله اقدامهای حاکمیت برای رسیدن به این هدف خواند.
فعالان صنفی دانشگاه تهران، دانشگاه هنر، دانشگاه بهشتی، دانشگاه الزهرا، دانشگاه علامه، دانشگاه خواجه نصیر، دانشگاه اصفهان، دانشگاه هنر اصفهان، دانشگاه چمران اهواز، دانشگاه نوشیروانی بابل، دانشگاه یزد و دانشگاه فردوسی مشهد امضاکنندگان این بیانیه هستند.
از سوی دیگر، جمعی از دانشجویان رشتههای هنری دانشکده هنرهای زیبا و دانشگاه هنر تهران نیز بهمناسبت آغاز سال تحصیلی جدید در بیانیهای مشترک سرکوب دانشگاهها را محکوم کردند و نوشتند سرکوبگران، آرزوی انفعال و سکوت دانشگاه و دانشجویان را به گور خواهند برد.
این بیانیه که با مطلع «زن، زندگی، آزادی» آغاز شده، تاکید کرد دانشجویان در یک سال گذشته هر روز با صدای بلند و رسا «نه» گفتهاند و هنوز بر همان عقیده و مرام استوارند.
این فعالان دانشجویی سال تحصیلی جدید دانشگاهها را سال دوم «جنبش آزادیخواهانه و طغیان علیه ظلم» خوانده و تاکید کردند دانشگاه اکنون زیر بار شدیدترین سرکوبها و فشارهاست: «دژخیمان، هراسان از حضور ما آغاز ترم جدید را هر روز به تاخیر میاندازند.»
در هفتههای گذشته علاوه بر احضار دانشجویان و بازداشتشدگان پیشین، برخی مقامهای حکومتی صحبتهایی نیز درباره مجازی شدن دانشگاهها در ۱۰ روز نخست مهر مطرح کرده بودند.
از سوی دیگر اواخر مرداد امسال سندی منتشر شد که نشان میداد دولت ابراهیم رئیسی جذب هزاران نیروی سهمیهای همسو با حکومت را در هیات علمی دانشگاهها آغاز کرده است.
بر اساس این اسناد، قرار است اخراج استادان منتقد تا جایی ادامه پیدا کند که جا برای جذب ۱۵ هزار عضو هیات علمی همسو به صورت «سهمیهای، فوری و خارج از چارچوب علمی» موجود در دانشگاهها باز شود.
بر اساس این گزارش، در حالی که از تابستان پارسال تاکنون نام دهها استاد دانشگاه در فهرست ممنوعالورودها، ممنوعالتدریسها، اخراجیها و بازنشستههای اجباری قرار گرفته، در اوایل شهریور تعداد دیگری نیز به این فهرست اضافه شده است.
در این مدت، دانشگاههای آزاد، تهران، علوم پزشکی تهران، «علامه طباطبایی» و «شهید بهشتی»، بیشترین احکام تعلیق، انفصال موقت از تدریس، ممنوعالورودی، قطع حقوق استاد، پایان همکاری و بازنشستگی اجباری را صادر کردهاند.
سایت حقوق بشری ههنگاو گزارش داد در ۹ ماه اخیر، ماموران امنیتی جمهوری اسلامی دستکم ۱۱۰ کودک و دانشآموز و ۴۳ معلم را در شهرهای مختلف ایران بازداشت کردهاند و ۱۷ معلم و پنج دانشآموز نیز به حبس و شلاق محکوم شدهاند.
طبق این گزارش، از مجموع ۱۱۰ دانشآموز بازداشت شده، ۴۷ نفر شهروند کرد و ۴۷ نفر نیز شهروند بلوچ بودهاند. همچنین ۱۲ نفر از کودکان و نوجوانان بازداشت شده از اعضای خانوادههای جانباختگان خیزش انقلابی هستند.
به گفته ههنگاو، قوه قضاییه همچنین در ۹ ماه اخیر، دستکم پنج کودک و نوجوان زیر ۱۸ ساله را جمعاً به ۹ سال و پنج ماه حبس و ۱۴۸ ضربه شلاق محکوم کرده که تمامی آنها از شهرهای کردنشین بودهاند.
بر اساس گزارش ههنگاو، از ۴۷ معلم بازداشت شده، ۲۶ نفر از مناطق کردنشین ایران بودهاند. قوه قضاییه همچنین در ۹ ماه اخیر دستکم ۱۷ معلم را در مجموع به ۶۱ سال و ۱۱ ماه زندان و دو نفر از آنها را علاوه بره حبس به ۷۴ و ۷۰ ضربه شلاق محکوم کرده است.