در پی اعتراضها به هدی رستمی گرداننده پروژه فمتریپ، به دلیل پنهانکاری درباره سرکوبها و محدودیتها در ایران، خبرگزاری دولت (ایرنا) گزارشی در دفاع از پروژه او نوشت و عزتالله ضرغامی، وزیر گردشگری هم در حمایت از رستمی گفت هرکس به نوبه خود برای مقابله با ایرانهراسی وظیفه دارد.
پس از انتشار گزارش آنتونیو گوترش، دبیر کل سازمان ملل، درباره ادامه نقض حقوق بشر در ایران، ستاد حقوق بشر قوه قضاییه جمهوری اسلامی با دفاع از افزایش اعدامها و دیگر موارد ذکر شده در این گزارش، نوشت آنچه اسناد جهانی حقوق بشر به آن توجه نمیکنند «تنوع فرهنگی کشورها» است.
ستاد حقوق بشر قوه قضاییه گزارش گوترش را «سیاسی و اقدامی غیرضروری و غیرحرفهای» خواند و نوشت: «عدم توجه اسناد جهانی حقوق بشر به تنوع فرهنگی کشورها بزرگترین معضلی است که بیتوجهی به آن، موجب سلب حقوق بشر کشورها در آزادی اندیشه و عقیده و نقض غرض اعتلای حقوق بشر در جهان میشود.»
این ستاد در پاسخ خود به برخی موارد گزارش گوترش پرداخت و درباره صدور احکام اعدام از سوی دستگاه قضایی ایران نوشت که اجرای احکام اعدام «وفق موازین قانونی آن هم فقط در مورد جدیترین جرایم و کاملاً مطابق با میثاق بینالمللی حقوق مدنی سیاسی صورت میپذیرد.»
این در حالی است که دبیر کل سازمان ملل متحد، در گزارش خود درباره وضعیت نقض حقوق بشر در ایران، از روند افزایشی اعدامها در این کشور از ابتدای سال گذشته میلادی تا کنون ابراز نگرانی و اعلام کرد طیف وسیعی از اعدامها برخلاف استاندارهای دادرسی عادلانه و غیرشفاف بوده است.
در گزارش دبیرکل سازمان ملل آمده است که برخی از اعدامها در ایران، بر اساس قسامه (سوگند خوردن اطرافیان مقتول و بدون وجود شواهد قطعی) انجام شده است.
ستاد حقوق بشر قوه قضاییه همچنین درباره مرگ زندانیان در زندانهای جمهوری اسلامی بر اثر اهمال مقامهای زندان که در گزارش گوترش به آن اشاره شده بود، نوشت که برخی از اسامی زندانیان ذکر شده «اصلا وجود خارجی ندارند و بخشی از اسامی، مربوط به قاچاقچیان مسلح یا اعضای وابسته به گروهکهای تروریستی است که در حین درگیری مسلحانه با پلیس یا نیروهای مرزبانی کشته شدهاند.»
دبیرکل سازمان ملل متحد در بخش شکنجه و محرومیتهای خودسرانه علیه بازداشتشدگان تأکید کرده بود که این محرومیتها به ویژه محرومیت از درمان در دوران بازداشت، نگرانیهای فزایندهای را به وجود آورده است.
در حالی که جمهوری اسلامی همواره افراد را به دلیل عقاید سیاسی یا مذهبی خود زندانی، شکنجه و حتی اعدام کرده است، این ستاد نوشت: «در ایران هیچکس بهصِرف داشتن عقیده یا تعلق به صنف یا گروه خاص مورد پیگرد قرار نمیگیرد.»
گزارش دبیر کل سازمان ملل متحد به قانون اخیر حکومت ایران درباره افزایش جمعیت و لایحه محدودتر کردن اینترنت نیز اشاره دارد. او نسبت به عواقب ناگوار این قوانین و اقدامات قانونی اینچنینی ابراز نگرانی کرده است.
ستاد حقوق بشر قوه قضاییه جمهوری اسلامی اما از این قوانین و طرحها دفاع کرد و مدعی شد: «فراهم ساختن شرایط مطلوب برای افزایش باروری و حمایت از جوانان و پویایی کشور هیچ تضادی با زندگی، حریم خصوصی و بهداشت باروری افراد ندارد.»
این ستاد همچنین از برخوردهای نیروهای امنیتی جمهوری اسلامی با معترضان طی اعتراضات سالهای گذشته دفاع کرد و بار دیگر معترضان را به «خشونت و اخلال در نظم عمومی» متهم کرد.
این گزارش گوترش قرار بود روز پنجشنبه هفته گذشته در نشست شورای حقوق بشر سازمان ملل در ژنو ارائه شود که به دلیل آماده نشدن به موقع آن، قرار است امروز (سهشنبه ۳۱ خرداد) از سوی میشل باشله، کمیسر عالی حقوق بشر سازمان ملل متحد در پنجاهمین نشست این شورا قرائت شود.
سازمان هواشناسی در ایران از افزایش دمای هوا در آبادان به ۵۲/۲ درجه خبر داد و اعلام کرد این رقم، یک رکورد جدید طی ۷۰ سال گذشته در زمینه دمای خرداد ماه این شهر و در مجموع، استان خوزستان است. همزمان گزارشهایی از خشک شدن بخشهایی از رودخانه دز منتشر شده است.
بر اساس گزارش رسانههای داخلی، تا پیش از این بالاترین دمایی که خرداد ماه خوزستان به خود دیده بود مربوط به ۲۴ خرداد سال ۱۳۸۹ بود که بیشینه دمای هوا در آبادان به ۵۲ درجه سلسیوس رسید و گرمترین دمای این ماه استان از زمان تأسیس ایستگاههای هواشناسی تا آن موقع ثبت شد.
هواشناسی آبادان جزو قدیمیترین ایستگاههای هواشناسی کشور است که پیش از سال ۱۳۳۰ و پس از اکتشاف نفت در جنوب ایران و احداث فرودگاهها در مناطق نفتخیز تأسیس شده است.
دمای هوای آبادان در روز دوشنبه ۳۰ خرداد تنها چهار دهم درجه کمتر از رکورد ۷۰ ساله بیشینه دمای مطلق ایران در خرداد ماه، یعنی ۵۲/۶ درجه سلسیوس است.
این دما سال ۱۳۹۴ در میناب هرمزگان به ثبت رسیده بود.
بنا بر اعلام سازمان هواشناسی، پیشتر اداره کل هواشناسی خوزستان با صدور هشدار سطح نارنجی نسبت به افزایش دمای هوا در استان هشدار داده است.
همزمان با افزایش شدید دما در خوزستان، اخبار و گزارشهایی نیز درباره موج جدید خشکسالی در این استان منتشر شده است.
خشک شدن بخشهایی از رودخانه دز برای اولین بار
خبرگزاری دولتی ایرنا روز دوشنبه در خبری با عنوان «دز خشکید» نوشت که در روزهای اخیر فعالان محیط زیست و اهالی حاشیه پایین دست رودخانه دز، در بخش شعیبیه از توابع شوشتر در شمال خوزستان، با انتشار ویدیوهایی فاجعه خشک شدن رودخانه دز را به تصویر کشیدند.
فاطمه کرمالله چعب، مدیر انجمن محیط زیستی «رمانه» با اشاره به «سوء مدیریت در بخش آب»، در این باره ایرنا گفت: «حدود یک هفته است که رودخانه دز در روستاهای پایین دست بخش شعیبیه کاملا خشک شده و کف رودخانه مشخص است.»
به گفته کرمالله چعب، چند سال است که این منطقه با کمبود آب روبهروست و آب رودخانه دز در ماههای اخیر بسیار کاهش یافته است اما: «این نخستین بار است که رودخانه کاملا خشک میشود.»
این فعال محیط زیستی از قطع شدن آب لولهکشی روستاهای این بخش در روزهای اخیر نیز خبر داد و گفت: «با خشک شدن رودخانه، پمپهای آب روستایی امکان برداشت آب ندارند و در این روزها مردم مجبور شدهاند برای شستوشو و بهداشت از همین اندک آبی که در کف رودخانه است استفاده کنند.»
کرمالله چعب درباره مصرف آب برای کشاورزی نیز گفت: «ممنوعیت کشت شلتوک اعلام شده اما در بالادست برخی کشاورزان اقدام به کشت شلتوک کردهاند زیرا کشت این منطقه شلتوک است. کشاورزان سالیان درازی است که شلتوک میکارند و با آن خو گرفتهاند و فقط همین کشت را بلد هستند. از سوی دیگر جهاد کشاورزی برای معرفی کشتهای جایگزین مناسب منطقه و آموزش کشاورزان اقدامی نکرده است.»
بحران کمبود آب در دیگر استانها
خشکسالی در خوزستان در حالی است که به تازگی گزارشهایی از بحران آب در استان اصفهان نیز منتشر شده است.
مردم این دو استان که در سالهای اخیر با کمبود شدید آب مواجه بودهاند، پیشتر با برگزاری تجمعهایی اعتراض خود را به ناکارآمدی مدیریت دولت در زمینه حل بحران آب اعلام کردند.
جمهوری اسلامی اما اعتراضات خوزستان و اصفهان و برخی دیگر از استانهای ایران را سرکوب کرد و جان تعدادی از معترضان را گرفت.
روز دوشنبه و چند روز پس از تکرار وعدههای ابراهیم رئیسی درباره حل مشکل کمبود آب در استان اصفهان، مجتبی موسوی نائینی، مدیر سد و نیروگاه زایندهرود اعلام کرد تنها ۳۰ درصد سد زایندهرود آب دارد و برنامه ابلاغی وزارت نیرو درباره این سد محقق نمیشود.
مدیر سد و نیروگاه زایندهرود هشدار داد: «حتی در ماههای آینده مقدار خروجی سد زایندهرود بیش از ورودی آن میشود که خود این عامل موجب کاهش حجم سد زایندهرود میشود.»
با این حال، بحران کمبود آب فقط منحصر به استانهای مرکزی و جنوبی ایران نیست و استانهای شمالی ایران هم که پیشتر از این نظر در وضعیت بهتری قرار داشتند با چنین بحرانی مواجه شدهاند.
بهزاد برارزاده، مدیرعامل آب و فاضلاب مازندران روز دوشنبه در یک نشست خبری گفت: «تنش شدید آبی در استان به ویژه شرق مازندران از نکا تا گلوگاه جدی و نگران کننده است.»
به گفته او، اکنون ۲۰ شهر و ۲۱۳ روستا در مازندران با تنش آبی مواجه هستند.
شورای وزیران اتحادیه اروپا روز دوشنبه ۳۰ خرداد سند نهایی «شراکت راهبردی» با کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس را به منظور ایجاد مشارکتی استراتژیک با این کشورهای عربی تصویب کرد و از ایران به عنوان منبع بیثباتی در منطقه نام برد.
بنابر سند ۹ صفحهای این شراکت راهبردی که در وبسایت اتحادیه اروپا منتشر شده، «همکاری عمیق و فزاینده» با کشورهای حوزه خلیج فارس «یک اولویت» برای این اتحادیه است و برای دو طرف منافعی مشترک در مقابله با چالشهای جهانی و منطقهای دارد.
در سند شورای وزیران اتحادیه اروپا آمده است: «ایران با حمایتهای مستقیم و غیرمستقیم نظامی و سیاسی از گروههای نیابتیاش و همچنین با برنامه تکثیر موشکهای بالستیک و انتقال آنها و سایر تسلیحات به عوامل حکومتی و غیرحکومتی همچنان یک منبع بی ثباتی در منطقه است.»
اتحادیه اروپا همچنین از اقدامات مثبت اخیر کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس، از جمله امضای توافقها با اسرائیل، ابتکار این کشورها «در ازسرگیری یا گسترش دیالوگ با ایران» و آتشبس اخیر در یمن استقبال کرده است.
شورای همکاری خلیج فارس شامل شش کشور عربستان سعودی، عمان، قطر، بحرین، امارات متحده عربی و کویت است.
روابط این کشورها با آمریکا و اتحادیه اروپا در سالهای اخیر با فراز و فرودهایی همراه بوده و به ویژه آنها خواستار برخورد جدیتر اروپا و آمریکا با اقدامات بیثبات کننده جمهوری اسلامی در منطقه شدهاند.
حضور در مذاکرات هستهای با ایران و گنجاندن موضوعات منطقهای و موشکی ایران در مذاکرات برجام نیز از دیگر خواستههای این کشورها بوده است.
گامهای عملی و نقشه راه اجرای «شراکت راهبردی» اتحادیه اروپا با شورای همکاری خلیج فارس قرار است بعدا تدوین شود و شامل حوزههایی از قبیل امنیت انرژی، چالشهای امنیتی منطقه، نیازهای بشردوستانه، موضوعات اقلیمی، و گسترش همکاری در زمینههای آموزشی، تحقیقاتی، و تسهیل صدور روادید خواهد بود.
روزنامه واشینگتنپست به نقل از یک مقام نظامی آمریکا از «اقدام خطرناک» قایقهای سپاه پاسداران در نزدیک شدن به دو کشتی آمریکایی در خلیج فارس خبر داد و نوشت این اقدام میتوانست به اشتباه محاسباتی منجر شود.
این مقام نظامی آمریکایی که نام او ذکر نشده به واشینگتنپست گفت روز دوشنبه ۳۰ خرداد قایقهای تندرو سپاه پاسداران در اقدامی «خطرآفرین و مغایر با استانداردهای بینالمللی» به دو کشتی آمریکایی در آبهای بینالمللی خلیج فارس نزدیک شدند.
بنابر این گزارش، دو کشتی سیراکو و چاکتاو کانتی در حال تردد معمول در آبهای بینالمللی بودند که سه قایق تندرو سپاه پاسداران ابتدا در فاصلهای بسیار نزدیک در جلو کشتی سیراکو به مانور پرداختند.
این قایقها پس از به صدا درآمدن سیگنال هشدار صوتی از این کشتی فاصله گرفتند و به حدود ۵۰ متری کشتی چاکتاو کانتی رفتند؛ این شناور نیز اقدام به پرتاب منور هشدار کرد.
این رویارویی حدود یک ساعت به طول انجامید و پس از آن قایقهای سپاه محل را ترک کردند.
به نوشته واشینگتنپست، جوزف بوچینو سخنگوی سنتکام اقدام شناورهای ایرانی را «مغایر استانداردهای حرفهای یا رفتار امن دریایی» خواند و گفت چنین اقداماتی «خطر اشتباه محاسباتی را افزایش میدهد».
اقدام قایقهای تندرو سپاه پاسداران تازهترین مواجهه آنها با کشتیهای آمریکایی در آبهای بینالمللی خلیج فارس محسوب میشود. سال گذشته سه قایق تندرو سپاه رویارویی مشابهی با یک کشتی آمریکایی داشتند و پس از شلیک هشدار محل را ترک کردند.
در سال ۲۰۲۰ نیز یازده شناور تندرو سپاه پاسداران به دور چند کشتی آمریکایی چرخیدند.
منابع حقوق بشری گزارش دادهاند فیروز موسیلو، زندانی سیاسی کرد، بامداد دوشنبه به طور مخفیانه و بدون اطلاع خانواده و وکیل او، در زندان ارومیه اعدام شده است.
به گزارش هرانا و سایر پایگاههای خبری، این زندانی سیاسی از روز شنبه از بند عمومی زندان ارومیه به سلول انفرادی و سپس به مکان نامعلومی منتقل شده بود.
برخی منابع، از جمله پایگاه خبری ههنگاو، نیز گزارش دادهاند اعدام این زندانی سیاسی حتی بدون ارسال پرونده او به دیوان عالی کشور صورت گرفت.
به نوشته ههنگاو، در پرونده فیروز موسیلو حداقل معیارهای دادرسی منصفانه، حتی بر اساس موازین جمهوری اسلامی، نیز رعایت نشد و «نهادهای امنیتی از ارسال پرونده وی به دیوان عالی جلوگیری به عمل آوردهاند».
اتهام فیروز موسیلو «محاربه از طریق عضویت در یکی از احزاب مخالف نظام» اعلام شده بود و روابط عمومی دادگستری آذربایجان غربی نیز بدون اشاره به نام او تایید کرد که این زندانی سحرگاه دوشنبه اعدام شد.
بنابر گزارشها، فیروز موسیلو که در گذشته عضو حزب کارگران کردستان بود، تیرماه ۹۸ پس از دریافت اماننامه توسط سپاه پاسداران، در مرز سردشت خود را تسلیم نیروهای امنیتی کرد.
این زندانی سیاسی بیش از پنج ماه در بازداشتگاه اطلاعات سپاه ارومیه و یک هفته در بازداشتگاه اداره اطلاعات ارومیه زیر فشارهای همراه با شکنجه بازجویان قرار داشت و مدتی طولانی را در زندان مرکزی ارومیه طی کرد.
نهایتا اسفند گذشته دادگاه انقلاب ارومیه فیروز موسیلو را به اعدام محکوم کرد.
سازمانهای حقوق بشری در هفتههای اخیر هشدار دادهاند جمهوری اسلامی به روال گذشته که با گسترش اعتراضات مردمی شمار اعدامها را افزایش میدهد، بار دیگر اجرای مجازات مرگ را تشدید کرده است.
به گزارش سازمان حقوق بشر ایران، تنها در روز دوشنبه چندین اعدام در شهرهای مختلف صورت گرفت که یکی از آنها فردی به نام غلام اسلامی در شیراز بود که به دلیل قطع نخاع از هر دو پا فلج بود اما با ویلچر به پای چوبه دار منتقل شد.