بر خلاف اصل ۱۶۸ قانون اساسی جمهوری اسلامی که میگوید رسیدگی به جرایم سیاسی و مطبوعاتی باید علنی و با حضور هیات منصفه صورت بگیرد، دادگاه نیلوفر حامدی و الهه محمدی طی دیروز و امروز (هشتم و نهم خرداد) به شکل غیرعلنی برپا شد.
این موضوع، نکتهای است که شهاب میرلوحی، وکیل الهه محمدی هم بر آن تاکید کرد و گفت معلوم نیست چطور پروندهای را که از مصادیق بارز پروندههای مطبوعاتی و سیاسی است، خلاف قانون در دادگاه انقلاب و بدون امکان حضور آزادانه شهروندان و رسانهها و بدون هیات منصفه برگزار میکنند.
در این جلسات دادگاه همچنین نه تنها اعضای خانواده این دو روزنامهنگار اجازه حضور در دادگاه را نیافتند، بلکه به وکیلان پرونده هم فرصتی برای دفاع از آنان داده نشد.
محمدحسین آجرلو، همسر نیلوفر حامدی، روز سهشنبه درباره دادگاه همسرش در اینستاگرام خود نوشت: «نیلوفر در این جلسه تمام اتهامات وارده را رد کرد و تاکید داشت بهعنوان یک خبرنگار به وظایف خود در چارچوب قانون عمل کرده و هیچ اقدامی علیه امنیت ایران انجام نداده است.»
شهاب میرلوحی، وکیل الهه محمدی نیز در گفتوگو با هممیهن جزییاتی از نخستین جلسه دادگاه این روزنامهنگار مطرح کرد و گفت جلسه رسیدگی با یک ساعت تاخیر برگزار شد و در تمام طول جلسه، به وکلا فرصت هیچ دفاع یا بیان هیچ مطلبی داده نشد.
او با اشاره به ایرادات و اشکالاتی جدی که در روند تحقیقات و رسیدگی به پرونده وجود داشت، از نقض برخی حقوق مسلم موکل خود یاد کرد و گفت: «ادعاهای نادرستی در پرونده بود، موکل به مدت طولانی در سلول انفرادی بازداشت شد، هشت ماه بدون هیچ توجیه منطقی و قانونی در بازداشت موقت بود.»
اما به گفته میرلوحی، ریاست دادگاه اصلا به وکلا «اجازه بیان ایرادات شکلی» را هم نداد: «صرفا پس از قرائت کیفرخواست، سوالاتی درباره موضوع پرونده از خانم محمدی پرسیده شد که ایشان پاسخ دادند و در نهایت ختم جلسه اول اعلام و مقرر شد تاریخ جلسه بعدی متعاقبا اعلام شود.»
این وکیل یادآور شد: «در پایان هم هر چقدر ما درخواست کردیم که توضیحاتمان را به سمع و نظر دادگاه برسانیم، متاسفانه هیچ فرصتی به ما داده نشد.»
به گفته او با اینکه حتی به خانواده موکل هم اجازه حضور در جلسه دادگاه داده نشده بود، «چندین نفر دیگر روی صندلیهای دادگاه نشسته بودند و چند نفر دیگر هم از جلسه دادگاه عکس و فیلم ضبط میکردند».
هفته گذشته، قوه قضاییه جمهوری اسلامی پس از هشت ماه بازداشت موقت و بلاتکلیفی الهه محمدی و نیلوفر حامدی، در نهایت زمان برگزاری دادگاه بدوی این دو روزنامهنگار را تعیین و اعلام کرد.
مسعود ستایشی، سخنگوی قوه قضاییه مدعی شد «قاضی صلواتی»، رییس شعبه ۱۵ دادگاه انقلاب، «فرصت مطالعه» را برای وکلای الهه محمدی و نیلوفر حامدی فراهم کرده تا وکلا بتوانند با «صرف وقت طولانی» تدارک لازم را برای دفاع ببینند.
این موضوع را هم محمدحسین آجرلو، همسر نیلوفر حامدی و هم شهاب میرلوحی، وکیل الهه محمدی «خلاف واقع» دانستند و گفتند نه تنها فرصتی برای مطالعه و نکتهبرداری از اوراق پرونده برای وکلا فراهم نشده بلکه اعلام وقت رسیدگی در دادگاه هم نه از طریق ابلاغ کتبی که از تریبون عمومی به آنها اطلاع داده شده است.
سخنگوی قوه قضاییه روز ششم اردیبهشت سال جاری از صدور کیفرخواست برای این دو روزنامهنگار به اتهام «همکاری با دولت متخاصم آمریکا، اجتماع و تبانی برای ارتکاب جرم علیه امنیت ملی و فعالیت تبلیغی علیه نظام» و ارسال پرونده آنها به شعبه ۱۵ دادگاه انقلاب خبر داده بود.
وزارت اطلاعات و سازمان اطلاعات سپاه پاسداران هم پیش از آن و در آبان ماه سال گذشته در بیانیه مشترکی که منتشر کردند این دو روزنامهنگار را «وابسته» و «آموزشدیده سرویسهای اطلاعاتی» خواندند.
الهه محمدی و نیلوفر حامدی، سال گذشته به دلیل اطلاعرسانی درباره درگذشت و تشییع ژینا (مهسا) امینی بازداشت شدند و بعد از گذشت حدود ۲۴۰ روز از بازداشت موقت، سرانجام موعد رسیدگی به پروندهشان تعیین شد.
نیلوفر حامدی، خبرنگار روزنامه شرق در تاریخ ۳۱ شهریور سال گذشته، به دلیل انتشار عکس مهسا امینی در کما از سوی نیروهای حکومتی در خانه خود دستگیر و الهه محمدی، خبرنگار روزنامه هممیهن هم یک هفته بعد، به دلیل انتشار گزارشهایی از مراسم خاکسپاری مهسا امینی در شهر سقز، بازداشت شد.
این دو روزنامهنگار پس از چند بار جابهجایی بین زندان اوین تهران و قرچک ورامین در مدت بازداشت، در نهایت یازدهم اردیبهشت سال جاری همراه با تعدادی دیگر از متهمان سیاسی به زندان اوین منتقل شدند.
در هشت ماه بازداشت موقت و بلاتکلیفی خانمها محمدی و حامدی، حمایتهای گستردهای از آنها از سوی نهادهای حقوق بشری و فعال در زمینه آزادی مطبوعات اتفاق افتاد. از جمله سازمان گزارشگران بدون مرز که به مناسبت روز جهانی آزادی مطبوعات مراسمی را در شهر استکهلم برگزار و جایزه سالانه خود را به این دو روزنامهنگار زندانی در ایران اهدا کرد.
سازمان ملل متحد هم جایزه برتر خود برای آزادی مطبوعات را به نیلوفر حامدی، الهه محمدی و نرگس محمدی اختصاص داد.
