نیلوفر حامدی، الهه محمدی و نرگس محمدی، روزنامهنگاران زندانی، برنده جایزه جهانی آزادی مطبوعات یونسکو، گیلرمو کانو ۲۰۲۳ معرفی شدند. این سه زندانی سیاسی با پیشنهاد یک هیات داوری بینالمللی، برنده این جایزه شدند.
زینب سلبی، عضو این هیات داوران، گفت: «ما متعهدیم به کار شجاعانه زنان روزنامهنگار ایران که گزارشگری آنها به یک انقلاب تاریخی به رهبری زنان منجر شده، ادای احترام کنیم.»
سلبی افزود: «آنها برای تعهداتشان به گزارش دادن و بیان حقیقت، بهای سنگینی دادهاند. ما نیز متعهدیم اطمینان حاصل کنیم تا به آزادی و امنیت نرسند، صدای آنها را به همه جای جهان برسانیم.»
مدیرکل یونسکو نیز با اشاره به تهدیدهایی که زنان روزنامهنگار را تهدید میکند، به این روزنامهنگاران به دلیل تعهد آنها به حقیقت و پاسخگویی ادای احترام کرد.
الهه محمدی، خبرنگار روزنامه هممیهن و نیلوفر حامدی، خبرنگار روزنامه شرق هستند که گزارشهایی از چگونگی کشته شدن و مراسم خاکسپاری مهسا امینی تهیه و در رسانههای خود منتشر کردند اما در نخستین موج از دستگیریهای خیزش انقلابی و در اواخر شهریور و اوایل مهر ماه بازداشت شدند.
روز ششم اردیبهشت، سخنگوی قوه قضاییه جمهوری اسلامی اعلام کرد که کیفرخواست علیه نیلوفر حامدی و الهه محمدی صادر و آنها به «همکاری با دولت متخاصم آمریکا» متهم شدهاند.
پیشتر در ششم آبان، وزارت اطلاعات و سازمان اطلاعات سپاه با انتشار بیانیه مشترکی، محمدی و حامدی را به «ارسال اخبار جهتدار»، «تحریک بستگان متوفی (مهسا امینی)» و «کارگردانی برخی صحنهها» در بیمارستان و مراسم تشییع مهسا متهم کردند.
نرگس محمدی نیز از آبان ماه سال ۱۴۰۰، دوران محکومیت ۹ سال و هشت ماهه خود را در زندان اوین سپری میکند. در همین حال، صفحه اینستاگرام نرگس محمدی هفته گذشته گزارش داد دفتر زندان اوین هشت اتهام جدید را در پرونده جدید قضایی به این زندانی سیاسی اطلاع داده است.
بر اساس این گزارش، نرگس محمدی به دادسرای اوین احضار شده، اما او از رفتن به دادسرا خودداری کرده است.
این زندانی سیاسی در جریان این خیزش انقلابی نیز در پیامهایی علیه سرکوب جمهوری اسلامی و شکنجه معترضان در زندانها اعلام موضع کرده است.
در اسفندماه گذشته، نرگس محمدی در یادداشتی در واکنش به تکذیب تعرض و تجاوز به زنان در زندانها از سوی وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، ضمن برشمردن نمونههای مختلف از «تعرض جنسی و روانی و شکنجه فیزیکی»، اعلام کرد آماده شهادت دادن در این باره است.
اطلاعات اختصاصی رسیده به ایران اینترنشنال حاکی از آن است که در بند ۱۵ تخت برای خوابیدن زندانیان و جایی برای گرم کردن غذا وجود ندارد.
چند منبع آگاه به ایران اینترنشنال گفتند در این بند: «یک خط تلفن دارند که مدام سرش دعواست و زندانیان نمیتوانند با خانوادههایشان تماس بگیرند.»
آنها اضافه کردند: «زندانیان سیاسی محبوس در این بند حتی یک دکه ندارند که کیک یا بیسکوییت بخرند، بماند چیزهای دیگر که کلا از آنها محرومند.»
این منابع آگاه همچنین بر «کیفیت صفر» غذاهای زندان تاکید کرده و گفتند که بر اثر خوردن این غذاها، زندانیان «دچار معده درد و مشکلات متعدد جسمی دیگر» شدهاند.
نبود کلاسهای آموزشی و سالن ورزش، از دیگر مشکلات این بند است. طبق اطلاعات ایران اینترنشنال، در این سالن به دلیل فشار به زندانیان و نبود امکانات «همه قرص اعصاب میخورند که فقط بخوابند».
گزارشهایی که به دست ایران اینترنشنال رسیده همچنین نشان میدهد دو هفته است که کارتهای تلفن زندانیان سیاسی بند ۱۵ ندامتگاه مرکزی کرج شارژ نمیشود و امکان ارتباط با خانوادهها فراهم نیست.
چند منبع در گفتوگو با ایران اینترنشنال تایید کردند به بهانه اینکه قرار است تلفنها را عوض کنند، دستگاه شارژ کارت زندانیان را برداشتهاند اما تلفنها را عوض نکرده و کارت زندانیان را هم شارژ نمیکنند. زندانیان سیاسی تهدید شدهاند که در صورت اعتراض در بندهای دیگر که زندانیان جرايم مرتبط با مواد مخدر، سرقت یا قتل هستند، پخششان میکنند. شنود مکالمات زندانیان از دیگر فشارها به زندانیان در این بند عنوان شده است.
به گفته منابع آگاه، مسئولان زندان از تامین دارو و امکانات درمانی مناسب برای زندانیان سیاسی این بند خودداری میکنند و با ایجاد فشار روانی به دنبال سختتر کردن شرایط برای این زندانیان هستند.
آنها همچنین در دادن ملاقات حضوری به زندانیان سیاسی بند ۱۵ ندامتگاه مرکزی کرج اذیت میکنند و زندانیان مجبورند برای ملاقات حضوری تلاش بسیاری بکنند «تا هر دو سه ماه یک بار اجازه ملاقات حضوری با خانوادهشان پیدا کنند».
تعدادی از زندانیان این سالن از معترضان بازداشتی در پرونده بسیجی کشتهشده روحالله عجمیان هستند.
پیشتر و در فروردین ماه احکام ۱۴ متهم پرونده کشته شدن عجمیان در کرج صادر و پنج تن از آنان به زندانهای طولانیمدت ۱۵ و ۱۰ ساله محکوم شدند. دادگستری استان البرز مدعی شد اتهاماتی که منتهی به صدور حکم شده نه «قتل عمد» بلکه حسب مورد «افساد فی الارض» و «محاربه» بوده است.
حسین فاضلی هریکندی، رییس کل دادگستری استان البرز در رابطه با جزییات اتهامات ادعایی متهمان این پرونده گفت: «دادگاه ۱۶ متهم پرونده "شهادت شهید عجمیان" در شعبه اول دادگاه انقلاب کرج برگزار و حکم صادر شد که دیوان عالی کشور احکام اعدام دو نفر از متهمان به نامهای محمد حسینی و محمدمهدی کرمی را تایید و نسبت به بقیه متهمان پرونده را جهت رسیدگی و صدور حکم مجدد به همان شعبه اعاده کرد.»
حمید قرهحسنلو که پیش از این به اعدام محکوم شده بود در این دادگاه بیشترین مدت حبس را گرفته و به ۱۵ سال زندان و «نفی بلد» محکوم شده است. او باید دوره حبس خود را در زندان شهر یزد سپری کند.
بر اساس رای صادره، رضا آریا، حسین محمدی، مهدی محمدی و آرین فرزامنیا نیز هر کدام به ۱۰ سال حبس محکوم شدهاند.
محمدامین اخلاقی ساوجبلاغی، امین مهدی شکراللهی و فرزانه قرهحسنلو هر کدام به حبسهای پنج ساله محکوم شدهاند.
فرزانه قرهحسنلو همچون همسرش حمید قرهحسنلو علاوه بر زندان به «تبعید» هم محکوم شده و بر اساس حکم دادگاه باید دوران حبس خود را در زندان مشهد سپری کند.
از سوی دیگر شایان چارانی، امیرمحمد جعفری و علی معظمی گودرزی در این دادگاه هر کدام به سه سال حبس محکوم شدند.
رضا آریا، حسین محمدی، آرین فرزامنیا و مهدی محمدی به نفی بلد در زندان کرمان، فرزانه قرهحسنلو، محمدامین اخلاقی و امین مهدی شکراللهی به پنج سال نفی بلد در زندان مشهد و علی معظمی و شایان چارانی و جعفری هم سه سال نفی بلد در زندان قم محکوماند.